വായുപുരാണമ്

അജോഷൌ ച മഹാഭാഗൌ യവീയശ്ച മഹാബലഃ

അജോഷൻ, മഹാഭാഗൻ, യവീയൻ മഹാബലൻ — ഇവരും അന്ന് ദേവതകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഹോതാ യജ്വാച ഇത്യേതേ പരാക്രാന്താഃ പരാവതാഃ । ഇത്യേതാ ദേവതാ ഹ്യാസന്മനുസ്വാരോചിഷേന്തരേ

ഹോതാ, യജ്വാ — ഇവർ പരാക്രമശാലിയായ പാരാവത ദേവതകൾ; സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത് ഇവരാണ് ദേവതകൾ ആയിരുന്നത്.

സോമപാസ്തു തദാ ഹ്യേതാശ്ചതുര്വിംശതിദേവതാഃ । തേഷാമിന്ദ്രസ്തദാ ഹ്യാസീദ്വൈധശ്ച ലോകവിശ്രുതഃ

അന്ന് ഈ ഇരുപത്തിയൊന്ന് ദേവതകൾ സോമപാനം ചെയ്തവരാണ്; അവരുടെ ഇടയിൽ ഇന്ദ്രൻ 'വൈധൻ' എന്ന പേരിൽ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.

ഊര്ജൌ വസിഷ്ഠപുത്രസ്തു സ്തമ്ഭഃ കാശ്യപ ഏവ ച । ഭാര്ഗവശ്ച തദാ ദ്രോണോ ഋഷഭോഽങ്ഗിരസസ്തഥാ

ഊർജൻ വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രൻ, സ്റ്റംഭൻ, കാശ്യപൻ, ഭാർഗവൻ, ദ്രോണൻ, ഋഷഭൻ, അംഗിരസൻ — ഇവരാണ് അന്ന് സപ്തർഷിമാർ.

പൌലസ്ത്യശ്ചൈവ ദത്താത്രിരാത്രേയോ നിശ്ചലസ്തഥാ । പൌലഹസ്യ ച ധാവാംസ്തു ഏതേ സപ്തര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ

പൗലസ്ത്യൻ, ദത്താത്രേയൻ, ആത്രേയൻ, നിശ്ചലൻ, പൗലസ്ത്യന്റെ പുത്രൻ ധാവാൻ — ഇവരാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന സപ്തർഷിമാർ.

ബൃഹദ്ഗുഹോ നവശ്ചൈവ സുതാശ്ചൈതേ നവ സ്മൃതാഃ

ബൃഹദ്ഗുഹൻ, നവൻ, അവരുടെ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ — ഈ ഒമ്പത് പേരും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

മനോഃ സ്വാരോചിഷസ്യൈതേ പുത്രാ വംശകരാഃ സ്മൃതാഃ । പുരാണേ പരിസങ്ഖ്യാതാ ദ്വിതീയം ചൈതദന്തരമ്

സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ, വംശകാരന്മാർ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; പുരാണത്തിൽ ഇവരെ രണ്ടാം മന്വന്തരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സപ്തര്ഷയോ മനുര്ദേവാഃ പിതരശ്ച ചതുഷ്ടയമ് । മൂലം മന്വന്തരസ്യൈതേ തേഷാം ചൈവാന്തരേ പ്രജാഃ

ഏഴ് ഋഷിമാർ, മനു, ദേവന്മാർ, നാലു വിഭാഗം പിതൃകൾ — ഇവയാണ് ഒരു മന്വന്തരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ. ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഇടയിൽ ജനങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ഉദിക്കുന്നു.

ഋഷീണാം ദേവതാഃ പുത്രാഃ പിതരോ ദേവസൂനവഃ । ഋഷയോ ദേവപുത്രാശ്ച ഇതി ശാസ്ത്രവിനിശ്ചയഃ ॥൨.൧.

ഋഷികളുടെ പുത്രന്മാർ ദേവതകൾ, ദേവന്മാരുടെ പുത്രന്മാർ പിതൃകൾ. അതിനാൽ, ഋഷികളും ദൈവീക പുത്രന്മാരും — ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ നിശ്ചയം.

                 ൬൨.൨൧ മനോഃ ക്ഷത്രം വിശശ്ചൈവ സപ്തര്ഷിഭ്യോ ദ്വിജാതയഃ । ഏതന്മന്വന്തരം പ്രോക്തം സമാസാന്ന തു വിസ്തരാത്

മനുവിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയരും ജനങ്ങളും, ഏഴ് ഋഷിമാരിൽ നിന്ന് ദ്വിജന്മാരും ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ഇതാണ് മന്വന്തരം എന്നതിന്റെ സംക്ഷിപ്ത വിവരണം, വിശദമായി അല്ല.

സ്വായമ്ഭുവേന വിസ്താരോ ജ്ഞേയഃ സ്വാരോചിഷസ്യ തു । ന ശക്യോ വിസ്തരസ്തസ്യ വക്തും വര്ഷശതൈരപി । പുനരുക്തബഹുത്വാത്തു പ്രജാനാം വൈകുലേ കുലേ

സ്വായംഭുവൻ കാലത്തെ വികസനം മനസ്സിലാക്കണം; സ്വാരോചിഷൻ കാലത്തെയും അങ്ങനെ തന്നെ. എന്നാൽ ഓരോ വംശത്തിലും ജനങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരുന്നതിനാൽ, അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങൾ നൂറു വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടും പറയാൻ കഴിയില്ല.

തൃതീയസ്ത്വഥ പര്യായ ഔത്തമസ്യാന്തരേ മനോഃ । പഞ്ച ചൈവ ഗണാഃ പ്രോക്താസ്താന് വക്ഷ്യാമി നിബോധത

ഇപ്പോൾ, മൂന്നാമത്തെ ചക്രത്തിൽ, ഉത്തമ മനുവിന്റെ കാലയളവിൽ, അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങൾ പറയുന്നു; അവ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

സുധാമാനശ്ച ദേവാശ്ച യേ ചാന്യേ വശവര്ത്തിനഃ । പ്രതര്ദ്ദനാഃ ശിവാഃ സത്യാ ഗണാ ദ്വാദശ വൈ സ്മൃതാഃ

സുധാമാനനും ദേവന്മാരും, അന്യരും വശവർത്തികളായവരും; പ്രതർദ്ദനന്മാർ, ശിവന്മാർ, സത്യന്മാർ — ഈ പന്ത്രണ്ടു വിഭാഗങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

സത്യോ ധൃതിര്ദമോ ദാന്തഃ ക്ഷമഃ ക്ഷാമോ ധൃതിഃ ശുചിഃ । ഈഷോര്ജാശ്ച തഥാ ജ്യേഷ്ഠോ വപുഷ്മാംശ്ചൈവ ദ്വാദശ । ഇത്യേതേ നാമഭിഃ ക്രാന്താഃ സുധാമാനസ്തു ദ്വാദശ

സത്യൻ, ധൃതി, ദമ, ദാന്തൻ, ക്ഷമ, ക്ഷാമൻ, ധൃതി, ശുചി, ഈഷോർജ, ജ്യേഷ്ഠൻ, വപുഷ്മാൻ — ഈ പന്ത്രണ്ടു പേരുകൾ സൂധാമാനന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു.

സഹസ്രധാരോ വിശ്വാത്മാ ശമിതാരോ ബൃഹദ്വസുഃ । വിശ്വധാവിശ്വകര്മാ ച മനസ്വന്തോ വിരാഡ്യശാഃ

സഹസ്രധാരൻ, വിശ്വാത്മാവ്, ശമിതാരൻ, ബൃഹദ്വസു, വിശ്വധാ, വിശ്വകർമ, മനസ്വൻ, വിരാട്യശ — ഇവരാണ്.

ജ്യോതിശ്ചൈവ വിഭാവ്യശ്ച കീര്ത്തിമാന് വംശകാരിണഃ । അന്യാനാരാധിതോ ദേവോ വസുധിഷ്ണോ വിവസ്വസുഃ

ജ്യോതി, വിഭാവ്യൻ, കീർത്തിമാൻ, വംശകാരി; ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവൻ വസുധിഷ്ണൻ, വിവസ്വസു, മറ്റ് ദേവന്മാർ.

ദിനക്രതുഃ സുധര്മാ ച ധൃതവര്മാ യശസ്വിനഃ । കേതുമാംശ്ചൈവ ഇത്യേതേ കീര്തിതാസ്തു പ്രമര്ദ്ദനാഃ

ദിനക്രതു, സുധർമ, ധൃതവർമൻ, പ്രശസ്തന്മാർ; കേതുമാൻ — ഇവയാണ് പ്രതർദ്ദനന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ.

ഹംസസ്വരോഽഹിഹാ ചൈവ പ്രതര്ദ്ദനയശസ്കരൌ । സുദാനോ വസുദാനശ്ച സുമഞ്ജസവിഷാവുഭൌ

ഹംസസ്വരൻ, അഹിഹാ, പ്രതർദ്ദനൻ, യശസ്കരൻ, സുദാനൻ, വസുദാനൻ, സുമഞ്ജസൻ, വിഷാവ — ഇവ രണ്ടും കൂടെ.

ജന്തുവാഹയതിശ്ചൈവ സുവിത്തസുനയസ്തഥാ । ശിവാ ഹ്യേതേ തു വിജ്ഞേയാ യജ്ഞിയാ ദ്വാദശാപരാഃ ॥൨.൧.

ജന്തുവാഹൻ, യതി, സുവിത്ത, സുനയ — ഇവ ശിവന്മാർ, യജ്ഞത്തിന് അർഹമായ പന്ത്രണ്ടു പേരുകൾ.

