വര്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥാനം തേഷാം ബ്രഹ്മാ തഥാകരോത് । പുനഃ പ്രജാസ്തു താ മോഹാത്താന് ധര്മാന്ന ഹ്യപാലയന് ।। ൫൭.
വർണ്ണാശ്രമക്രമം ബ്രഹ്മാവ് അവർക്കായി സ്ഥാപിച്ചു; പക്ഷേ, വീണ്ടും മോഹം മൂലം, ജനങ്ങൾ ആ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചില്ല.
പരസ്പരവിരോധേന മനുന്താഃ പുനരന്വയുഃ। മനുഃ സ്വായമ്ഭുവോ ദൃഷ്ട്വാ യാഥാതഥ്യം പ്രജാപതിഃ ।। ൫൭.
പരസ്പരവിരോധം മൂലം, അവർ വീണ്ടും മനുവിനെ അനുസരിച്ചു; യാഥാർത്ഥ്യം കണ്ടു, സ്വായംഭുവ മനു പ്രജാപതി അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു.
ധാതാ തു ശതരൂപായാഃ പുമാന് സ ഉദപാദയത്। പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ പ്രധമന്തൌ മഹീപതീ ।। ൫൭.
ധാതാവ് ശതരൂപയോടൊപ്പം രണ്ട് മഹാനായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. അവരാണ് പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും, ഇരുവരും വലിയ രാജാക്കന്മാരായി.
തതഃ പ്രഭൃതി രാജാന ഉത്പന്നാ ദണ്ഡധാരിണഃ। പ്രജാനാം രഞ്ജനാച്ചൈവ രാജാനസ്ത്വഭവന്നൃഷാഃ ।। ൫൭.
അത് മുതൽ ശിക്ഷയുടെ ദണ്ഡം കൈവശം വച്ച രാജാക്കന്മാർ ജനിച്ചു. ജനങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചതിനാൽ അവരെ രാജാക്കന്മാർ എന്നും, മനുഷ്യാധിപന്മാർ എന്നും വിളിച്ചു.
പ്രച്ഛന്നപാപാ യേ ജേതുമശക്യാ മനുജാ ഭുവി। ധര്മസംസ്ഥാപനാര്ഥായ തേഷാം ശാസ്ത്രേ തപോ മയാ ।। ൫൭.
ഭൂമിയിലെ ചില മനുഷ്യരുടെ മറഞ്ഞ പാപങ്ങൾ ജയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. അവരുടെ ഇടയിൽ ധർമ്മം നിലനിറുത്താൻ ഞാൻ തപസ്സും ശാസ്ത്രവും നിർദ്ദേശിച്ചു.
വര്ണാനാം പ്രവിഭാഗാശ്ച ത്രേതായാം സംപ്രകീര്തിതാഃ। സംഹിതാശ്ച തതോ മന്ത്രാ ഋഷഭിര്ബ്രഹ്മണൈസ്തു തേ ।। ൫൭.
വർണ്ണങ്ങളുടെ വിഭജനം ത്രേതായുഗത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം ഋഷിമാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും മന്ത്രങ്ങളുടെ സംഹിതകൾ രചിച്ചു.
യജ്ഞഃ പ്രവര്തിതശ്ചൈവ തദാ ഹ്യേവന്തു ദൈവതൈഃ। യാമൈഃ ശുക്ലൈര്ജപൈശ്ചൈവ സര്വസമ്ഭാരസംവൃതൈഃ ।। ൫൭.
അന്നത്തെ ദേവന്മാർ യാഗം ആരംഭിച്ചു. ശുദ്ധമായ ജപങ്ങൾ, യുക്തമായ ക്രമങ്ങൾ, എല്ലാ ആവശ്യമായ സാമഗ്രികളും ഉപയോഗിച്ചു.
സാര്ദ്ധം വിശ്വഭുജാ ചൈവ ദേവേന്ദ്രേണ മഹൌജസാ। സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ ദേവൈര്യജ്ഞാസ്തേ പ്രാക് പ്രവര്തിതാഃ ।। ൫൭.
വിശ്വഭുജനും മഹാശക്തിയുള്ള ഇന്ദ്രനും കൂടെ, സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ ദേവന്മാർ യാഗങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
സത്യം ജപസ്തപോ ദാനം ത്രേതായാം ധര്മ ഉച്യതേ। ക്രിയാ ധര്മശ്ച ഹ്രസതേ സത്യധര്മഃ പ്രവര്ത്തതേ ।। ൫൭.
