വായുപുരാണമ്

തസ്യ ഗോത്രാന്വയേ ജാതാശ്ചത്വാരഃ പ്രഥിതാ ഭുവി। ശ്യാമാശ്ച മുദ്ഗലാശ്ചൈവ ബലാരകഗവിഷ്ഠിരാഃ। ഏതേ നൃണാന്തു ചത്വാരഃ സ്മൃതാഃ പക്ഷാ മഹൌജസാമ് ।। ൯.

അവന്റെ വംശത്തിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരായ നാലുപേർ ജനിച്ചു: ശ്യാമന്മാർ, മുദ്ഗലന്മാർ, ബലാരകന്മാർ, ഗവിഷ്ഠിരന്മാർ. ഇവരാണ് മനുഷ്യരിൽ ശക്തിയുള്ള പ്രധാന ശാഖകൾ.

കശ്യപാന്നാരദശ്ചൈവ പര്വതോഽരുന്ധതീ തഥാ। ജജ്ഞിരേ ച ത്വരുന്ധത്യാസ്താന്നിബോധത സത്തമാഃ ।। ൯.

കശ്യപനിൽ നിന്ന് നാരദനും, പാർവതനും, അരുന്ധതിയും ജനിച്ചു. അരുന്ധതിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരെ കേൾക്കൂ, ഉത്തമന്മാരേ.

നാരദസ്തു വസിഷ്ഠായാരുന്ധതീം പ്രത്യപാദയത്। ഊര്ദ്ധ്വരേതാ മഹാതേജാ വൃക്ഷശാപാത്തു നാരദഃ ।। ൯.

നാരദൻ അരുന്ധതിയെ വസിഷ്ഠന് നൽകി. വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാപം മൂലം നാരദൻ മഹാശക്തിയുള്ളവനും ഊർദ്ധ്വരേതസുമായവനായി.

പുരാ ദേവാസുരേ തസ്മിന്സംഗ്രാമ താരകാമയേ। അനാവൃഷ്ട്യാ ഹതേ ലോകേ വ്യഗ്രേ ശക്രേ സുരൈഃ സഹ। വസിഷ്ഠസ്തപസാ ധീമാന്ധാരയാമാസ വൈ പ്രജാഃ ।। ൯.

ദേവാസുരസമരമായ താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ, ലോകം വരൾച്ചകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും തിരക്കിലായിരുന്നപ്പോൾ, വസിഷ്ഠൻ തന്റെ തപസ്സുകൊണ്ട് സകല ജീവജാലങ്ങളെയും രക്ഷിച്ചു.

അത്രൌഷധം മൂലഫലമോഷധീശ്ച പ്രവര്ത്തയന് । താസ്തേന ജീവയാമാസ കാരുണ്യാദോഷധേന തു ।। ൯.

അത്രി ഔഷധങ്ങൾ, മൂലങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, ഔഷധികളൊക്കെ വളർത്തി. തന്റെ കാരുണ്യത്തോടെ ആ ഔഷധങ്ങൾകൊണ്ട് ജീവജാലങ്ങളെ രക്ഷിച്ചു.

അരുന്ധത്യാം വസിഷ്ഠസ്തു ശക്തിമുത്പാദയദ്ദ്വിജാഃ। സാഗരഞ്ജനയച്ഛക്തേരദൃശ്യന്തീ പരാശരമ് ।। ൯.

വസിഷ്ഠൻ അരുന്ധതിയിൽ നിന്ന് ശക്തിയെ ജനിപ്പിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ. ശക്തി സാഗരാഞ്ജനയയിൽ നിന്ന് പരാശരനെ ജനിപ്പിച്ചു.

കാലീ പരാശരാജ്ജജ്ഞേ കൃഷ്ണദ്വൈപായനം പ്രഭുമ്। ദ്വൈപായനാദരണ്യാം വൈ ശുകോ ജജ്ഞേ ഗുണാന്വിതഃ ।। ൯.

കാളിയിൽ നിന്ന് പരാശരനിലൂടെ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എന്ന പ്രഭു ജനിച്ചു. ദ്വൈപായനനും അരണിയും ചേർന്ന് ഗുണസമ്പന്നനായ ശുകൻ ജനിച്ചു.

