വായുപുരാണമ്

ഏവമുക്തസ്തഥേത്യുക്ത്വാ മനുര്ലോകഹിതേ രതഃ। വേദമേകം ചതുഷ്പാദം ചതുര്ധാ വ്യഭജത്പ്രഭുഃ ।। ൬൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞ്, ലോകക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സുള്ള മനു, ആ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ഏകവേദത്തെ നാലായി വിഭജിച്ചു.

ബ്രഹ്മണോ വചനാത്താത ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। തദിദം വര്ത്തമാനേന യുഷ്മാകം വേദകല്പനമ് ।। ൬൦.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, ഈ വേദക്രമീകരണമാണ് ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.

മന്വന്തരേണ വക്ഷ്യാമി വ്യതീതാനാം പ്രകല്പനമ്। പ്രത്യക്ഷേണ പരോക്ഷം വൈ തന്നിബോധത സത്തമാഃ ।। ൬൦.

മന്വന്തരപ്രകാരം, കഴിഞ്ഞ കാലങ്ങളിലെ ക്രമീകരണം ഞാൻ പറയാം; അതു നേരിട്ടും പരോക്ഷമായും നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, ഉത്തമന്മാരേ.

അസ്മിന് യുഗേ കൃതോ വ്യാസഃ പാരാശര്യഃ പരന്തപഃ। ദ്വൈപായന ഇതി ഖ്യാതോ വിഷ്ണോരംശഃ പ്രകീര്തിതഃ ।। ൬൦.

ഈ യുഗത്തിൽ വേദം വിഭജിച്ചവൻ പരാശരപുത്രനായ വ്യാസനാണ്; ദ്വൈപായനൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്, വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ബ്രഹ്മണാ ചോദിതഃ സോഽസ്മിന് വേദം വ്യസ്തും പ്രചക്രമേ। അഥ ശിഷ്യാന് സ ജഗ്രാഹ ചതുരോ വേദകാരണാത് ।। ൬൦.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ, ഈ യുഗത്തിൽ വേദം വിഭജിക്കാൻ അദ്ദേഹം തുടങ്ങി; പിന്നെ വേദത്തിനായി നാലു ശിഷ്യന്മാരെ സ്വീകരിച്ചു.

ജൈമിനിഞ്ച സുമന്തുഞ്ച വൈശമ്പായനമേവ ച। പൈലന്തേഷാം ചതുര്ഥന്തു പഞ്ചമം ലോമഹര്ഷണമ് ।। ൬൦.

ജൈമിനി, സുമന്തു, വൈശമ്പായനൻ, നാലാമനായ പൈലൻ, അഞ്ചാമനായ ലോമഹർഷണൻ — ഇവരാണ്.

ഋഗ്വേദശ്രാവകം പൈലഞ്ജഗ്രാഹ വിധിവദ് ദ്വിജമ് । യജുര്വേദപ്രവക്താരം വൈശമ്പായനമേവ ച ।। ൬൦.

പൈലൻ, യഥാവിധി, ഋഗ്വേദം പാരായണം ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുത്തു. വൈശമ്പായനൻ യജുർവേദം വിശദീകരിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

ജൈമിനിം സാമവേദാര്ഥശ്രാവകം സോഽന്വപദ്യത। തഥൈവാഥര്വവേദസ്യ സുമന്തുമൃഷിസത്തമമ് ।। ൬൦.

സാമവേദത്തിന്റെ അർത്ഥം പാരായണം ചെയ്യാൻ ജൈമിനി നിയുക്തനായി. അതുപോലെ തന്നെ, അതർവ്വവേദം പാരായണം ചെയ്യാൻ മഹർഷിയായ സുമന്തുവും നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

ഇതിഹാസപുരാണസ്യ വക്താരം സമ്യഗേവ ഹി। മാഞ്ചൈവ പ്രതിജഗ്രാഹ ഭഗവാനീശ്വരഃ പ്രഭുഃ ।। ൬൦.

ഇതിഹാസവും പുരാണവും ശരിയായി പ്രസംഗിക്കാൻ ഭഗവാൻ ഈശ്വരൻ എന്നെ തന്നെ സ്വീകരിച്ചു.

