വായുപുരാണമ്

ഏതദങ്ഗിരസാ പ്രോക്തന്തേഷാമാരണ്യകം പുനഃ। ഇതി സംഖ്യാ പ്രസംഖ്യാതാ ശാഖാഭേദാസ്തഥൈവ ച ।। ൬൧.

ഇത് അങ്കിരസൻ പറഞ്ഞതാണു; അവരിൽ ആരണ്യകവും ഉൾപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ സംഖ്യകളും ശാഖാ ഭേദങ്ങളും വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

കര്ത്താരശ്ചൈവ ശാഖാനാം ഭേദേ ഹേതുസ്തഥൈവ ച। സര്വമന്വന്തരേഷ്വേവം ശാഖാഭേദാഃ സമാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൬൧.

ശാഖകളുടെ കർത്താക്കളും, അവയുടെ വിഭജനത്തിന് കാരണങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു; എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും ശാഖാ ഭേദങ്ങൾ ഒരുപോലെയാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

പ്രാജാപത്യാ ശ്രുതിര്നിത്യാ തദ്വികല്പാസ്ത്വിമേ സ്മൃതാഃ। അനിത്യഭാവാദ്ദേവാനാം മന്ത്രോത്പത്തിഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൬൧.

പ്രാജാപത്യശ്രുതി ശാശ്വതമാണ്, എന്നാൽ ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ സ്മൃതികളാണ്; ദേവന്മാരുടെ അനിത്യത കാരണം മന്ത്രങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

മന്വന്തരാണാം ക്രിയതേ സുരാണാം നാമനിശ്ചയഃ। ദ്വാപരേഷു പുനര്ഭേദാഃ ശ്രുതാനാം പരികീര്ത്തിതാഃ ।। ൬൧.

മന്വന്തരങ്ങളിൽ ദേവന്മാരുടെ പേരുകൾ സ്ഥിരമല്ല; ഓരോ ദ്വാപരയുഗത്തിലും ശ്രുതികളുടെ വിഭജനം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏവം വേദം തദാന്യസ്യ ഭഗവാനൃഷിസത്തമഃ। ശിഷ്യേഭ്യശ്ച പുനര്ദത്ത്വാ തപസ്തപ്തും ഗതോ വനമ്। തസ്യ ശിഷ്യപ്രശിഷ്യൈസ്തു ശാഖാഭേദാസ്ത്വിമേ കൃതാഃ ।। ൬൧.

ഇങ്ങനെ മഹർഷി വേദം ശിഷ്യന്മാർക്ക് പഠിപ്പിച്ച ശേഷം, തപസ്സിനായി വനത്തിലേക്ക് പോയി; അവന്റെ ശിഷ്യന്മാരും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും ഈ ശാഖാ വിഭജനം നടത്തി.

അങ്ഗാനി വേദാശ്ചത്വാരോ മീമാംസാ ന്യായവിസ്തരഃ। ധര്മ ശാസ്ത്രം പുരാണഞ്ച വിദ്യാസ്ത്വേതാശ്ചതുര്ദശ ।। ൬൧.

നാല് വേദങ്ങളും അവയുടെ അങ്കങ്ങളും, മീമാംസ, വിശാലമായ ന്യായം, ധർമ്മശാസ്ത്രം, പുരാണം — ഇതാണ് പതിനാലു വിദ്യകൾ.

ആയുര്വേദോ ധനുര്വേദോ ഗാന്ധര്വശ്ചൈവ തേ ത്രയഃ। അര്ഥശാസ്ത്രം ചതുര്ഥന്തു വിദ്യാസ്ത്വഷ്ടാദശൈവ തു ।। ൬൧.

ആയുര്‍വേദം, ധനുര്‍വേദം, ഗാന്ധർവം — ഈ മൂന്നു; അതിനൊപ്പം അർത്ഥശാസ്ത്രം നാലാമത്തേത്, അങ്ങനെ പതിനെട്ട് വിദ്യകളാണ്.

