വായുപുരാണമ്

ഉത്പദ്യന്തേ ഭവിഷ്യാശ്ച യാവന്മന്വന്തരേശ്വരാഃ। ദേവതാഃ പിതരശ്ചൈവ ഋഷയോ മനുരേവ ച ।। ൬൧.

പുതിയ മന്വന്തരാധിപന്മാരും, ദേവന്മാരും, പിതാക്കന്മാരും, ഋഷിമാരും, മനുവും, മന്വന്തരകാലം നിലനിൽക്കുന്നവരെ ഉദയിക്കുന്നു.

മന്വന്തരേ തു സമ്പൂര്ണേ യദ്യന്യദ്വൈ കലൌ യുഗേ। സമ്പദ്യതേ കൃതം തേഷു കലിശിഷ്ടേഷു വൈ തദാ ।। ൬൧.

ഒരു മന്വന്തരം പൂര്‍ത്തിയായാല്‍, കലിയുഗത്തില്‍ ശേഷിക്കുന്നതും അവിടെ സംഭവിക്കുന്നതും മുന്‍പത്തെ യുഗങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള ശേഷിപ്പാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

യഥാ കൃതസ്യ സന്താനഃ കലിപൂര്വഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ। തഥാ മന്വന്തരാന്തേഷു ആദിര്മന്വന്തരസ്യ ച ।। ൬൧.

കൃതയുഗത്തില്‍ ജീവിച്ചവരുടെ സന്തതിയെ പണ്ഡിതന്മാര്‍ കലിയുഗത്തിന് മുന്‍പുള്ളവരായി ഓര്‍ക്കുന്നതുപോലെ, ഓരോ മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം പുതിയ മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭവും അങ്ങനെ തന്നെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ക്ഷീണേ മന്വന്തരേ പൂര്വേ പ്രവൃത്തേ ചാപരേ പുനഃ। മുഖേ കൃതയുഗസ്യാഥ തേഷാം ശിഷ്ടാസ്തു യേ തദാ ।। ൬൧.

മുന്‍പത്തെ മന്വന്തരം അവസാനിച്ച് പുതിയതാരംഭിക്കുമ്പോള്‍, കൃതയുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തില്‍ അവിടെ ശേഷിക്കുന്നവര്‍ അതിന്റെ ശേഷിപ്പുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

സ്പ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ കാലാവേക്ഷാസ്തു യേ സ്ഥിതാഃ। മന്വന്തരം പ്രതീക്ഷന്തേ ക്ഷീയന്തേ തപസി സ്ഥിതാഃ ।। ൬൧.

സപ്തര്‍ഷിമാരും മനുവും കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹം ശ്രദ്ധിച്ച് തപസ്സില്‍ നിലകൊള്ളുന്നവര്‍ പുതിയ മന്വന്തരത്തെ കാത്തിരിക്കുന്നു.

മന്വന്തരവ്യവസ്ഥാര്ഥം സന്തത്യര്ഥഞ്ച സര്വശഃ। പൂര്വവത് സമ്പ്രവര്ത്തന്തേ പ്രവൃത്തേ വൃഷ്ടിസര്ജ്ജനേ ।। ൬൧.

മന്വന്തരത്തിന്റെ ക്രമവും സന്തതിയുടെ തുടർച്ചയും ഉറപ്പാക്കാന്‍, മഴ വീണ്ടും തുടങ്ങുമ്പോള്‍ എല്ലാവരും മുന്‍പുപോലെ പ്രവര്‍ത്തനം ആരംഭിക്കുന്നു.

ദ്വന്ദ്വേഷു സമ്പ്രവൃത്തേഷു ഉത്പന്നാസ്വൌഷധീഷു ച। പ്രജാസു ച നികേതാസു സംസ്ഥിതാസു ക്വചിത് ക്വചിത് ।। ൬൧.

ദ്വന്ദ്വങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഔഷധികള്‍ വളരുമ്പോഴും ജീവികള്‍ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഇടങ്ങളില്‍ താമസിക്കുമ്പോഴും ജീവിതം വീണ്ടും തുടങ്ങുന്നു.

വാര്ത്തായാന്തു പ്രവൃത്തായാം സദ്ധര്മേ ഋഷിഭാവിതേ । നിരാനന്ദേ ഗതേ ലോകേ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ ।। ൬൧.

ജീവികയുടെ പ്രവാഹം വീണ്ടും ആരംഭിക്കുമ്പോള്‍ സത്യധര്‍മ്മം ഋഷികള്‍ വളര്‍ത്തുമ്പോള്‍ ലോകം സന്തോഷം നഷ്ടപ്പെട്ട് സഞ്ചാരികളും അചഞ്ചലങ്ങളും ഇല്ലാതാകുമ്പോള്‍ അങ്ങനെയാണ് അവസ്ഥ.

അഗ്രാമനഗരേ ചൈവ വര്ണാശ്രമവിവര്ജിതേ। പൂര്വമന്വന്തരേ ശിഷ്ടേ യേ ഭവന്തീഹ ധാര്മികാഃ । സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ സന്താനാര്ഥം വ്യവസ്തിതാഃ ।। ൬൧.

നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും വര്‍ണ്ണാശ്രമങ്ങള്‍ ഇല്ലാതായപ്പോള്‍, മുന്‍പത്തെ മന്വന്തരത്തില്‍ ശേഷിച്ച ധാര്‍മികര്‍, സപ്തര്‍ഷിമാരും മനുവും സന്തതിക്കായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രജാര്ഥം തപതാം തേഷാം തപഃ പരമദുശ്ചരമ്। ഉത്പദ്യന്തീഹ സര്വേഷാം നിധനേഷ്വിഹ സര്വശഃ ।। ൬൧.

സന്തതിക്കായി തപസ്സ് ചെയ്യുന്നവര്‍ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നു; അവരുടെ തപസ്സില്‍ നിന്നാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനം എല്ലാ ജീവികളും ജനിക്കുന്നത്.

ദേവാസുരാഃ പിതൃഗണാ മുനയോ മനവസ്തഥാ। സര്പാ ഭൂതാഃ പിശാചാശ്ച ഗന്ധര്വാ യക്ഷരാക്ഷസാഃ ।। ൬൧.

ദേവന്മാര്‍, അസുരന്മാര്‍, പിതൃവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍, മുനികള്‍, മനുക്കള്‍, പാമ്പുകള്‍, ഭൂതങ്ങള്‍, പിശാചുകള്‍, ഗന്ധര്‍വ്വര്‍, യക്ഷര്‍, രക്ഷസുകള്‍ എന്നിവരും ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

തതസ്തേഷാം തു യേ ശിഷ്ടാ ശിഷ്ടാചാരാന് പ്രചക്ഷതേ । സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ ആദൌ മന്വന്തരസ്യ ഹ। പ്രാരമ്ഭന്തേ ച കര്മാണി മനുഷ്യാ ദൈവതൈഃ സഹ ।। ൬൧.

അവരില്‍ ശേഷിക്കുന്നവര്‍, സപ്തര്‍ഷിമാരും മനുവും, പുതിയ മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ മനുഷ്യരോടും ദേവന്മാരോടും കൂടെ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ആരംഭിക്കുന്നു.

മന്വന്തരാദൌ പ്രാഗേവ ത്രേതായുഗമുഖേ തതഃ । പൂര്വം ദേവാസ്തതസ്തേ വൈ സ്ഥിതേ ധര്മേ തു സര്വശഃ ।। ൬൧.

മന്വന്തരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും മുന്‍പത്തെ ദേവന്മാര്‍ പൂര്‍ണമായും ധര്‍മ്മം പാലിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

ഋഷീണാം ബ്രഹ്മചര്യേണ ഗത്വാഽഽനൃണ്യന്തു വൈ തതഃ। പിതൄണാം പ്രജയാ ചൈവ ദേവാനാമിജ്യയാ തഥാ ।। ൬൧.

മുനികള്‍ ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ കടമകളില്‍ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നു; പിതാക്കന്മാര്‍ സന്തതിയിലൂടെ; ദേവന്മാര്‍ ആരാധനയിലൂടെ അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ശതം വര്ഷസഹസ്രാണി ധര്മേ വര്ണാത്മകേ സ്ഥിതാഃ। ത്രയീം വാര്ത്താം ദണ്ഡനീതിം ധര്മാന് വര്ണാശ്രമാംസ്തഥാ। സ്ഥാപയിത്വാശ്രമാംശ്ചൈവ സ്വര്ഗായ ദധിരേ മതീഃ ।। ൬൧.