ഏക ആസീദ്യജുര്വേദസ്തഞ്ചതുര്ദ്ധാ വ്യകല്പയത്। ചതുര്ഹോത്രമഭൂത്തസ്മിംസ്തേന യജ്ഞമകല്പയത് ।। ൬൦.

ഒരിക്കൽ യജുർവേദം ഒറ്റയായിരുന്നു. അതിനെ അദ്ദേഹം നാലായി വിഭജിച്ചു. അതിൽനിന്ന് നാലു ഹോത്രുക്കളും ഉണ്ടായി, അങ്ങനെ യജ്ഞം ക്രമീകരിച്ചു.

ആധ്വര്യവം യജുര്ഭിസ്തു ഋഗ്ഭിര്ഹോത്രം തഥൈവ ച। ഉദ്ഗാത്രം സാമഭിശ്വക്രേ ബ്രഹ്മത്വഞ്ചാപ്യഥര്വഭിഃ। ബ്രഹ്മത്വമകരോദ്യജ്ഞേ വേദേനാഥര്വണേന തു ।। ൬൦.

യജുർമന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ആധ്വര്യുവിനെ, ഋക്മന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ഹോത്രുവിനെ, സാമമന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ഉദ്ഗാത്രുവിനെ, അതർവ്വമന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് ബ്രഹ്മണെയും അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു. യജ്ഞത്തിൽ ബ്രഹ്മണന്റെ സ്ഥാനം അതർവ്വവേദംകൊണ്ടാണ് നിർണ്ണയിച്ചത്.

തതഃ സഋചമുദ്ധൃത്യ ഋഗ്വേദം സമകല്പ യത്। ഹോതൃകം കല്പ്യതേ തേന യജ്ഞവാഹം ജഗദ്ധിതമ് ।। ൬൦.

അദ്ദേഹം ഋക്കുകൾ എടുത്ത് ഋഗ്വേദം ക്രമീകരിച്ചു. അതിനാൽ ഹോത്രുവിന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പായി, ലോകക്ഷേമത്തിനായി യജ്ഞം നടത്താൻ അതാണ് സഹായിച്ചത്.

സാമഭിഃ സാമവേദഞ്ച തേനോദ്ഗാത്രമരോചയത് । രാജ്ഞസ്ത്വഥര്വവേദേന സര്വകര്മാണ്യകാരയത് ।। ൬൦.

സാമമന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് സാമവേദം ക്രമപ്പെടുത്തി, അതിലൂടെ ഉദ്ഗാത്രുവിനെ നിയോഗിച്ചു. രാജാവിന്റെ എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളും അതർവ്വവേദംകൊണ്ടാണ് നടത്തിപ്പിച്ചത്.

ആഖ്യാനൈശ്ചാപ്യുപാഖ്യാനൈര്ഗാഥാഭിഃ കുലകര്മഭിഃ। പുരാണസംഹിതാശ്ചക്രേ പുരാണാര്ഥവിശാരദഃ ।। ൬൦.

കഥകളും ഉപകഥകളും ഗാഥകളും കുടുംബകൃത്യങ്ങളും കൊണ്ട്, പുരാണാർത്ഥത്തിൽ നിപുണനായവൻ പുരാണസംഹിതകൾ രചിച്ചു.

യച്ഛിഷ്ടന്തു യജുര്വേദേ തേന യജ്ഞമഥായുജത്। യുഞ്ജാനഃ സ യജുര്വേദേ ഇതി ശാസ്ത്രവിനിശ്ചയഃ ।। ൬൦.

യജുർവേദത്തിൽ ശേഷിച്ചതുകൊണ്ട് യജ്ഞം കൂടുതൽ ചേർത്തു. ഇങ്ങനെ യജുർവേദം ഉപയോഗിക്കുന്നവൻ ശാസ്ത്രപ്രകാരമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

പദാനാമുദ്ധൃതത്വാച്ച യജൂംഷി വിഷമാണി വൈ । സ തേനോദ്ധൃതവീര്യസ്തു ഋത്വിഗ്ഭിര്വേദപാരഗൈഃ। പ്രയുജ്യതേ ഹ്യശ്വമേധസ്തേന വാ യുജ്യതേ തു സഃ ।। ൬൦.

