വായുപുരാണമ്

പ്രജാപുഷ്ടിര്ദ്യുതിഃ കീര്ത്തിഃ പ്രജാകാന്തിസമന്വിതാ। ഭവന്തി രുചിരാ നിത്യം വിപാപ്മാനോഽഘവര്ജിതാഃ ।। ൧൩.

സന്താനത്തിന്റെ വളർച്ച, പ്രകാശം, പ്രശസ്തി, സന്താനങ്ങൾക്ക് ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യം—ഇവ എല്ലാം പാപരഹിതരും ദോഷമില്ലാത്തവർക്കു എന്നും ലഭിക്കുന്നു.

സകൃദേവാസ്തരേദ്ദര്ഭാന് പിണ്ഡാര്ഥം ദക്ഷിണാമുഖഃ। പ്രാഗ്ദക്ഷിണാഗ്രനിയതോ വിധിഞ്ചാപ്യനുവക്ഷ്യതി ।। ൧൩.

പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കാൻ ദർഭം ഒരിക്കൽ മാത്രം തെക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് വിരിച്ചിരിക്കണം; കിഴക്കുതെക്കോട്ടു അഗ്രങ്ങൾ കാണിച്ച്, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ, ആ ചടങ്ങ് വിശദീകരിക്കും.

ന ദീനോ വാപി വാ ക്രുദ്ധോ ന ചൈവാന്യമനാ നരഃ। ഏകാഗ്രമാധായ മനഃ ശ്രാദ്ധം കുര്യ്യാത്സദാ ബുധഃ ।। ൧൩.

ബുദ്ധിമാനായ മനുഷ്യൻ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കണം; ദു:ഖിതനോ കോപിതനോ അല്ലാതെ, മറ്റൊന്നിലേക്കും മനസ്സു തിരിക്കാതെ, എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

നിഹന്മി സര്വ്വം യദമേധ്യവദ്ഭവേദ് ഹതാശ്ച സര്വ്വേ സുരദാനവാ മയാ। രക്ഷാംസി യക്ഷാശ്ച പിശാചസങ്ഘാ ഹതാ മയാ യാതുധാനാശ്ച സര്വ്വേ ।। ൧൩.

ശുദ്ധമല്ലാത്തതെല്ലാം ഞാൻ നശിപ്പിക്കുന്നു; ശ്രാദ്ധത്തിന് വിരോധമുള്ള ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും, രാക്ഷസന്മാരും യക്ഷന്മാരും, പിശാചുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും യാതുധാനന്മാരും എല്ലാം ഞാൻ സംഹരിക്കുന്നു.

ഏവം പിത്രേ ദൃഷ്ടമന്നം ഹി യസ്യ തസ്യാസുരാ വര്ജയന്തീഹ സര്വ്വേ। യസ്മിന്ദേശേ പഠ്യതേ ഏഷ മന്ത്രസ്തം വൈ ദേശം രാക്ഷസാ വര്ജയന്തി ।। ൧൩.

ഇങ്ങനെ പിതാവിന് ആഹാരം കാണുമ്പോൾ, എല്ലാ അസുരന്മാരും അതിനെ ഒഴിവാക്കുന്നു; ഈ മന്ത്രം ഏത് സ്ഥലത്തും ചൊല്ലുമ്പോൾ, രാക്ഷസന്മാർ ആ സ്ഥലം ഒഴിവാക്കുന്നു.

അനേന വിധിനാ നിത്യം ശ്രാദ്ധം കുര്യ്യാദ്ദ്വിജഃ സദാ। മനസാ കാങ്ക്ഷിതം യദ്യത്തത്തദ്ദദ്യുഃ പിതാമഹാഃ ।। ൧൩.

ദ്വിജന്മാർ ഈ രീതിയിൽ ശ്രാദ്ധം എല്ലായ്പ്പോഴും നടത്തണം; മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം പിതാമഹന്മാർ നൽകും.

പിതരോ ഹൃഷ്ടമനസോ രക്ഷാംസി വിമനാംസി ച। ഭവന്ത്യേവ കൃതേ ശ്രാദ്ധേ നിത്യമേവ പ്രയത്നതഃ ।। ൧൩.

ശ്രാദ്ധം ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുമ്പോൾ, പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, ഹൃദയത്തിൽ ആനന്ദത്തോടെ, രാക്ഷസന്മാർ നിരാശയോടെ മാറുന്നു.

ശൂദ്രാഃ ശ്രാദ്ധേ ക്ഷീരവാശു ബല്വജാസ്തരവസ്തഥാ। വാരണാശ്ച ലവാശ്ചൈവ ലവവര്ഷാശ്ച നിത്യശഃ। ഏവമാദീന്യഥാന്യാനി തൃണാനി പരിവര്ജയേത് ।। ൧൩.

ശ്രാദ്ധത്തിൽ, ശൂദ്ര, ശ്രാദ്ധ, ക്ഷീരവ, ബൽവജ, തരവ, വാരണം, ലവ, ലവവർഷം തുടങ്ങിയ പുലികളും, അതുപോലെ തന്നെ മറ്റുള്ള സമാനതരം പുലികളും എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.

അഞ്ജനാഭ്യഞ്ജനാഗന്ധാമാനുപ്രലയനം തഥാ । കാശൈഃ പുനര്ഭവൈഃ കാര്യ്യം സര്വ്വമേവ ഫലം ഭവേത് ।। ൧൩.

അഞ്ജനം, സുഗന്ധം, ഉണക്കൽ എന്നിവയും, കാശ്, പുനർഭവം എന്നീ പുലികളും ഉപയോഗിക്കണം; അതിലൂടെ എല്ലാ ഫലങ്ങളും ലഭിക്കും.

കാശാഃ പുനര്ഭവാ യേ ച ബര്ഹണാ ഉപബര്ഹണാഃ। അഥ തേ പിതരോ ദേവാ ദേവാശ്ച പിതരഃ പുനഃ ।। ൧൩.

കാശ്, പുനർഭവം, ബർഹണം, ഉപബർഹണം എന്നിങ്ങനെയുള്ള പുലികൾ—ഇവ പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരാണ്; ദേവന്മാർ വീണ്ടും പിതാക്കന്മാരാണ്.

പുഷ്പഗന്ധാദിധൂപാനാമേഷ മന്ത്ര ഉദാഹൃതഃ। ആഹൃത്യ ദക്ഷിണായാന്തു ഹോമാര്ഥേ വിപ്രയത്നതഃ ।। ൧൩.

പൂക്കൾ, ധൂപം തുടങ്ങിയ സമർപ്പണങ്ങൾക്ക് ഈ മന്ത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അവ ശേഖരിച്ച് തെക്കുവശത്ത് ഹോമത്തിനായി ശ്രദ്ധയോടെ സമർപ്പിക്കണം.

സോമായ വൈ പിതൃമതേ സ്വധാ അങ്ഗിരസേ നമഃ। അസ്വര്ഗ്യം ലൌകികം വാപി ജുഹുയാത്കര്മ്മസിദ്ധയേ ।। ൧൩.

സോമന്‍ പിതൃഭവന്‍ എന്നതിനു സ്വധാ; അങ്കിരസിന് നമസ്കാരം. സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കാത്തതോ ലോകീയമായതോ ആയിട്ടും, കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കാൻ സമർപ്പണം നടത്തണം.

അന്തരാധായ സമിധം തഥാ ഹോമോ വിധീയതേ ൧൩.

മദ്ധ്യത്തിൽ സമിധ് വെച്ച ശേഷം, ഹോമം ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

അഗ്നയേ കവ്യവാഹായ സ്വധാ അങ്ഗിരസേ നമഃ। യമായ ചൈവാങ്ഗിരസേ സ്വധാ നമ ഇതി ബ്രുവന് ।। ൧൩.

അഗ്നിക്ക് കാവ്യവാഹനായി സ്വധാ; അങ്കിരസിന് നമസ്കാരം. യമനും അങ്കിരസിനും സ്വധാ, എന്നിങ്ങനെ ചൊല്ലണം.

ഇത്യേതേ വൈ ഹോമമന്ത്രാ മന്ത്രാണാമനു പൂര്വ്വശഃ। ദക്ഷിണാതോഽഗ്നയേ നിത്യം സോമായാന്തരതസ്തഥാ ।। ൧൩.

ഇവയാണ് ഹോമമന്ത്രങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ; എപ്പോഴും തെക്കുവശത്ത് അഗ്നിക്ക്, പിന്നെ മദ്ധ്യത്തിൽ സോമനു സമർപ്പണം ചെയ്യണം.

ഏതയോരന്തരം നിത്യം ജുഹുയാദ്വൈ വിവസ്വതേ। ഉപചാരം സ്വധാകാരം തഥൈവോല്ലേഖനഞ്ച യത് ।। ൧൩.

ഈ രണ്ടിന്റെ ഇടയിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും വിവസ്വതിനെ ഉദ്ദേശിച്ച്, സ്വധാ എന്ന ചടങ്ങും, നിർദ്ദേശിച്ച രീതികളും, ആവശ്യമായ അടയാളപ്പെടുത്തലും നടത്തണം.

ഹോമജപ്യേ നമസ്കാരഃ പ്രോക്ഷണഞ്ച വിശേഷതഃ। അഞ്ജനാഭ്യഞ്ജനേ ചൈവ പിണ്ഡസംവപനം തഥാ ।। ൧൩.

ഹോമവും ജപവും ചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നമസ്കാരം, തളിക്കൽ, കാജൽയും എണ്ണയും പുരട്ടൽ, പിണ്ടം സമർപ്പിക്കൽ എന്നിവ നിർവഹിക്കണം.

അശ്വമേധഫലേനൈവ തത്സ്മൃതം മന്ത്രപൂര്വ്വകമ്। ക്രിയാഃ സര്വ്വാ യഥോ ദ്ദിഷ്ടാഃ പ്രയത്നേന സമാചരേത് ।। ൧൩.

അശ്വമേധ യാഗഫലത്തോടൊപ്പം, മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി, എല്ലാ നിർദ്ദേശിച്ച ചടങ്ങുകളും നിർബന്ധമായി, നിർദേശിച്ചപോലെ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യണം.

ബഹുഹവ്യത്വമേവാഗ്നൌ സുസമിദ്ധേ വിശേഷതഃ। വിധൂമേ ലേലിഹാനേ ച ഹോതവ്യം കര്മസിദ്ധയേ ।। ൧൩.

നന്നായി തെളിയിച്ച അഗ്നിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുതൽ ഹവ്യങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ, പുക ഇല്ലാതെ ജ്വാലകൾ ചലിക്കുന്നപ്പോൾ, ചടങ്ങ് വിജയിക്കുവാൻ ഹോമം നടത്തണം.

അപ്രബുദ്ധേ സധൂമേ ച ജുഹുയാദ്യോ ഹുതാശനേ। യജമാനോ ഭവേദന്ധഃ സോഽപുത്ര ഇതി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൧൩.

അഗ്നി പൂർണ്ണമായി തെളിയാത്തതും പുക നിറഞ്ഞതും ആയപ്പോൾ ഹോമം ചെയ്യുന്നയാൾ, അന്ധനും സന്താനരഹിതനും ആകുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

അല്പേന്ധനോ വാ രൂക്ഷോ വാ വിസ്ഫുലിങ്ഗശ്ച സര്വ്വശഃ । ജ്വാലാ ധൂമോപസേവ്യശ്ച സ തു വഹ്നിര്ന സിദ്ധയേ ।। ൧൩.

അഗ്നി കുറവായ ഇന്ധനമുള്ളതോ, ഉണങ്ങിയതോ, മുഴുവൻ ചിതറുന്ന ചിതലുകളുള്ളതോ, ജ്വാലയിൽ പുക കൂടിയതോ ആണെങ്കിൽ, ആ അഗ്നി ചടങ്ങ് വിജയിക്കുവാൻ അനുയോജ്യമായതല്ല.

ദുര്ഗന്ധശ്ചൈവ നീലശ്ച കൃഷ്ണശ്ചൈവ വിശേഷതഃ। ഭൂമിം വിഗാഹതേ യത്ര തത്ര വിദ്യാത്പരാഭവമ് ।। ൧൩.

