യദേവം വിഭൃതം ഗര്ഭം രൌദ്രം ശുക്രം മഹാപ്രഭമ്। ഗര്ഭം ത്വം ധാരയസ്വൈവമേഷാ തേ ദണ്ഡധാരണാ ।। ൧൧.
നീ ഈ ഭയങ്കരവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ വിത്ത് വഹിച്ചതിനാൽ, നീ തന്നെ ഈ ഗർഭം വഹിക്കണം. ഇതാണ് നിനക്ക് ശിക്ഷ.
സ ശാപരോഷാദ്രുദ്രാണ്യാ അന്തര്ഗര്ഭോ ഹുതാശനഃ। ബഹൂന്വര്ഷഗണാന് ഗര്ഭം ധാരയാമാസ വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ രുദ്രാണിയുടെ ശാപം ലഭിച്ച അഗ്നി, ദ്വിജന്മാരേ, അനേകം വർഷങ്ങൾ ആ ഗർഭം ഉള്ളിൽ വഹിച്ചു.
സ ഗങ്ഗാമുപഗമ്യാഹ ശ്രൂയതാം സരിദുത്തമേ। സുമഹാന് പരിഖേദോ മേ ഗര്ഭധാരണകാരണാത് ।। ൧൧.
അവൻ ഗംഗയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: 'സരിത്പ്രഭയേ, ഈ ഗർഭം വഹിക്കുന്നതുകൊണ്ട് എനിക്ക് വലിയ കഷ്ടമാണ്.'
മദ്ധിതാര്ഥമിമം ഗര്ഭമതോ ധാരയ നിമ്നഗേ। മത്പ്രസാദാച്ച ഖേദോ വൈ മന്ദസ്തവ ഭവിഷ്യതി ।। ൧൧.
'എന്റെ കാരണത്താൽ നീ ഈ ഗർഭം വഹിക്കണം, നദിയേ. എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നിന്റെ കഷ്ടം കുറയും.'
തഥേത്യുക്ത്വാ തദാ സാ തു സമ്പ്രഹൃഷ്ട മഹാനദീ। തം ഗര്ഭം ധാരയാമാസ ദഹ്യമാനേന ചേതസാ ।। ൧൧.
അവൾ 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ ആ ഗർഭം ഏറ്റെടുത്തു, എങ്കിലും മനസ്സിൽ വേദനയോടെ.
സാപി കൃച്ഛ്രേണ മഹതാ ഖിദ്യമാനാ മഹാനദീ। കാലം പ്രകൃഷ്ടം സുമഹദ്ഘര്ഭധാരണതത്പരാ ।। ൧൧.
മഹാനദിയായ അവൾ വലിയ കഷ്ടങ്ങൾ സഹിച്ച്, ദീർഘകാലം ആ ഗർഭം വഹിക്കാൻ സമർപ്പിതയായി.
തയാ പരിഗതം ഗര്ഭം കുക്ഷൌ ഹിമവതഃ ശുഭേ। ശുഭം ശരവണം നാമ ചിത്രം പുഷ്പിതപാദപമ്। തത്ര തം വ്യസൃജദ്ഗര്ഭം ദീപ്യമാനാമിവാനലമ് ।। ൧൧.
അവൾ ആ ഗർഭം ഹിമവാന്റെ വിശുദ്ധ ഗർഭത്തിൽ, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ശരവണത്തിൽ വെച്ചു. അവിടെ അവൾ അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ ഗർഭം വിട്ടു.
രുദ്രാഗ്നിഗങ്ഗാതനയസ്തത്ര ജാതോഽരുണപ്രഭഃ । ആദിത്യശതസങ്കാശോ മഹാതേജാഃ പ്രതാപവാന് ।। ൧൧.
അവിടെ രുദ്രനും അഗ്നിയും ഗംഗയും ചേർന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; അരുണപ്രഭയോടെ, നൂറു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള മഹാശക്തിയുള്ളവൻ.
തസ്മിഞ്ജാതേ മഹാഭാഗേ കുമാരേ ജാഹ്നവീസുതേ। വിമാനയാനൈരാകാശം പതത്രിഭിരിവാവൃതമ് ।। ൧൧.
ജാഹ്നവിയുടെ മഹാനായ ആ പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, ആകാശം വിഹായസ്യാനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു, പക്ഷികൾക്കു പോലെ വിചിത്രമായി.
ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുരാകാശേ മധുരസ്വരാഃ। മുമുചുഃ പുഷ്പവര്ഷഞ്ച ഖചരാഃ സിദ്ധചാരണാഃ ।। ൧൧.
ദേവദുണ്ടുഭികൾ ആകാശത്ത് മധുരമായി മുഴങ്ങി; ആകാശവാസികളായ സിദ്ധരും ചാരണന്മാരും പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി.
ജഗുര്ഗന്ധര്വ്വമുഖ്യാശ്ച സര്വ്വശസ്തത്ര തത്ര ഹ। യക്ഷാ വിദ്യാധരാഃ സിദ്ധാഃ കിന്നരാശ്ചൈവ സര്വശഃ ।। ൧൧.