പദങ്ങൾ എടുത്തതുകൊണ്ടാണ് യജുർമന്ത്രങ്ങൾ ഒത്തിരി വ്യത്യസ്തമായത്. അതിനാൽ, ആ ശക്തിയോടെ, വിദഗ്ധരായ ഋത്വികുകൾ അവനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അശ്വമേധയജ്ഞവും അങ്ങനെ നടത്തപ്പെടുന്നു.

ഋചോ ഗൃഹീത്വാ പൈലസ്തു വ്യഭജത്തദ് വിധാ പുനഃ । ദ്വിഷ്കൃത്വാ സംയുഗേ ചൈവ ശിഷ്യാഭ്യാമദദത്പ്രഭുഃ ।। ൬൦.

പൈലൻ ഋക്കുകൾ എടുത്ത്, നിയമപ്രകാരം വീണ്ടും വിഭജിച്ചു. രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, ആചാര്യൻ തന്റെ രണ്ടു ശിഷ്യന്മാർക്ക് അതു നൽകി.

ഇന്ദ്രപ്രമതയേ ചൈകാം ദ്വിതീയാം ബാഷ്കലായ ച। ചതസ്രഃ സംഹിതാഃ കൃത്വാ ബാഷ്കലിര്ദ്വിജസത്തമഃ। ശിഷ്യാനധ്യാപയാമാസ ശുശ്രൂഷാഭിരതാന് ഹിതാന് ।। ൬൦.

ഒന്ന് ഇന്ദ്രപ്രമതിക്ക്, രണ്ടാമത് ബാഷ്കലന് നൽകി. ബാഷ്കലൻ, ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജൻ, നാലു സംഹിതകൾ ഉണ്ടാക്കി, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാൻ താത്പര്യമുള്ള ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചു.

ബോധന്തു പ്രഥമാം ശാഖാം ദ്വിതീയാമഗ്നിമാഠരമ്। പാരാശരം തൃതീയാന്തു യാജ്ഞവല്ക്യാമഥാപരാമ് ।। ൬൦.

ആദ്യ ശാഖ ബോധ, രണ്ടാമത് അഗ്നിമാഠരൻ, മൂന്നാമത് പാർാശരൻ, നാലാമത് യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു.

ഇന്ദ്രപ്രമതിരേകാന്തു സംഹിതാം ദ്വിജസത്തമഃ। അധ്യാപയന്മഹാഭാഗം മാര്കണ്ഡേയം യശസ്വിനമ് ।। ൬൦.

ഇന്ദ്രപ്രമതി, ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജൻ, മഹാഭാഗനും പ്രശസ്തനുമായ മാർക്കണ്ഡേയനോട് ഒരു സംഹിത പഠിപ്പിച്ചു.

സത്യശ്രവസമഗ്ര്യന്തു പുത്രം സ തു മഹായശാഃ। സത്യശ്രവാഃ സത്യഹിതം പുനരധ്യാപയദ് ദ്വിജഃ ।। ൬൦.

പ്രശസ്തനായ സത്യശ്രവാസ് തന്റെ മകനായ സത്യശ്രവാസിനെയും, പിന്നെ സത്യശ്രവാസ് സത്യഹിതനെയും പഠിപ്പിച്ചു.

സോഽപി സത്യതരം പുത്രം പുനരധ്യാപയദ്വിഭുഃ। സത്യശ്രിയം മഹാത്മാനം സത്യധര്മപരായണമ് ।। ൬൦.

അവനും തന്റെ മകനായ സത്യതരനെയും, മഹാത്മാവായ സത്യശ്രീയെയും, സത്യധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതനെയും പഠിപ്പിച്ചു.

അഭവംസ്തസ്യ ശിഷ്യാ വൈ ത്രയസ്തു സുമഹൌജസഃ । സത്യശ്രിയസ്തു വിദ്വാസഃ ശാസ്ത്രഗ്രഹണതത്പരാഃ ।। ൬൦.

