വിപ്രചിത്തിഞ്ച രാജാനം ദാനവാനാമഥാദിശത്। അപാം തു വരുണം രാജ്യേ രാജ്ഞാം വൈശ്രവണം പതിമ്। യക്ഷാണാം രാക്ഷസാനാഞ്ച പാര്ഥിവാനാം ധനസ്യ ച ।। ൯.
ദാനവന്മാർക്കു വിപ്രചിത്തിയെ രാജാവാക്കി, ജലത്തിനായി വരുണനെ, രാജാക്കന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർക്കും ധനത്തിനും വൈശ്രവണനെ അധിപതിയാക്കി.
വൈവസ്വതം പിതൄണാഞ്ച യമം രാജ്യേഽഭ്യഷേചയത്। സര്വഭൂതപിശാചാനാം ഗിരിശം ശൂലപാണിനമ് ।। ൯.
പിതൃകൾക്കു വൈവസ്വതനായ യമനെ രാജാവാക്കി, എല്ലാ ഭൂതങ്ങൾക്കും പിശാചുകൾക്കും ശൂലധാരിയായ ഗിരിശനെ അധിപതിയാക്കി.
ശൈലാനാം ഹിമവന്തഞ്ച നദീനാമഥ സാഗരമ്। ഗന്ധര്വാണാമധിപതിം ചക്രേ ചിത്രരഥം തദാ ।। ൯.
പർവതങ്ങൾക്കു ഹിമവാനെ, നദികൾക്കു സമുദ്രത്തെ, ഗന്ധർവന്മാർക്കു ചിത്രരഥനെ അധിപതിയാക്കി.
ഉച്ചൈഃശ്രവസമശ്വാനാം രാജാനഞ്ചാഭ്യഷേചയത്। മൃഗാണാമഥ ശാര്ദൂലം ഗോവൃഷഞ്ച ചതുഷ്പദാമ് ।। ൯.
കുതിരകൾക്കു ഉച്ചൈശ്രവസിനെ, മൃഗങ്ങൾക്കു കടുവയെ, നാലുകാലികളിൽ കാളയെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
പക്ഷിണാമഥ സര്വേഷാം ഗരുഡം പതതാം വരമ്। ഗന്ധാനാം മാതുലഞ്ചൈവ ഭൂതാനാമശരീരിണാമ് ।। ൯.
പക്ഷികളിൽ എല്ലാവർക്കും പറക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗരുഡനെ രാജാവാക്കി, സുഗന്ധങ്ങൾക്ക് മാതുലനെ, ശരീരമില്ലാത്ത ഭൂതങ്ങൾക്കിടയിൽ അധിപതിയെ നിയമിച്ചു.
ശബ്ദാകാശബലാനാഞ്ച വായും ബലവതാം വരമ്। സര്വേഷാം ദംഷ്ട്രിണാം ശേഷം നാഗാനാമഥ വാസുകിമ് ।। ൯.
ശബ്ദവും ആകാശവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ശക്തന്മാരിൽ വായുവിനെ, എല്ലാ ദന്തമുള്ളവർക്കും ശേഷനെ, നാഗങ്ങളിൽ വാസുകിയെ രാജാവാക്കി.
സരീസൃപാണാം സര്പാണാം നാഗാനാഞ്ചൈവ തക്ഷകമ്। സാഗരാണാം നദീനാഞ്ച മേഘാനാം വര്ഷിതസ്യ ച। ആദിത്യാനാമന്യതമം പര്ജന്യമഭിഷിക്തവാന് ।। ൯.
സരീസൃപങ്ങളിൽ, പാമ്പുകളിൽ, നാഗങ്ങളിൽ തക്ഷകനെ; സമുദ്രങ്ങളിലും നദികളിലും മേഘങ്ങളിലും മഴയിലും പാർജന്യനെ സൂര്യന്മാരിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സര്വാപ്സരോഗണാനാഞ്ച കാമദേവം തഥൈവ ച। ഋതൂനാമഥ മാസാനാമാര്ത്തവാനാം തഥൈവ ച ।। ൯.