൬൨.൩൦ സത്യാനാമപി നാമാനി നിബോധത യഥാമതമ് । ദിക്പതിര്വാക്പതിശ്ചൈവ വിശ്വഃ ശമ്ഭുസ്തഥൈവ ച

സത്യന്മാരുടെ പേരുകൾ ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ: ദിക്പതി, വാക്പതി, വിശ്വൻ, ശംഭു എന്നിവയും.

സ്വമൃഡീകോഽധിപശ്ചൈവ വര്ച്ചോധാ മുഹ്യസര്വ്വശഃ । വാസവശ്ച സദാശ്വശ്ച ക്ഷേമാനന്ദൌ തഥൈവ ച

സ്വമൃഡീക, അധിപൻ, വർച്ഛോധ, മുഹ്യസർവശ, വാസവൻ, സദാശ്വൻ, ക്ഷേമാനന്ദൻ എന്നിവയും.

സത്യാ ഹ്യേതേ പരിക്രാന്താ യജ്ഞിയാ ദ്വാദശാപരാഃ । ഇത്യേതേ ദേവതാ ഹ്യാസന്നൌത്തമസ്യാന്തരേ മനോഃ

സത്യന്മാർ പന്ത്രണ്ടു പേരുകൾ, യജ്ഞത്തിന് അർഹമായവരാണ്; ഉത്തമ മനുവിന്റെ കാലയളവിൽ ഇവ ദേവതകളായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

അജശ്ച പരശുശ്ചൈവ ദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിര്ന്നയഃ । ദേവാനുജശ്ചാപ്രതിമോ മഹോത്സാഹൌശിജസ്തഥാ

അജ, പരശു, ദിവ്യൻ, ദിവ്യൗഷധി, നയ, ദേവാനുജൻ, അപ്രതിമൻ, മഹോത്സാഹൻ, ഉശിജൻ എന്നിവയും.

വിനീതശ്ച സുകേതുശ്ച സുമിത്രഃ സുബലഃ ശുചിഃ । ഔത്തമസ്യ മനോഃ പുത്രാസ്ത്രയോദശ മഹാത്മനഃ । ഏതേ ക്ഷത്രപ്രണേതാരസ്തൃതീയം ചൈതദന്തരമ്

വിനീതൻ, സുകേതു, സുമിത്രൻ, സുബലൻ, ശുചി — ഇവയാണ് മഹാത്മാവായ ഉത്തമ മനുവിന്റെ പതിമൂന്നു പുത്രന്മാർ; ഇവരാണ് ഈ മൂന്നാമത്തെ കാലയളവിൽ ക്ഷത്രിയരുടെ നേതാക്കൾ.

ഔത്തമേ പരിസങ്ഖ്യാതഃ സര്ഗഃ സ്വാരോചിഷേണ തു । വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച താമസസ്താന്നിബോധത

ഉത്തമ മന്വന്തരത്തിൽ സൃഷ്ടി എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; സ്വാരോചിഷൻ കാലത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെ. ഇപ്പോൾ താമസൻ കാലത്തെ വിശദാംശങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ കേൾക്കൂ.

ചതുര്ഥേത്വഥ പര്യായേ താമസസ്യാന്തരേ മനോഃ । സത്യാ സ്വരൂപാഃ സുധിയോ ഹരയശ്ചതുരോ ഗണാഃ

നാലാമത്തെ കാലചക്രത്തിൽ, താമസ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, സത്യന്മാർ, സ്വരൂപന്മാർ, സുധികൾ, ഹരികളുടെ നാല് വിഭാഗങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

പുലസ്ത്യപുത്രസ്തു ശീര്ഷ്യണ്യാസ്തമശ്ചൈവാഷ്ടമസ്തഥാ । ഇന്ദ്രിയാണി തദാ ദേവാ മനോസ്തസ്യാന്തരേ സ്മൃതാഃ

പുലസ്ത്യന്റെ മകനായ ശീർഷ്യണ്യൻ, എട്ടാമൻ താമ, അന്നേരത്ത് ദേവന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.

ഇന്ദ്രിയാണാം ശതം യദ്ധിമുനയഃ പ്രതിജാനതേ । സത്യപ്രാണാസ്തു ശീര്ഷ്യണ്യാസ്തമശ്ചൈവാഷ്ടമസ്തഥാ । ഇന്ദ്രിയാണി തദാ ദേവാ മനോസ്തസ്യാന്തരേ സ്മൃതാഃ

മുനികൾ പറയുന്നു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നൂറ് ഉണ്ട്; ശീർഷ്യണ്യന്റെ സത്യപ്രാണന്മാർ, എട്ടാമൻ താമ; അന്നേരത്ത് ദേവന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.

തേഷാം ച പ്രഭുദേവാനാം ശിവിരിന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന് । സപ്തര്ഷയോഽന്തരേ ചൈവ താന്നിബോധത സത്തമാഃ ॥൨.൧.

അവിടെയുള്ള മഹാദേവന്മാരിൽ, ശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ ശിവി ആയിരുന്നു; ആ ഇടവേളയിൽ ഏഴ് മുനികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ആർക്കാണെന്നു കേൾക്കൂ, മഹാന്മാരേ.