പ്രധാനഗന്ധർവന്മാർ എല്ലായിടത്തും പാടുകയും, യക്ഷന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, കിന്നരന്മാർ എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.
മഹാനാഗ സഹസ്രാണി പ്രവരാശ്ച പതത്രിണഃ । ഉപതസ്ഥുര്മഹാഭാഗമാഗ്നേയം ശങ്കരാത്മജമ്। പ്രഭാവേണ തദാ തേന ദൈത്യദാനവരാക്ഷസാഃ ।। ൧൧.
ആയിരക്കണക്കിന് മഹാനാഗങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠമായ പക്ഷികളും ശിവയുടെയും അഗ്നിയുടെയും പുത്രനെ ചുറ്റി കൂടി. അവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദാനവരും ദൈത്യരും രാക്ഷസന്മാരും കീഴടങ്ങി.
സഹ സപ്തര്ഷിഭാര്യാഭിരാദാവേ വാഗ്നിസമ്ഭവഃ। അഭിഷേകപ്രയാതാഭിര്ദൃഷ്ടോ വര്ജ്യ ത്വരുന്ധതീമ് ।। ൧൧.
അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ, ആദിയിലെ യജ്ഞത്തിൽ, അരുന്ധതിയെ ഒഴികെ സപ്തർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം കാണപ്പെട്ടു.
താഭിഃ സ ബാലാര്കനിഭോ രൌദ്രഃ പരിവൃതഃ പ്രഭുഃ । സ്നിഹ്യമാനാഭിരത്യര്ഥം സ്വകാഭിരിവ മാതൃഭിഃ ।। ൧൧.
അവരുടെ ഇടയിൽ, ബാലസൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഭയാനകതയും ഉള്ള ആ പ്രഭുവിനെ, സ്വന്തം മാതാക്കളെപ്പോലെ അവർ അതിയായി സ്നേഹിച്ചു.
യുഗപത്സര്വദേവീര്ഹി ദിദൃക്ഷുര്ജാഹ്നവീസുതഃ। ഷപ്മുഖോ വ്യസൃജച്ഛ്രീമാംസ്താസാം പ്രീത്യാ മഹാദ്യുതിഃ ।। ൧൧.
സകല ദേവതകളെയും ഒരേസമയം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച ജാഹ്നവിയുടെ പുത്രൻ, അതീവ ഭാസുരനായ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, അവർക്കു സന്തോഷം നൽകാൻ ആറു മുഖങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി.
ശ്രീമാന് കമലപത്രാക്ഷസ്തരുണാദിത്യ സന്നിഭഃ। യേന ജാതേന ലോകാനാമാക്ഷേപസ്തേജസാ കൃതഃ ।। ൧൧.
കമലദളങ്ങളപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ള, ജനനത്താൽ ലോകങ്ങളെ അതിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് ആവിഷ്കരിച്ച മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ ആണവൻ.
തേന ജാതേന മഹതാ ദേവാനാമസഹിഷ്ണവഃ। സ്കന്ദിതാ ദാനവഗണാസ്തസ്മാത്സ്കന്ദഃ പ്രതാപവാന് ।। ൧൧.
അവൻ ജനിച്ച അതിമഹത്തായ ശക്തി ദേവന്മാർക്കു സഹിക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ദാനവരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയി. അതിനാൽ അവൻ ശക്തനായ സ്കന്ദനാണ്.
കൃത്തികാഭിസ്തു യസ്മാത് സംവര്ദ്ധിതഃ സ പുരാതനഃ। കാര്ത്തികേയ ഇതി ഖ്യാതസ്തസ്മാദസുരസൂദനഃ ।। ൧൧.
പഴയകാലത്ത് കൃതികകൾ അവനെ വളർത്തിയതിനാൽ, അവൻ കാർത്തികേയൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി; അസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചവൻ.
ജൃമ്ഭതസ്തസ്യ ദൈത്യാരേര്ജ്വാലാമാലാകുലാത്തദാ। മുഖാദ്വിനിര്ഗതാ തസ്യ സ്വശക്തിരപരാജിതാ ।। ൧൧.
ദൈത്യശത്രുവായ അവൻ ജമ്പിച്ചപ്പോൾ, അഗ്നിമാലയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അവന്റെ അപരാജിതമായ ശക്തി പുറത്തുവന്നു.
ക്രീഡാര്ഥഞ്ചൈവ സ്കന്ദസ്യ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। ഗരുഡാദിതി സൃഷ്ടൌ ഹി പക്ഷിണൌ ഹി പ്രഭദ്രകൌ ।। ൧൧.
