വായുപുരാണമ്

കഥം ത്രേതായുഗമുഖേ യജ്ഞസ്യാസീത്പ്രവര്തനമ്। പൂര്വം സ്വായമ്ഭുവേ സര്ഗേ യഥാവത്തദ്ബ്രവീഹി മേ ।। ൫൭.

ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ യജ്ഞം എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു? അതു മുന്‍പ് സ്വായംഭുവ സൃഷ്ടിയില്‍ എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് വിശദമായി പറയൂ.

അന്തര്ഹിതായാം സന്ധ്യായാം സാര്ദ്ധം കൃതയുഗേന വൈ। കലാഖ്യായാം പ്രവൃത്തായാം പ്രാപ്തേ ത്രേതായുഗേ തദാ। വര്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥാനം കൃതവന്തശ്ച വൈ പുനഃ ।। ൫൭.

സംധ്യയും കൃതയുഗവും അവസാനിച്ച് കാല എന്ന കാലഘട്ടം ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍, ത്രേതായുഗം എത്തിയതോടെ വര്‍ണ്ണാശ്രമ വ്യവസ്ഥ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

സമ്ഭാരാംസ്താം ശ്ച സമ്ഭൃത്യ കഥം യത്രഃ പ്രവര്തിതഃ। ഏതച്ഛ്രുത്വാബ്രവീത്സൂതഃ ശ്രൂയതാം ശാംശപായന ।। ൫൭.

ആവശ്യമായ സാമഗ്രികള്‍ ശേഖരിച്ച് യജ്ഞം എങ്ങനെ നടത്തപ്പെട്ടു? ഇതു കേട്ടശേഷം സൂതന്‍ പറഞ്ഞു: ശാംശപായന, ശ്രദ്ധിച്ചു കേള്‍ക്കൂ.

iയഥാ ത്രേതായുഗമുഖേ യജ്ഞസ്യാസീത്പ്രവര്തനമ്। ഓഷധീഷു ച ജാതാസു പ്രവൃത്തേ വൃഷ്ടിസര്ജനേ। പ്രതിഷ്ഠിതായാം വാര്തായാം ഗൃഹാശ്രമപുരേഷു ച ।। ൫൭.

ഇങ്ങനെ, ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു; ഔഷധികള്‍ വളര്‍ന്നപ്പോള്‍, മഴ പെയ്യാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍, കൃഷി നിലനില്‍ക്കുമ്പോള്‍, ഗൃഹസ്ഥരുടെ നഗരങ്ങളില്‍.

വര്ണാശ്രമ വ്യവസ്ഥാനം കൃത്വാ മന്ത്രാംശ്ച സംഹിതാമ്। മന്ത്രാന് സംയോജയിത്വാഥ ഇഹാമുത്രേഷു കര്മസു ।। ൫൭.

വര്‍ണ്ണാശ്രമ വ്യവസ്ഥയും മന്ത്രങ്ങളുടെ സംഹിതയും സ്ഥാപിച്ച്, ആ മന്ത്രങ്ങള്‍ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ ചേര്‍ത്തുപയോഗിച്ചു.

തഥാ വിശ്വമുഗിന്ദ്രസ്തു യജ്ഞം പ്രാവര്തയത്തദാ। ദൈവതൈഃ സഹിതഃ സര്വൈഃ സര്വസമ്ഭാരസമ്ഭൃതമ് ।। ൫൭.

അപ്പോള്‍ ലോകനാഥന്‍ എല്ലാ ദേവന്മാരോടും കൂടെ, എല്ലാ ആവശ്യമായ സാമഗ്രികളുമായി യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.

അഥാശ്വമേധേ വിതതേ സമാജഗ്മുര്മഹര്ഷയഃ। യജന്തേ പശുഭിര്മേധ്യൈര്ഹുത്വാ സര്വേ സമാഗതാഃ ।। ൫൭.

അശ്വമേധം നടക്കുമ്പോള്‍ മഹർഷിമാര്‍ ഒത്തുചേര്‍ന്നു; അവിടെ വന്ന എല്ലാവരും ശുദ്ധമായ മൃഗങ്ങളാല്‍ യജ്ഞം നടത്തി.

കര്മവ്യഗ്രേഷു ഋത്വിക്ഷു സതതേ യജ്ഞകര്മണി। സമ്പ്രഗീതേഷു തേഷ്വേവമാഗമേഷ്വഥ സത്വരമ് ।। ൫൭.

