വായുപുരാണമ്

ശ്രിതാ ദക്ഷിണപന്ഥാനം യേ ശ്മശാനാനി ഭേജിരേ। യുഗേ യുഗേ തു താഃ ശാഖാ വ്യസ്യന്തേ തൈഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൬൧.

ദക്ഷിണപഥം സ്വീകരിച്ച് ശ്മശാനങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചവർ—അവരുടെ ശാഖകൾ ഓരോ യുഗത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ചിതറുന്നു.

ദ്വാപരേഷ്വിവ സര്വേഷു സംഹിതാശ്ച ശ്രുതര്ഷിഭിഃ। തേഷാം ഗോത്രേഷ്വിമാഃ ശാഖാ ഭവന്തീഹ പുനഃ പുനഃ। താഃ ശാഖാസ്തത്ര കര്ത്താരോ ഭവന്തീഹ യുഗക്ഷയാത് ।। ൬൧.

എല്ലാ ദ്വാപരയുഗങ്ങളിലും ശ്രുതർഷിമാർ രചിച്ച സംഹിതകൾ അവരുടെ ഗോത്രങ്ങളിൽ ഈ ശാഖകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉദയിക്കുന്നു; ആ ശാഖകളും അവയുടെ സൃഷ്ടാക്കന്മാരും ഓരോ യുഗാന്തത്തും ഇവിടെ ജനിക്കുന്നു.

ഏവമേവ തു വിജ്ഞേയം വ്യതീതാനാഗതേഷ്വിഹ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ശാഖാപ്രണയനാനി വൈ ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ തന്നെ, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും, എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും ശാഖകളുടെ സൃഷ്ടി ഇവിടെ നടക്കുന്നതാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

അതീതേഷു അതീതാനി വര്ത്തന്തേ സാമ്പ്രതേഷു ച। ഭവിഷ്യാണി ച യാനി സ്യുര്വര്ണ്യന്തേഽനാഗതേഷ്വപി ।। ൬൧.

കഴിഞ്ഞത് അതീതത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, ഇപ്പോഴുള്ളതിൽ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നു; വരാനിരിക്കുന്നതും ഭാവിയിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.

പൂര്വേണ പശ്ചിമം ജ്ഞേയം വര്ത്തമാനേന ചോഭയമ്। ഏതേന ക്രമയോഗേന മന്വന്തരവിനിശ്ചയഃ ।। ൬൧.

മുൻകാലം കൊണ്ടു പിന്നത്തെത് അറിയാം, ഇപ്പോഴത്തെത് കൊണ്ടു രണ്ടും അറിയാം; ഈ ക്രമവും രീതിയും കൊണ്ടാണ് മന്വന്തരങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നത്.

ഏവം ദേവാശ്ച പിതര ഋഷയോ മനവശ്ച യേ। മന്ത്രൈഃ സഹോര്ദ്ധ്വം ഗച്ഛന്തി ഹ്യാവര്ത്തന്തേ ച തൈഃ സഹ ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ, ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഋഷിമാർ, മനുക്കൾ—മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം മേലോട്ടു പോകുന്നു, അവരോടൊപ്പം തന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്നു.

ജനലോകാത്സുരാഃ സര്വേ പശുകല്പാത്പുനഃ പുനഃ। പര്യാപ്തകാലേ സമ്പ്രാപ്തേ സമ്ഭൂതാ നൈവ നസ്യ (?) തു ।। ൬൧.

ജനലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ ദേവന്മാരും, മൃഗരൂപങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും, നിർദ്ദിഷ്ട സമയത്ത് ജനിക്കുന്നു, എന്നാൽ നശിക്കുന്നില്ല.

അവശ്യമ്ഭാവിനാര്ഥേന സമ്ബധ്യന്തേ തദാ തു തേ। തതസ്തേ ദോഷവജ്ജന്മ പശ്യന്തേ രാഗപൂര്വകമ് ।। ൬൧.