ഉത്പദ്യന്തേ ച പീവര്യാം ഷഡിമേ ശുകസൂനവഃ। ഭൂരിശ്രവാഃ പ്രഭുഃ ശമ്ഭുഃ കൃഷ്ണോ ഗൌരശ്ച പഞ്ചമഃ ।। ൯.

പീവരിയിൽ, ശുകന്റെ ആറു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ഭൂരിശ്രവാസ്, പ്രഭു, ശംഭു, കൃഷ്ണൻ, ഗൗരൻ, അഞ്ചാമനായവൻ.

കന്യാ കീര്തിമതീ ചൈവ യോഗമാതാ ദൃഢവ്രതാ। ജനനീ ബ്രഹ്മദത്തസ്യ പത്നീ സത്ത്വഗുഹസ്യ ച ।। ൯.

കീര്ത്തിമതി എന്നൊരു മകൾ അവിടുണ്ട്; യോഗത്തിന്റെ മാതാവായി പ്രശസ്തയും ദൃഢവ്രതയുമാണ് അവൾ. അവൾ ബ്രഹ്മദത്തന്റെ അമ്മയും സത്ത്വഗുഹന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.

ശ്വേതാഃ കൃഷ്ണാശ്ച ഗൌരാശ്ച ശ്യാമാ ധൂമ്രാഃ സമൂലികാഃ। ഊഷ്മപാ ദാരകാശ്ചൈവ നീലാശ്ചൈവ പരാശരാഃ। പരാശരാണാമഷ്ടൌ തേ പക്ഷാഃ പ്രോക്താ മഹാത്മനാമ് ।। ൯.

ശ്വേതന്മാർ, കൃഷ്ണന്മാർ, ഗൗരന്മാർ, ശ്യാമന്മാർ, ധൂമ്രന്മാർ, സമൂലികന്മാർ, ഊഷ്മപന്മാർ, ദാരകന്മാർ, നീലന്മാർ, പരാശരന്മാർ—ഇവയാണ് മഹാത്മാക്കളായ പരാശരന്മാരുടെ എട്ട് ശാഖകൾ എന്ന് പറയുന്നു.

അത ഊര്ദ്ധ്വം നിബോധധ്വമിന്ദ്രപ്രതിമസമ്ഭവമ്। വസിഷ്ഠസ്യ കപിഞ്ജല്യാം ഘൃതാച്യാം സമപദ്യത। കുശീതിയഃ സമാഖ്യാത ഇന്ദ്രപ്രതിമ ഉച്യതേ ।। ൯.

ഇനി, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ ജനനത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. വസിഷ്ഠനിൽ, കപിഞ്ചലയും ഘൃതാചിയും ചേർന്ന് കുശിതിയനെ പ്രസവിച്ചു; അവനെ ഇന്ദ്രസമൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

പൃഥോഃ സുതായാഃ സമ്ഭൂതഃ പുത്രസ്തസ്യാ ഭവദ്വസുഃ। ഉപമന്യുഃ സുതസ്തസ്യ യസ്യേമേ ഉപമന്യവഃ ।। ൯.

പൃഥുവിന്റെ മകളിൽ നിന്ന് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ വസു. അവന്റെ പുത്രൻ ഉപമന്യു; അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ ഉപമന്യുക്കൾ വംശം വന്നത്.

മിത്രാവരുണയോശ്ചൈവ കുണ്ഡിനോ യേ പരിശ്രുതാഃ। ഏകാര്ഷേയാസ്തഥൈവാന്യേ വസിഷ്ഠാ നാമ വിശ്രുതാഃ। ഏതേ പക്ഷാ വസിഷ്ഠാനാം സ്മൃതാ ഏകാദശേവ തു ।। ൯.

