വായുപുരാണമ്

സൂത ഉവാച॥ മന്വന്തരാണാം യാനി സ്യുരതീതാനാഗതാനി ഹ । സമാസാദ്വിസ്തരാച്ചൈവ ബ്രുവതോ വൈ നിബോദത

സൂതൻ പറഞ്ഞു: കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ മന്വന്തരങ്ങളെ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായും വിശദമായും പറയുന്നുണ്ട്; നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

സ്വായമ്ഭുവോ മനുഃ പൂര്വം മനുഃ സ്വാരോചിഷസ്തഥാ । ഔത്തമസ്താമസശ്ചൈവ തഥാ രൈവതചാക്ഷുഷൌ । ഷഡേതേ മനവോഽതീതാ വക്ഷ്യാമ്യഷ്ടാവനാഗതാന്

കഴിഞ്ഞ മനുവുകൾ: സ്വായംഭുവൻ, സ്വാരോചിഷൻ, ഔത്തമൻ, താമസൻ, റൈവതൻ, ചാക്ഷുഷൻ — ഈ ആറു മനുവുകൾ കഴിഞ്ഞു; ഇനി വരാനിരിക്കുന്ന എട്ട് മനുവുകളെ ഞാൻ പറയാം.

സാവര്ണാഃ പഞ്ച രൌച്യശ്ച ഭൌത്യോ വൈവസ്വതസ്തഥാ । വക്ഷ്യാമ്യേതാന് പുരസ്താത്തു മനോര്വൈവസ്വതസ്യ ഹ

പഞ്ച് സാവർണന്മാർ, റൗച്യൻ, ഭൗത്യൻ, വൈവസ്വതൻ — ഇവയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; ആദ്യം വൈവസ്വത മനുവിൽ നിന്ന് തുടങ്ങാം.

മനവഃ പഞ്ച യേഽതീതാ മാനവാംസ്താന് നിബോധത । മന്വന്തരം മയാ ചോക്തം ക്രാന്തം സ്വായമ്ഭുവസ്യ ഹ

കഴിഞ്ഞ അഞ്ചു മനുവുകളെ നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം; സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ മന്വന്തരം ഞാൻ ഇതിനകം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി മനോഃ സ്വാരോചിഷസ്യ ഹ । പ്രജാസര്ഗം സമാസേന ദ്വിതീയസ്യ മഹാത്മനഃ

ഇനി ഞാൻ സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത്, ആ മഹാത്മാവിന്റെ രണ്ടാം മന്വന്തരത്തിൽ ജനിച്ച ജീവികളെ സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം.

ആസന് വൈ തുഷിതാ ദേവാ മനുസ്വാരോചിഷേഽന്തരേ । പാരാവതാശ്ച വിദ്വാംസോ ദ്വാവേവ തു ഗണൌ സ്മൃതൌ

സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത് തുഷിത ദേവതകളും, പാരാവത ദേവതകളും ഉണ്ടായിരുന്നു; ഈ രണ്ടു ദേവതാ കൂട്ടങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

തുഷിതായാം സമുത്പന്നാഃ ക്രതോഃ പുത്രാഃ സ്വരോചിഷഃ । പാരാവതാശ്ച ശിഷ്ടാശ്ച ദ്വാദശൌതൌ ഗണൌ സ്മൃതൌ । ഛന്ദജാശ്ച ചതുര്വിംശദ്ദേവാസ്തേ വൈ തദാ സ്മൃതാഃ

തുഷിത ദേവതകൾ ക്രതു മഹർഷിയുടെ പുത്രന്മാർ ആണ്; പാരാവത ദേവതകളും, ഓരോ കൂട്ടത്തിലും പന്ത്രണ്ടു വീതം, അപ്പോൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ചന്ദജ ദേവതകൾ ഇരുപത്തിയൊന്ന് പേരും അന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ധൈവസ്യശോഽഥ വാമാന്യോ ഗോപാ ദേവായതസ്തഥാ । അജശ്ച ഭഗവാന് ദേവോ ദുരോണശ്ച മഹാബലഃ

ധൈവസ്യൻ, വാമാന്യൻ, ഗോപ ദേവത, അജ ദേവൻ, ഭഗവാൻ, ദുരോണൻ മഹാബലൻ — ഇവരാണ് അന്ന് ദേവതകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.

ആപശ്ചാപി മഹാബാഹുര്മഹൌജാശ്ചാപി വീര്യവാന് । ചികിത്വാന് നിഭൃതോ യശ്ച അംശോയശ്ചൈവ പഠ്യതേ । ഇത്യേതേ ക്രതുപുത്രാസ്തു തദാസന് സോമപായിനഃ ॥൨.൧.

ആപൻ മഹാബാഹു, മഹൗജൻ വീര്യവാൻ, ചികിത്വാൻ, നിഭൃതൻ, യശസ്, അംശൻ — ഇവരാണ് അന്ന് ക്രതുവിന്റെ പുത്രന്മാർ; അപ്പോൾ അവർ സോമപാനം ചെയ്ത ദേവതകൾ ആയിരുന്നു.