യജ്ഞത്തിൽ തിരക്കോടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഋത്വിക്മാർ, നിരന്തരം യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നപ്പോൾ, സമയോചിതമായി മന്ത്രങ്ങൾ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ അതിവേഗം—

പരിക്രാന്തേഷു ലഘുഷു അധ്വര്യുവൃഷഭേഷു ച। ആലബ്ധേഷു ച മേധ്യേഷു തഥാ പശുഗണേഷു വൈ ।। ൫൭.

ലഘുവായ യജ്ഞപശുക്കളും പ്രധാന അദ്ധ്വര്യുപുരോഹിതന്മാരും മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ, യജ്ഞപശുക്കളെ ഇനിയും പിടിച്ചിട്ടില്ലാത്തപ്പോൾ, അങ്ങനെ തന്നെ പശുക്കളുടെ കൂട്ടവും—

ഹവിഷ്യഗ്നൌ ഹൂയമാനേ ദേവാനാം ദേവഹോതൃഭിഃ। ആഹൂതേഷു ച ദേവേഷു യജ്ഞഭാക്ഷു മഹാത്മസു ।। ൫൭.

ഹവിസ്സുകൾ യജ്ഞാഗ്നിയിൽ ദേവന്മാർക്കായി പുരോഹിതന്മാർ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, യജ്ഞത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കേണ്ട മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനിച്ചപ്പോൾ—

യ ഇന്ദ്രിയാത്മകാ ദേവാ യജ്ഞഭാജസ്തഥാ തു യേ। താന് യജന്തേ തദാ ദേവാഃ കല്പാദിഷു ഭവന്തി യേ ।। ൫൭.

ഇന്ദ്രിയസ്വഭാവമുള്ള ദേവന്മാരും, യജ്ഞത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കേണ്ടവരും, അപ്പോൾ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; അത്തരം ദേവന്മാർ ഓരോ കല്പാദിയിലും നിലനിൽക്കുന്നു.

അധ്വര്യവഃ പ്രൈഷകാലേ വ്യുത്ഥിതാ യേ മഹര്ഷയഃ। മഹര്ഷയസ്തു താന് ദൃഷ്ട്വാ ദീനാന് പശുഗണാന് സ്ഥിതാന് । പപ്രച്ഛുരിന്ദ്രം സമ്ഭൂയ കോഽയം യജ്ഞവിധിസ്തവ ।। ൫൭.

അദ്ധ്വര്യുപുരോഹിതരായ മഹർഷികൾ, നിർദ്ദേശ സമയത്ത് എഴുന്നേറ്റു, ദു:ഖിതരായി നില്ക്കുന്ന പശുക്കളുടെ കൂട്ടം കണ്ടു, ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് ഇന്ദ്രനോട് ചോദിച്ചു: 'നിന്റെ ഈ യജ്ഞരീതി എന്താണ്?'

അധര്മോ ബലവാനേഷ ഹിംസാധര്മേപ്സയാ തവ। നേഷ്ടഃ പശുവധസ്ത്വേഷ തവ യജ്ഞേ സുരോത്തമ ।। ൫൭.

'നീ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ ഹിംസയാണ് വലിയ അധർമ്മം; യജ്ഞത്തിൽ പശുവധം നിനക്ക് ഇഷ്ടമല്ല, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.'

അധര്മോ ധര്മഗാതായ പ്രാരബ്ധഃ പശുഭിസ്ത്വയാ। നായം ധര്മോ ഹ്യധര്മോഽയം ന ഹിംസാ ധര്മ ഉച്യതേ ।। ൫൭.

'പശുക്കളിലൂടെ നീ ധർമ്മം എന്നു കരുതി അധർമ്മം ആരംഭിച്ചു; ഇതു ധർമ്മമല്ല, അധർമ്മമാണ്—ഹിംസയെ ധർമ്മം എന്നു പറയാറില്ല.'

ആഗമേന ഭവാന് യജ്ഞം കരോതു യദിഹേച്ഛസി। വിധിദൃഷ്ടേന യജ്ഞേന ധര്മമവ്യയഹേതുനാ। യജ്ഞബീജൈഃ സുരശ്രേഷ്ഠ യേഷു ഹിംസാ ന വിദ്യതേ ।। ൫൭.

