യമന്റെ ഭാര്യയായ ഉപദാനവിയും, വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയും, വൈശ്വാനരന്റെ രണ്ടു പുത്രിമാർ—പുലോമയും കാലികയും—ഇവരായിരുന്നു. പ്രഭയിൽ നിന്ന് നഹുഷന്റെ പുത്രൻ ജനിച്ചു; ശചിയിൽ നിന്ന് ജയന്തൻ; ശർമിഷ്ഠയിൽ നിന്ന് പുരു; ഉപദാനവിയിൽ നിന്ന് ദുഷ്മന്തൻ ജനിച്ചു. പുലോമയും കാലികയും, വൈശ്വാനരന്റെ രണ്ടു പുത്രിമാർ, മാർീചയുടെ ഭാര്യമാരായി. ഇവരിൽ നിന്ന് അറുപതു ആയിരം പ്രശസ്തമായ ദാനവന്മാർ ജനിച്ചു; ഹിരണ്യപുരത്തിൽ താമസിച്ച മറ്റ് പതിനാലായിരം ദാനവന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. പൗലോമന്മാരും കാലകേയന്മാരും, ദാനവന്മാരിൽ അതിമഹാബലശാലികൾ, ദാനവന്മാരിൽ അതിജീവികൾ ആയിരുന്നെങ്കിലും, സവ്യാസാചി അവരെ വധിച്ചു. മായയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാർ—മായാവി, ദუნდുഭി, വൃഷ, മഹിഷ—എല്ലാം മഹാവീരന്മാരായിരുന്നു. ബാലിക, വജ്രകർണ, മകൾ മന്ദോദരി—ഇങ്ങനെ ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ഉൽഭവം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ദനായുഷയുടെ അഞ്ചു ശക്തമായ പുത്രന്മാർ—അരുരു, ബാലി, ജംഭ, വിരക്ഷ, വിഷ—സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അരുരുവിന്റെ പുത്രൻ സ്റ്റനയയും, ഭയങ്കരനായ മഹാശക്തിയുള്ള അസുരൻ ധുന്ദു, ഉത്തങ്കന്റെ വചനത്തിൽ കുവലാശ്വൻ വധിച്ചു. ബാലിക്ക് രണ്ടു ശക്തിമാനായ പുത്രന്മാർ—കുംബിലയും ചക്രവർമാനും—ജനിച്ചു; ബാലി മുൻ ജന്മത്തിൽ കർണൻ ആയിരുന്നു. വിരക്ഷയ്ക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ—കാലകയും വരയും—വിഷ, ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തവൻ, നാലു പുത്രന്മാർ—ശ്രാദ്ധഹാ, യജ്ഞഹാ, ബ്രഹ്മഹാ, പശുഹാ—ഉണ്ടായിരുന്നു. ദനായുഷയുടെ പുത്രന്മാരുടെ കഥ കഴിഞ്ഞു; ഇനി വൃത്രയുടെ കഥ കേൾക്കൂ: വൃത്രൻ, ധോറയുടെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, വൃത്രൻ ഇന്ദ്രനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ. മനസ്സിൽ പ്രശസ്തമായ ഭർത്താക്കന്മാർ, അതിമഹാബലശാലിയായ രാക്ഷസന്മാർ ആയിരുന്നു; ഇവർ നൂറ് ആയിരം, ശക്തനായ ഇന്ദ്രന്റെ സേവകരായി നിലകൊണ്ടു. ഇവർ എല്ലാം ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ, സൗമ്യർ, ധാർമ്മികർ, സൂക്ഷ്മരൂപം; എല്ലാ ജീവികളിലും വസിക്കുന്ന, പരമോന്നത ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവർ. ഇങ്ങനെ ദൈത്യ-ദാനവ സൃഷ്ടി വിവരിക്കപ്പെട്ടു; പ്രവാഹ്യ യാഗത്തിൽ പുത്രന്മാരെ ഉല്പത്തി ചെയ്തു, അവർ ഉത്തമഗായകർ ആയിരുന്നു. സത്വന, സത്വാത്മക, ശക്തനായ കലാപ, ബ്രഹ്മചാരി കൃതവീര്യ, സുഫാണ്ഡു—ഇവരാണ് ഏഴു പേരും. പന, തരൺയ, സുചന്ദ്ര, ദശമ—ഇവരാണ് ദിവ്യഗന്ധർവന്മാർ. ഗന്ധർവനും അപ്പ്സരസ്സും, മുനിയിൽ നിന്ന് ഉല്പന്നമായ ധാർമ്മികർ—ചിത്രസേന, ഉഗ്രസേന, ഉറ്ണായു, അനഘ—പേരുകൾ പറയുന്നു. ധൃതരാഷ്ട്ര, പുലോമ, സൂര്യവർച, യുഗപത, ഋണപത, കാലി, ദിതി, ചിത്രരഥ—ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഭ്രമിശിരാ പതിമൂന്നാമൻ, പർജന്യ പതിനാലാമൻ, കലിപതിമൂന്നാമൻ, നാരദ പതിനാറാമൻ; ഇവരാണ് മുനിയിൽ നിന്ന് ഉല്പന്നമായ ദിവ്യഗന്ധർവന്മാർ. ഇവരിൽ, ദാരവതിയിൽ നിന്ന് ഉല്പന്നമായ 34 ഉത്തമ അപ്പ്സരസ്സുകൾ ഉണ്ട്, പ്രിയമുഖി മുതലായ ദിവ്യസ്ത്രീകൾ. മിശ്രകേശി, ശാചി, പർണിനി, വാപ്യലമ്പുഷാ, മാരീചി, പുത്രികാ, വിദ്യുദ്വർണാ, തിലോത്തമാ—പേരുകൾ പറയുന്നു. അദ്രിക, ലക്ഷണാ, ദേവി, രംഭാ, മനോരമാ, സുവരാ, സുബാഹു, പൂർണിതാ, സുപ്രതിഷ്ഠിതാ—ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. പുന്ദരികാ, സുഗന്ധാ, സുദന്താ, സുരസാ, ഹേമാസറാ, സുതി, സുവൃത്താ, കമലാ—ഇവരും അപ്പ്സരസ്സുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സുഭുജാ, ഹംസപാദാ, ലോകികി—അപ്പ്സരസ്സുകളാണ്; മുനിയിൽ നിന്ന് ഉല്പന്നമായ ഗന്ധർവ-അപ്പ്സരസ്സുകളുടെ പേരുകൾ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. ഗന്ധർവരുടെ പുത്രിമാർ, ഞാൻ പറഞ്ഞവ, കേൾക്കൂ; അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നു. സുന്യശാ ആദ്യത്തെവ, പിന്നെ ഗന്ധർവി, വിദ്യാവതി, ചാരുമുഖി, സുമുഖി, വരാനനാ. സുന്യശായുടെ പുത്രന്മാർ, ശക്തിയും വീരത്വവും ഉള്ളവർ, യക്ഷന്മാർ—പ്രചേതസയുടെ പുത്രന്മാർ—അവരുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ: കംബല, ഹരികേശ, കപില, കാഞ്ചന, മേഘമാലി—ഇവരാണ് യക്ഷന്മാർ. സുന്യശയ്ക്ക് നാലു പുത്രിമാർ ഉണ്ട്, അപ്പ്സരസ്സുകളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അവരുടെ പേരുകൾ: ലോഹേയി, ഭാരതാ, കൃഷ്ണാങ്ഗി, വിശാലാ—അതിര് ഭംഗിയുള്ളവർ. ഇവരിൽ നിന്ന് വിശാലായുടെ ഉല്പത്തി വഴി നാലു യക്ഷകൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്: ലോഹേയ, ഭാരതേയ, കൃഷ്ണാങ്ഗേയ, വിശാലേയ—പഴയ യക്ഷകൂട്ടങ്ങൾ. ഈ ഭയങ്കര ശക്തിയുള്ള അസുരന്മാരാൽ ലോകങ്ങൾ യക്ഷകൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞു—ദൃശ്യവും അദൃശ്യവും. തുടർന്ന്, വലി യുടെ പുത്രന്മാരായ മഹാബലശാലി, മഹാത്മാക്കളായ ഗന്ധർവന്മാർ ഉല്പത്തി ചെയ്തു; അവർ മഹാശക്തിയുള്ള, ഗന്ധർവന്മാരിൽ നേതാക്കളായിരുന്നു. വീരതയും ദാനവും ഉള്ള, പരമശക്തിയും പ്രഭയും ഉള്ളവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം: ചിത്രാംഗദൻ, മഹാബലശാലി; ചിത്രവർമൻ; ചിത്രകേതു, ഭാഗ്യശാലി; സോമദത്തൻ, ശക്തിയുള്ളവൻ—അവരുടെ പേരുകൾ. മൂന്ന് പുത്രിമാരും ഉണ്ട്: അഗ്നിക, കംബലാ, വിശാലമായ ഭംഗിയും ശക്തിയും ഉള്ള വസുമതീ. ഇവരിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പുത്രൻ വഴി മൂന്ന് പ്രധാന ഗന്ധർവകൂട്ടങ്ങൾ ഉല്പത്തി ചെയ്തു—വീരതയും ഭയങ്കരത്വവും ഉള്ളവരായിരുന്നു. ആഗ്നേയ, കംബലേയ, വസുമതിയുടെ പുത്രന്മാർ—ഇവരുടെ വിവിധ കൂട്ടങ്ങൾ വഴി ലോകം, ചലനവും അചലവും, നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും, ഗന്ധർവ-അപ്പ്സരസ്സുകളുടെ, യക്ഷന്മാരുടെയും ഉല്പത്തി, അവരുടെ മഹത്വം, ഗുണങ്ങൾ, സൃഷ്ടിയും, ഈ കഥയിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.