നൂറ്റിരുപതിനായിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ വരെ, വര്‍ണ്ണം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ധര്‍മ്മത്തില്‍ അവര്‍ നിലകൊള്ളുന്നു; വേദത്രയം, ജീവിതോപാധി, ശിക്ഷ, ധര്‍മ്മം, വര്‍ണ്ണാശ്രമങ്ങള്‍ എന്നിവ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം സ്വര്‍ഗ്ഗത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി മനസ്സിടുന്നു.

പൂര്വം ദേവേഷു തേഷ്വേവ സ്വര്ഗായ പ്രമുഖേഷു ച। പൂര്വം ദേവാസ്തതസ്തേ വൈ സ്ഥിതാ ധര്മേണ കൃത്സ്നശഃ ।। ൬൧.

മുന്‍പ് ദേവന്മാരിലും സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവരിലും മുന്‍പത്തെ ദേവന്മാര്‍ പൂര്‍ണമായും ധര്‍മ്മം പാലിച്ച് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

മന്വന്തരേ പരാവൃത്തേ സ്ഥാനാന്യുത്സൃജ്യ സര്വശഃ। മന്ത്രൈഃ സഹോര്ധ്വങ്ഗച്ഛന്തി മഹര്ലോകമനാമയമ് ।। ൬൧.

മന്വന്തരം അവസാനിച്ചാല്‍, എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങള്‍ ഉപേക്ഷിച്ച് മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം മാഹര്‍ലോകത്തിലേക്ക് ഉയര്‍ന്നു പോകുന്നു.

വിനിവൃത്തവികാരാസ്തേ മാനസീം സിദ്ധിമാസ്ഥിതാഃ। അവേക്ഷമാണാ വശിനസ്തിഷ്ഠന്ത്യാഭൂതസംപ്ലവമ് ।। ൬൧.

അവരുടെ എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും അവസാനിച്ച ശേഷം, മനസ്സിന്റെ പൂര്‍ണതയില്‍ അവര്‍ സ്വയം നിയന്ത്രണം പുലര്‍ത്തി, സൃഷ്ടിയുടെ ലയത്തെ നിരീക്ഷിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

തതസ്തേഷു വ്യതീതേഷു സര്വേഷ്വേതേഷു സര്വദാ। ശൂന്യേഷു ദേവസ്ഥാനേഷു ത്രൈലോക്യേ തേഷു സര്വശഃ। ഉപസ്ഥിതാ ഇഹൈവാന്യേ ദേവാ യേ സ്വര്ഗവാസിനഃ ।। ൬൧.

അവയെല്ലാം കഴിഞ്ഞ്, ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങള്‍ മൂന്നു ലോകത്തും ശൂന്യമായപ്പോള്‍, സ്വര്‍ഗ്ഗവാസികളായ മറ്റു ദേവന്മാര്‍ ഇവിടെ എത്തുന്നു.

തതസ്തേ തപസാ യുക്താ സ്ഥാനാന്യാപൂരയന്തി വൈ। സത്യൈന ബ്രഹ്മചര്യേണ ശ്രുതേന ച സമന്വിതാഃ ।। ൬൧.

അപ്പുറം, തപസ്സിലും സത്യത്തിലും ബ്രഹ്മചര്യത്തിലും പഠനത്തിലും സമ്പന്നരായി, അവർ ആ സ്ഥാനങ്ങൾ നിറയ്ക്കുന്നു.

സപ്തര്ഷീണം മനോശ്ചൈവ ദേവാനാം പിതൃഭിഃ സഹ। നിധനാനീഹ പൂര്വേഷാമാദിനാ ച ഭവിഷ്യതാ ।। ൬൧.

സപ്തർഷിമാർ, മനു, ദേവന്മാർ, പിതൃകൾ എന്നിവരൊക്കെ, മുൻകാലത്തെയും ഭാവിയിലെയും അവസാനം ഇവിടെയാണ്.

തേഷാമത്യന്തവിച്ഛേദ ഇഹ മന്വന്തരക്ഷയാത്। ഏവം പൂര്വാനുപൂര്വ്യേണ സ്ഥിതിരേഷാനവസ്ഥിതാ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ് ।। ൬൧.

മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം ഇവർക്കു പൂർണ്ണമായ് വിച്ഛേദം സംഭവിക്കുന്നു. അങ്ങനെ തുടർച്ചയായി, ഈ അസ്ഥിരമായ നില എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും മഹാപ്രളയം വരുവോളം തുടരുന്നു.

ഏവം മന്വന്തരാണാന്തു പ്രതിസന്ധാനലക്ഷണമ്। അതീതാനാഗതാനാന്തു പ്രോക്തം സ്വായമ്ഭുവേന തു ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ മന്വന്തരങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം സ്വായംഭുവൻ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.

മന്വന്തരേഷ്വതീതേഷു ഭവിഷ്യാണാം തു സാധനമ് । ഏവമത്യന്തവിച്ഛിന്നം ഭവത്യാഭൂതസംപ്ലവാത് ।। ൬൧.

കഴിഞ്ഞ മന്വന്തരങ്ങളിൽ, ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്നവർക്കുള്ള മാർഗ്ഗം മഹാപ്രളയത്തിൽ പൂർണ്ണമായ് വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുന്നു.

മന്വന്തരാണാം പരിവര്ത്തനാനി ഏകാന്തതസ്താനി മഹര്ഗതാനി। മഹര്ജനഞ്ചൈവ ജനന്തപശ്ച ഏകാന്തഗാനി സ്മ ഭവന്തി സത്യേ ।। ൬൧.

മന്വന്തരങ്ങളുടെ ചക്രങ്ങൾ മുഴുവനും മഹർലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നു; മഹർലോകം, ജനലോകം, തപോലോകം എന്നിവ ഒക്കെയും സത്യലോകത്തിലേക്ക് ചേർന്ന് പോകുന്നു.

തദ്ഭാവിനാം തത്ര തു ദര്ശനേന നാനാത്വദൃഷ്ടേന ച പ്രത്യയേന। സത്യേ സ്ഥിതാനീഹ തദാ തു താനി പ്രപ്തേ വികാരേ പ്രതിസര്ഗകാലേ ।। ൬൧.

അവിടെ ഭാവിയിൽ ജനിക്കേണ്ടവർക്കു വിവിധ ദർശനങ്ങളിലൂടെ ഉറപ്പുണ്ടാകുന്നു; സത്യലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവർ ഇവിടെ തുടരുന്നു; പിന്നീട് സൃഷ്ടിയുടെ കാലത്ത് മാറ്റം വരുമ്പോൾ അവർ പുറപ്പെടുന്നു.

മന്വന്തരാണാം പരിവര്ത്തനാനി മുഞ്ചന്തി സത്യന്തു തതോഽപരാന്തേ। തതോഽഭിയോഗാദ്വിഷമപ്രമാണം വിശന്തി നാരായണമേവ ദേവമ് ।। ൬൧.

മന്വന്തരങ്ങളുടെ ചക്രങ്ങൾ സത്യലോകത്തിന്റെ അവസാനം വിട്ടു പോകുന്നു; അതിനുശേഷം പരിശ്രമത്തിലൂടെ അവർ അളവറ്റനായ നാരായണനിൽ ലയിക്കുന്നു.

മന്വന്തരാണാം പരിവര്ത്തനേഷു ചിരപ്രവൃത്തേഷു നിധിസ്വഭാവാത്। ക്ഷണം രസം തിഷ്ഠതി ജീവലോകഃ ക്ഷയോദയാഭ്യാം പരിവന്ദമാനഃ ।। ൬൧.

ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന മന്വന്തരചക്രങ്ങളിൽ, അതിന്റെ സ്വഭാവംകൊണ്ട്, ജീവലോകം ഒരു നിമിഷം മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു; ക്ഷയം, ഉദയം എന്നിവയിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇത്യുത്തരാണ്യേവമൃഷിസ്തുതാനാം ധര്മാത്മനാം ദിവ്യദൃശാം മനൂനാമ്। വായുപ്രണീതാന്യുപലഭ്യ ദൃശ്യം ദിവ്യൌജസാ വ്യാസസമാസയോഗൈഃ ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ, ധർമ്മപരനായ മഹർഷിമാർ വാഴ്ത്തിയ ദിവ്യദർശികളായ മനുക്കൾ, വായു രചിച്ചവയും, വ്യാസന്റെ സംക്ഷിപ്തമായ ക്രമീകരണത്തിലൂടെ കാണപ്പെട്ടവയുമാണ്.