സ്കന്ദന്റെ വിനോദത്തിനായി മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു, ഗരുഡനും ആദിതിയുടെ പുത്രനും ആയ രണ്ട് മഹാപക്ഷികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
മയൂരഃ കുക്കുടശ്ചൈവ പതാകാ ചൈവ വായുനാ। യസ്യ ദത്താ സരസ്വത്യാ മഹാവീണാ മഹാസ്വനാ। അജഃ സ്വയമ്ഭുവാ ദത്തോ മേഷോ ദത്തശ്ച ശമ്ഭുനാ ।। ൧൧.
മയിലും കോഴിയും പതാകയും വായു ദാനം ചെയ്തു; മഹാസ്വനമുള്ള വീണാ സരസ്വതി നൽകി; ആട് സ്വയംഭുവു നൽകി;羊 ശംഭു നൽകി.
മായാ വിഹരണേ വിപ്രാ ഗിരൌ ക്രൌഞ്ചേ നിപാതിതേ। താരകേ ചാസുരവരേ സമുദീര്ണേ നിപാതിതേ ।। ൧൧.
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മായാവിഹാരത്തിൽ, ക്രൗഞ്ചപർവതം തകർന്നപ്പോൾ, മഹാസുരനായ താരകൻ ഉയർന്നു പിന്നീട് സംഹരിക്കപ്പെട്ടു.
സേന്ദ്രോപേന്ദ്രൈര്മഹാഭാഗൈര്ദേവരൈഗ്നിസുതഃ പ്രഭുഃ । സേനാപത്യേന ദൈത്യാരിരഭിഷിക്തഃ പ്രതാപവാന് ।। ൧൧.
ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും മറ്റു മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ദേവന്മാരുമൊത്ത്, അഗ്നിയുടെ പുത്രനായ/skandante daityashatruvaya prabhuvu, സേനാപതിയായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ദേവസേനാപതിസ്ത്വേവം പഠ്യതേ നരനായകഃ। ദേവാരിസ്കന്ദനഃ സ്കന്ദഃ സര്വലോകേശ്വരഃ പ്രഭുഃ ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ, ദേവസേനാപതി, മനുഷ്യനാഥൻ, ദേവാരിശത്രുവായ സ്കന്ദൻ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പ്രഭു എന്നിങ്ങനെ അവനെ വിളിക്കുന്നു.
പ്രമഥൈര്വിവിധൈര്ദവൈസ്തഥാ ഭൂത ഗണൈരപി । മാതൃഭിര്വിവിധാഭിശ്ച വിനായകഗണൈസ്തഥാ ।। ൧൧.
നാനാതരം പ്രമഥന്മാരും ദേവന്മാരും ഭൂതഗണങ്ങളും, വിവിധ മാതാക്കളും വിനായകഗണങ്ങളും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ ത്വപശ്യദ്വിമാനാനി പതന്തീ സാ ദിവശ്ച്യുതാ । ത്രസരേണുപ്രമാണാനി തേഷ്വപശ്യച്ച്യുതാന് പിതൄന് ।। ൧൧.
അവൾ ആകാശരഥങ്ങൾ വീഴുന്നത് കണ്ടു; സ്വയം സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു. അവയിൽ അവൾ തന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ, പൊടിക്കണികയുടെ വലിപ്പത്തിൽ വീണവരായി കണ്ടു.
സുസൂക്ഷ്മാനപരിത്യക്താനഗ്നീനഗ്നിഷ്വിവാഹിതാന്। ത്രായധ്വമിത്യുവാചാഥ പതന്തീ താനവാക്ശിരാഃ ।। ൧൧.
അവരെ വളരെ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായി, അഗ്നികൾ അണഞ്ഞുപോയവരായി അവൾ കണ്ടു. വീഴുമ്പോൾ തലകുനിച്ചവൾ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ!'
തൈരുക്താ സാ തു മാഭൈഷീരിത്യുക്താധിഷ്ഠിതാഭവത്। തതഃ പ്രാസാദയത്സാ വൈ പിതൄംസ്താന് ദീനയാ ഗിരാ ।। ൧൧.
അവർ അവളോട് 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു ആശ്വസിപ്പിച്ചു. പിന്നെ അവൾ ദു:ഖഭരിതമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പിതൃപുരുഷന്മാരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു.
ഊചുസ്തേ പിതരഃ കന്യാം ഭ്രഷ്ടൈശ്വര്യാം വ്യതിക്രമാത്। ഭ്രഷ്ടൈശ്വര്യാ സ്വദോഷേണ തപസി ത്വം ശുചിസ്മിതേ ।। ൧൧.
പിതൃപുരുഷന്മാർ ആ കന്യയെ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടുവല്ലോ; അതിനാൽ, ശുചിസ്മിതേ, നീ തപസ്സു ചെയ്യണം.'
യൈഃ ക്രിയന്തേ ച കര്മ്മാണി ശരീരൈരിഹ ദൈവതൈഃ । തൈരേവ തത്കര്മഫലം പ്രാപ്നുവന്തീഹ ദേവതാഃ ।। ൧൧.
ദേവന്മാർ ഈ ലോകത്ത് ശരീരത്തോടെ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് അവർക്കു ഫലം ലഭിക്കുന്നത്.