൬൨.൧൦ പ്രചേതാശ്ചൈവ യോ ദേവോ വിശ്വേദേവാസ്തഥൈവ ച । സമഞ്ജോ വിശ്രുതോ യശ്ച അജിഹ്മശ്ചാരിമര്ദ്ദനഃ

പ്രചേതാസ് ദേവനും, വിശ്വദേവന്മാരും, സമഞ്ജൻ, വിശ്രുതൻ, യശസ്, അജിഹ്മൻ, അരിമർദ്ദനൻ — ഇവരും അന്ന് ദേവതകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

അജോഷൌ ച മഹാഭാഗൌ യവീയശ്ച മഹാബലഃ

അജോഷൻ, മഹാഭാഗൻ, യവീയൻ മഹാബലൻ — ഇവരും അന്ന് ദേവതകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഹോതാ യജ്വാച ഇത്യേതേ പരാക്രാന്താഃ പരാവതാഃ । ഇത്യേതാ ദേവതാ ഹ്യാസന്മനുസ്വാരോചിഷേന്തരേ

ഹോതാ, യജ്വാ — ഇവർ പരാക്രമശാലിയായ പാരാവത ദേവതകൾ; സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത് ഇവരാണ് ദേവതകൾ ആയിരുന്നത്.

സോമപാസ്തു തദാ ഹ്യേതാശ്ചതുര്വിംശതിദേവതാഃ । തേഷാമിന്ദ്രസ്തദാ ഹ്യാസീദ്വൈധശ്ച ലോകവിശ്രുതഃ

അന്ന് ഈ ഇരുപത്തിയൊന്ന് ദേവതകൾ സോമപാനം ചെയ്തവരാണ്; അവരുടെ ഇടയിൽ ഇന്ദ്രൻ 'വൈധൻ' എന്ന പേരിൽ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.

ഊര്ജൌ വസിഷ്ഠപുത്രസ്തു സ്തമ്ഭഃ കാശ്യപ ഏവ ച । ഭാര്ഗവശ്ച തദാ ദ്രോണോ ഋഷഭോഽങ്ഗിരസസ്തഥാ

ഊർജൻ വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രൻ, സ്റ്റംഭൻ, കാശ്യപൻ, ഭാർഗവൻ, ദ്രോണൻ, ഋഷഭൻ, അംഗിരസൻ — ഇവരാണ് അന്ന് സപ്തർഷിമാർ.

പൌലസ്ത്യശ്ചൈവ ദത്താത്രിരാത്രേയോ നിശ്ചലസ്തഥാ । പൌലഹസ്യ ച ധാവാംസ്തു ഏതേ സപ്തര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ

പൗലസ്ത്യൻ, ദത്താത്രേയൻ, ആത്രേയൻ, നിശ്ചലൻ, പൗലസ്ത്യന്റെ പുത്രൻ ധാവാൻ — ഇവരാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന സപ്തർഷിമാർ.

ബൃഹദ്ഗുഹോ നവശ്ചൈവ സുതാശ്ചൈതേ നവ സ്മൃതാഃ

ബൃഹദ്ഗുഹൻ, നവൻ, അവരുടെ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ — ഈ ഒമ്പത് പേരും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

മനോഃ സ്വാരോചിഷസ്യൈതേ പുത്രാ വംശകരാഃ സ്മൃതാഃ । പുരാണേ പരിസങ്ഖ്യാതാ ദ്വിതീയം ചൈതദന്തരമ്

സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ, വംശകാരന്മാർ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; പുരാണത്തിൽ ഇവരെ രണ്ടാം മന്വന്തരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സപ്തര്ഷയോ മനുര്ദേവാഃ പിതരശ്ച ചതുഷ്ടയമ് । മൂലം മന്വന്തരസ്യൈതേ തേഷാം ചൈവാന്തരേ പ്രജാഃ

ഏഴ് ഋഷിമാർ, മനു, ദേവന്മാർ, നാലു വിഭാഗം പിതൃകൾ — ഇവയാണ് ഒരു മന്വന്തരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ. ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഇടയിൽ ജനങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ഉദിക്കുന്നു.

ഋഷീണാം ദേവതാഃ പുത്രാഃ പിതരോ ദേവസൂനവഃ । ഋഷയോ ദേവപുത്രാശ്ച ഇതി ശാസ്ത്രവിനിശ്ചയഃ ॥൨.൧.

ഋഷികളുടെ പുത്രന്മാർ ദേവതകൾ, ദേവന്മാരുടെ പുത്രന്മാർ പിതൃകൾ. അതിനാൽ, ഋഷികളും ദൈവീക പുത്രന്മാരും — ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ നിശ്ചയം.

                 ൬൨.൨൧ മനോഃ ക്ഷത്രം വിശശ്ചൈവ സപ്തര്ഷിഭ്യോ ദ്വിജാതയഃ । ഏതന്മന്വന്തരം പ്രോക്തം സമാസാന്ന തു വിസ്തരാത്

മനുവിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയരും ജനങ്ങളും, ഏഴ് ഋഷിമാരിൽ നിന്ന് ദ്വിജന്മാരും ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ഇതാണ് മന്വന്തരം എന്നതിന്റെ സംക്ഷിപ്ത വിവരണം, വിശദമായി അല്ല.