ത്രേതായുഗത്തിൽ സത്യം, ജപം, തപസ്സ്, ദാനം എന്നിവയാണ് ധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു. കർമ്മങ്ങളും ധർമ്മവും കുറയുന്നു, സത്യധർമ്മം ശക്തമാകുന്നു.
പ്രജായന്തേ തതഃ ശൂരാ ആയുഷ്മന്തോ മഹാബലാഃ। ന്യസ്തദണ്ഡമഹാഭാഗാ യജ്വാനോ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ।। ൫൭.
അപ്പോൾ ധൈര്യശാലികളും ദീർഘായുസ്സും മഹാബലവും ഉള്ളവരും, വലിയ ഭാഗ്യശാലികളും യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും ബ്രഹ്മം സംസാരിക്കുന്നവരും ജനിക്കുന്നു.
പദ്മ പത്രായതാക്ഷാശ്ച പൃഥൂരസ്കാഃ സുസംഹിതാഃ। സിംഹാന്തകാ മഹാസത്ത്വാ മത്തമാതങ്ഗഗാമിനഃ ।। ൫൭.
താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലയുപോലുള്ള വിശാലമായ കണ്ണുകളും, വീർപ്പുമുട്ടിയ നെഞ്ചും, നല്ല ആകൃതിയും, സിംഹത്തെപ്പോലെയുള്ള ധൈര്യവും, വലിയ ശക്തിയും, മദംപോലുള്ള ആനകളെപ്പോലെ നടക്കലുമാണ് അവർക്കുള്ളത്.
മഹാധനുര്ദ്ധരാശ്ചൈവ ത്രേതായാം ചക്രവര്തിനഃ। സര്വലക്ഷണസമ്പന്നാ ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലാഃ ।। ൫൭.
ത്രേതായുഗത്തിൽ ചക്രവർത്തികൾ വലിയ വില്ലുകൾ വഹിച്ചു, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു, വടവൃക്ഷംപോലെയുള്ള ദേഹവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ന്യഗ്രോധൌ തൌ സ്മൃതൌ ബാഹൂ വ്യാമോ ന്യഗ്രോധ ഉച്യതേ। വാമേനൈവോച്ഛ്രയാദ്യസ്യ സമ ഊര്ദ്ധ്വന്തു ദേഹിനഃ। സമുച്ഛ്രയഃ പരീണാഹോ ജ്ഞേയോ ന്യഗ്രോധമണ്ഡലഃ ।। ൫൭.
രണ്ടു കൈകളും വടവൃക്ഷംപോലെ എന്നു പറയുന്നു. ഒരു വ്യാമം വടവൃക്ഷം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇടതു കൈകൊണ്ട് അളന്നാൽ ഉയരവും ശരീരത്തിന്റെ നേരായ ഉയരവും തുല്യമായാൽ അതാണ് വടവൃക്ഷത്തിന്റെ അളവ്.
ചക്രം രഥോ മണിര്ഭാര്യാ നിധിരശ്ചാഗജാസ്തഥാ। സപ്താതിശയരത്നാനി സര്വേഷാഞ്ചക്രവര്ത്തിനാമ് ।। ൫൭.
ചക്രം, രഥം, രത്നം, ഭാര്യ, നിധി, ആനകൾ—ഇവയെല്ലാം ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഏഴു പ്രധാന രത്നങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നത്.
thumb|400px|ചക്രവര്തീ thumb|400px|ചതുര്ദശരത്നാനി ചക്രം രഥോ മണിഃ ഖഡ്ഗം ധനൂരത്നഞ്ച പഞ്ചമമ്। കേതുര്നിധിശ്ച സപ്തൈതേ പ്രാണഹീനാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൫൭.
ചക്രം, രഥം, രത്നം, വാൾ, വില്ല് അഞ്ചാമതായി, പതാക, നിധി—ഇവയെല്ലാം ജീവൻ ഇല്ലാത്ത ഏഴു രത്നങ്ങൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഭാര്യാ പുരോഹിതശ്ചൈവ സേനാനീ രഥകൃച്ച യഃ। മന്ത്ര്യശ്വഃ കലഭശ്ചൈവ പ്രാണിനഃ സമ്പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൫൭.
