വായുപുരാണമ്

ഏവമാശ്രമധര്മാണാം സാധനാത് സാധവഃ സ്മൃതാഃ। ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരീ ച വാനപ്രസ്ഥോഽഥ ഭിക്ഷുകഃ ।। ൫൯.

ഇങ്ങനെ, ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വാനപ്രസ്ഥൻ, ഭിക്ഷുക്കൻ എന്നിങ്ങനെ ആശ്രമധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരെല്ലാം സദാചാരികൾ എന്നു പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

ന ച ദേവാ ന പിതരോ മുനയോ ന ച മാനവാഃ। അയം ധര്മോ ഹ്യയം നേതി ബ്രുവന്തോഽഭിന്നദര്ശനാഃ ।। ൫൯.

ദേവന്മാരോ, പിതാക്കളോ, മുനികളോ, മനുഷ്യരോ, 'ഇതാണ് ധർമ്മം, ഇതല്ല' എന്ന് പറയുമ്പോഴും, അവരിൽ യാതൊരു ഭേദവും കാണപ്പെടുന്നില്ല.

ധര്മാധര്മാവിഹ പ്രോക്തൌ ശബ്ദാവേതൌ ക്രിയാത്മകൌ। കുശലാകുശലം കര്മ ധര്മാ ധര്മാവിതി സ്മൃതൌ ।। ൫൯.

ഇവിടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പേരുകളിൽ പ്രവർത്തികൾക്കാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. നല്ല പ്രവൃത്തിയും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയും ധർമ്മം, അധർമ്മം എന്നിങ്ങനെ സംപ്രദായത്തിൽ പറയുന്നു.

ധാരണാ ധൃതിരിത്യര്ഥാദ്ധാതോര്ധര്മഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ । അധാരണേഽമഹത്ത്വേ ച അധര്മ ഇതി ചോച്യതേ ।। ൫൯.

'ധൃ' എന്ന മൂലപദത്തിൽ നിന്നാണ് ധർമ്മം എന്നത് ഉത്ഭവിച്ചത്; അതായത്, നിലനിർത്തുന്നതും താങ്ങുന്നതുമാണ് ധർമ്മം. നിലനിർത്താത്തതും മൂല്യമില്ലാത്തതും അധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു.

അത്രേഷ്ടപ്രാപകാ ധര്മാ ആചാര്യൈരുപദിശ്യതേ। വൃദ്ധാ ഹ്യലോലുപാശ്ചൈവ ആത്മവന്തോ ഹ്യദമ്ഭകാഃ। സമ്യഗ്വിനീതാ ഋജവസ്താനാചാര്യാന് പ്രചക്ഷതേ ।। ൫൯.

ഇവിടെ, ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന ധർമ്മങ്ങൾ ഗുരുക്കന്മാർ ഉപദേശിക്കുന്നു. പ്രായം ചെന്ന, ലോഭമില്ലാത്ത, ആത്മസംയമനം ഉള്ള, കപടമില്ലാത്ത, നല്ല രീതിയിൽ പഠിച്ച, നേരായവരെ ഗുരുക്കന്മാർ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

സ്വയമാചരതേ യസ്മാദാചാരം സ്ഥാപയത്യപി। ആചിനോതി ച ശാസ്ത്രാര്ഥാന്യമൈഃ സന്നിയമൈര്യുതഃ ।। ൫൯.

താനെത്തന്നെ നല്ല ആചാരം അനുഷ്ഠിക്കുകയും, അതിനെ സ്ഥാപിക്കുകയും, ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും, ആത്മനിയമം പാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ഗുരു.

പൂര്വേഭ്യോ വേദയിത്വേഹ ശ്രൌതം സപ്തര്ഷയോഽബ്രുവന്। ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി ബ്രഹ്മണോഽങ്ഗാനി ച ശ്രുതിഃ ।। ൫൯.

മുൻകാലങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിച്ചശേഷം, ഏഴ് മഹർഷിമാർ ഇവിടെ വേദപരമ്പര്യത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചു; അതായത്, ഋക്, യജുർ, സാമ വേദങ്ങൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗങ്ങളായ വേദങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ശ്രുതി.

മന്വന്തരസ്യാതീതസ്യ സ്മൃത്വാചാരം പുനര്ജഗൌ। തസ്മാത്സ്മാര്തഃ സ്മൃതോ ധര്മോ വര്ണാശ്രമവിഭാഗജഃ ।। ൫൯.