സ്വായമ്ഭുവേന വിസ്താരോ ജ്ഞേയഃ സ്വാരോചിഷസ്യ തു । ന ശക്യോ വിസ്തരസ്തസ്യ വക്തും വര്ഷശതൈരപി । പുനരുക്തബഹുത്വാത്തു പ്രജാനാം വൈകുലേ കുലേ

സ്വായംഭുവൻ കാലത്തെ വികസനം മനസ്സിലാക്കണം; സ്വാരോചിഷൻ കാലത്തെയും അങ്ങനെ തന്നെ. എന്നാൽ ഓരോ വംശത്തിലും ജനങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരുന്നതിനാൽ, അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങൾ നൂറു വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടും പറയാൻ കഴിയില്ല.

തൃതീയസ്ത്വഥ പര്യായ ഔത്തമസ്യാന്തരേ മനോഃ । പഞ്ച ചൈവ ഗണാഃ പ്രോക്താസ്താന് വക്ഷ്യാമി നിബോധത

ഇപ്പോൾ, മൂന്നാമത്തെ ചക്രത്തിൽ, ഉത്തമ മനുവിന്റെ കാലയളവിൽ, അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങൾ പറയുന്നു; അവ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

സുധാമാനശ്ച ദേവാശ്ച യേ ചാന്യേ വശവര്ത്തിനഃ । പ്രതര്ദ്ദനാഃ ശിവാഃ സത്യാ ഗണാ ദ്വാദശ വൈ സ്മൃതാഃ

സുധാമാനനും ദേവന്മാരും, അന്യരും വശവർത്തികളായവരും; പ്രതർദ്ദനന്മാർ, ശിവന്മാർ, സത്യന്മാർ — ഈ പന്ത്രണ്ടു വിഭാഗങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

സത്യോ ധൃതിര്ദമോ ദാന്തഃ ക്ഷമഃ ക്ഷാമോ ധൃതിഃ ശുചിഃ । ഈഷോര്ജാശ്ച തഥാ ജ്യേഷ്ഠോ വപുഷ്മാംശ്ചൈവ ദ്വാദശ । ഇത്യേതേ നാമഭിഃ ക്രാന്താഃ സുധാമാനസ്തു ദ്വാദശ

സത്യൻ, ധൃതി, ദമ, ദാന്തൻ, ക്ഷമ, ക്ഷാമൻ, ധൃതി, ശുചി, ഈഷോർജ, ജ്യേഷ്ഠൻ, വപുഷ്മാൻ — ഈ പന്ത്രണ്ടു പേരുകൾ സൂധാമാനന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു.

സഹസ്രധാരോ വിശ്വാത്മാ ശമിതാരോ ബൃഹദ്വസുഃ । വിശ്വധാവിശ്വകര്മാ ച മനസ്വന്തോ വിരാഡ്യശാഃ

സഹസ്രധാരൻ, വിശ്വാത്മാവ്, ശമിതാരൻ, ബൃഹദ്വസു, വിശ്വധാ, വിശ്വകർമ, മനസ്വൻ, വിരാട്യശ — ഇവരാണ്.

ജ്യോതിശ്ചൈവ വിഭാവ്യശ്ച കീര്ത്തിമാന് വംശകാരിണഃ । അന്യാനാരാധിതോ ദേവോ വസുധിഷ്ണോ വിവസ്വസുഃ

ജ്യോതി, വിഭാവ്യൻ, കീർത്തിമാൻ, വംശകാരി; ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവൻ വസുധിഷ്ണൻ, വിവസ്വസു, മറ്റ് ദേവന്മാർ.

ദിനക്രതുഃ സുധര്മാ ച ധൃതവര്മാ യശസ്വിനഃ । കേതുമാംശ്ചൈവ ഇത്യേതേ കീര്തിതാസ്തു പ്രമര്ദ്ദനാഃ

ദിനക്രതു, സുധർമ, ധൃതവർമൻ, പ്രശസ്തന്മാർ; കേതുമാൻ — ഇവയാണ് പ്രതർദ്ദനന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ.

ഹംസസ്വരോഽഹിഹാ ചൈവ പ്രതര്ദ്ദനയശസ്കരൌ । സുദാനോ വസുദാനശ്ച സുമഞ്ജസവിഷാവുഭൌ

ഹംസസ്വരൻ, അഹിഹാ, പ്രതർദ്ദനൻ, യശസ്കരൻ, സുദാനൻ, വസുദാനൻ, സുമഞ്ജസൻ, വിഷാവ — ഇവ രണ്ടും കൂടെ.

ജന്തുവാഹയതിശ്ചൈവ സുവിത്തസുനയസ്തഥാ । ശിവാ ഹ്യേതേ തു വിജ്ഞേയാ യജ്ഞിയാ ദ്വാദശാപരാഃ ॥൨.൧.

ജന്തുവാഹൻ, യതി, സുവിത്ത, സുനയ — ഇവ ശിവന്മാർ, യജ്ഞത്തിന് അർഹമായ പന്ത്രണ്ടു പേരുകൾ.