ഭാര്യ, പുരോഹിതൻ, സേനാനി, രഥികൻ, മന്ത്രിയും, കുതിരയും, ആനയും—ഇവയെല്ലാം ജീവൻ ഉള്ള രത്നങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നു.
രത്നാന്യേതാനി ദിവ്യാനി സംസിദ്ധാനി മഹാത്മനാമ്। ചതുര്ദശ വിധേയാനി സര്വേഷാം ചക്രവാര്തിനാമ് ।। ൫൭.
ഇവയാണ് ദൈവികവും പൂർണ്ണവുമായ പതിനാലു രത്നങ്ങൾ. എല്ലാ ചക്രവർത്തിമാർക്കും ഇവ ഉണ്ടാകുന്നു.
വിഷ്ണോരംശേന ജായന്തേ പൃഥിവ്യാം ചക്രവര്ത്തിനഃ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു അതീതാനാഗതേഷു വൈ ।। ൫൭.
വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു അംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമിയിൽ ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും, ചക്രവർത്തിമാർ ജനിക്കുന്നത്.
ഭൂതഭവ്യാനി യാനീഹ വര്ത്തമാനാനി യാനി ച। ത്രേതായുഗാദികേഷ്വത്ര ജായന്തേ ചക്രവര്ത്തിനഃ ।। ൫൭.
ഇവിടെ ഉണ്ടായതും ഇപ്പോൾ ഉള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും, ത്രേതായുഗം തുടങ്ങിയ കാലങ്ങളിൽ, ചക്രവർത്തിമാർ ജനിക്കുന്നു.
ഭദ്രാണീമാനി തേഷാം വൈ ഭവന്തീഹ മഹീക്ഷിതാമ്। അദ്ഭുതാനി ച ചത്വാരി ബലം ധര്മഃ സുഖം ധനമ് ।। ൫൭.
അവർക്കായി ഇവിടെയുള്ള രാജാക്കന്മാർക്ക് ഈ ഭാഗ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകും: അത്ഭുതകരമായ നാല് ഗുണങ്ങൾ—ബലം, ധർമ്മം, സന്തോഷം, സമ്പത്ത്.
അന്യോന്യസ്യാവിരോധേന പ്രാപ്യന്തേ വൈ നൃപൈഃ സമമ്। അര്ഥോ ധര്മശ്ച കാമശ്ച യശോ വിജയ ഏവ ച ।। ൫൭.
ഒരാളും മറ്റൊരാളെയും എതിര്ക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോള് രാജാക്കന്മാര്ക്ക് സമമായി സമ്പത്ത്, ധര്മ്മം, ഇച്ഛകള്, പ്രശസ്തി, വിജയം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു.
ഐശ്വര്യേണാണിമാദ്യേന പ്രഭുശക്ത്യാ തഥൈവ ച। അന്യേന തപസാ ചൈവ ഋഷീനഭിഭവന്തി ച। ബലേന തപസാ ചൈവ ദേവദാനവാമാനുഷാന് ।। ൫൭.
ആധിപത്യവും ആണിമാദി ശക്തികളും, തപസ്സിന്റെ മറ്റുവശങ്ങളും കൊണ്ടും, ഇവര് ഋഷിമാരെ മറികടക്കുന്നു; ശക്തിയും തപസ്സും കൊണ്ട് ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ജയിക്കുന്നു.
ലക്ഷണൈശ്ചാപി ജായന്തേ ശരീരസ്ഥൈരമാനുഷൈഃ। കേശസ്ഥിതാ ലലാടോര്ണാ ജിഹ്വാ ചാസ്യപ്രമാര്ജനീ। താമ്രപ്രഭോഷ്ഠദന്തോഷ്ഠാഃ ശ്രീവത്സാശ്ചോര്ദ്ധ്വരോമശാഃ ।। ൫൭.
മനുഷ്യരില് ഇവര്ക്ക് ശരീരത്തില് ചില ലക്ഷണങ്ങള് ഉണ്ടാകും: തലമുടി, നെറ്റിയില് കൂച, നാവു, വായ് ശുദ്ധീകരിക്കാന് അവയവം, താമ്രനിറം, പുറംതന്തി പല്ലുകളും അധികളും, ശ്രീവത്സം, മേലേക്ക് വളരുന്ന രോമങ്ങള്.