എല്ലാ അപ്സരസുകളിലും, കാമദേവനിലും; ঋതുക്കളിലും മാസങ്ങളിലും കാലഘട്ടങ്ങളിലും അവൻ അഭിഷേകം നടത്തി.
പക്ഷാണാഞ്ച വിപക്ഷാണാം മുഹൂര്ത്താനാഞ്ച പര്വണാമ്। കലാകാഷ്ഠാപ്രമാണാനാം ഗതേ രയനയോസ്തഥാ। ഗണിതസ്യാഥ യോഗസ്യ ചക്രേ സംവത്സരം പ്രഭുമ് ।। ൯.
പക്ഷങ്ങളിലും വിപക്ഷങ്ങളിലും, മുഹൂർത്തങ്ങളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും, സമയത്തിന്റെ അളവുകളിലും കിരണങ്ങളിലും, ഗണിതത്തിലും യോഗത്തിലും അവൻ സംവത്സരത്തെ അധിപതിയാക്കി.
പ്രജാപതിര്വൈ രജസഃ പൂര്വസ്യാന്ദിശി വിശ്രുതമ്। പുത്രം നാമ്നാ സുധാമാനം രാജാനം സോഽഭ്യഷേചയത് ।। ൯.
പൂർവ ദിക്കിൽ, രാജസത്തിന്റെ ഭാഗത്ത്, പ്രശസ്തനായ തന്റെ മകൻ സുധാമാനെ പ്രജാപതി രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
പശ്ചിമായാം ദിശി തഥാ രജസഃ പുത്രമച്യുതമ്। കേതുമന്തം മഹാത്മാനം രാജാനം സോഽഭ്യഷേചയത് ।। ൯.
പശ്ചിമ ദിക്കിലും, രാജസത്തിന്റെ മകനായ മഹാത്മാവായ കേതുമന്തനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
മനുഷ്യാണാമധിപതിം ചക്രേ ചൈവ സുതം മനുമ്। തൈരിയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ । യഥാപ്രദേശമദ്യാപി ധര്മേണ പരിപാല്യതേ ।। ൯.
മനുഷ്യരുടെ അധിപതിയായി തന്റെ മകൻ മനുവിനെ നിയമിച്ചു; അവരുടെ വഴി, ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളും ഉള്ള ഭൂമി ഇന്നും ഓരോ പ്രദേശത്തും ധർമ്മപ്രകാരം ഭരിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ പൂര്വം ബ്രഹ്മണാ തേഽഭിഷേചിതാഃ। നൃപാ ഹ്യേതേഽഭിഷിച്യന്തേ മനവോ യേ ഭവന്തി വൈ ।। ൯.
സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ഇവരെ ബ്രഹ്മാവ് അഭിഷേകം ചെയ്തു; മനുക്കളായി വരുന്നവർ രാജാക്കന്മാരായി അഭിഷിക്തരാവുന്നു.
മന്വന്തരേഷ്വതീതേഷു ഗതാ ഹ്യേതേഷു പാര്ഥിവാഃ। ഏവമന്യേഽഭിഷിച്യന്തേ പ്രാപ്തേ മന്വന്തരേ പുനഃ। അതീതാനാഗതാഃ സര്വേ സ്മൃതാ മന്വന്തരേശ്വരാഃ ।। ൯.
മുൻകാല മന്വന്തരങ്ങളിൽ ഇവർ രാജാവായി ഭരിച്ചവർ പോയി; പുതിയ മന്വന്തരം വന്നപ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ എല്ലാ ഭരണാധികാരികളും മന്വന്തരാധിപതികളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
രാജസൂയേഽഭിഷിക്തശ്ച പൃഥുരേഭിര്നരോത്തമൈഃ। വേദദൃഷ്ടേന വിധിനാ കൃതോ രാജാ പ്രതാപവാന് ।। ൯.
ഈ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ രാജസൂയയാഗത്തിൽ പൃഥുവിനെ വേദങ്ങളിൽ പറയുന്ന വിധിപ്രകാരം ശക്തനായ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ഏതാനുത്പാദ്യ പുത്രാംസ്തു പ്രജാസന്താനകാരണാത് । പുനരേവ മഹാഭാഗഃ പ്രജാനാം പതിരീശ്വരഃ ।। ൯.