മിത്രനും വരുണനും, കുണ്ടിനന്മാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നവരും, ഏകർഷേയന്മാർ എന്നും പ്രശസ്തരായ വസിഷ്ഠന്മാരും—ഇവയാണ് വസിഷ്ഠന്മാരുടെ പതിനൊന്ന് ശാഖകൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാ ഹ്യഷ്ട വിശ്രുതാഃ। ഭ്രാതരഃ സുമഹാഭാഗാ തേഷാം വംശാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ ।। ൯.

ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച എട്ട് പുത്രന്മാർ പ്രശസ്തരാണ്; വലിയ ഭാഗ്യശാലികളായ സഹോദരന്മാർ, അവരുടേത് വംശങ്ങൾ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ത്രീംല്ലോകാന്ധാരയന്തീമാന്ദേവര്ഷിഗണസങ്കുലാന് । തേഷാം പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। യൈര്വ്യാപ്താ പൃഥിവീ സര്വാ സൂര്യ്യസ്യേവ ഗഭസ്തിഭിഃ ।। ൯.

ഇവരാണ് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും താങ്ങി നിർത്തുന്നത്, ദേവർഷിമാരാൽ നിറഞ്ഞവയാകുന്നു. അവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ട്; ഇവരാൽ ഭൂമി മുഴുവൻ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ സുതസ്യ വിദിതാത്മനഃ। ഉത്തരം പരിപപ്രച്ഛുഃ സൂതപുത്രം ദ്വിജാതയഃ ।। ൧൦.

അവന്റെ ജ്ഞാനമുള്ള പുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ദ്വിജന്മാർ സൂതപുത്രനോട് കൂടുതൽ ചോദിച്ചു.

കഥം ദ്വിതീയമുത്പന്നാ ഭവാനീ പ്രാക്സതീ തു യാ। ആസീദ്ദാക്ഷായണീ പൂര്വമുമാ കഥമ ജായത ।। ൧൦.

ഭവാനി എങ്ങനെ രണ്ടാമതും ജനിച്ചു? അവൾക്ക് മുമ്പ് ആരായിരുന്നു? ആദ്യം അവൾ ദക്ഷായണി ആയിരുന്നു; ഉമ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്ന് പറയൂ.

മേനായാം പിതൃകന്യായാം ജനയാമാസ ശൈലരുട്। കേചൈതേ പിതരശ്ചൈവ യേഷാം മേനാ തു മാനസീ ।। ൧൦.

മേന, പിതാക്കന്മാരുടെ മകളിൽ, പർവ്വതാധിപൻ മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു; ആ പിതാക്കന്മാർ ആരെല്ലാമാണ്, മേന ആരുടെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മകളാണ് എന്ന് പറയൂ.

മൈനാകശ്ചൈവ ദൌഹിത്രോ ദൌഹിത്രീ ച തഥാ ഹ്യുമാ। ഏകപര്ണാ തഥാ ചൈവ തഥാ യാ ചൈകപാടലാ ।। ൧൦.

മൈനാകൻ ദൗഹിത്രൻ, ഉമയും ദൗഹിത്രിയാണ്; ഏകപർണ്ണയും, അതുപോലെ ഏകപാടലയും ഉണ്ട്.

ഗങ്ഗാ ചൈവ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ സര്വാസാം പൂര്വജാ തഥാ। പൂര്വമേവ മയോദ്ദിഷ്ടം ശ്രൃണുധ്വം മമ സര്വശഃ ।। ൧൦.

ഗംഗയും, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയും, അവരിൽ ഏറ്റവും മൂത്തവളാണ്; ഇതെല്ലാം ഞാൻ മുമ്പേ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഇനി മുഴുവനും കേൾക്കൂ.

അനേകേ പിതരശ്ചൈവ വര്ത്തന്തേ വ്ക ച വാ പുനഃ। ശ്രോതുമിച്ഛാമി ഭദ്രന്തേ ശ്രാദ്ധസ്യ ച പരം വിധിമ് ।। ൧൦.

പലവിധം പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ട്, പിന്നെയും മറ്റു ചിലർ. ഭദ്രയായവളേ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഉത്തമവിധി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

പുത്രാശ്ച തേ സ്മൃതാഃ കേഷാം കഥഞ്ച പിതരസ്തു തേ । പിതരഃ കഥമുത്പന്നാഃ കസ്യ പുത്രാഃ കിമാത്മകാഃ ।। ൧൦.

ആരുടേയാണ് മക്കൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്? അവരുടെ പിതാക്കന്മാർ എങ്ങനെ? പിതാക്കന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, ആരുടെ മക്കളാണ് അവർ, എങ്ങനെയുള്ളവർ?

സ്വര്ഗേ തു പിതരോഽന്യേ യേ ദേവാനാമപി ദേവതാഃ। ഏവം വൈ ശ്രോതുമിച്ഛാമി പിതൄണാം സര്ഗമുത്തമമ്। യഥാവദ്ദത്തമസ്മാഭിഃ ശ്രാദ്ധം പ്രീണാതി വൈ പിതൄന് ।। ൧൦.

സ്വർഗത്തിൽ ചില പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരിലും ദേവതകളാണ്; അങ്ങനെ, പിതാക്കന്മാരുടെ ഉത്തമമായ ഉത്ഭവം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ശ്രാദ്ധം എങ്ങനെ ശരിയായി പിതാക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ.

യദര്ഥം തേന ദൃശ്യന്തേ തത്ര കിം കാരണം സ്മൃതമ്। സ്വര്ഗേ ഹി കേ തു വര്ത്തന്തേ പിതരോ നരകേ തു കേ ।। ൧൦.

അവിടെ അവർ കാണപ്പെടുന്നത് എന്തിനാണ്? അതിന് എന്താണ് കാരണം എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു? സ്വർഗത്തിൽ ആരൊക്കെയാണ് പിതാക്കന്മാർ, നരകത്തിൽ ആരൊക്കെയാണ്?

അഭിസന്ധായ പിതരം പിതുശ്ച പിതരം തഥാ। പിതുഃ പിതാമഹഞ്ചൈവ ത്രിഷു പിണ്ഡേഷു നാമതഃ ।। ൧൦.

പിതാവിനെയും, പിതാവിന്റെ പിതാവിനെയും, പിതാമഹനെയും മനസ്സിൽ വച്ച്, മൂന്നു പേരുടെയും പേരിൽ മൂന്നു പിണ്ടങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു.

കാനി ശ്രാദ്ധാനി ദേയാനി കഥം ഗച്ഛന്തി വൈ പിതൄന് । കഥഞ്ച ശക്താസ്തേ ദാതും നരകസ്ഥാഃ ഫലം പുനഃ ।। ൧൦.

ഏത് ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നൽകണം, അവ എങ്ങനെ പിതാക്കളിലേക്ക് എത്തുന്നു? നരകത്തിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് വീണ്ടും അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കാൻ എങ്ങനെയാണ് കഴിയുക?

കേ ചേഹ പിതരോ നാമ കാന് യജാമോ വയം പുനഃ । ദേവാ അപി പുതൄന് സ്വര്ഗേ യജന്തീതി ഹി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൧൦.

ഇവിടെ ആരെയാണ് പിതാക്കൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്? വീണ്ടും ആരെയാണ് നമുക്ക് ആരാധിക്കേണ്ടത്? സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാർക്കും തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഏതദിച്ഛാമി വൈ ശ്രോതും വിസ്തരേണ ബഹുശ്രുത। സ്പഷ്ടാഭിധാനമര്ഥം വൈ തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി ।। ൧൦.

ഈ വിഷയത്തിൽ വിശദമായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ജ്ഞാനശാലിയായോനെ, ഈ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി പറയാൻ കഴിയും.

ഋഷീണാന്തു വചഃ ശ്രുത്വാ സൂതസ്തത്ത്വാര്ഥദര്ശിവാന്। ആചചക്ഷേ യഥാപ്രശ്രം ഋഷീണാം മാനസം തതഃ ।। ൧൦.

മഹർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, സുതൻ സത്യാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, അവർ ചോദിച്ചതുപോലെ മഹർഷിമാരുടെ മനസ്സിലുള്ളത് വിശദമായി പറഞ്ഞു.