'നിനക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, ആഗമപ്രകാരമുള്ള, വിധിപ്രകാരം നിർദ്ദേശിച്ച, അക്ഷയമായ ധർമ്മം കാരണമായ യജ്ഞം ചെയ്യുക, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവിടെ ഹിംസയില്ലാത്ത യജ്ഞബീജങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്.'

ത്രിവര്ഷപരമം കാലമുഷിതൈരപ്രരോഹിഭിഃ। ഏഷ ധര്മോ മഹാനിന്ദ്ര സ്വയമ്ഭുവിങിതഃ പുരാ ।। ൫൭.

'മൂന്ന് വർഷം വരെ വച്ചിട്ടും മുളയ്ക്കാത്ത ബീജങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കാലം; ഈ മഹത്തായ ധർമ്മം, ഇന്ദ്രാ, പണ്ടേ സ്വയംഭൂവാൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്.'

ഏവം വിശ്വഭുഗിന്ദ്രസ്തു മുനിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ। ജങ്ഗമൈഃ സ്ഥാവരൈര്വേതി കൈര്യഷ്ടവ്യമിഹോച്യതേ ।। ൫൭.

'ഇങ്ങനെ, ലോകത്തെ അനുഭവിക്കുന്ന ഇന്ദ്രാ, സത്യദർശികളായ മുനികൾ ചോദിക്കുന്നു: 'ചലിക്കുന്നവയോ അചലങ്ങളോ, ഇവയിൽ ഏതിൽ നിന്നാണ് യജ്ഞം ചെയ്യേണ്ടത്?'

തേ തു ഖിന്നാ വിവാദേന തത്ത്വയുക്താ മഹര്ഷയഃ। സന്ധായ വാക്യമിന്ദ്രേണ പ്രപച്ഛുശ്ചേശ്വരം വസുമ് ।। ൫൭.

സത്യസമ്പന്നരായ ആ മഹർഷികൾ, വാദത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച്, ഇന്ദ്രനോട് ചേർന്ന് വാക്കുകൾ ചേര്ത്ത്, പിന്നെ ധനത്തിന്റെ അധിപനോട് ചോദിച്ചു.

മഹാപ്രാജ്ഞ കഥം ദൃഷ്ടസ്ത്വയാ യജ്ഞവിധിര്നൃപ। ഉത്താനപാദേ പ്രബ്രൂഹി സംശയം ഛിന്ധി നഃ പ്രഭോ ।। ൫൭.

'മഹാപണ്ഡിതനേ, രാജാവേ, നീ യജ്ഞരീതി എങ്ങനെ കണ്ടു? ഉത്താനപാദിനെക്കുറിച്ച് പറയൂ; ഞങ്ങളുടെ സംശയം നീക്കൂ, പ്രഭുവേ.'

ശ്രുത്വാ വാക്യം തതസ്തേഷാമവിചാര്യ ബലാബലമ്। വേദശാസ്ത്രമനുസ്മൃത്യ യജ്ഞതത്ത്വമുവാച ഹ। യഥോപദിഷ്ടൈര്യഷ്ടവ്യമിതി ഹോവാച പാര്ഥിവഃ ।। ൫൭.

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ശക്തി-ദുർബലത്വം നോക്കാതെ, വേദശാസ്ത്രം ഓർത്ത്, യജ്ഞത്തിന്റെ സത്യം പറഞ്ഞു: 'ഉപദേശിച്ചപോലെ യജ്ഞം നടത്തണം' എന്നു രാജാവ് പറഞ്ഞു.

യഷ്ടവ്യം പശുഭിര്മേധ്യൈരഥ ബീജൈഃ ഫലൈസ്തഥാ। ഹിംസാസ്വഭാവോ യജ്ഞസ്യ ഇതി മേ ദര്ശയത്യസൌ ।। ൫൭.

'ശുദ്ധമായ പശുക്കളാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ബീജങ്ങളും പഴങ്ങളും കൊണ്ടും യജ്ഞം നടത്താം; അതിൽ നിന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, യജ്ഞത്തിൽ ഹിംസ സ്വഭാവമായി ഉണ്ടെന്നതാണ്.'

യഥേഹ സംഹിതാമന്ത്രാ ഹിംസാലിങ്ഗാ മഹര്ഷിഭിഃ। ദീര്ഘേണ തപസാ യുക്തൈര്ദര്ശനൈസ്താരകാദിഭിഃ। തത്പ്രാമാണ്യാന്മയാ ചോക്തം തസ്മാന്മാ മന്തുമര്ഹഥ ।। ൫൭.