ജനതയുടെ വംശം നിലനിർത്താൻ ഈ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, മഹാഭാഗ്യവാൻ വീണ്ടും സകലജനങ്ങളുടെ അധിപതിയായി.
കശ്യപോ ഗോത്രകാമസ്തു ചചാര പരമം തപഃ । പുത്രൌ ഗോത്രകരൌ മഹ്യം ഭവേതാമിത്യചിന്തയത് ।। ൯.
ഗോത്രം ഉണ്ടാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് കശ്യപൻ മഹത്തായ തപസ്സ് ചെയ്തു; 'എനിക്ക് ഗോത്രം നിലനിർത്താൻ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ലഭിക്കണമേ' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
തസ്യ പ്രധ്യായമാനസ്യ കശ്യപസ്യ മഹാത്മനഃ। ബ്രഹ്മണോംഽശൌ സുതൌ പശ്ചാത് പ്രാദുര്ഭൂതൌ മഹൌജസൌ ।। ൯.
ആ മഹാത്മാവായ കശ്യപൻ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗങ്ങളായ, മഹാശക്തിയുള്ള രണ്ട് പുത്രന്മാർ പിന്നീട് ജനിച്ചു.
വത്സാരശ്ചാസിതശ്ചൈവ താവുഭൌ ബ്രഹ്മവാദിനൌ। വത്സാരാന്നിധ്രുവോ ജജ്ഞേ രൈഭ്യശ്ച സ മഹായശാഃ ।। ൯.
വത്സാരനും അസിതനും, ഇരുവരും ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ; വത്സാരനിൽ നിന്ന് നിധ്രുവനും, റൈഭ്യനിൽ നിന്ന് മഹാപ്രശസ്തനായ റൈഭ്യനും ജനിച്ചു.
രൈഭ്യസ്യ രൈഭ്യാ വിജ്ഞേയാ നിധ്രുവസ്യ നിബോധത। ച്യവനസ്യ സുകന്യായാം സുമേധാഃ സമപദ്യത ।। ൯.
റൈഭ്യനിൽ നിന്ന് റൈഭ്യവംശം അറിയണം; നിധ്രുവനിൽ നിന്ന്, കേൾക്കുക: ച്യവനനും സുകന്യയിലും സുമേധൻ ജനിച്ചു.
നിധ്രുവസ്യ തു യാ പത്നീ മാതാ വൈ കുണ്ഡപായിനാമ്। അസിതസ്യൈകപര്ണായാം ബ്രഹ്മിഷ്ഠഃ സമപദ്യത ।। ൯.
നിധ്രുവന്റെ ഭാര്യയാണ് കുഞ്ഞപായിനുകളുടെ മാതാവ്; അസിതനും ഏകപർണ്ണയും ചേർന്ന് ഉന്നത ബ്രാഹ്മണൻ ജനിച്ചു.
ശാണ്ഡില്യാനാം വചഃ ശ്രുത്വാ ദേവലഃ സുമഹായശാഃ। നിധ്രുവാഃ ശാണ്ഡില്യാ രൈഭ്യാസ്ത്രയഃ പശ്ചാത്തു കശ്യപാഃ ।। ൯.
ശാണ്ഡില്യരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാപ്രശസ്തനായ ദേവളനും, നിധ്രുവരും, ശാണ്ഡില്യരും, റൈഭ്യരും, പിന്നീട് കശ്യപന്മാരും ഉണ്ടായി.
വരപ്രഭൃതയോ ദേവാ ദേവലസ്യ പ്രജാസ്ത്വിമാഃ। ചതുര്യുഗേ ത്വതിക്രാന്തേ മനോര്ഹ്യേകാദശേ പ്രജാഃ। അഥാവശിഷ്ടേ തസ്മിസ്തു ദ്വാപരേ സമ്പ്രവര്തതേ ।। ൯.
