വായുപുരാണമ്

മന്വാദയശ്ച യേ ശിഷ്ടാ യേ മയാ പ്രാഗുദീരിതാഃ। തൈഃ ശിഷ്ടൈശ്ചരിതോ ധര്മഃ സമ്യഗേവ യുഗേ യുഗേ ।। ൫൯.

മനുവും മുൻപറഞ്ഞ മറ്റ് ശിഷ്ടന്മാരും, ഓരോ യുഗത്തിലും ശരിയായ രീതിയിൽ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു.

ത്രയീ വാര്താ ദണ്ഡനീതിരിജ്യാ വര്ണാശ്രമാസ്തഥാ। ശിഷ്ടൈരാചര്യതേ യസ്മാന്മനുനാ ച പുനഃ പുനഃ। പൂര്വൈഃ പൂര്വഗതത്വാച്ച ശിഷ്ടാചാരഃ സ ശാശ്വതഃ ।। ൫൯.

മൂന്നു വിധമായ വേദം, ഉപജീവനം, ശിക്ഷ, യജ്ഞം, വർണ്ണാശ്രമങ്ങൾ എന്നിവ ശിഷ്ടന്മാരും മനുവും വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനാലും, മുൻപുള്ളവർ അതിനെ പിന്തുടർന്നതിനാലും, ആ ശിഷ്ടാചാരം ശാശ്വതമാണ്.

ദാനം സത്യന്തപോഽലോഭോ വിദ്യേജ്യാപ്രജനീ ദയാ। അഷ്ടൌ താനി ചരിത്രാണി ശിഷ്ടാചാരസ്യ ലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

ദാനം, സത്യവാദിത്വം, തപസ്സ്, അലോഭം, വിദ്യ, യജ്ഞം, സന്താനരഹിതം, ദയ—ഇവയാണ് ശിഷ്ടാചാരത്തിന്റെ എട്ട് ലക്ഷണങ്ങൾ.

ശിഷ്ടാ യസ്മാച്ചരന്ത്യേനം മനുഃ സപ്തര്ഷയശ്ച വൈ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ശിഷ്ടാചാരസ്തതഃ സ്മൃതഃ ।। ൫൯.

മനുവും ഏഴ് മഹർഷിമാരും ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഈ ആചാരം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനാൽ, ശിഷ്ടാചാരം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വിജ്ഞേയഃ ശ്രവണാത് ശ്രൌതഃ സ്മരണാത് സ്മാര്ത്ത ഉച്യതേ। ഇജ്യാ വേദാത്മകഃ ശ്രൌതഃ സ്മാര്തോ വര്ണാശ്രമാത്മകഃ। പ്രത്യങ്ഗാനി ച വക്ഷ്യാമി ധര്മസ്യേഹ തു ലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

കേൾവിയിലൂടെ ശ്രൗതധർമ്മം അറിയപ്പെടുന്നു, ഓർമ്മയിലൂടെ സ്മാർത്തധർമ്മം. യജ്ഞവും വേദവും ആധാരമായത് ശ്രൗതധർമ്മം, വർണ്ണാശ്രമം ആധാരമായത് സ്മാർത്തധർമ്മം. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ പ്രഭൂതമര്ഥം യഃ പൃഷ്ടോ വൈ ന നിഗൂഹതി। യഥാ ഭൂതപ്രവാദസ്തു ഇത്യേതത്സത്യലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

ആളൊരുത്തന്‍ ചോദിച്ചാല്‍ അവന്‍ കണ്ടതോ സ്വന്തമായ സമ്പത്തോ ഒളിപ്പിക്കാതെ, സത്യംപോലെ തുറന്ന് പറയുന്നവന്‍ സത്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണിത്.

ബ്രഹ്മചര്യം ജപോ മൌനം നിരാഹാരത്വമേവ ച। ഇത്യേതത് തപസോ മൂലം സുഘോരം തദ്ദുരാസദമ് ।। ൫൯.

ബ്രഹ്മചര്യം, ജപം, മൗനം, ഉപവാസം — ഇവയാണ് തപസ്സിന്റെ അടിസ്ഥാനം; അതിനാല്‍ അതിവിശേഷമായും പ്രാപിക്കാനാകാത്തതുമായതാണ് ഈ തപസ്.

പശൂനാം ദ്രവ്യഹവിഷാമൃക്സാമയജുഷാം തഥാ। ഋത്വിജാം ദക്ഷിണാനാഞ്ച സംയോഗോ യോഗ ഉച്യതേ ।। ൫൯.

പശുക്കളും, ഹോമസാമഗ്രികളും, clarified ghee ഉം, ഋക്, സാമ, യജുര്‍ എന്ന മൂന്നു വേദങ്ങളും, യാഗികരും അവര്‍ക്കുള്ളSouthampton ഉം ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നത് യാഗത്തില്‍ യോഗം എന്നു പറയുന്നു.

ആത്മവത്സര്വഭൂതേഷു യോ ഹിതായാഹിതായ ച। സമാ പ്രവര്ത്തതേ ദൃഷ്ടിഃ കൃത്സ്നാ ഹ്യേഷാ ദയാ സ്മൃതാ ।। ൫൯.

എല്ലാ ജീവികളെയും തനിക്കു തുല്യമായി കണ്ടു, അവര്‍ക്കു ഉപകാരമോ അനുപകാരമോ ഒരുപോലെ ചെയ്യുന്നത് — ഇതാണ് ദയ എന്നത്.

ആക്രുഷ്ടോഽഭിഹതോ വാപി നാക്രോശേദ്യോ ന ഹന്തി വാ। വാങ്‌മനഃകര്മഭിഃ ക്ഷാന്തിസ്തിതിക്ഷൈഷാ ക്ഷമാ സ്മൃതാ ।। ൫൯.

ആളൊരുത്തന്‍ അപമാനിക്കപ്പെട്ടാലോ അടിയേറ്റാലോ പോലും വാക്കിലും മനസ്സിലും പ്രവൃത്തിയിലും പ്രതികാരം ചെയ്യാതിരിക്കുക — ഇതാണ് ക്ഷമയെന്നു പറയുന്നത്.

സ്വാമിനാരക്ഷ്യമാണാനാമുത്സൃഷ്ടാനാഞ്ച മൃത്സു ച। പരസ്വാനാമനാദാനമലോഭ ഇഹ കീര്ത്യതേ ।। ൫൯.

സ്വാമി കാത്തിട്ടില്ലാത്തതോ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതോ മണ്ണില്‍ കിടക്കുന്നതോ ആയ മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് കൈവശമാക്കാതിരിക്കുക — ഇതാണ് അലോഭം.

മൈഥുനസ്യാസമാചാരോ ഹ്യചിന്തനമകല്പനമ്। നിവൃത്തിര്ബ്രഹ്മചര്യം തദച്ഛിദ്രം ദമ ഉച്യതേ ।। ൫൯.

മൈഥുനത്തില്‍ നിന്ന് വിട്ടുനില്‍ക്കുക, അതിനെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതിരിക്കുക, പൂര്‍ണമായും വിട്ടൊഴിയുക — ഈ തടസ്സമില്ലാത്ത നിയന്ത്രണമാണ് ദമം എന്നു പറയുന്നത്.

ആത്മാര്ഥം വാ പരാര്ഥം വാ ഇന്ദ്രിയാണീഹ യസ്യ വൈ। ന മിഥ്യാ സമ്പ്രവര്തന്തേ ശമസ്യൈ തത്തു ലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

സ്വന്തം കാര്യമോ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യമോ ആയാലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ തെറ്റായ വഴി പോകാതിരിക്കുന്നതു — ഇതാണ് ശമത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

ദശാത്മകേ യോ വിഷയേ കാരണേ ചാഷ്ടലക്ഷണേ। ന ക്രുധ്യേത്തു പ്രതിഹതഃ സ ജിതാത്മാ വിഭാവ്യതേ ।। ൫൯.

പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും എട്ടു കാരണങ്ങളിലും തടസ്സം നേരിട്ടാലും കോപം വരാതിരിക്കുന്നവന്‍ ആത്മജയനായവനായി അറിയപ്പെടുന്നു.

യദ്യദിഷ്ടതമം ദ്രവ്യം ന്യായേനോപാഗതഞ്ച യത്। തത്തദ്ഗുണവതേ ദേയമിത്യേതദ്ദാനലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

ഏതെങ്കിലും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തു നീതിപൂര്‍വ്വം ലഭിച്ചാല്‍, അതു യോഗ്യനുള്ളവന് നല്‍കുക — ഇതാണ് ദാനത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

ദാനം ത്രിവിധമിത്യേതത് കനിഷ്ഠജ്യേഷ്ഠമധയമമ് । തത്ര നൈഃശ്രേയസം ജ്യേഷ്ഠം കനിഷ്ഠം സ്വാര്ഥസിദ്ധയേ। കാരുണ്യാത്സര്വഭൂതേഭ്യഃ സുവിഭാഗസ്തു ബന്ധുഷു ।। ൫൯.

ദാനം മൂന്നു വിധമാണ്: ചെറുതും, മധ്യവും, വലിയതും. അതില്‍ വലിയത് പരമശ്രേയസ്സിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു; ചെറുത് സ്വാര്‍ത്ഥത്തിനാണ്; കരുണകൊണ്ടു എല്ലാ ജീവികള്‍ക്കും നല്‍കുന്നത്; ബന്ധുക്കളില്‍ ശരിയായി പങ്കിടുന്നതാണ് ഉത്തമം.

ശ്രുതിസ്മൃതിഭ്യാം വിഹിതോ ധര്മോ വര്ണാശ്രമാത്മകഃ। ശിഷ്ടാചാരാവിരുദ്ധശ്ച ധര്മഃ സത്സാധുസങ്ഗതഃ ।। ൫൯.

വേദങ്ങളും സ്മൃതികളും നിര്‍ദ്ദേശിച്ച ധര്‍മ്മം വര്‍ണ്ണാശ്രമത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്; നല്ലവരും സന്മാര്‍ഗ്ഗികളും ചേര്‍ന്നുള്ള ധര്‍മ്മം, ശിഷ്ടാചാരത്തിന് വിരുദ്ധമല്ല.

അപ്രദ്വേഷോ ഹ്യനിഷ്ടേഷു തഥേഷ്ടാനഭിനന്ദനമ്। പ്രീതിതാപവിഷാദേഭ്യോ വിനിവൃത്തിര്വിരക്തതാ ।। ൫൯.

അനിഷ്ടമായവയില്‍ വൈരാഗ്യം പുലര്‍ത്താതിരിക്കുക, ഇഷ്ടമായവയില്‍ ആനന്ദം കാണാതിരിക്കുക, സന്തോഷം, ദുഃഖം, വിഷാദം എന്നിവയില്‍ നിന്ന് പിന്‍വാങ്ങുക — ഇതാണ് വൈരാഗ്യം.

സംന്യാസഃ കര്മണോ ന്യാസഃ കൃതാനാമകൃതൈഃ സഹ। കുശലാകുശലാനാഞ്ച പ്രഹാണം ത്യാഗ ഉച്യതേ ।। ൫൯.

കൃതമായതും ചെയ്യാത്തതും, നല്ലതും ചീത്തയുമൊക്കെ ഉപേക്ഷിക്കുക — ഇതാണ് ത്യാഗം എന്നു പറയുന്നത്.

അവ്യക്താദ്യോഽവിശേഷാച്ച വികാരോഽസ്മിന്നചേതനേ। ചേതനാചേതാന്യത്വവിജ്ഞാനം ജ്ഞാനമുച്യതേ ।। ൫൯.

അവ്യക്തമായതും വ്യക്തമായതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, ജഡത്തില്‍ വരുന്ന മാറ്റം, ചൈതന്യവും ജഡവും തമ്മിലുള്ള ഭേദം തിരിച്ചറിയുക — ഇതാണ് ജ്ഞാനം.

പ്രത്യങ്ഗാനാം തു ധര്മസ്യ ഇത്യേതല്ലക്ഷണം സ്മൃതമ് । ഋഷിഭിര്ധര്മതത്ത്വജ്ഞൈഃ പൂര്വേ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ ।। ൫൯.

ധര്‍മ്മത്തിന്റെ അവയവങ്ങളുടെ ഈ ലക്ഷണം, മുന്‍പ് സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തില്‍ ധര്‍മ്മതത്ത്വം അറിയുന്ന ഋഷിമാര്‍ പഠിപ്പിച്ചതായി ഓര്‍മ്മിക്കുന്നു.

അത്ര വോ വര്ത്തയിഷ്യാമി വിധിര്മന്വന്തരസ്യ യഃ । ഇതരേതരവര്ണസ്യ ചാതുര്വര്ണസ്യ ചൈവ ഹി। പ്രതിമന്വന്തരഞ്ചൈവ ശ്രുതിരന്യാ വിധീയതേ ।। ൫൯.

ഇവിടെ ഞാന്‍ നിങ്ങളോട് മന്വന്തരത്തിലെ നിയമം വിശദീകരിക്കും; ഓരോ വര്‍ണ്ണത്തിനും നാലു വര്‍ണ്ണങ്ങളിലുമുള്ളവർക്കും; ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും വേറിട്ട ശാസ്ത്രം നിര്‍ദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.

ഋചോ യജൂഷിം സാമാനി യഥാവത് പ്രതിദൈവതമ്। ആഭൂതസംപ്ലവസ്യാപി വര്ജ്യൈകം ശതരുദ്രിയമ് ।। ൫൯.

ഋക്, യജുര്‍, സാമ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ ദേവതയ്ക്കും യുക്തമായ രീതിയില്‍ പാരായണം ചെയ്യണം; പക്ഷേ, മഹാപ്രളയകാലത്തും ശതരുദ്രീയമാത്രം ഒഴിവാക്കണം.

വിധിര്ഹോത്രം തഥാ സ്തോത്രം പൂര്വവത്സമ്പ്രവര്തതേ। ദ്രവ്യസ്തോത്രം ഗുണസ്തോത്രം കര്മ സ്തോത്രം തഥൈവ ച। ചതുര്ഥമാഭിജനികം സ്തോത്രമേതച്ചതുര്വിധമ് ।। ൫൯.

പൂജാരമ്പവും സ്തോത്രവും മുമ്പത്തെ പോലെ നടക്കുന്നു. ദ്രവ്യങ്ങളുടെ സ്തോത്രം, ഗുണങ്ങളുടെ സ്തോത്രം, കര്‍മ്മങ്ങളുടെ സ്തോത്രം, നാലാമത്തേത് വംശത്തിന്റെ സ്തോത്രം — ഇതിങ്ങനെ നാലു തരത്തിലുള്ള സ്തോത്രങ്ങളാണ്.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു യഥാ ദേവാ ഭവന്തി യേ। പ്രവര്ത്തയതി തേഷാം വൈ ബ്രഹ്മസ്തോത്രം ചതുര്വിധമ്। ഏവം മന്ത്രഗുണാനാഞ്ച സമുത്പത്തിശ്ചതുര്വിധാ ।। ൫൯.

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും എത്ര ദേവന്മാരുണ്ടോ, അവര്ക്കായി ബ്രഹ്മാവ് ഈ നാലു വിധത്തിലുള്ള സ്തോത്രം ആരംഭിക്കുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ മന്ത്രങ്ങളും അവയുടെ ഗുണങ്ങളും നാലു വിധത്തിലാണ് ഉദയിക്കുന്നത്.

അഥര്വയജുഷാം സാമ്നാം വേദേഷ്വിഹ പൃഥക് പൃഥക് । ഋഷീണാന്തപ്യതാമുഗ്രന്തപഃ പരമദുശ്ചരമ് ।। ൫൯.

അഥര്‍വ്വ, യജുര്, സാമVEDങ്ങള്‍ ഓരോന്നിലും, ഋഷികള്‍ ഏറ്റവും കഠിനവും ഉയർന്നതുമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

മന്ത്രാഃ പ്രാദുര്ബഭൂവുര്ഹി പൂര്വമന്വന്തരേഷ്വിഹ। പരിതോഷാദ്ഭയാദ്ദുഃഖാത്സുഖാച്ഛോകാച്ച പഞ്ചധാ ।। ൫൯.

മുമ്പത്തെ മന്വന്തരങ്ങളില്‍ മന്ത്രങ്ങള്‍ ഇവിടെ ഉദിച്ചുവന്നു. അവ സന്തോഷത്തില്‍ നിന്നും, ഭയത്തില്‍ നിന്നും, ദു:ഖത്തില്‍ നിന്നും, സുഖത്തില്‍ നിന്നും, ശോകത്തില്‍ നിന്നും — അങ്ങനെ അഞ്ചു വഴികളിലായി ജനിച്ചു.

ഋഷീണാം തപഃകാര്ത്സ്ന്യേന ദര്ശനേന യദൃച്ഛയാ। ഋഷീണാം യദൃഷിത്വം ഹി തദ്വക്ഷ്യാമീഹ ലക്ഷണൈഃ ।। ൫൯.

ഋഷിമാരുടെ തപസ്സിന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയാല്‍, അവരുടെ ദര്‍ശനശക്തിയാല്‍, സ്വയം ഉദിച്ചുവരുന്ന ഋഷിത്വം — അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങള്‍ ഇപ്പോള്‍ ഇവിടെ ഞാന്‍ വിശദീകരിക്കുന്നു.

അതീതാനാഗതാനാന്തു പഞ്ചധാ ഋഷിരുച്യതേ। അതസ്ത്വൃഷീണാം വക്ഷ്യാമി ഹ്യാര്ഷസ്യ ച സമുദ്ഭവമ് ।। ൫൯.

കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും, അങ്ങനെ അഞ്ചു തരത്തിലുള്ളവനാണ് ഋഷി എന്ന് പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഋഷിമാരെയും അവരുടെ ഋഷിത്വത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ഞാന്‍ വിശദീകരിക്കുന്നു.