ജ്ഞേയാ ബ്രഹ്മര്ഷയഃ പൂര്വന്തേഭ്യോ ദേവര്ഷയഃ പുനഃ। രാജര്ഷയഃ പുനസ്തേഭ്യ ഋഷിപ്രകൃതയസ്ത്രയഃ। തേഭ്യ ഋഷിപ്രകൃതയോ മുനിഭിഃ സംശിതവ്രതൈഃ ।। ൬൧.

ബ്രഹ്മർഷിമാർ ആദിയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, അവരിൽ നിന്ന് ദേവർഷിമാർ, അവരിൽ നിന്ന് രാജർഷിമാർ, പിന്നെ മൂന്നു തരത്തിലുള്ള ഋഷികൾ; അവരിൽ നിന്ന് കഠിനവ്രതമുള്ള മുനിമാർ ഈ ഋഷിപ്രകൃതികൾ രൂപപ്പെട്ടു.

കശ്യപേഷു വസിഷ്ഠേഷു തഥാ ഭൃഗ്വങ്ഗിരോഽത്രിഷു। പഞ്ചസ്വേതേഷു ജായന്തേ ഗോത്രേഷു ബ്രഹ്മവാദിനഃ। യസ്മാദൃഷന്തി ബ്രഹ്മാണന്തേന ബ്രഹ്മര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൬൧.

കശ്യപന്മാരിൽ, വസിഷ്ഠന്മാരിൽ, ഭൃഗുവിലും അങ്കിരസ്സിലും അത്രിയിലും — ഈ അഞ്ചു ഗോത്രങ്ങളിൽ — ബ്രഹ്മത്തെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവർ ജനിക്കുന്നു; അവർ ബ്രഹ്മത്തെ കാണുന്നതിനാൽ ബ്രഹ്മർഷിമാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ധര്മസ്യാഥ പുലസ്ത്യസ്യ ക്രതോശ്ച പുലഹസ്യ ച। പ്രത്യൂഷസ്യ പ്രഭാസസ്യ കശ്യപസ്യ തഥാ പുനഃ ।। ൬൧.

ധർമ്മൻ, പുലസ്ത്യൻ, ക്രതു, പുലഹൻ, പ്രത്യുഷൻ, പ്രഭാസൻ, കശ്യപൻ എന്നിവരുടെ സന്തതികളെ കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.

ദേവര്ഷയഃ സുതാസ്തേഷാം നാമതസ്താന്നിബോധത। ദേവര്ഷീ ധര്മപുത്രൌ തു നരനാരായണാനുഭൌ ।। ൬൧.

ഈ മഹർഷിമാരുടെ പുത്രന്മാർ ദേവർഷിമാരാണ്. ധർമ്മന്റെ പുത്രന്മാർ ഇരുവരും നരനും നാരായണനും ആകുന്നു.

വാലഖില്യാഃ ക്രതോഃ പുത്രാഃ കര്ദമഃ പുലഹസ്യ തു। കുബേരശ്ചൈവ പൌലസ്ത്യഃ പ്രത്യൂഷസ്യാചലഃ സ്മൃതഃ ।। ൬൧.

വാലഖില്യന്മാർ ക്രതുവിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. പുലഹന്റെ പുത്രൻ കർദമൻ. പുലസ്ത്യന്റെ പുത്രൻ കുബേരൻ. പ്രത്യുഷന്റെ പുത്രൻ അചലൻ എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്.

പര്വതോ നാരദശ്ചൈവ കശ്യപസ്യാത്മജാവുഭൌ। ഋഷന്തി ദേവാന് തസ്മാത്തേ തസ്മാദ്ദേവര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൬൧.

കശ്യപന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ പർവ്വതനും നാരദനും ആകുന്നു. ഇവർ ദേവന്മാരുടെ മഹർഷിമാരായതിനാൽ ദേവർഷിമാർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

മാനവേ വൈഷയേ വംശേ ഐലവംശേ ച യേ നൃപാഃ। ഐലാ ഐക്ഷ്വാകനാഭാഗാ ജ്ഞേയാ രാജര്ഷയസ്തു തേ ।। ൬൧.

മനുവിന്റെ, വൈശ്യരുടെ, ഐലവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ—ഇലനും ഇക്ഷ്വാകുവും നാഭനും എന്നിവരുടെ സന്തതികൾ—രാജർഷിമാരായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ഋഷന്തി രഞ്ജനാദ്യസ്മാത്പ്രജാ രാജര്ഷയസ്തതഃ । ബ്രഹ്മലോകപ്രതിഷ്ഠാസ്തു സ്മൃതാ ബ്രഹ്മര്ഷയോ മതാഃ ।। ൬൧.

രാജവംശങ്ങളിൽ മഹർഷിമാരായി ജനിച്ചവരിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾ വർണ്ണം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇവർ രാജർഷിമാരാണ്. ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരെ ബ്രഹ്മർഷിമാർ എന്ന് പറയുന്നു.

ദേവലോകപ്രതിഷ്ഠാശ്ച ജ്ഞേയാ ദേവര്ഷയഃ ശുഭാഃ। ഇന്ദ്രലോകപ്രതിഷ്ഠാസ്തു സര്വേ രാജര്ഷയോ മതാഃ ।। ൬൧.

ദേവലോകത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ ശുഭമായ ദേവർഷിമാരാണ്. ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ എല്ലാവരും രാജർഷിമാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

അഭിജാത്യാ ച തപസാ മന്ത്രവ്യാഹരണൈസ്തഥാ। ഏവം ബ്രഹ്മര്ഷയഃ പ്രോക്താ ദിവ്യാ രാജര്ഷയസ്തു യേ ।। ൬൧.

ഉയർന്ന ജന്മം, തപസ്, മന്ത്രോച്ചാരണം എന്നിവകൊണ്ടാണ് ബ്രഹ്മർഷിമാർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ദിവ്യസ്വഭാവമുള്ളവരാണ് രാജർഷിമാർ.

ദേവര്ഷയസ്തഥാന്യേ ച തേഷാം വക്ഷ്യാമി ലക്ഷണമ്। ഭൂതഭവ്യഭവജ്ഞാനം സത്യാഭിവ്യാഹൃതം തഥാ ।। ൬൧.

ദേവർഷിമാരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം: ഭൂതകാലം, ഭാവി, ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി എന്നിവ അറിയുക, സത്യവാക്യം പറയുക.

സമ്ബുദ്ധാസ്തു സ്വയം യേ തു സമ്ബുദ്ധാ യേ ച വൈ സ്വയമ്। തപസേഹ പ്രസിദ്ധാ യേ ഗര്ഭേയൈശ്ച പ്രണോദിതമ് ।। ൬൧.

സ്വയം ഉണർന്നവരും, സ്വയം ജ്ഞാനികൾ ആയവരും, തപസ്സിൽ പ്രശസ്തരായവരും, ഗർഭത്തിൽ തന്നെ പ്രചോദനം ലഭിച്ചവരും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

മന്ത്രവ്യാഹാരിണോ യേ ച ഐശ്വര്യാത്സര്വഗാശ്ച യേ। ഇത്യേതേ ഋഷിഭിര്യുക്താ ദേവദ്വിജനൃപാസ്തു യേ ।। ൬൧.

മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നവരും, ഐശ്വര്യത്താൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവരും, ദേവന്മാർ, ദ്വിജന്മാർ, രാജാക്കന്മാർ എന്നിവരുമായി മഹർഷിമാരായി ഏകീകരിച്ചവരാണ്.

ഏതാന് ഭാവാനധീയാനാ യേ ചൈതേ ഋഷയോ മതാഃ। സപ്തൈതേ സപ്തഭിശ്ചൈവ ഗുണൈഃ സപ്തര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൬൧.

ഈ ഗുണങ്ങൾ പഠിക്കുന്നവരും, മഹർഷിമാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നവരും—ഈ ഏഴുപേരും ഏഴു ഗുണങ്ങളോടെ സപ്തർഷിമാരായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ദീര്ഘായുഷോ മന്ത്രകൃത ഈശ്വരാ ദിവ്യചക്ഷുഷഃ। ബുദ്ധാഃ പ്രത്യക്ഷധര്മാണോ ഗോത്രപ്രവര്തകാശ്ച യേ ।। ൬൧.

