ദാരാവതിയിലെ അപ്സരസ്മാരിൽ, പ്രിയമുഖിയും മറ്റ് ഉന്നത ദൈവീക സ്ത്രീകളും ഉള്പ്പെടെ, മുപ്പത്തിയൊന്നു അപൂര്വ്വമായ അപ്സരസ്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിലൊരുപാട് പ്രശസ്തരായ അപ്സരസ്മാര് മിശ്രകേശി, ശാചി, പര്ണിനി, വാപ്യലമ്പുഷാ, മാര്ീചി, പുത്രിക, വിദ്യുദ്വര്ണ്ണാ, തിലോത്തരമാ എന്നിവരായിരുന്നു. അഡ്രിക, ലക്ഷണാ, ദേവി, രംഭ, മനോരമ, സുവരാ, സുഭാഹു, പൂര്ണിതാ, സുപ്രതിഷ്ഠിതാ ഇവരും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. പൂണ്ടരിക, സുഗന്ധ, സുധന്ത, സുരസാ, ഹേമാസരാ, സുതീ, സുവൃത്ത, കമലാ എന്നിവരും അവരിലായിരുന്നു. സുഭുജ, ഹംസപാദ, ലോകികി എന്നിങ്ങനെ അപ്സരസ്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ ഗന്ധര്വ്വരും അപ്സരസ്മാരും മുനികളുടെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്നും, അവരുടെ പേരുകൾ ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗന്ധര്വ്വരുടെ പുത്രിമാരെ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നു. അവരിൽ പ്രധാനിയായതു സുവശാ, പിന്നെ ഗന്ധര്വ്വി, വിദ്യാവതീ, ചാരുമുഖി, സുമുഖി, വരാനനാ എന്നിങ്ങനെയാണ്. സുവശായുടെ പുത്രന്മാർ ശക്തരും ധൈര്യശാലികളുമാണ്; അവർ പ്രചേതസിന്റെ പുത്രന്മാരായ യക്ഷന്മാരാണ്. അവരായ കംബല, ഹരികേശ, കപില, കാഞ്ചന, മേഘമാലി എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ യക്ഷസംഘം. സുവശയ്ക്ക് നാലു പുത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു; അവർ അപ്സരസ്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു: പ്രഥമയായത് ലോഹേയി, പിന്നെ ഭാരത, കൃഷ്ണാംഗി, വിശാലാ എന്നിങ്ങനെയാണ്. വിശാലയുടെ സന്തതിയിൽ നിന്ന് നാല് യക്ഷസംഘങ്ങൾ കൂടി ഉണ്ടായി: ലോഹേയ, ഭാരതേയ, കൃഷ്ണാംഗേയ, വിശാലേയ എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ പുരാതന യക്ഷസംഘങ്ങൾ. ഈ ഭയങ്കരവും ശക്തിയുള്ള അസുരന്മാർ മൂലം ലോകം ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ യക്ഷസംഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, വലിയുടെ പുത്രന്മാരായ മഹാശക്തിയുള്ള ഗന്ധര്വ്വന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ ധൈര്യശാലികളും ദാനശീലികളും ആയിരുന്നു. അവരിൽ ചിലരുടെ പേരുകൾ: ചിത്രാംഗദൻ, ചിത്രവർമൻ, ചിത്രകേതു, സോമദത്തൻ. ഇവർക്കു പുറമേ, മൂന്ന് പുത്രിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു: അഗ്നികാ, കംബലാ, വസുമതീ. ഇവരിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പുത്രനിലൂടെ മൂന്നു പ്രധാന ഗന്ധര്വ്വസംഘങ്ങൾ ഉണ്ടായി: ആഗ്നേയർ, കംബലേയർ, വസുമതിയുടെ പുത്രന്മാർ. ഇവരുടെ വിവിധ കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് ലോകം ചലനസ്ഥിരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു. അതേ മഹാശക്തിയുള്ളവനാൽ, ഭഗ്യം, സൗന്ദര്യം, വിജ്ഞാനം കൊണ്ടു