അഗ്നിക്ക് ദുർഗന്ധം ഉണ്ടെങ്കിൽ, നീല നിറമോ കറുത്ത നിറമോ പ്രത്യേകിച്ച് കാണുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ ആഴത്തിൽ കടന്നാൽ, അവിടെ പരാജയം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

അര്ചിഷ്മാന് പിണ്ഡിതശിഖഃ സര്പിഃകാഞ്ചനസമ്ഭവഃ। സ്നിഗ്ധഃ പ്രദക്ഷിണശ്ചൈവ വഹ്നിഃ സ്യാത്കാര്യ്യസിദ്ധയേ ।। ൧൩.

ജ്വാലകൾ ഉള്ളതും, മുകളിലേയ്ക്ക് കൂട്ടം പോലെ ഉയരുന്നതും, നെയ്‌യും സ്വർണ്ണവും കൊണ്ടുള്ളതും, മൃദുവായതും വലതുഭാഗത്തേക്ക് ചലിക്കുന്നതും ആയ അഗ്നി, ചടങ്ങ് വിജയിക്കുവാൻ അനുയോജ്യമാണ്.

നരനാരീഗണേഭ്യശ്ച പൂജാം പ്രാപ്നോതി ശാശ്വതീമ്। അക്ഷയാഃ പൂജിതാസ്തേന ഭവന്തി പിതരോഽവ്യയാഃ ।। ൧൩.

പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു ശാശ്വതമായ പൂജ ലഭിക്കുന്നു; അങ്ങനെ പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ അക്ഷയരായി നിലനിൽക്കുന്നു.

സ്ഥാല്യുദുമ്ബരപാത്രാണി ഫലാനി സമിധസ്തഥാ। ശ്രാദ്ധേ ചാതിപവിത്രാണി മേധ്യാനീതി വിശേഷതഃ ।। ൧൩.

മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങളും ഉദുംബര മരപ്പാത്രങ്ങളും, പഴങ്ങളും, സമിധുകളും, ശ്രാദ്ധത്തിൽ വളരെ ശുദ്ധവും യാഗത്തിന് അനുയോജ്യവുമാണ്.

പവിത്രം വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ശുദ്ധയേ ജന്മകര്മ്മസു। പാത്രേഷു ഫലമുദ്ദിഷ്ടം യന്മയാ ശ്രാദ്ധകര്മണി ।। ൧൩.

ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവരെ, ജനനവും കർമ്മവും ശുദ്ധമാക്കുവാൻ, ഞാൻ ശ്രാദ്ധചടങ്ങിൽ നിർദ്ദേശിച്ച പഴം പാത്രങ്ങളിൽ വയ്ക്കണം.

തദേവ കൃത്സ്നം വിജ്ഞേയം സമിത്സു ച യഥാക്രമമ്। കൃത്വാ സമാഹിതം ചിത്തമഗ്രയേ വൈ കരോമ്യഹമ് ।। ൧൩.

അത് തന്നെ മുഴുവൻ, യഥാക്രമം ചടങ്ങുകളിൽ മനസ്സിലാക്കണം; മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ആദ്യം ഞാൻ അതു ചെയ്യുന്നു.

അനുജ്ഞാതഃ കുരുഷ്വേതി തഥൈവ ദ്വിജസത്തമൈഃ। പത്നീമാദായ പുത്രാംശ്ച ജുഹുയാദ്ധവ്യവാഹനമ് ।। ൧൩.

ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ അനുമതി നൽകിയാൽ, ഭാര്യയും പുത്രന്മാരും കൂട്ടി, ഹവ്യങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കണം.

സമാനപ്ലക്ഷന്യഗ്രോധപ്ലക്ഷാശ്വത്ഥവികങ്കതാഃ। ഉദുമ്ബരാസ്തഥാ ബില്വചന്ദനാ യജ്ഞിയാശ്ച തേ ।। ൧൩.

പ്ലക്ഷം, ന്യഗ്രോധം, അശ്വത്തം, വികങ്കതം, ഉദുംബരം, ബില്വം, ചന്ദനം — ഇവ യാഗത്തിന് അനുയോജ്യമാണ്.