ദീർഘായുസ്സ്, മന്ത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവ്, ഐശ്വര്യം, ദിവ്യദൃഷ്ടി, ഉണർന്ന മനസ്, നേരിട്ടുള്ള ധർമ്മം, ഗോത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാപകർ—ഇവയാണ് അവരുടെ സ്വഭാവം.

ഷട്കര്മാഭിരതാ നിത്യം ശാലിനോ ഗൃഹമേധിനഃ। തുല്യൈര്വ്യവഹരന്തി സ്മ അദൃഷ്ടൈഃ കര്മഹേതുഭിഃ ।। ൬൧.

ആരുൾക്കാലും ആറു കര്‍മ്മങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവർ, ശീലമുള്ളവർ, ഗൃഹസ്ഥർ, തുല്യരുമായി ഇടപെടുന്നവർ, അദൃശ്യമായ കര്‍മ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവർ.

അഗ്രാമ്യൈര്വര്ത്തയന്തി സ്മ രസൈശ്ചൈവ സ്വയംകൃതൈഃ। കുടുമ്ബിന ഋദ്വിമന്തോ ബാഹ്യാന്തരനിവാസിനഃ ।। ൬൧.

അഗ്രാമ്യമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ, സ്വയം തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണവും രുചികളും ഉപയോഗിച്ച് ജീവിച്ചവർ, സമ്പന്നരായ കുടുംബസ്ഥർ, പുറവും ഉള്ളിലും വസിക്കുന്നവർ.

കൃതാദിഷു യുഗാഖ്യേഷു സര്വേഷ്വേവ പുനഃ പുനഃ। വര്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥാനം ക്രിയന്തേ പ്രഥമന്തു വൈ ।। ൬൧.

കൃതയുഗം മുതലായ എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും വീണ്ടും വീണ്ടും വർണ്ണാശ്രമക്രമം ആദിയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാപ്തൈ ത്രേതായുഗമുഖേ പുനഃ സപ്തര്ഷയസ്ത്വിഹ। പ്രവര്ത്തയന്തി യേ വര്ണാനാശ്രമാംശ്ചൈവ സര്വശഃ। തേഷാമേവാന്വയേ വീരാ ഉത്പദ്യന്തേ പുനഃ പുനഃ ।। ൬൧.

ത്രേതായുഗം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും ഇവിടെ സപ്തർഷിമാർ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുന്നു. അവരുടെ വംശത്തിൽ വീരന്മാർ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ജായമാനേ പിതാ പുത്രേ പുത്രഃ പിതരി ചൈവ ഹി। ഏവം സമേത്യാവിച്ഛേദാദ്വര്ത്തയന്ത്യായുഗക്ഷയാത്। അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി പ്രോക്താനി ഗൃഹമേധിനാമ് ।। ൬൧.

പുത്രൻ ജനിക്കുമ്പോൾ പിതാവ് പുത്രനിൽ ഉണ്ട്, പുത്രനും പിതാവിൽ. ഇങ്ങനെ അക്ഷയമായ പാരമ്പര്യത്തിലൂടെ യുഗം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ അവർ തുടരുന്നു. എൺപത്തിനാലായിരം ഗൃഹസ്ഥർ എന്ന് പറയുന്നു.

അര്യമ്ണോ ദക്ഷിണാ യേ തു പിതൃയാണം സമാശ്രിതാഃ। ദാരാഗ്നിഹോത്രിണസ്തേ വൈ യേ പ്രജാഹേതവഃ സ്മൃതാഃ ।। ൬൧.

അര്യാമന്റെ തെക്കേ വഴി സ്വീകരിച്ചവരും, സന്താനത്തിനായി അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്നവരുടെ ഭാര്യമാരുമാണ് ഇവർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

ഗൃഹമേധിനാഞ്ച സംഖ്യേയാഃ ശ്മശാനാന്യാശ്രയന്തി തേ। അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി നിഹിതാ ഉത്തരായണേ ।। ൬൧.

ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കായി എണ്ണപ്പെടുന്ന ശ്മശാനങ്ങൾ എൺപത്തിനാലായിരം എണ്ണം ഉത്തരായണത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.