ആജാനുബാഹനശ്ചൈവ ജാലഹസ്താ വൃഷാങ്കിതാഃ। ന്യഗ്രോധപരിണാഹാശ്ച സിംഹസ്കന്ധാഃ സുമേഹനാഃ । ഗജേന്ദ്രഗതയശ്ചൈവ മഹാഹനവ ഏവ ച ।। ൫൭.
ഇവരുടെ കൈകള് മുട്ടവരെ എത്തും, കൈവിരല്ക്കിടയില് ജാലംപോലെയിരിക്കും, കാളയുടെ ചിഹ്നം ഉണ്ടാകും, ആലമരത്തിന്റെ കട്ടിയുണ്ടാകും, സിംഹത്തിന്റെ തോളുകള്, ഉത്തമമായ തുണ്ടുകള്, ആനയുടെ നടപ്പും വലിയ വായും ഇവര്ക്കുണ്ട്.
പാദയോശ്ചക്രമത്സ്യൌ തു ശങ്ഖപദ്മൌ തു ഹസ്തയോഃ। പഞ്ചാശീതിസഹസ്രാണി തേ ഭവന്ത്യജരാ നൃപാഃ ।। ൫൭.
പാദങ്ങളില് ചക്രവും മീനവും, കൈകളില് ശംഖും താമരയും ചിഹ്നങ്ങളായി കാണാം; ഇവരായ എൺപത്തയ്യായിരം രാജാക്കന്മാര് വൃദ്ധതയില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
അസങ്ഗാ ഗതയസ്തേഷാം ചതസ്രശ്ചക്രവര്ത്തിനാമ്। അന്തരിക്ഷേ സമുദ്രേ ച പാതാലേ പര്വതേഷു ച ।। ൫൭.
ചതുര്വിധങ്ങളായാണ് ചക്രവർത്തിമാരുടെ സഞ്ചാരം തടസ്സമില്ലാതെ നടക്കുന്നത്: ആകാശത്ത്, സമുദ്രത്തില്, പാതാളത്തില്, പര്വ്വതങ്ങളില്.
ഇജ്യാ ദാനം തപഃ സത്യം ത്രേതായാം ധര്മ ഉച്യതേ । തദാ പ്രവര്ത്തതേ ധര്മോ വര്ണാശ്രമവിഭാഗശഃ ।। ൫൭.
ത്രേതായുഗത്തില് യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്, സത്യം എന്നിവയാണ് ധര്മ്മം എന്നു പറയുന്നു; അന്നത്തെ ധര്മ്മം വര്ണ്ണാശ്രമ വിഭജനം അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്.
മര്യാദാസ്ഥാപനാര്ഥം ച ദണ്ഡനീതിഃ പ്രവര്ത്തതേ । ഹൃഷ്ടപുഷ്ടാഃ പ്രജാഃ സര്വാ ഹ്യരോഗാഃ പൂര്ണമാനസാഃ ।। ൫൭.
ക്രമം നിലനിര്ത്താന് ശിക്ഷാനയം നടപ്പാക്കപ്പെട്ടു; എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെയും സമൃദ്ധിയോടെയും രോഗമില്ലാതെ മനസ്സില് തൃപ്തരായും ആയിരുന്നു.
ഏകോ വേദശ്ചതുഷ്പാദസ്ത്രേതായുഗവിധൌ സ്മൃതഃ। ത്രീണി വര്ഷസഹസ്രാണി തദാ ജീവന്തി മാനവാഃ ।। ൫൭.
ത്രേതായുഗത്തില് ഒരു വേദം നാലു ഭാഗങ്ങളായി നിലനില്ക്കുന്നു; അപ്പോള് മനുഷ്യര് മൂവായിരം വര്ഷം ജീവിക്കുന്നു.
പുത്രപൌത്രസമാകീര്ണാ മ്രിയന്തേ ച ക്രമേണ തു । ഏഷ ത്രേതായുഗേ ധര്മസ്ത്രേതാസന്ധൌ നിബോധത ।। ൫൭.
മക്കളും മുമ്മക്കളും ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഓരോരുത്തരും തക്കക്രമത്തില് മരിക്കുന്നു; ഇതാണ് ത്രേതായുഗത്തിലെ ധര്മ്മം. ഇപ്പോള് ത്രേതാസന്ധിയുടെ കഥ കേള്ക്കൂ.