വരനു തുടർന്നുള്ള ദേവന്മാർ ദേവളന്റെ സന്തതിയാണ്; നാലു യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നാമത്തെ മനുവിൽ ഈ സന്തതി ശേഷിക്കുന്നു, പിന്നീട് ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അവർ തുടരുന്നു.
മാനസസ്യ ചരിഷ്യന്തസ്തസ്യ പുത്രോ ദമഃ കില। മാനസസ്തസ്യ ദായാദസ്തൃണബിന്ദുരിതി ശ്രുതഃ ।। ൯.
മാനസന്റെ കാലത്ത്, അവന്റെ മകനായി ദമൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ വംശാവലിയിൽ തൃണബിന്ദു എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരാൾ അറിയപ്പെടുന്നു.
ത്രേതായുഗമുഖേ രാജാ തൃതീയേ സമ്ബഭൂവ ഹ। തസ്യ കന്യാ ത്വിഡവിഡാ രൂപേണാപ്രതിമാഭവത്। പുലസ്ത്യായ സ രാജര്ഷിസ്താം കന്യാം പ്രത്യപാദയത് ।। ൯.
തൃതീയയുഗമായ ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഒരു രാജാവ് ജനിച്ചു. അവന്റെ മകൾ ത്വിടവിഡാ, സൗന്ദര്യത്തിൽ ഉപമയില്ലാത്തവളായിരുന്നു. ആ രാജർഷി തന്റെ മകളെ പുലസ്ത്യനു നൽകി.
ഋഷിരിഡവിഡായാന്തു വിശ്രവാഃ സമപദ്യത। തസ്യ പത്ന്യശ്ചതസ്രസ്തു പൌലസ്ത്യകുലവര്ദ്ധനാഃ ।। ൯.
ത്വിടവിഡായുടെ ഭർത്താവായി വിശ്രവാഃ ആയി. അവനു നാല് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ പോളസ്ത്യകുലത്തെ വളർത്തി.
ബൃഹസ്പതേര്ബൃഹത്കീര്ത്തിര്ദേവാചാര്യസ്യ കീര്ത്തിതഃ । കന്യാം തസ്യോപയേമേ സ നാമ്നാ വൈ ദേവവര്ണിനീമ് ।। ൯.
ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവായ ബൃഹസ്പതി മഹത്വം നേടിയവനാണ്. അവൻ ദേവവർണിനി എന്ന പേരുള്ള ഒരു യുവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
പുഷ്പോത്കകടാഞ്ച വാകാഞ്ച സുതേ മാല്യവതഃ സ്ഥിതൌ। കൈകസീം മാലിനഃ കന്യാം താസാന്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൯.
മാല്യവതിന്റെ മക്കളായ പുഷ്പോത്കടനും വാകയും, മാലിനിന്റെ മകളായ കൈകസി ഇവരാണ്. ഇവരുടെ സന്തതികളെ കേൾക്കൂ.
ജ്യേഷ്ഠം വൈശ്രവണം തസ്യ സുഷുവേ ദേവവര്ണിനീ। ദിവ്യേന വിധിനാ യുക്തമാര്ഷേണൈവ ശ്രുതേന ച। രാക്ഷസേന ച രൂപേണ ആസുരേണ ബലേന ച ।। ൯.
ദേവവർണിനി തന്റെ മൂത്ത മകനായി വൈശ്രവണനെ പ്രസവിച്ചു. ദൈവികമായ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനും, വേദാനുസൃതമായും, രാക്ഷസ രൂപവും അസുരശക്തിയും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
ത്രിപാദം സുമഹാകായം സ്ഥൂലശീര്ഷം മഹാതനുമ്। അഷ്ടദംഷ്ട്രം ഹരിച്ഛ്മശ്രും ശങ്കുകര്ണം വിലോഹിതമ് ।। ൯.
അവനു മൂന്നു കാലുകളും, വലുതായ ശരീരവും, വലിയ തലയും, എട്ട് പല്ലുകളും, മഞ്ഞക്കേസി, ശംഖാകൃതിയുള്ള ചെവിയും, ചുവപ്പുനിറമുള്ള രൂപവും ഉണ്ടായിരുന്നു.