അപ്പോൾ അവരെ നിർബന്ധമായുണ്ടാകേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; അപ്പോൾ അവർ ജനനത്തെ ദോഷമുള്ളതെന്നു കാണുന്നു, എന്നാൽ അതിൽ ആസക്തിയോടെ നോക്കുന്നു.

നിവര്ത്തതേ തദാ വൃത്തിസ്തേഷാമാദോഷദര്ശനാത് । ഏവം ദേവ യുഗാനീഹ ദശകൃത്വാ നിവര്ത്തതേ ।। ൬൧.

അപ്പോൾ അവരുടേതായ പ്രവൃത്തി ദോഷം കാണാത്തതിനാൽ അവസാനിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ദൈവികയുഗം ഇവിടെ പത്ത് പ്രാവശ്യം അവസാനിക്കുന്നു.

ജനലോകാത്തപോലോകം ഗച്ഛന്തീഹാനിവര്ത്തനമ്। ഏവം ദേവയുഗാനീഹ വ്യതീതാനി സഹസ്രശഃ। നിധനം ബ്രഹ്മലോകേ വൈ ഗതാനി മുനിഭിസ്സഹ ।। ൬൧.

ജനലോകത്തിൽ നിന്ന് അവർ തപോലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു, പിന്നെ മടങ്ങിവരുന്നില്ല; ഇങ്ങനെ ദൈവികയുഗങ്ങൾ ഇവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് കഴിഞ്ഞു, അവ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ഋഷിമാരോടൊപ്പം അവസാനിച്ചു.

ന ശക്യമാനുപൂര്വ്യേണ തേഷാം വക്തും സവിസ്തരാന് । അനാദിത്വാച്ച കാലസ്യ അസങ്ഖ്യാനാച്ച സര്വശഃ। മന്വന്തരാണ്യതീതാനി യാനി കല്പൈഃ പുരാ സഹ ।। ൬൧.

അവയെ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല, കാരണം കാലം ആരംഭമില്ലാത്തതും എല്ലാം എണ്ണാനാവാത്തതുമാണ്; പഴയ കാല്പ്പങ്ങളോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞ മന്വന്തരങ്ങൾ.

പിതൃഭിര്മുനിഭിര്ദേവൈഃ സാര്ദ്ധം സപ്താര്ഷിഭിശ്ച വൈ। കാലേന പ്രതിസൃഷ്ടാനാം യുഗാനാഞ്ച നിവര്തനമ് ।। ൬൧.

പിതാക്കന്മാരോടും ഋഷിമാരോടും ദേവന്മാരോടും സപ്തർഷിമാരോടും കൂടി, കാലം സൃഷ്ടിച്ചവർക്കു യുഗങ്ങളുടെ ആവർത്തനം നടക്കുന്നു.

ഏതേന ക്രമയോഗേന കല്പമന്വന്തരാണി തു। സപ്രജാനി വ്യതീതാനി ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൬൧.

ഈ ക്രമവും രീതിയും കൊണ്ടാണ്, കല്പങ്ങളും മന്വന്തരങ്ങളും അവയുടെ സകല ജീവികളോടും കൂടി നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും കഴിഞ്ഞുപോയത്.

മന്വന്തരാന്തേ സംഹാരഃ സംഹാരാന്തേ ച സമ്ഭവഃ। ദേവതാനാമൃഷീണാഞ്ച മനോഃ പിതൃഗണസ്യ ച ।। ൬൧.

ഒരു മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം പ്രപഞ്ചം ലയിക്കുന്നു; ആ ലയത്തിന് ശേഷം ദേവന്മാരും, ഋഷിമാരും, മനുവും, പിതൃഗണങ്ങളും വീണ്ടും ഉദയം ചെയ്യുന്നു.

ന ശക്യമാനുപൂര്വ്യേണ വക്തും വര്ഷശതൈരപി। വിസ്തരസ്തു നിസര്ഗസ്യ സംഹാരസ്യ ച സര്വശഃ। മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാം തു മാനുഷേണ നിബോധത ।। ൬൧.

സൃഷ്ടിയും ലയവും മുഴുവൻ ക്രമത്തിൽ വിവരിക്കാൻ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾകൊണ്ടാലും കഴിയില്ല; എന്നാൽ മനുഷ്യർക്ക് അറിയാവുന്ന മന്വന്തരത്തിന്റെ കാലളവ് ഞാൻ പറയാം.

ദേവതാനാമൃഷീണാഞ്ച സങ്ഖ്യാനാര്ഥനിശാരദൈഃ। ത്രിംശത്കോട്യസ്തു സംപൂര്ണാഃ സങ്ഖ്യാതാഃ സങ്ഖ്യയാ ദ്വിജൈഃ ।। ൬൧.

ഗണനയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ജ്ഞാനികൾ, ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും എണ്ണം മൂന്ന് കോടി എന്ന് കൃത്യമായി നിർണ്ണയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സപ്തഷഷ്ടിസ്തഥാന്യാനി നിയുതാനി ച സങ്ഖ്യയാ। വിംശതിശ്ച സഹസ്രാണി കാലോഽയം സോധികാന് വിനാ ।। ൬൧.

അതിനുപുറമെ അറുപത്തേഴു നിയുതവും ഇരുപതിനായിരം കൂടി ചേർത്താണ് ഈ കാലം, ഭാഗഭേദങ്ങൾ ഒഴികെ.

മന്വന്തരസ്യ സങ്ഖ്യൈഷാ മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതാ। വത്സരേണൈവ ദിവ്യേന പ്രവക്ഷ്യാമ്യന്തരമ്മനോഃ ।। ൬൧.

മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം മന്വന്തരത്തിന്റെ ഈ എണ്ണം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി ദൈവീയ വർഷം പ്രകാരം മനുക്കളുടെ ഇടവേള ഞാൻ പറയും.

അഷ്ടൌ ശതസഹസ്രാണി ദിവ്യയാ സങ്ഖ്യയാ സ്മൃതമ്। ദ്വിപഞ്ചാശത്തഥാന്യാനി സഹസ്രാണ്യധികാനി തു ।। ൬൧.

ദൈവീയ കണക്കിൽ എൺപതിനായിരം ആയിരം കൂടാതെ അമ്പത്തിരണ്ടായിരം കൂടി ചേർക്കണം എന്ന് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.

ചതുര്ദ്ദശഗുണോ ഹ്യേഷ കാല ആഹൂതസംപ്ലവഃ। പൂര്ണം യുഗസഹസ്രം സ്യാത്തദഹര്ബ്രഹ്മണഃ സ്മൃതമ് ।। ൬൧.

ഈ കാലം, സംഹാരകാലം, പതിനാലു മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്; ഒരു ആയിരം യുഗങ്ങൾ ചേർന്നതാണു ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്ന് പറയുന്നു.

തത്ര സര്വാണി ഭൂതാനി ദഗ്ധാന്യാദിത്യരശ്മിഭിഃ। ബ്രഹ്മാണമഗ്രതഃ കൃത്വാ സഹ ദേവര്ഷിദാനവൈഃ। പ്രവിശന്തി സുരശ്രേഷ്ഠം ദേവദേവം മഹേശ്വരമ് ।। ൬൧.

അപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ ചുട്ടുപോകുന്നു; ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ദാനവരുമായൊത്ത്, അവർ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനിൽ ലയിക്കുന്നു.

സ സ്രഷ്ടാ സര്വഭൂതാനി കല്പാദിഷു പുനഃ പുനഃ। ഇത്യേഷ സ്ഥിതികാലോ വൈ മനോര്ദേവര്ഷിഭിഃ സഹ ।। ൬൧.

അവൻ സൃഷ്ടാവായി ഓരോ കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും എല്ലാ ജീവികളും വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഇതാണ് മനുവിന്റെയും ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും നിലനില്പ്.

സര്വമന്വന്തരാണാം വൈ പ്രതിസന്ധിം നിബോധത। യുഗാഖ്യാ യാ സമുദ്ദിഷ്ടാ പ്രാഗേവാസ്മിന് മയാ തവ ।। ൬൧.

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും ബന്ധം ഇപ്പോൾ മനസ്സിലാക്കുക; യുഗങ്ങളുടെ കണക്കു ഞാൻ നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.

കൃതത്രേതാദി സംയുക്തം ചതുര്യുഗമിതി സ്മൃതമ്। തദേകസപ്തതിഗുണം പരിവൃത്തം തു സാധികമ്। മനോരേകമധീകാരം പ്രോവാച ഭഗവാന് പ്രഭുഃ ।। ൬൧.

കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം തുടങ്ങിയ നാലു യുഗങ്ങൾ ചേർന്നതിനെ ചതുര്‍യുഗം എന്നു പറയുന്നു; അതിനെ എഴുപത്തൊന്ന് മടങ്ങ് കൂടി, കുറച്ച് അധികം ചേർത്ത്, ഒരൊറ്റ മനുവിന്റെ കാലം എന്ന് ഭഗവാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ഏവം മന്വന്തരാണാം തു സര്വേഷാമേവ ലക്ഷണമ്। അതീതാനാഗതാനാം വൈ വര്ത്തമാനേന കീര്ത്തിതമ് ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും സ്വഭാവം, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴുള്ളതും, വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഇത്യേഷ കീര്ത്തിതഃ സര്ഗാ മനോഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യ ഹ। പ്രതി സന്ധിന്തു വക്ഷ്യാമി തസ്യ വൈ ചാപരസ്യ തു ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ സൃഷ്ടി വിവരിച്ചു; ഇനി അതിന്റെ ബന്ധവും അടുത്തതും ഞാൻ പറയും.

മന്വന്തരം യഥാ പൂര്വമൃഷിഭിര്ദൈവതൈഃ സഹ। അവശ്യമ്ഭാവിനാര്ഥേന യഥാ തദ്വൈ നിവര്ത്തതേ ।। ൬൧.

മുൻ മന്വന്തരത്തിൽ ഋഷിമാരോടും ദേവന്മാരോടും കൂടിയതുപോലെ, നിർണയിച്ച സമയത്ത് അതും അവസാനിക്കുന്നു.

അസ്മിന് മന്വന്തരേ പൂര്വം ത്രൈലോക്യസ്യേശ്വരാസ്തു യേ। സപ്തര്ഷയശ്ച ദേവാസ്തേ പിതരോ മനവസ്തഥാ। മന്വന്തരസ്യ കാലേ തു സമ്പൂര്ണേ സാധകാസ്തഥാ ।। ൬൧.

ഈ മന്വന്തരത്തിൽ മുമ്പ് ത്രിലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരന്മാരും, ഏഴു ഋഷിമാരും, ദേവന്മാരും, പിതാക്കന്മാരും, മനുക്കളും, മന്വന്തരകാലം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, തങ്ങളുടെ കടമകൾ നിർവഹിക്കുന്നു.

ക്ഷീണാധികാരാഃ സംവൃത്താ ബുദ്ധ്വാ പര്യായമാത്മനഃ। മഹര്ലോകായ തേ സര്വേ ഉന്മുഖാ ദധിരേ ഗതിമ് ।। ൬൧.

അവർക്കുള്ള അധികാരം തീർന്നപ്പോൾ, തങ്ങളുടെ കാലം കഴിഞ്ഞതായി മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാവരും മഹർലോകത്തിലേക്കാണ് ദൃഷ്ടി നല്കുന്നത്.