വായുപുരാണമ്

യ ഇന്ദ്രിയാത്മകാ ദേവാ യജ്ഞഭാജസ്തഥാ തു യേ। താന് യജന്തേ തദാ ദേവാഃ കല്പാദിഷു ഭവന്തി യേ ।। ൫൭.

ഇന്ദ്രിയസ്വഭാവമുള്ള ദേവന്മാരും, യജ്ഞത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കേണ്ടവരും, അപ്പോൾ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; അത്തരം ദേവന്മാർ ഓരോ കല്പാദിയിലും നിലനിൽക്കുന്നു.

അധ്വര്യവഃ പ്രൈഷകാലേ വ്യുത്ഥിതാ യേ മഹര്ഷയഃ। മഹര്ഷയസ്തു താന് ദൃഷ്ട്വാ ദീനാന് പശുഗണാന് സ്ഥിതാന് । പപ്രച്ഛുരിന്ദ്രം സമ്ഭൂയ കോഽയം യജ്ഞവിധിസ്തവ ।। ൫൭.

അദ്ധ്വര്യുപുരോഹിതരായ മഹർഷികൾ, നിർദ്ദേശ സമയത്ത് എഴുന്നേറ്റു, ദു:ഖിതരായി നില്ക്കുന്ന പശുക്കളുടെ കൂട്ടം കണ്ടു, ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് ഇന്ദ്രനോട് ചോദിച്ചു: 'നിന്റെ ഈ യജ്ഞരീതി എന്താണ്?'

അധര്മോ ബലവാനേഷ ഹിംസാധര്മേപ്സയാ തവ। നേഷ്ടഃ പശുവധസ്ത്വേഷ തവ യജ്ഞേ സുരോത്തമ ।। ൫൭.

'നീ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ ഹിംസയാണ് വലിയ അധർമ്മം; യജ്ഞത്തിൽ പശുവധം നിനക്ക് ഇഷ്ടമല്ല, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.'

അധര്മോ ധര്മഗാതായ പ്രാരബ്ധഃ പശുഭിസ്ത്വയാ। നായം ധര്മോ ഹ്യധര്മോഽയം ന ഹിംസാ ധര്മ ഉച്യതേ ।। ൫൭.

'പശുക്കളിലൂടെ നീ ധർമ്മം എന്നു കരുതി അധർമ്മം ആരംഭിച്ചു; ഇതു ധർമ്മമല്ല, അധർമ്മമാണ്—ഹിംസയെ ധർമ്മം എന്നു പറയാറില്ല.'

ആഗമേന ഭവാന് യജ്ഞം കരോതു യദിഹേച്ഛസി। വിധിദൃഷ്ടേന യജ്ഞേന ധര്മമവ്യയഹേതുനാ। യജ്ഞബീജൈഃ സുരശ്രേഷ്ഠ യേഷു ഹിംസാ ന വിദ്യതേ ।। ൫൭.

'നിനക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, ആഗമപ്രകാരമുള്ള, വിധിപ്രകാരം നിർദ്ദേശിച്ച, അക്ഷയമായ ധർമ്മം കാരണമായ യജ്ഞം ചെയ്യുക, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവിടെ ഹിംസയില്ലാത്ത യജ്ഞബീജങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്.'

ത്രിവര്ഷപരമം കാലമുഷിതൈരപ്രരോഹിഭിഃ। ഏഷ ധര്മോ മഹാനിന്ദ്ര സ്വയമ്ഭുവിങിതഃ പുരാ ।। ൫൭.

'മൂന്ന് വർഷം വരെ വച്ചിട്ടും മുളയ്ക്കാത്ത ബീജങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കാലം; ഈ മഹത്തായ ധർമ്മം, ഇന്ദ്രാ, പണ്ടേ സ്വയംഭൂവാൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്.'

ഏവം വിശ്വഭുഗിന്ദ്രസ്തു മുനിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ। ജങ്ഗമൈഃ സ്ഥാവരൈര്വേതി കൈര്യഷ്ടവ്യമിഹോച്യതേ ।। ൫൭.

'ഇങ്ങനെ, ലോകത്തെ അനുഭവിക്കുന്ന ഇന്ദ്രാ, സത്യദർശികളായ മുനികൾ ചോദിക്കുന്നു: 'ചലിക്കുന്നവയോ അചലങ്ങളോ, ഇവയിൽ ഏതിൽ നിന്നാണ് യജ്ഞം ചെയ്യേണ്ടത്?'

തേ തു ഖിന്നാ വിവാദേന തത്ത്വയുക്താ മഹര്ഷയഃ। സന്ധായ വാക്യമിന്ദ്രേണ പ്രപച്ഛുശ്ചേശ്വരം വസുമ് ।। ൫൭.

സത്യസമ്പന്നരായ ആ മഹർഷികൾ, വാദത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച്, ഇന്ദ്രനോട് ചേർന്ന് വാക്കുകൾ ചേര്ത്ത്, പിന്നെ ധനത്തിന്റെ അധിപനോട് ചോദിച്ചു.

മഹാപ്രാജ്ഞ കഥം ദൃഷ്ടസ്ത്വയാ യജ്ഞവിധിര്നൃപ। ഉത്താനപാദേ പ്രബ്രൂഹി സംശയം ഛിന്ധി നഃ പ്രഭോ ।। ൫൭.

'മഹാപണ്ഡിതനേ, രാജാവേ, നീ യജ്ഞരീതി എങ്ങനെ കണ്ടു? ഉത്താനപാദിനെക്കുറിച്ച് പറയൂ; ഞങ്ങളുടെ സംശയം നീക്കൂ, പ്രഭുവേ.'

ശ്രുത്വാ വാക്യം തതസ്തേഷാമവിചാര്യ ബലാബലമ്। വേദശാസ്ത്രമനുസ്മൃത്യ യജ്ഞതത്ത്വമുവാച ഹ। യഥോപദിഷ്ടൈര്യഷ്ടവ്യമിതി ഹോവാച പാര്ഥിവഃ ।। ൫൭.

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ശക്തി-ദുർബലത്വം നോക്കാതെ, വേദശാസ്ത്രം ഓർത്ത്, യജ്ഞത്തിന്റെ സത്യം പറഞ്ഞു: 'ഉപദേശിച്ചപോലെ യജ്ഞം നടത്തണം' എന്നു രാജാവ് പറഞ്ഞു.

യഷ്ടവ്യം പശുഭിര്മേധ്യൈരഥ ബീജൈഃ ഫലൈസ്തഥാ। ഹിംസാസ്വഭാവോ യജ്ഞസ്യ ഇതി മേ ദര്ശയത്യസൌ ।। ൫൭.

'ശുദ്ധമായ പശുക്കളാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ബീജങ്ങളും പഴങ്ങളും കൊണ്ടും യജ്ഞം നടത്താം; അതിൽ നിന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, യജ്ഞത്തിൽ ഹിംസ സ്വഭാവമായി ഉണ്ടെന്നതാണ്.'

യഥേഹ സംഹിതാമന്ത്രാ ഹിംസാലിങ്ഗാ മഹര്ഷിഭിഃ। ദീര്ഘേണ തപസാ യുക്തൈര്ദര്ശനൈസ്താരകാദിഭിഃ। തത്പ്രാമാണ്യാന്മയാ ചോക്തം തസ്മാന്മാ മന്തുമര്ഹഥ ।। ൫൭.

'ഇവിടെ സംഹിതാമന്ത്രങ്ങളിൽ ഹിംസയുടെ സൂചനകൾ മഹർഷികൾ ദീർഘതപസ്സിലൂടെ, നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെയുള്ള ദർശനശക്തിയാൽ കണ്ടുപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്, അതിനാൽ നിങ്ങൾ വേറേ ചിന്തിക്കേണ്ട.'

യദി പ്രമാണം താന്യേവ മന്ത്രവാക്യാനി വൈ ദ്വിജാഃ । തദാ പ്രാവര്ത്തതാ യജ്ഞോ ഹ്യന്യഥാ നോഽനൃതം വചഃ। ഏവം ഹൃതോത്തരാസ്തേ വൈ യുക്താത്മാനസ്തപോധനാഃ ।। ൫൭.

'അവ തന്നെ മന്ത്രവാക്യങ്ങൾ പ്രമാണമാണെങ്കിൽ, ദ്വിജന്മാരേ, അപ്പോൾ യജ്ഞം നടന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ആ വാക്ക് സത്യമല്ല.' ഇങ്ങനെ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച തപസ്സുകാർ മൗനമായി.

അധസ്വ ഭവനം ദൃഷ്ട്വാ തമര്ഥം വാഗ്യതോ ഭവ। മിഥ്യാവാദീ നൃപോ യസ്മാത് പ്രവിവേശ രസാതലമ് ।। ൫൭.

'ആ കാര്യം കണ്ടിട്ട്, താഴെയുള്ള ലോകത്തേക്ക് ഇറങ്ങി മൗനമാവുക; കാരണം, രാജാവ് അസത്യവാദിയായതിനാൽ, അവൻ രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.'

ഇത്യുക്തമാത്രേ നൃപതിഃ പ്രവിവേശ രസാതലമ്। ഊര്ദ്ധ്വചാരീ വസുര്ഭൂത്വാ രസാതലചരോഽഭവത് ।। ൫൭.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞയുടൻ, രാജാവ് രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; മുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആത്മാവായി, അവൻ രസാതലവാസിയായി.

വസുധാതലവാസീ തു തേന വാക്യേന സോഽഭവത്। ധര്മാണാം സംശയച്ഛേത്താ രാജാ വസുരഥാഗതഃ ।। ൫൭.

ഭൂമിയിൽ വസിച്ചിരുന്നവൻ ആ വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ, ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ നീക്കുന്ന വസുരഥ എന്ന രാജാവായി ജനിച്ചു.

തസ്മാന്ന വാച്യമേകേന ബഹുജ്ഞേനാപി സംശയഃ। ബഹൂദ്ധാരസ്യ ധര്മസ്യ സൂക്ഷ്മാദ്‌ദൂരമുപാഗതിഃ ।। ൫൭.

അതിനാൽ, ഒരാൾക്ക് എത്രയും അറിവുണ്ടായാലും, ഒരുവൻ മാത്രം ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയം തീർച്ചയായും പറയാൻ കഴിയില്ല. ധർമ്മം വളരെ സൂക്ഷ്മവും പലവിധ വ്യാഖ്യാനങ്ങളുമുള്ളതുമാണ്.

തസ്മാന്ന നിശ്ചയാദ്വക്തും ധര്മഃ ശക്യസ്തു കേനചിത്। ദേവാനൃഷീനുപാദായ സ്വായമ്ഭുവമൃതേ മനുമ് ।। ൫൭.

അതിനാൽ, ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും സ്വയംഭുവൻ മനുവിനെയും ഒഴികെ, ആരും ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് തീർച്ചയോടെ പറയാൻ കഴിയില്ല.

തസ്മാന്ന ഹിംസാധര്മസ്യ ദ്വാരമുക്തം മഹര്ഷിഭിഃ। ഋഷികോടിസഹസ്രാണി കര്മഭിഃ സ്വൈര്ദിവം യയുഃ ।। ൫൭.

അതിനാൽ, മഹർഷിമാർ അഹിംസയില്ലാത്ത അധർമ്മത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നതായി ഒരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. അനേകം മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ സത്കർമ്മങ്ങളാൽ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി.

തസ്മാന്ന ദാനം യജ്ഞം വാ പ്രശംസന്തി മഹര്ഷയഃ। തുച്ഛം മൂലം ഫലം ശാകമുദപാത്രം തപോധനാഃ। ഏവം ദത്ത്വാ വിഭവതഃ സ്വര്ഗലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ ।। ൫൭.

അതിനാൽ, മഹർഷിമാർ വലിയ ദാനം അല്ലെങ്കിൽ യജ്ഞം പ്രശംസിക്കുന്നില്ല. തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ ചെറിയ വേരും പഴവും പച്ചക്കറിയും വെള്ളം പോലും തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകി സ്വർഗലോകത്തിൽ എത്തി.

അദ്രോഹശ്ചാപ്യലോഭശ്ച ദമോ ഭൂതദയാ തപഃ। ബ്രഹ്മചര്യം തഥാ സത്യമനുക്രോശഃ ക്ഷമാ ധൃതിഃ। സനാതനസ്യ ധര്മസ്യ മൂലമേതദ്ദുരാസദമ് ।। ൫൭.

വൈരമില്ലായ്മ, അലോഭം, ആത്മനിയന്ത്രണം, സകലജീവികളോടും കരുണ, തപസ്, ബ്രഹ്മചര്യം, സത്യവാദിത്വം, ദയ, ക്ഷമ, ധൈര്യം — ഇവയാണ് ശാശ്വതമായ ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രാപിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള അടിസ്ഥാനം.

ധര്മമന്ത്രാത്മകോ യജ്ഞസ്തപശ്ചാനശനാത്മകമ്। യജ്ഞേന ദേവാനാപ്നോതി വൈരാഗ്യം തപസാ പുനഃ ।। ൫൭.

ധർമ്മമന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള യജ്ഞവും ഉപവാസം കൊണ്ടുള്ള തപസ്സും. യജ്ഞംകൊണ്ട് ദേവന്മാരെ പ്രാപിക്കാം, തപസ്സുകൊണ്ട് വൈരാഗ്യം നേടാം.

ബ്രാഹ്മണ്യം കര്മസംന്യാസാദ്വൈരാഗ്യാത് പ്രേക്ഷതേ ലയമ്। ജ്ഞാനാത് പ്രാപ്നോതി കൈവല്യം പഞ്ചൈതാ ഗതയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൫൭.

കർമ്മസന്ന്യാസം കൊണ്ടാണ് ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിക്കുന്നത്; വൈരാഗ്യത്തിലൂടെ ലയം കാണാം; ജ്ഞാനത്തിലൂടെ മോക്ഷം നേടാം. ഈ അഞ്ചു മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏവം വിവാദഃ സുമഹാന് യജ്ഞസ്യാസീത് പ്രവര്ത്തനേ। ഋഷീണാം ദേവതാനാഞ്ച പൂര്വം സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ ।। ൫൭.

ഇങ്ങനെ, സ്വായംഭുവ കാലഘട്ടത്തിൽ, മഹർഷിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഇടയിൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ആചരണത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ തർക്കം ഉണ്ടായി.

തതസ്തേ ഋഷയോ ദൃഷ്ട്വാദ്ഭുതം വര്ത്മ ബലേന തു। വസോര്വാക്യമനാദൃത്യ ജഗ്മുസ്തേ വൈ യഥാഗതാഃ ।। ൫൭.

അപ്പോൾ, അത്ഭുതകരമായ മാർഗ്ഗം കണ്ട മഹർഷിമാർ, വസുവിന്റെ വാക്ക് അവഗണിച്ച്, അവർ വന്നപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി.

ഗതേഷു ദേവസങ്ഘേഷു ദേവാ യജ്ഞമവാപ്നുയുഃ। ശ്രൂയന്തേ ഹി തപഃസിദ്ധാ ബ്രഹ്മക്ഷത്രമയാ നൃപാഃ ।। ൫൭.

ദേവസംഘം തിരിച്ചു പോയപ്പോൾ, ദേവന്മാർക്ക് യജ്ഞം ലഭിച്ചു. ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരുമായ തപസ്സിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ രാജാക്കന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാം.

പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ ധ്രുവോ മേധാതിഥിര്വസുഃ। സുമേധാ വിരജാശ്ചൈവ ശങ്ഖപാദ്രജ ഏവ ച। പ്രാചീനബര്ഹിഃ പര്ജന്യോ ഹവിര്ദ്ധാനാദയോ നൃപാഃ ।। ൫൭.

പ്രിയവ്രതൻ, ഉത്താനപാദൻ, ധ്രുവൻ, മേധാതിഥി, വസു, സുമേധാ, വിരജ, ശംഖപാദ്രജ, പ്രാചീനബർഹി, പാർജന്യൻ, ഹവിർദ്ധാനൻ എന്നിവരും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും.

ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ നൃപാഃ സിദ്ധാ ദിവം ഗതാഃ। രാജര്ഷയോ മഹാസത്ത്വാ യേഷാം കീര്ത്തിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ ।। ൫൭.

ഇവരും മറ്റു അനേകം മഹാരാജാക്കന്മാരും തപസ്സിലൂടെ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി. മഹാസത്ത്വശാലികളായ രാജർഷിമാരുടെ കീർത്തിയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

തസ്മാദ്വിശിഷ്യതേ യജ്ഞാത്തപഃ സര്വേഷു കാരണൈഃ। ബ്രഹ്മണാ തപസാ സൃഷ്ട ജഗദ്വിശ്വമിദം പുരാ ।। ൫൭.

അതിനാൽ, എല്ലാ കാരണങ്ങളിലും തപസ്സാണ് യജ്ഞത്തെക്കാൾ ഉന്നതം. സൃഷ്ടാവ് ഈ ലോകം ആദിയിൽ തപസ്സുകൊണ്ടാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.