അവനു മൂന്നു ശിഷ്യന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, വളരെ ശക്തിയുള്ളവർ. സത്യശ്രീയുടെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ അത്യന്തം താത്പര്യത്തോടെ ആയിരുന്നു.

ശാകല്യഃ പ്രഥമസ്തേഷാം തസ്മാദന്യോ രഥ(ാ)ന്തരഃ । ബാഷ്കലിശ്ച ഭരദ്വാജ ഇതി ശാഖാപ്രവര്തകാഃ ।। ൬൦.

അവരിൽ ആദ്യം ശാകല്യൻ ആയിരുന്നു. പിന്നെ മറ്റൊരാൾ രഥാന്തരൻ, ബാഷ്കലി, ഭരദ്വാജൻ എന്നിവരും ശാഖകളുടെ സ്ഥാപകരായി.

ദേവമിത്രസ്തു ശാകല്യോ ജ്ഞാനാഹങ്കാരഗര്വിതഃ। ജനകസ്യസ യജ്ഞേ വൈ വിനാശമഗമദ് ദ്വിജഃ ।। ൬൦.

ദേവമിത്രൻ, അഥവാ ശാകല്യൻ, തന്റെ ജ്ഞാനത്തിലും അഹങ്കാരത്തിലും അഭിമാനിച്ചവൻ, ജനകന്റെ യാഗത്തിൽ തന്നെ നാശം നേരിട്ടു.

കഥം വിനാശമഗമത്സ മുനിര്ജ്ഞാനഗര്വിതഃ। ജനകസ്യാശ്വമേധേന കഥം വാദോ ബഭൂവ ഹ ।। ൬൦.

ജ്ഞാനത്തിൽ അഭിമാനിച്ച ആ മുനി എങ്ങനെ നശിച്ചുവെന്ന് പറയൂ. ജനകന്റെ അശ്വമേധയാഗത്തിൽ ആ വാദം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി?

കിമര്ഥഞ്ചാഭവദ്വാദഃ കേന സാര്ദ്ധമഥാപി വാ। സര്വമേതദ്യഥാവൃത്തമാചക്ഷ്വ വിദിതന്തവ। ഋഷീണാന്തു വചഃ ശ്രുത്വാ തദുത്തരമഥാബ്രവീത് ।। ൬൦.

ആ വാദം എന്തിനായിരുന്നു, ആരോടായിരുന്നു, എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? എല്ലാം നീ അറിയുന്നതുപോലെ വിശദമായി പറയണം. ഋഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം അവൻ അതിന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

ജനകസ്യാശ്വമേധേ തു മഹാനാസീത്സമാഗമഃ। ഋഷീണാന്തു സഹസ്രാണി തത്രാജഗ്മുരനേകശഃ। രാജര്ഷേര്ജനകസ്യാഥ തം യജ്ഞം ഹി ദിദൃക്ഷവഃ ।। ൬൦.

ജനകന്റെ അശ്വമേധയാഗത്തിൽ വലിയൊരു സംഗമം ഉണ്ടായി. ആയിരക്കണക്കിന് ഋഷിമാർ പല കൂട്ടങ്ങളായി അവിടെ വന്നു, രാജർഷിയായ ജനകന്റെ യാഗം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

ആഗതാന് ബ്രാഹ്മണാന് ദൃഷ്ട്വാ ജിജ്ഞാസാസ്യാഭവത്തതഃ। കോന്വേഷാം ബ്രാഹ്മണഃ ശ്രേഷ്ഠഃ കഥം മേ നിശ്ചയോ ഭവേത്। ഇതി നിശ്ചിത്യ മനസാ ബുദ്ധിം ചക്രേ ജനാധിപഃ ।। ൬൦.

അവിടെ വന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കണ്ട രാജാവിന് ഒരു സംശയം ഉണർന്നു: ഇവരിൽ ആരാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ? എങ്ങനെ ഞാൻ അത് ഉറപ്പാക്കാം? ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് രാജാവ് തീരുമാനമെടുത്തു.