മുൻകാല മന്വന്തരത്തിലെ ആചാരം ഓർത്ത്, അതിനെ വീണ്ടും ഉപദേശിച്ചു. അതുകൊണ്ട് വർണ്ണവും ആശ്രമവും അനുസരിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന ധർമ്മം സ്മാർത്തധർമ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

സ ഏഷ ദ്വിവിധോ ധര്മഃ ശിഷ്ടാചാര ഇഹോച്യതേ। ശേഷശബ്ദാത് ശിഷ്ട ഇതി ശിഷ്ടാചാരഃ പ്രചക്ഷ്യതേ ।। ൫൯.

ഇങ്ങനെ, ഈ ഇരുവിധമായ ധർമ്മം ശിഷ്ടാചാരമെന്നു പറയുന്നു. 'ശേഷ' എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് ശിഷ്ടാചാരം എന്നത് ഉത്ഭവിച്ചത്.

മന്വന്തരേഷു യേ ശിഷ്ടാ ഇഹ തിഷ്ഠന്തി ധാര്മികാഃ। മനുഃ സപ്തര്ഷയശ്ചൈവ ലോകസന്താനകാരണാത്। ധര്മാര്ഥം യേ ച ശിഷ്ട വൈ യാഥാതഥ്യം പ്രചക്ഷ്യതേ ।। ൫൯.

മന്വന്തരങ്ങളിൽ ഓരോന്നിലും ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്ന ധാർമ്മികരായ ശിഷ്ടന്മാർ, മനുവും ഏഴ് മഹർഷിമാരും ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിനായി, യഥാർത്ഥത്തിൽ ധർമ്മം ഉപദേശിക്കുന്നവരും, ഇവരെയാണ് ശിഷ്ടന്മാർ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

മന്വാദയശ്ച യേ ശിഷ്ടാ യേ മയാ പ്രാഗുദീരിതാഃ। തൈഃ ശിഷ്ടൈശ്ചരിതോ ധര്മഃ സമ്യഗേവ യുഗേ യുഗേ ।। ൫൯.

മനുവും മുൻപറഞ്ഞ മറ്റ് ശിഷ്ടന്മാരും, ഓരോ യുഗത്തിലും ശരിയായ രീതിയിൽ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു.

ത്രയീ വാര്താ ദണ്ഡനീതിരിജ്യാ വര്ണാശ്രമാസ്തഥാ। ശിഷ്ടൈരാചര്യതേ യസ്മാന്മനുനാ ച പുനഃ പുനഃ। പൂര്വൈഃ പൂര്വഗതത്വാച്ച ശിഷ്ടാചാരഃ സ ശാശ്വതഃ ।। ൫൯.

മൂന്നു വിധമായ വേദം, ഉപജീവനം, ശിക്ഷ, യജ്ഞം, വർണ്ണാശ്രമങ്ങൾ എന്നിവ ശിഷ്ടന്മാരും മനുവും വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനാലും, മുൻപുള്ളവർ അതിനെ പിന്തുടർന്നതിനാലും, ആ ശിഷ്ടാചാരം ശാശ്വതമാണ്.

ദാനം സത്യന്തപോഽലോഭോ വിദ്യേജ്യാപ്രജനീ ദയാ। അഷ്ടൌ താനി ചരിത്രാണി ശിഷ്ടാചാരസ്യ ലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

ദാനം, സത്യവാദിത്വം, തപസ്സ്, അലോഭം, വിദ്യ, യജ്ഞം, സന്താനരഹിതം, ദയ—ഇവയാണ് ശിഷ്ടാചാരത്തിന്റെ എട്ട് ലക്ഷണങ്ങൾ.

ശിഷ്ടാ യസ്മാച്ചരന്ത്യേനം മനുഃ സപ്തര്ഷയശ്ച വൈ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ശിഷ്ടാചാരസ്തതഃ സ്മൃതഃ ।। ൫൯.

മനുവും ഏഴ് മഹർഷിമാരും ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഈ ആചാരം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനാൽ, ശിഷ്ടാചാരം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വിജ്ഞേയഃ ശ്രവണാത് ശ്രൌതഃ സ്മരണാത് സ്മാര്ത്ത ഉച്യതേ। ഇജ്യാ വേദാത്മകഃ ശ്രൌതഃ സ്മാര്തോ വര്ണാശ്രമാത്മകഃ। പ്രത്യങ്ഗാനി ച വക്ഷ്യാമി ധര്മസ്യേഹ തു ലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

കേൾവിയിലൂടെ ശ്രൗതധർമ്മം അറിയപ്പെടുന്നു, ഓർമ്മയിലൂടെ സ്മാർത്തധർമ്മം. യജ്ഞവും വേദവും ആധാരമായത് ശ്രൗതധർമ്മം, വർണ്ണാശ്രമം ആധാരമായത് സ്മാർത്തധർമ്മം. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ പ്രഭൂതമര്ഥം യഃ പൃഷ്ടോ വൈ ന നിഗൂഹതി। യഥാ ഭൂതപ്രവാദസ്തു ഇത്യേതത്സത്യലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

ആളൊരുത്തന്‍ ചോദിച്ചാല്‍ അവന്‍ കണ്ടതോ സ്വന്തമായ സമ്പത്തോ ഒളിപ്പിക്കാതെ, സത്യംപോലെ തുറന്ന് പറയുന്നവന്‍ സത്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണിത്.

ബ്രഹ്മചര്യം ജപോ മൌനം നിരാഹാരത്വമേവ ച। ഇത്യേതത് തപസോ മൂലം സുഘോരം തദ്ദുരാസദമ് ।। ൫൯.

ബ്രഹ്മചര്യം, ജപം, മൗനം, ഉപവാസം — ഇവയാണ് തപസ്സിന്റെ അടിസ്ഥാനം; അതിനാല്‍ അതിവിശേഷമായും പ്രാപിക്കാനാകാത്തതുമായതാണ് ഈ തപസ്.

പശൂനാം ദ്രവ്യഹവിഷാമൃക്സാമയജുഷാം തഥാ। ഋത്വിജാം ദക്ഷിണാനാഞ്ച സംയോഗോ യോഗ ഉച്യതേ ।। ൫൯.

പശുക്കളും, ഹോമസാമഗ്രികളും, clarified ghee ഉം, ഋക്, സാമ, യജുര്‍ എന്ന മൂന്നു വേദങ്ങളും, യാഗികരും അവര്‍ക്കുള്ളSouthampton ഉം ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നത് യാഗത്തില്‍ യോഗം എന്നു പറയുന്നു.

ആത്മവത്സര്വഭൂതേഷു യോ ഹിതായാഹിതായ ച। സമാ പ്രവര്ത്തതേ ദൃഷ്ടിഃ കൃത്സ്നാ ഹ്യേഷാ ദയാ സ്മൃതാ ।। ൫൯.

എല്ലാ ജീവികളെയും തനിക്കു തുല്യമായി കണ്ടു, അവര്‍ക്കു ഉപകാരമോ അനുപകാരമോ ഒരുപോലെ ചെയ്യുന്നത് — ഇതാണ് ദയ എന്നത്.

ആക്രുഷ്ടോഽഭിഹതോ വാപി നാക്രോശേദ്യോ ന ഹന്തി വാ। വാങ്‌മനഃകര്മഭിഃ ക്ഷാന്തിസ്തിതിക്ഷൈഷാ ക്ഷമാ സ്മൃതാ ।। ൫൯.

ആളൊരുത്തന്‍ അപമാനിക്കപ്പെട്ടാലോ അടിയേറ്റാലോ പോലും വാക്കിലും മനസ്സിലും പ്രവൃത്തിയിലും പ്രതികാരം ചെയ്യാതിരിക്കുക — ഇതാണ് ക്ഷമയെന്നു പറയുന്നത്.

സ്വാമിനാരക്ഷ്യമാണാനാമുത്സൃഷ്ടാനാഞ്ച മൃത്സു ച। പരസ്വാനാമനാദാനമലോഭ ഇഹ കീര്ത്യതേ ।। ൫൯.

സ്വാമി കാത്തിട്ടില്ലാത്തതോ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതോ മണ്ണില്‍ കിടക്കുന്നതോ ആയ മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് കൈവശമാക്കാതിരിക്കുക — ഇതാണ് അലോഭം.

മൈഥുനസ്യാസമാചാരോ ഹ്യചിന്തനമകല്പനമ്। നിവൃത്തിര്ബ്രഹ്മചര്യം തദച്ഛിദ്രം ദമ ഉച്യതേ ।। ൫൯.

മൈഥുനത്തില്‍ നിന്ന് വിട്ടുനില്‍ക്കുക, അതിനെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതിരിക്കുക, പൂര്‍ണമായും വിട്ടൊഴിയുക — ഈ തടസ്സമില്ലാത്ത നിയന്ത്രണമാണ് ദമം എന്നു പറയുന്നത്.

ആത്മാര്ഥം വാ പരാര്ഥം വാ ഇന്ദ്രിയാണീഹ യസ്യ വൈ। ന മിഥ്യാ സമ്പ്രവര്തന്തേ ശമസ്യൈ തത്തു ലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

സ്വന്തം കാര്യമോ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യമോ ആയാലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ തെറ്റായ വഴി പോകാതിരിക്കുന്നതു — ഇതാണ് ശമത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

ദശാത്മകേ യോ വിഷയേ കാരണേ ചാഷ്ടലക്ഷണേ। ന ക്രുധ്യേത്തു പ്രതിഹതഃ സ ജിതാത്മാ വിഭാവ്യതേ ।। ൫൯.

പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും എട്ടു കാരണങ്ങളിലും തടസ്സം നേരിട്ടാലും കോപം വരാതിരിക്കുന്നവന്‍ ആത്മജയനായവനായി അറിയപ്പെടുന്നു.

യദ്യദിഷ്ടതമം ദ്രവ്യം ന്യായേനോപാഗതഞ്ച യത്। തത്തദ്ഗുണവതേ ദേയമിത്യേതദ്ദാനലക്ഷണമ് ।। ൫൯.

ഏതെങ്കിലും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തു നീതിപൂര്‍വ്വം ലഭിച്ചാല്‍, അതു യോഗ്യനുള്ളവന് നല്‍കുക — ഇതാണ് ദാനത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

ദാനം ത്രിവിധമിത്യേതത് കനിഷ്ഠജ്യേഷ്ഠമധയമമ് । തത്ര നൈഃശ്രേയസം ജ്യേഷ്ഠം കനിഷ്ഠം സ്വാര്ഥസിദ്ധയേ। കാരുണ്യാത്സര്വഭൂതേഭ്യഃ സുവിഭാഗസ്തു ബന്ധുഷു ।। ൫൯.

ദാനം മൂന്നു വിധമാണ്: ചെറുതും, മധ്യവും, വലിയതും. അതില്‍ വലിയത് പരമശ്രേയസ്സിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു; ചെറുത് സ്വാര്‍ത്ഥത്തിനാണ്; കരുണകൊണ്ടു എല്ലാ ജീവികള്‍ക്കും നല്‍കുന്നത്; ബന്ധുക്കളില്‍ ശരിയായി പങ്കിടുന്നതാണ് ഉത്തമം.

ശ്രുതിസ്മൃതിഭ്യാം വിഹിതോ ധര്മോ വര്ണാശ്രമാത്മകഃ। ശിഷ്ടാചാരാവിരുദ്ധശ്ച ധര്മഃ സത്സാധുസങ്ഗതഃ ।। ൫൯.

വേദങ്ങളും സ്മൃതികളും നിര്‍ദ്ദേശിച്ച ധര്‍മ്മം വര്‍ണ്ണാശ്രമത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്; നല്ലവരും സന്മാര്‍ഗ്ഗികളും ചേര്‍ന്നുള്ള ധര്‍മ്മം, ശിഷ്ടാചാരത്തിന് വിരുദ്ധമല്ല.

അപ്രദ്വേഷോ ഹ്യനിഷ്ടേഷു തഥേഷ്ടാനഭിനന്ദനമ്। പ്രീതിതാപവിഷാദേഭ്യോ വിനിവൃത്തിര്വിരക്തതാ ।। ൫൯.

അനിഷ്ടമായവയില്‍ വൈരാഗ്യം പുലര്‍ത്താതിരിക്കുക, ഇഷ്ടമായവയില്‍ ആനന്ദം കാണാതിരിക്കുക, സന്തോഷം, ദുഃഖം, വിഷാദം എന്നിവയില്‍ നിന്ന് പിന്‍വാങ്ങുക — ഇതാണ് വൈരാഗ്യം.

സംന്യാസഃ കര്മണോ ന്യാസഃ കൃതാനാമകൃതൈഃ സഹ। കുശലാകുശലാനാഞ്ച പ്രഹാണം ത്യാഗ ഉച്യതേ ।। ൫൯.

കൃതമായതും ചെയ്യാത്തതും, നല്ലതും ചീത്തയുമൊക്കെ ഉപേക്ഷിക്കുക — ഇതാണ് ത്യാഗം എന്നു പറയുന്നത്.