സമ്പന്നരായ ഗന്ധര്വ്വന്മാരും ജനിച്ചു. അവരായ ഹിരണ്യരോമ, കപില, സുലോമ, മാഗധ, ചന്ദ്രകേതു, ഗോദ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവരുടെ പേരുകൾ. ഇതോടെ കിന്നരരുടെ വംശം ആരംഭിക്കുന്നു—വലിയ ആത്മാവും ധൈര്യവും തപസ്സും ഉള്ളവർ. രണ്ട് മറ്റ് കൂട്ടങ്ങളുമുണ്ട്: ശിവാ, സുമനാ. ഇവർ വഴിയും മഹാത്മാവായ വിശ്രവസിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാന-വ്രതങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സത്യവാന്മാർ ജനിച്ചു. ശൈവേയരും, സൌമനസസംഘവും, ഈ മൂന്ന് വിദ്യാധരസംഘങ്ങൾ കൊണ്ടു ലോകം നിറഞ്ഞു. ഇവരിൽ നിന്ന് അനവധി ആകാശചാരികളായ ജീവികൾ ജനിച്ചു; വിദ്യാധരരുടെ പ്രവൃത്തിയാൽ ലോകത്ത് നൂറുകണക്കിന് കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായി. അതേ മഹാശക്തിയുള്ളവനാൽ, കുതിരമുഖമുള്ള കിന്നരരും ജനിച്ചു: സമുദ്ര, സേന, കാലിന്ദ, മഹാനേത്ര, സുവർണഘോഷ, സുഗ്രീവ, മഹാഘോഷ എന്നിങ്ങനെ ശക്തരായവർ. ഇതോടെ കുതിരമുഖമുള്ള കിന്നരരുടെ വംശം ആരംഭിക്കുന്നു, പണ്ഡിതന്മാർ വിവരിച്ചിട്ടുള്ളവരും ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരുമായവരും. അതേ ശക്തിയുള്ളവനാൽ മനുഷ്യമുഖമുള്ള കിന്നരരും, ശാംശപായനന്മാരും ജനിച്ചു. അവരിൽ ഹരിശേന, സുഷേന, വാരിശേന, രുദ്രദത്ത, ഇന്ദ്രദത്ത, ചന്ദ്രദ്രുമ, മഹാദ്രുമ എന്നിങ്ങനെയാണ് പ്രധാന പേരുകൾ. ബിന്ദു, ബിന്ദുസാര, ചന്ദ്രസംബന്ധിയായവർ, കിന്നരന്മാർ—ഇവർ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ, അത്യന്തം മനോഹരരായവരാണ്. ഈ മഹാത്മാക്കളായ കിന്നരന്മാരിൽ നൂറുകണക്കിന് സംഘം ലോകത്തിൽ ഉണ്ട്; അവർ നൃത്തത്തിലും ഗായനത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാണ്. യക്ഷ, യക്ഷോപശാന്ത, മനോഹരിയായ ലോഹേയ, പ്രശസ്തയായ സുരവിന്ദാ—ഇവർ സിദ്ധന്മാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്. ഉപായകേതയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു സംഘം ജനിച്ചു; അവർക്ക് കരാലകൻ നൽകിയ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നു. ഭൂതന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജീവികളും അവരുടെ കൂട്ടങ്ങളും ആവേശക, നിവേശക എന്നിങ്ങനെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ഇവരാണ് ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികളുടെ ആരംഭം. ഈ ലോകത്ത്, ഭൂതന്മാരുടെ നേതാവിനെ മനസ്സിലാക്കണം; ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഉയരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരെയും ഗന്ധര്വ്വരെയും ഞാൻ വിശദമായി വിവരിച്ചു; അവർ ദൈവസേവനത്തിന് അർപ്പിതരായ, മഹത്വമുള്ളവരാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾവിൻ. നാരായണൻ, ദേവഗുരു, വിരാജ, കമലനയനൻ, ഹിരണ്യഗർഭൻ, നാലുമുഖനായ സ്വയംഭു—ഇവരാണ് ഈ വംശത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ.