ജഗുര്ഗന്ധര്വ്വമുഖ്യാശ്ച സര്വ്വശസ്തത്ര തത്ര ഹ। യക്ഷാ വിദ്യാധരാഃ സിദ്ധാഃ കിന്നരാശ്ചൈവ സര്വശഃ ।। ൧൧.
പ്രധാനഗന്ധർവന്മാർ എല്ലായിടത്തും പാടുകയും, യക്ഷന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, കിന്നരന്മാർ എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.
മഹാനാഗ സഹസ്രാണി പ്രവരാശ്ച പതത്രിണഃ । ഉപതസ്ഥുര്മഹാഭാഗമാഗ്നേയം ശങ്കരാത്മജമ്। പ്രഭാവേണ തദാ തേന ദൈത്യദാനവരാക്ഷസാഃ ।। ൧൧.
ആയിരക്കണക്കിന് മഹാനാഗങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠമായ പക്ഷികളും ശിവയുടെയും അഗ്നിയുടെയും പുത്രനെ ചുറ്റി കൂടി. അവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദാനവരും ദൈത്യരും രാക്ഷസന്മാരും കീഴടങ്ങി.
സഹ സപ്തര്ഷിഭാര്യാഭിരാദാവേ വാഗ്നിസമ്ഭവഃ। അഭിഷേകപ്രയാതാഭിര്ദൃഷ്ടോ വര്ജ്യ ത്വരുന്ധതീമ് ।। ൧൧.
അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ, ആദിയിലെ യജ്ഞത്തിൽ, അരുന്ധതിയെ ഒഴികെ സപ്തർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം കാണപ്പെട്ടു.
താഭിഃ സ ബാലാര്കനിഭോ രൌദ്രഃ പരിവൃതഃ പ്രഭുഃ । സ്നിഹ്യമാനാഭിരത്യര്ഥം സ്വകാഭിരിവ മാതൃഭിഃ ।। ൧൧.
അവരുടെ ഇടയിൽ, ബാലസൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഭയാനകതയും ഉള്ള ആ പ്രഭുവിനെ, സ്വന്തം മാതാക്കളെപ്പോലെ അവർ അതിയായി സ്നേഹിച്ചു.
യുഗപത്സര്വദേവീര്ഹി ദിദൃക്ഷുര്ജാഹ്നവീസുതഃ। ഷപ്മുഖോ വ്യസൃജച്ഛ്രീമാംസ്താസാം പ്രീത്യാ മഹാദ്യുതിഃ ।। ൧൧.
സകല ദേവതകളെയും ഒരേസമയം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച ജാഹ്നവിയുടെ പുത്രൻ, അതീവ ഭാസുരനായ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, അവർക്കു സന്തോഷം നൽകാൻ ആറു മുഖങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി.
ശ്രീമാന് കമലപത്രാക്ഷസ്തരുണാദിത്യ സന്നിഭഃ। യേന ജാതേന ലോകാനാമാക്ഷേപസ്തേജസാ കൃതഃ ।। ൧൧.
കമലദളങ്ങളപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ള, ജനനത്താൽ ലോകങ്ങളെ അതിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് ആവിഷ്കരിച്ച മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ ആണവൻ.
തേന ജാതേന മഹതാ ദേവാനാമസഹിഷ്ണവഃ। സ്കന്ദിതാ ദാനവഗണാസ്തസ്മാത്സ്കന്ദഃ പ്രതാപവാന് ।। ൧൧.
അവൻ ജനിച്ച അതിമഹത്തായ ശക്തി ദേവന്മാർക്കു സഹിക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ദാനവരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയി. അതിനാൽ അവൻ ശക്തനായ സ്കന്ദനാണ്.
കൃത്തികാഭിസ്തു യസ്മാത് സംവര്ദ്ധിതഃ സ പുരാതനഃ। കാര്ത്തികേയ ഇതി ഖ്യാതസ്തസ്മാദസുരസൂദനഃ ।। ൧൧.
പഴയകാലത്ത് കൃതികകൾ അവനെ വളർത്തിയതിനാൽ, അവൻ കാർത്തികേയൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി; അസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചവൻ.
ജൃമ്ഭതസ്തസ്യ ദൈത്യാരേര്ജ്വാലാമാലാകുലാത്തദാ। മുഖാദ്വിനിര്ഗതാ തസ്യ സ്വശക്തിരപരാജിതാ ।। ൧൧.
ദൈത്യശത്രുവായ അവൻ ജമ്പിച്ചപ്പോൾ, അഗ്നിമാലയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അവന്റെ അപരാജിതമായ ശക്തി പുറത്തുവന്നു.
ക്രീഡാര്ഥഞ്ചൈവ സ്കന്ദസ്യ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। ഗരുഡാദിതി സൃഷ്ടൌ ഹി പക്ഷിണൌ ഹി പ്രഭദ്രകൌ ।। ൧൧.
സ്കന്ദന്റെ വിനോദത്തിനായി മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു, ഗരുഡനും ആദിതിയുടെ പുത്രനും ആയ രണ്ട് മഹാപക്ഷികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
മയൂരഃ കുക്കുടശ്ചൈവ പതാകാ ചൈവ വായുനാ। യസ്യ ദത്താ സരസ്വത്യാ മഹാവീണാ മഹാസ്വനാ। അജഃ സ്വയമ്ഭുവാ ദത്തോ മേഷോ ദത്തശ്ച ശമ്ഭുനാ ।। ൧൧.
മയിലും കോഴിയും പതാകയും വായു ദാനം ചെയ്തു; മഹാസ്വനമുള്ള വീണാ സരസ്വതി നൽകി; ആട് സ്വയംഭുവു നൽകി;羊 ശംഭു നൽകി.
മായാ വിഹരണേ വിപ്രാ ഗിരൌ ക്രൌഞ്ചേ നിപാതിതേ। താരകേ ചാസുരവരേ സമുദീര്ണേ നിപാതിതേ ।। ൧൧.
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മായാവിഹാരത്തിൽ, ക്രൗഞ്ചപർവതം തകർന്നപ്പോൾ, മഹാസുരനായ താരകൻ ഉയർന്നു പിന്നീട് സംഹരിക്കപ്പെട്ടു.
സേന്ദ്രോപേന്ദ്രൈര്മഹാഭാഗൈര്ദേവരൈഗ്നിസുതഃ പ്രഭുഃ । സേനാപത്യേന ദൈത്യാരിരഭിഷിക്തഃ പ്രതാപവാന് ।। ൧൧.
ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും മറ്റു മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ദേവന്മാരുമൊത്ത്, അഗ്നിയുടെ പുത്രനായ/skandante daityashatruvaya prabhuvu, സേനാപതിയായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ദേവസേനാപതിസ്ത്വേവം പഠ്യതേ നരനായകഃ। ദേവാരിസ്കന്ദനഃ സ്കന്ദഃ സര്വലോകേശ്വരഃ പ്രഭുഃ ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ, ദേവസേനാപതി, മനുഷ്യനാഥൻ, ദേവാരിശത്രുവായ സ്കന്ദൻ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പ്രഭു എന്നിങ്ങനെ അവനെ വിളിക്കുന്നു.
പ്രമഥൈര്വിവിധൈര്ദവൈസ്തഥാ ഭൂത ഗണൈരപി । മാതൃഭിര്വിവിധാഭിശ്ച വിനായകഗണൈസ്തഥാ ।। ൧൧.
നാനാതരം പ്രമഥന്മാരും ദേവന്മാരും ഭൂതഗണങ്ങളും, വിവിധ മാതാക്കളും വിനായകഗണങ്ങളും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ ത്വപശ്യദ്വിമാനാനി പതന്തീ സാ ദിവശ്ച്യുതാ । ത്രസരേണുപ്രമാണാനി തേഷ്വപശ്യച്ച്യുതാന് പിതൄന് ।। ൧൧.
അവൾ ആകാശരഥങ്ങൾ വീഴുന്നത് കണ്ടു; സ്വയം സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു. അവയിൽ അവൾ തന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ, പൊടിക്കണികയുടെ വലിപ്പത്തിൽ വീണവരായി കണ്ടു.
സുസൂക്ഷ്മാനപരിത്യക്താനഗ്നീനഗ്നിഷ്വിവാഹിതാന്। ത്രായധ്വമിത്യുവാചാഥ പതന്തീ താനവാക്ശിരാഃ ।। ൧൧.
അവരെ വളരെ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായി, അഗ്നികൾ അണഞ്ഞുപോയവരായി അവൾ കണ്ടു. വീഴുമ്പോൾ തലകുനിച്ചവൾ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ!'
തൈരുക്താ സാ തു മാഭൈഷീരിത്യുക്താധിഷ്ഠിതാഭവത്। തതഃ പ്രാസാദയത്സാ വൈ പിതൄംസ്താന് ദീനയാ ഗിരാ ।। ൧൧.
അവർ അവളോട് 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു ആശ്വസിപ്പിച്ചു. പിന്നെ അവൾ ദു:ഖഭരിതമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പിതൃപുരുഷന്മാരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു.
ഊചുസ്തേ പിതരഃ കന്യാം ഭ്രഷ്ടൈശ്വര്യാം വ്യതിക്രമാത്। ഭ്രഷ്ടൈശ്വര്യാ സ്വദോഷേണ തപസി ത്വം ശുചിസ്മിതേ ।। ൧൧.
പിതൃപുരുഷന്മാർ ആ കന്യയെ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടുവല്ലോ; അതിനാൽ, ശുചിസ്മിതേ, നീ തപസ്സു ചെയ്യണം.'
യൈഃ ക്രിയന്തേ ച കര്മ്മാണി ശരീരൈരിഹ ദൈവതൈഃ । തൈരേവ തത്കര്മഫലം പ്രാപ്നുവന്തീഹ ദേവതാഃ ।। ൧൧.
ദേവന്മാർ ഈ ലോകത്ത് ശരീരത്തോടെ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് അവർക്കു ഫലം ലഭിക്കുന്നത്.
സദ്യഃ ഫലന്തി കര്മാണി ദേവത്വേ പ്രേത്യ മാനുഷേ। തസ്മാദമാവസ്വപത്യത്വം പ്രേത്യ പ്രാപ്സ്യസേ ഫലമ് ।। ൧൧.
ദൈവരൂപത്തിലും മരണാനന്തരം മനുഷ്യരൂപത്തിലും, പ്രവൃത്തികൾക്ക് ഉടൻ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ, മരണാനന്തരം നീ അമാവസ്വപതിയായുള്ള ഫലം നേടും.
ഇത്യുക്ത്യാ വൈ പിതരഃ പുനസ്തേ തു പ്രസാദിതാഃ। ധ്യാത്വാ പ്രസാദം സഞ്ചക്രുസ്തസ്യാസ്തേ ത്വനുകമ്പയാ ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ അവർ പറഞ്ഞതോടെ, പിതൃപുരുഷന്മാർ വീണ്ടും പ്രസാദിച്ചു; ധ്യാനിച്ച്, അവളോടു കരുണയോടെ അനുഗ്രഹം നൽകി.
അവശ്യമ്ഭാവിനം ദൃഷ്ട്വാ ഹ്യര്ഥമൂചുസ്തതഃ സുരാഃ । സോമപാഃ പിതരഃ കന്യാം രാജ്ഞശ്ചൈവ ഹ്യമാവസോഃ ।। ൧൧.
ഭാവിക്കാനുള്ള സംഭവങ്ങൾ അനിവാര്യമാണെന്ന് കണ്ട ദേവന്മാരും സോമം കുടിക്കുന്ന പിതാക്കളും അമാവസുവിന്റെ രാജകുമാരിയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഉത്പന്നസ്യ പൃഥിവ്യാം തു മാനുഷത്വേ മഹാത്മനഃ। കന്യാ ഭൂത്വാ ത്വിമാഁല്ലോകാന്പുനഃ പ്രാപ്സ്യസി സ്വാനിതി ।। ൧൧.
നീ മഹാത്മാവേ, ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജനിച്ചാൽ, ഒരു പെൺകുട്ടിയായി വീണ്ടും നിന്റെ ലോകങ്ങൾ കൈവരിക്കും.
അഷ്ടാവിംശേ ഭവിത്രീ ത്വം ദ്വാപരേ മത്സ്യയോനിജാ। അസ്യൈവ രാജ്ഞോ ദുഹിതാ അദ്രികായാം ഹ്യമാവസോഃ ।। ൧൧.
ഇരുപത്തിയെട്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, നീ ഈ രാജാവായ അമാവസുവിന്റെ മകൾ ആയി അദ്രികയിൽ നിന്നൊരു മീനിൽ ജനിക്കും.
പരാശരസ്യ ദായാദം ഋഷേസ്ത്വം ജനയിഷ്യസി। സ വേദമേകം വിപ്രര്ഷിശ്ചതുര്ധാ വൈ കരിഷ്യതി ।। ൧൧.
നീ പരാശരമഹർഷിയുടെ വംശാവലിയിൽ ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിക്കും; ആ മഹർഷി ഒരേയൊരു വേദം നാലായി വിഭജിക്കും.
മഹാഭിഷസ്യ പുത്രൌ ദ്വൌ ശന്തനോഃ കീര്ത്തിവര്ദ്ധനൌ। വിചിത്രവീര്യ്യം ധര്മജ്ഞം ത്വമേവോത്പാദയിഷ്യസി ।। ൧൧.
നീ മഹാഭിഷന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിക്കും; പ്രശസ്തനായ ശാന്തനുവിന്റെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന വികിത്രവീര്യനും ധർമ്മജ്ഞനുമായവനെയും.
ചിത്രാങ്ഗദം ചരാജാനം തേജോബലഗുണാന്വിതമ്। ഏതാനുത്പാദ്യ പുത്രം സ്വം പുനര്ലോകാനവാപ്സ്യസി ।। ൧൧.
നീ ശക്തിയും തേജസ്സും ഗുണങ്ങളും ഉള്ള രാജാവായ ചിത്രാംഗദനെയും പ്രസവിക്കും; ഈ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം നീ വീണ്ടും നിന്റെ ലോകങ്ങൾ കൈവരിക്കും.
വ്യതിക്രമാത്പിതൄണാം ത്വം പ്രാപ്സ്യസേ ജന്മ കുത്സിതമ്। തസ്യൈവ രാജ്ഞസ്ത്വം കന്യാ അദ്രികായാം ഭവിഷ്യസി ।। ൧൧.
പിതാക്കളുടെ ആജ്ഞ ലംഘിച്ചതിനാൽ നീ അപമാനകരമായ ഒരു ജന്മം പ്രാപിക്കും; അദ്രികയിൽ നിന്നു ആ രാജാവിന്റെ മകളായി ജനിക്കും.
കന്യാ ഭൂത്വാ തതശ്ച ത്വമിമാന് ലോകാനവാപ്സ്യസി। ഏവമുക്താ തു ദാശേയീ ജാതാ സത്യവതീ തു സാ ।। ൧൧.
പെൺകുട്ടിയായി ജനിച്ച ശേഷം നീ വീണ്ടും ഈ ലോകങ്ങൾ കൈവരിക്കും; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദാശേയിയുടെ മകൾ സത്യവതിയായി.