'ഇവിടെ സംഹിതാമന്ത്രങ്ങളിൽ ഹിംസയുടെ സൂചനകൾ മഹർഷികൾ ദീർഘതപസ്സിലൂടെ, നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെയുള്ള ദർശനശക്തിയാൽ കണ്ടുപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്, അതിനാൽ നിങ്ങൾ വേറേ ചിന്തിക്കേണ്ട.'

യദി പ്രമാണം താന്യേവ മന്ത്രവാക്യാനി വൈ ദ്വിജാഃ । തദാ പ്രാവര്ത്തതാ യജ്ഞോ ഹ്യന്യഥാ നോഽനൃതം വചഃ। ഏവം ഹൃതോത്തരാസ്തേ വൈ യുക്താത്മാനസ്തപോധനാഃ ।। ൫൭.

'അവ തന്നെ മന്ത്രവാക്യങ്ങൾ പ്രമാണമാണെങ്കിൽ, ദ്വിജന്മാരേ, അപ്പോൾ യജ്ഞം നടന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ആ വാക്ക് സത്യമല്ല.' ഇങ്ങനെ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച തപസ്സുകാർ മൗനമായി.

അധസ്വ ഭവനം ദൃഷ്ട്വാ തമര്ഥം വാഗ്യതോ ഭവ। മിഥ്യാവാദീ നൃപോ യസ്മാത് പ്രവിവേശ രസാതലമ് ।। ൫൭.

'ആ കാര്യം കണ്ടിട്ട്, താഴെയുള്ള ലോകത്തേക്ക് ഇറങ്ങി മൗനമാവുക; കാരണം, രാജാവ് അസത്യവാദിയായതിനാൽ, അവൻ രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.'

ഇത്യുക്തമാത്രേ നൃപതിഃ പ്രവിവേശ രസാതലമ്। ഊര്ദ്ധ്വചാരീ വസുര്ഭൂത്വാ രസാതലചരോഽഭവത് ।। ൫൭.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞയുടൻ, രാജാവ് രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; മുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആത്മാവായി, അവൻ രസാതലവാസിയായി.

വസുധാതലവാസീ തു തേന വാക്യേന സോഽഭവത്। ധര്മാണാം സംശയച്ഛേത്താ രാജാ വസുരഥാഗതഃ ।। ൫൭.

ഭൂമിയിൽ വസിച്ചിരുന്നവൻ ആ വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ, ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ നീക്കുന്ന വസുരഥ എന്ന രാജാവായി ജനിച്ചു.

തസ്മാന്ന വാച്യമേകേന ബഹുജ്ഞേനാപി സംശയഃ। ബഹൂദ്ധാരസ്യ ധര്മസ്യ സൂക്ഷ്മാദ്‌ദൂരമുപാഗതിഃ ।। ൫൭.

അതിനാൽ, ഒരാൾക്ക് എത്രയും അറിവുണ്ടായാലും, ഒരുവൻ മാത്രം ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയം തീർച്ചയായും പറയാൻ കഴിയില്ല. ധർമ്മം വളരെ സൂക്ഷ്മവും പലവിധ വ്യാഖ്യാനങ്ങളുമുള്ളതുമാണ്.

തസ്മാന്ന നിശ്ചയാദ്വക്തും ധര്മഃ ശക്യസ്തു കേനചിത്। ദേവാനൃഷീനുപാദായ സ്വായമ്ഭുവമൃതേ മനുമ് ।। ൫൭.

അതിനാൽ, ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും സ്വയംഭുവൻ മനുവിനെയും ഒഴികെ, ആരും ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് തീർച്ചയോടെ പറയാൻ കഴിയില്ല.

തസ്മാന്ന ഹിംസാധര്മസ്യ ദ്വാരമുക്തം മഹര്ഷിഭിഃ। ഋഷികോടിസഹസ്രാണി കര്മഭിഃ സ്വൈര്ദിവം യയുഃ ।। ൫൭.

അതിനാൽ, മഹർഷിമാർ അഹിംസയില്ലാത്ത അധർമ്മത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നതായി ഒരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. അനേകം മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ സത്കർമ്മങ്ങളാൽ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി.