വായുപുരാണമ്

മഹാധനുര്ദ്ധരാശ്ചൈവ ത്രേതായാം ചക്രവര്തിനഃ। സര്വലക്ഷണസമ്പന്നാ ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലാഃ ।। ൫൭.

ത്രേതായുഗത്തിൽ ചക്രവർത്തികൾ വലിയ വില്ലുകൾ വഹിച്ചു, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു, വടവൃക്ഷംപോലെയുള്ള ദേഹവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ന്യഗ്രോധൌ തൌ സ്മൃതൌ ബാഹൂ വ്യാമോ ന്യഗ്രോധ ഉച്യതേ। വാമേനൈവോച്ഛ്രയാദ്യസ്യ സമ ഊര്ദ്ധ്വന്തു ദേഹിനഃ। സമുച്ഛ്രയഃ പരീണാഹോ ജ്ഞേയോ ന്യഗ്രോധമണ്ഡലഃ ।। ൫൭.

രണ്ടു കൈകളും വടവൃക്ഷംപോലെ എന്നു പറയുന്നു. ഒരു വ്യാമം വടവൃക്ഷം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇടതു കൈകൊണ്ട് അളന്നാൽ ഉയരവും ശരീരത്തിന്റെ നേരായ ഉയരവും തുല്യമായാൽ അതാണ് വടവൃക്ഷത്തിന്റെ അളവ്.

ചക്രം രഥോ മണിര്ഭാര്യാ നിധിരശ്ചാഗജാസ്തഥാ। സപ്താതിശയരത്നാനി സര്വേഷാഞ്ചക്രവര്ത്തിനാമ് ।। ൫൭.

ചക്രം, രഥം, രത്നം, ഭാര്യ, നിധി, ആനകൾ—ഇവയെല്ലാം ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഏഴു പ്രധാന രത്നങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നത്.

thumb|400px|ചക്രവര്തീ thumb|400px|ചതുര്ദശരത്നാനി ചക്രം രഥോ മണിഃ ഖഡ്ഗം ധനൂരത്നഞ്ച പഞ്ചമമ്। കേതുര്നിധിശ്ച സപ്തൈതേ പ്രാണഹീനാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൫൭.

ചക്രം, രഥം, രത്നം, വാൾ, വില്ല് അഞ്ചാമതായി, പതാക, നിധി—ഇവയെല്ലാം ജീവൻ ഇല്ലാത്ത ഏഴു രത്നങ്ങൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഭാര്യാ പുരോഹിതശ്ചൈവ സേനാനീ രഥകൃച്ച യഃ। മന്ത്ര്യശ്വഃ കലഭശ്ചൈവ പ്രാണിനഃ സമ്പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൫൭.

ഭാര്യ, പുരോഹിതൻ, സേനാനി, രഥികൻ, മന്ത്രിയും, കുതിരയും, ആനയും—ഇവയെല്ലാം ജീവൻ ഉള്ള രത്നങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നു.

രത്നാന്യേതാനി ദിവ്യാനി സംസിദ്ധാനി മഹാത്മനാമ്। ചതുര്ദശ വിധേയാനി സര്വേഷാം ചക്രവാര്തിനാമ് ।। ൫൭.

ഇവയാണ് ദൈവികവും പൂർണ്ണവുമായ പതിനാലു രത്നങ്ങൾ. എല്ലാ ചക്രവർത്തിമാർക്കും ഇവ ഉണ്ടാകുന്നു.

വിഷ്ണോരംശേന ജായന്തേ പൃഥിവ്യാം ചക്രവര്ത്തിനഃ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു അതീതാനാഗതേഷു വൈ ।। ൫൭.

വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു അംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമിയിൽ ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും, ചക്രവർത്തിമാർ ജനിക്കുന്നത്.

ഭൂതഭവ്യാനി യാനീഹ വര്ത്തമാനാനി യാനി ച। ത്രേതായുഗാദികേഷ്വത്ര ജായന്തേ ചക്രവര്ത്തിനഃ ।। ൫൭.

ഇവിടെ ഉണ്ടായതും ഇപ്പോൾ ഉള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും, ത്രേതായുഗം തുടങ്ങിയ കാലങ്ങളിൽ, ചക്രവർത്തിമാർ ജനിക്കുന്നു.

ഭദ്രാണീമാനി തേഷാം വൈ ഭവന്തീഹ മഹീക്ഷിതാമ്। അദ്ഭുതാനി ച ചത്വാരി ബലം ധര്മഃ സുഖം ധനമ് ।। ൫൭.

അവർക്കായി ഇവിടെയുള്ള രാജാക്കന്മാർക്ക് ഈ ഭാഗ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകും: അത്ഭുതകരമായ നാല് ഗുണങ്ങൾ—ബലം, ധർമ്മം, സന്തോഷം, സമ്പത്ത്.

അന്യോന്യസ്യാവിരോധേന പ്രാപ്യന്തേ വൈ നൃപൈഃ സമമ്। അര്ഥോ ധര്മശ്ച കാമശ്ച യശോ വിജയ ഏവ ച ।। ൫൭.

ഒരാളും മറ്റൊരാളെയും എതിര്‍ക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ക്ക് സമമായി സമ്പത്ത്, ധര്‍മ്മം, ഇച്ഛകള്‍, പ്രശസ്തി, വിജയം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു.

ഐശ്വര്യേണാണിമാദ്യേന പ്രഭുശക്ത്യാ തഥൈവ ച। അന്യേന തപസാ ചൈവ ഋഷീനഭിഭവന്തി ച। ബലേന തപസാ ചൈവ ദേവദാനവാമാനുഷാന് ।। ൫൭.

ആധിപത്യവും ആണിമാദി ശക്തികളും, തപസ്സിന്റെ മറ്റുവശങ്ങളും കൊണ്ടും, ഇവര്‍ ഋഷിമാരെ മറികടക്കുന്നു; ശക്തിയും തപസ്സും കൊണ്ട് ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ജയിക്കുന്നു.

ലക്ഷണൈശ്ചാപി ജായന്തേ ശരീരസ്ഥൈരമാനുഷൈഃ। കേശസ്ഥിതാ ലലാടോര്ണാ ജിഹ്വാ ചാസ്യപ്രമാര്ജനീ। താമ്രപ്രഭോഷ്ഠദന്തോഷ്ഠാഃ ശ്രീവത്സാശ്ചോര്ദ്ധ്വരോമശാഃ ।। ൫൭.

മനുഷ്യരില്‍ ഇവര്‍ക്ക് ശരീരത്തില്‍ ചില ലക്ഷണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും: തലമുടി, നെറ്റിയില്‍ കൂച, നാവു, വായ് ശുദ്ധീകരിക്കാന്‍ അവയവം, താമ്രനിറം, പുറംതന്തി പല്ലുകളും അധികളും, ശ്രീവത്സം, മേലേക്ക് വളരുന്ന രോമങ്ങള്‍.

ആജാനുബാഹനശ്ചൈവ ജാലഹസ്താ വൃഷാങ്കിതാഃ। ന്യഗ്രോധപരിണാഹാശ്ച സിംഹസ്കന്ധാഃ സുമേഹനാഃ । ഗജേന്ദ്രഗതയശ്ചൈവ മഹാഹനവ ഏവ ച ।। ൫൭.

ഇവരുടെ കൈകള്‍ മുട്ടവരെ എത്തും, കൈവിരല്‍ക്കിടയില്‍ ജാലംപോലെയിരിക്കും, കാളയുടെ ചിഹ്നം ഉണ്ടാകും, ആലമരത്തിന്റെ കട്ടിയുണ്ടാകും, സിംഹത്തിന്റെ തോളുകള്‍, ഉത്തമമായ തുണ്ടുകള്‍, ആനയുടെ നടപ്പും വലിയ വായും ഇവര്‍ക്കുണ്ട്.

പാദയോശ്ചക്രമത്സ്യൌ തു ശങ്ഖപദ്മൌ തു ഹസ്തയോഃ। പഞ്ചാശീതിസഹസ്രാണി തേ ഭവന്ത്യജരാ നൃപാഃ ।। ൫൭.

പാദങ്ങളില്‍ ചക്രവും മീനവും, കൈകളില്‍ ശംഖും താമരയും ചിഹ്നങ്ങളായി കാണാം; ഇവരായ എൺപത്തയ്യായിരം രാജാക്കന്മാര്‍ വൃദ്ധതയില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.

അസങ്ഗാ ഗതയസ്തേഷാം ചതസ്രശ്ചക്രവര്ത്തിനാമ്। അന്തരിക്ഷേ സമുദ്രേ ച പാതാലേ പര്വതേഷു ച ।। ൫൭.

ചതുര്‍വിധങ്ങളായാണ് ചക്രവർത്തിമാരുടെ സഞ്ചാരം തടസ്സമില്ലാതെ നടക്കുന്നത്: ആകാശത്ത്, സമുദ്രത്തില്‍, പാതാളത്തില്‍, പര്‍വ്വതങ്ങളില്‍.

ഇജ്യാ ദാനം തപഃ സത്യം ത്രേതായാം ധര്മ ഉച്യതേ । തദാ പ്രവര്ത്തതേ ധര്മോ വര്ണാശ്രമവിഭാഗശഃ ।। ൫൭.

ത്രേതായുഗത്തില്‍ യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്, സത്യം എന്നിവയാണ് ധര്‍മ്മം എന്നു പറയുന്നു; അന്നത്തെ ധര്‍മ്മം വര്‍ണ്ണാശ്രമ വിഭജനം അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്.

മര്യാദാസ്ഥാപനാര്ഥം ച ദണ്ഡനീതിഃ പ്രവര്ത്തതേ । ഹൃഷ്ടപുഷ്ടാഃ പ്രജാഃ സര്വാ ഹ്യരോഗാഃ പൂര്ണമാനസാഃ ।। ൫൭.

ക്രമം നിലനിര്‍ത്താന്‍ ശിക്ഷാനയം നടപ്പാക്കപ്പെട്ടു; എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെയും സമൃദ്ധിയോടെയും രോഗമില്ലാതെ മനസ്സില്‍ തൃപ്തരായും ആയിരുന്നു.

ഏകോ വേദശ്ചതുഷ്പാദസ്ത്രേതായുഗവിധൌ സ്മൃതഃ। ത്രീണി വര്ഷസഹസ്രാണി തദാ ജീവന്തി മാനവാഃ ।। ൫൭.

ത്രേതായുഗത്തില്‍ ഒരു വേദം നാലു ഭാഗങ്ങളായി നിലനില്‍ക്കുന്നു; അപ്പോള്‍ മനുഷ്യര്‍ മൂവായിരം വര്‍ഷം ജീവിക്കുന്നു.

പുത്രപൌത്രസമാകീര്ണാ മ്രിയന്തേ ച ക്രമേണ തു । ഏഷ ത്രേതായുഗേ ധര്മസ്ത്രേതാസന്ധൌ നിബോധത ।। ൫൭.

മക്കളും മുമ്മക്കളും ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഓരോരുത്തരും തക്കക്രമത്തില്‍ മരിക്കുന്നു; ഇതാണ് ത്രേതായുഗത്തിലെ ധര്‍മ്മം. ഇപ്പോള്‍ ത്രേതാസന്ധിയുടെ കഥ കേള്‍ക്കൂ.

ത്രേതായുഗ സ്വഭാവസ്തു സന്ധ്യാപാദേവ വര്ത്തതേ । സന്ധ്യായാം വൈ സ്വഭാവസ്തു യുഗപാദേന തിഷ്ഠതി ।। ൫൭.

ത്രേതായുഗത്തിന്റെ സ്വഭാവം അതിന്റെ സംധ്യയുടെ ആദിയില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നു; സംധ്യയില്‍ ആ സ്വഭാവം കാലത്തിന്റെ നാലിലൊന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

കഥം ത്രേതായുഗമുഖേ യജ്ഞസ്യാസീത്പ്രവര്തനമ്। പൂര്വം സ്വായമ്ഭുവേ സര്ഗേ യഥാവത്തദ്ബ്രവീഹി മേ ।। ൫൭.

ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ യജ്ഞം എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു? അതു മുന്‍പ് സ്വായംഭുവ സൃഷ്ടിയില്‍ എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് വിശദമായി പറയൂ.

അന്തര്ഹിതായാം സന്ധ്യായാം സാര്ദ്ധം കൃതയുഗേന വൈ। കലാഖ്യായാം പ്രവൃത്തായാം പ്രാപ്തേ ത്രേതായുഗേ തദാ। വര്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥാനം കൃതവന്തശ്ച വൈ പുനഃ ।। ൫൭.

സംധ്യയും കൃതയുഗവും അവസാനിച്ച് കാല എന്ന കാലഘട്ടം ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍, ത്രേതായുഗം എത്തിയതോടെ വര്‍ണ്ണാശ്രമ വ്യവസ്ഥ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

സമ്ഭാരാംസ്താം ശ്ച സമ്ഭൃത്യ കഥം യത്രഃ പ്രവര്തിതഃ। ഏതച്ഛ്രുത്വാബ്രവീത്സൂതഃ ശ്രൂയതാം ശാംശപായന ।। ൫൭.

ആവശ്യമായ സാമഗ്രികള്‍ ശേഖരിച്ച് യജ്ഞം എങ്ങനെ നടത്തപ്പെട്ടു? ഇതു കേട്ടശേഷം സൂതന്‍ പറഞ്ഞു: ശാംശപായന, ശ്രദ്ധിച്ചു കേള്‍ക്കൂ.

iയഥാ ത്രേതായുഗമുഖേ യജ്ഞസ്യാസീത്പ്രവര്തനമ്। ഓഷധീഷു ച ജാതാസു പ്രവൃത്തേ വൃഷ്ടിസര്ജനേ। പ്രതിഷ്ഠിതായാം വാര്തായാം ഗൃഹാശ്രമപുരേഷു ച ।। ൫൭.

ഇങ്ങനെ, ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു; ഔഷധികള്‍ വളര്‍ന്നപ്പോള്‍, മഴ പെയ്യാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍, കൃഷി നിലനില്‍ക്കുമ്പോള്‍, ഗൃഹസ്ഥരുടെ നഗരങ്ങളില്‍.

വര്ണാശ്രമ വ്യവസ്ഥാനം കൃത്വാ മന്ത്രാംശ്ച സംഹിതാമ്। മന്ത്രാന് സംയോജയിത്വാഥ ഇഹാമുത്രേഷു കര്മസു ।। ൫൭.

വര്‍ണ്ണാശ്രമ വ്യവസ്ഥയും മന്ത്രങ്ങളുടെ സംഹിതയും സ്ഥാപിച്ച്, ആ മന്ത്രങ്ങള്‍ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ ചേര്‍ത്തുപയോഗിച്ചു.

തഥാ വിശ്വമുഗിന്ദ്രസ്തു യജ്ഞം പ്രാവര്തയത്തദാ। ദൈവതൈഃ സഹിതഃ സര്വൈഃ സര്വസമ്ഭാരസമ്ഭൃതമ് ।। ൫൭.

അപ്പോള്‍ ലോകനാഥന്‍ എല്ലാ ദേവന്മാരോടും കൂടെ, എല്ലാ ആവശ്യമായ സാമഗ്രികളുമായി യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.

അഥാശ്വമേധേ വിതതേ സമാജഗ്മുര്മഹര്ഷയഃ। യജന്തേ പശുഭിര്മേധ്യൈര്ഹുത്വാ സര്വേ സമാഗതാഃ ।। ൫൭.

അശ്വമേധം നടക്കുമ്പോള്‍ മഹർഷിമാര്‍ ഒത്തുചേര്‍ന്നു; അവിടെ വന്ന എല്ലാവരും ശുദ്ധമായ മൃഗങ്ങളാല്‍ യജ്ഞം നടത്തി.

കര്മവ്യഗ്രേഷു ഋത്വിക്ഷു സതതേ യജ്ഞകര്മണി। സമ്പ്രഗീതേഷു തേഷ്വേവമാഗമേഷ്വഥ സത്വരമ് ।। ൫൭.

യജ്ഞത്തിൽ തിരക്കോടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഋത്വിക്മാർ, നിരന്തരം യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നപ്പോൾ, സമയോചിതമായി മന്ത്രങ്ങൾ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ അതിവേഗം—

പരിക്രാന്തേഷു ലഘുഷു അധ്വര്യുവൃഷഭേഷു ച। ആലബ്ധേഷു ച മേധ്യേഷു തഥാ പശുഗണേഷു വൈ ।। ൫൭.

ലഘുവായ യജ്ഞപശുക്കളും പ്രധാന അദ്ധ്വര്യുപുരോഹിതന്മാരും മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ, യജ്ഞപശുക്കളെ ഇനിയും പിടിച്ചിട്ടില്ലാത്തപ്പോൾ, അങ്ങനെ തന്നെ പശുക്കളുടെ കൂട്ടവും—