വായുപുരാണമ്

അമൂര്ത്തിമന്തഃ പിതരോ ധര്മമൂര്ത്തിധരാസ്തു യേ। ത്രയ ഏതേ ഗണാസ്തേഷാം ചത്വാരോഽന്യേ നിബോധത ।। ൧൧.

രൂപം ഇല്ലാത്ത പിതാക്കന്മാർക്കും, ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവർക്കും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇനി മറ്റൊരു നാലു വിഭാഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

യാന്വക്ഷ്യാമി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ മൂര്ത്തിമന്തോ മഹാപ്രഭാഃ। ഉത്പന്നാസ്തേ സ്വധായാസ്തു കന്യാ ഹ്യഗ്നേഃ കവേഃ സുതാഃ ।। ൧൧.

പ്രിയപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ രൂപവും മഹത്തായ തേജസ്സും ഉള്ള പിതാക്കന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയും. അവർ സ്വധാ എന്ന അഗ്നിയുടെയും കവിയുടെയും പുത്രിമാരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.

പിതരോ ദേവലോകേഷു ജ്യോതിര്ഭാസിഷു ഭാസ്വരാഃ। സര്വകാമസമൃദ്ധേഷു ദ്വിജാ സ്താന്ഭാവയന്ത്യുത ।। ൧൧.

ദേവലോകങ്ങളിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ പിതാക്കന്മാർ എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞ ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. അവരെ ദ്വിജന്മാർ ആദരപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നു.

ഏതേഷാം മാനസീ കന്യാ ഗൌര്നാമ ദിവി വിശ്രുതാ। ദത്തസേനാ കുമാരേണ ശുക്രസ്യ മഹിഷീ പ്രിയാ ।। ൧൧.

അവരിൽ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ഗൗർ എന്ന പേരിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രശസ്തയായ ഒരു പുത്രി ഉണ്ടായിരുന്നു. ദത്തസേനകുമാരനായ ശുക്രന്റെ പ്രിയഭാര്യയായി അവൾ ആയിരുന്നു.

ഏകത്രിംശച്ച വിഖ്യാതാ ഭൃഗൂണാം കീര്ത്തിവര്ദ്ധനാഃ। മരീചിഗര്ഭാസ്തേ ലോകാഃ സമാവൃത്യ ദിവി സ്ഥിതാഃ ।। ൧൧.

ഭൃഗുവംശത്തിൽ പത്തിരണ്ടു പേരാണ് പ്രശസ്തരും കീർത്തിവർദ്ധകന്മാരുമാണ്. മരീചിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ ലോകങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വ്യാപിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു.

ഏതേ ഹ്യങ്ഗിരസഃ പുത്രാഃ സാധ്യൈഃ സഹ വിവര്ദ്ധിതാഃ। ഉപഹൂതാഃ സ്മൃതാസ്തേ തു പിതരോ ഭാസ്വരാ ദിവി। താന്ക്ഷത്രിയഗണാന്ദൃഷ്ട്വാ ഭാവയന്തി ഫലാര്ഥിനഃ ।। ൧൧.

ഇവരൊക്കെയും അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്, സാദ്ധ്യന്മാരോടൊപ്പം വളർന്നവർ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രകാശമുള്ള പിതാക്കന്മാരെന്നു ഇവരെ വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഫലത്തിനായി ക്ഷത്രിയർ ഇവരെ ആരാധിക്കുന്നു.

ഏതേഷാം മാനസീ കന്യാ യശോദാ നാമ വിശ്രുതാ। പത്നീ സാ വിശ്വമഹതഃ സ്നുഷാ വൈ വിശ്വശര്മ്മിണഃ ।। ൧൧.

ഇവരിൽ മനസ്സിൽ ജനിച്ച യശോദാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ ഒരു പുത്രി ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൾ വിശ്വമഹതിന്റെ ഭാര്യയും, വിശ്വശർമയുടെ മരുമകളും ആണ്.

രാജര്ഷേര്ജനനീ ദേവീ ഖട്വാങ്ഗസ്യ മഹാത്മനഃ। യസ്യ യജ്ഞേ പുരാ ഗീതാ ഗാഥാ ഗീതൈര്മഹര്ഷിഭിഃ ।। ൧൧.

അവൾ മഹാത്മാവായ രാജർഷി ഖട്വാംഗന്റെ ദൈവീക മാതാവാണ്. പുരാതനകാലത്ത് മഹർഷിമാർ ഗാനങ്ങൾ പാടിയ യജ്ഞത്തിൽ അവളാണ് ജനിച്ചത്.

അഗ്നേര്ജന്മ തഥാ ദൃഷ്ട്വാ ശാണ്ഡില്യസ്യ മഹാത്മനഃ। യജമാനം ദിലീപം യേ പശ്യന്തി സുസമാഹിതാഃ। സത്യവ്രതം മഹാത്മാനം തേ സ്വര്ഗജയിനോഽമരാഃ ।। ൧൧.

അഗ്നിയുടെയും മഹാത്മാവായ ശാണ്ഡില്യന്റെയും ജനനം കണ്ടവരും, യജമാനനായ ദിലീപിനെയും മഹാത്മാവായ സത്യവ്രതനെയും ശ്രദ്ധയോടെ കണ്ട് ആരാധിക്കുന്നവരും, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വിജയിച്ച അമരന്മാരാണ്.

ആജ്യപാ നാമ പിതരഃ കര്ദമസ്യ പ്രജാപതേഃ । സമുത്പന്നസ്യ പുലഹാദുത്പന്നാസ്തസ്യ വൈ പുനഃ ।। ൧൧.

ആജ്യപാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പിതാക്കന്മാർ, സൃഷ്ടികർത്താവായ കർദമനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. പിന്നീട് അവർ പുലഹയിൽ നിന്നുമാണ് വീണ്ടും ഉദ്ഭവിച്ചത്.

ലോകേഷ്വേതേഷു വര്ത്തന്തേ കാമഗേഷു വിഹങ്ഗമാഃ । ഏതാന്വൈശ്യഗണാഃ ശ്രാദ്ധേ ഭാവയന്തി ഫലാര്ഥിനഃ ।। ൧൧.

ഈ ലോകങ്ങളിൽ ആനന്ദത്തിനായി പക്ഷികളായി സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ് അവർ. വൈശ്യർ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഫലത്തിനായി ഇവരെ ആരാധിക്കുന്നു.

ഏതേഷാം മാനസീ സന്യാ വിരജാ നാമ വിശ്രുതാ । യയാതേര്ജനനീ സാധ്വീ പത്നീ സാ നഹുഷസ്യ തു ।। ൧൧.

ഇവരിൽ മനസ്സിൽ ജനിച്ച വിരജാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ പുത്രി ഉണ്ട്. അവൾ യയാതിയുടെ പുണ്യവതി മാതാവും, നഹുഷന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.

സുകാലാ നാമ പിതരോ വസിഷ്ഠസ്യ പ്രജാപതേഃ । ഹിരണ്യഗര്ഭസ്യ സുതാഃ ശൂദ്രാസ്താന്ബാവയന്ത്യുത ।। ൧൧.

സുകാലാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പിതാക്കന്മാർ വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രന്മാരാണ്, അവർ ഹിരണ്യഗർഭന്റെ പുത്രന്മാരുമാണ്. ശൂദ്രർ ഇവരെ ആരാധിക്കുന്നു.

മാനസാ നാമ തേ ലോകാ വഹന്തേ യത്ര തേ ദിവി। ഏതേഷാം മാനസീ കന്യാ നര്മദാ സരിതാം വരാ ।। ൧൧.

അവരുടെ ലോകങ്ങൾ മാനസ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, അവരെ അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വഹിക്കുന്നു. ഇവരിൽ മനസ്സിൽ ജനിച്ച നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ നർമദാ എന്ന പുത്രി ഉണ്ട്.

സാ ഭാവയതി ഭൂതാനി ദക്ഷിണാപഥഗാമിനീ । ജനനീ ത്രസദ്ദസ്യോര്ഹി പുരുകുത്സപരിഗ്രഹഃ ।। ൧൧.

ദക്ഷിണയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നർമദാ എല്ലാ ജീവികളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു. അവൾ ത്രസദ്ദസ്യുവിന്റെ മാതാവും പുരുകുത്സന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.

ഏതേഷാമഭ്യുപഗമാന്മാതുര്മന്വന്തരേശ്വരഃ । മന്വന്ത രാദൌ ശ്രാദ്ധാനി പ്രവര്ത്തയതി സര്വശഃ ।। ൧൧.

മനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവരെ സമീപിച്ചുകൊണ്ട്, മന്വന്തരാധിപൻ എല്ലാ ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങളും ആരംഭിക്കുന്നു.

പിദൄണാമാനുപൂര്വ്യേണ സര്വേഷാം ദ്വിജസത്തമാഃ । തസ്മാദിഹ സ്വധര്മേണ ശ്രാദ്ധം ദേയന്തു ശ്രദ്ധയാ ।। ൧൧.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എല്ലാ പിതാക്കന്മാർക്കും ക്രമമായി, ഓരോരുത്തരുടെയും ധർമ്മം അനുസരിച്ച്, വിശ്വാസപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കണം.

സര്വേഷാം രാജതൈഃ പാത്രൈരപി വാ രജതാന്വിതൈഃ। ദത്തം സ്വധാം പുരോധായ തഥാ പ്രീണാതി വൈ പിതൄന് ।। ൧൧.

എല്ലാവർക്കും വെള്ളിയാൽ നിർമ്മിച്ച പാത്രങ്ങളിലോ വെള്ളിയാൽ അലങ്കരിച്ച പാത്രങ്ങളിലോ ആദ്യം സ്വധാ അർപ്പിച്ച് നൽകുമ്പോൾ, അതു പിതൃദേവന്മാരെ വളരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.

സോമസ്യാപ്യായനം കൃത്വാ ഹ്യഗ്നേര്വൈവസ്വതസ്യ ച। ഉദ ഗായനഞ്ചാഗ്നൌ ച അശ്വമേധം തദാമുയാത് ।। ൧൧.

സോമത്തിന്റെ പൂരിപ്പിക്കൽ നടത്തി, അഗ്നിയും വൈവസ്വതനും ഉദ്ദേശിച്ചും, ജലത്തെയും അഗ്നിയെയും സ്തുതിച്ചും, അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം അതിനാൽ ലഭിക്കും.

പിതൄന് പ്രീണാതി വൈ ഭക്ത്യാ പിതരഃ പ്രീണയന്തി തമ്। പിതരഃ പുഷ്ടികാമസ്യ പ്രജാകാമസ്യ വാ പുനഃ। പുഷ്ടിം പ്രജാം ച സ്വര്ഗം പ്രയച്ഛന്തി ന സംശയഃ ।। ൧൧.

ആർ ഭക്തിയോടെ പിതൃദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുമോ, പിതാക്കന്മാർ അവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും. ആരെങ്കിലും പോഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനോ സന്താനമാഗ്രഹിക്കുന്നവനോ ആകുമ്പോൾ, പിതാക്കന്മാർ അവനു പോഷണവും സന്താനവും സ്വർഗ്ഗവും നൽകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ദേവകാര്യ്യാദപി സദാ പിതൃകാര്യ്യം വിശിഷ്യതേ। ദേവതാഭ്യഃ പിതൄണാം ഹി പൂര്വ്വമാപ്യായനം സ്മൃതമ് ।। ൧൧.

ദൈവക്കാര്യങ്ങളെക്കാൾ എപ്പോഴും പിതൃകാർമങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്; ദേവന്മാരെക്കാൾ മുമ്പ് പിതൃദേവന്മാരുടെ തൃപ്തീകരണമാണ് പ്രധാനമെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ന ഹി യോഗഗതിഃ സൂക്ഷ്മാ പിതൄണാമപി തൃപ്തയഃ। തപസാ ഹി പ്രസിദ്ധേന ദൃശ്യന്തേ മാംസചക്ഷുഷാ ।। ൧൧.

യോഗത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ വഴി പിതൃദേവന്മാർക്കില്ല, അവർക്കുള്ള തൃപ്തിയും അതുപോലെയാണ്; പ്രശസ്തമായ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി, സാധാരണ കണ്ണുകൊണ്ട് അവരെ കാണാൻ കഴിയും.

ഇത്യേതേ പിതരശ്ചൈവ ലോകാ ദുഹിതരശ്ച വൈ। ദൌഹിത്രാ യജമാനാശ്ച പ്രോക്താ യേ ഭാവയന്തി താന് ।। ൧൧.

ഇവരാണ് പിതൃലോകങ്ങൾ, അവരുടെ പുത്രിമാർ, മകന്മാർ, യജമാനന്മാർ—ഇവരൊക്കെയും അവരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ചത്വാരോ മൂര്ത്തിമന്തശ്ച ത്രയസ്തേഷാമമൂര്ത്തയഃ। തേഭ്യഃ ശ്രാദ്ധാനി സത്കൃത്യ ദേവാഃ കുര്വ്വന്തി യത്നതഃ ।। ൧൧.

നാലുപേർ ദേഹമുള്ളവരും, അവരിൽ മൂവർക്കു രൂപമില്ലാത്തവരുമാണ്; ദേവന്മാർ അവരെ ആദരപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം നടത്തി ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നു.

ഭക്താഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ സേന്ദ്രാസ്തദ്ഘതമാനസാഃ। വിശ്വേ ച സികതാശ്ചൈവ പൃശ്നിജാഃ ശ്രൃങ്ഗിണസ്തഥാ ।। ൧൧.

എല്ലാവരും ഭക്തിയോടെ കയ്യുയർത്തി നമസ്കരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനും അങ്ങനെ മനസ്സുള്ളവരും, വിശ്വദേവന്മാർ, മണലുപോലുള്ളവർ, പൃശ്നിജന്മാർ, ശ്രിംഗിന്മാർ എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

കൃഷ്ണാഃ ശ്വേതാസ്ത്വജാശ്ചൈവ വിധിവത്പൂജയന്ത്യുത। പ്രജാസ്താ വാതരശനാ ദിവാകീര്ത്ത്യാസ്തഥൈവ ച ।। ൧൧.

കറുത്തവരും വെള്ളയവരും ജനിക്കാത്തവരും നിർവഹണക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നു; വായുപട്ടയുള്ള സന്തതികളും പകൽ പ്രശസ്തരായവരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ലേഖാശ്ച മരുതശ്ചൈവ ബ്രഹ്മാദ്യാശ്ച ദിവൌകസഃ। അത്രിഭൃഗ്വങ്ഗിരാദ്യാശ്ച ഋഷയഃ സര്വ്വ ഏവ ച ।। ൧൧.

ലേഖദേവന്മാർ, മരുത്‌ദേവന്മാർ, ബ്രഹ്മാദികൾ, അത്രി, ഭൃഗു, അങ്കിരസ് തുടങ്ങിയ എല്ലാ ഋഷിമാരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

യക്ഷാ നാഗാഃ സുപര്ണാശ്ച കിന്നരാ രാക്ഷസൈഃ സഹ। പിതൄംസ്ത്വപൂജയന്സര്വേ നിത്യമേവ ഫലാര്ഥിനഃ ।। ൧൧.

യക്ഷന്മാർ, നാഗന്മാർ, സൂപർണ്ണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം—എല്ലാവരും ഫലത്തിനായി പിതൃദേവന്മാരെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു.

ഏവമേതേ മഹാത്മാനഃ ശ്രാദ്ധേ സത്കൃത്യ പൂജിതാഃ। സര്വാന്കാമാന്പ്രയച്ഛന്തി ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൧൧.

ഇങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ ഇവർ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം ആരാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവർ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നു.