വായുപുരാണമ്

അരിഷ്ടനേമിയുടെ ഭാര്യമാർക്ക് പതിനാറു മക്കളുണ്ടായി; അവരിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് അറിയപ്പെടുന്ന നാലുപേർ വിദ്യുതുകൾ എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇവരിൽ ഉത്തമന്മാർ അങ്കിരസിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ബ്രഹ്മർഷിമാർ പാടുന്ന സ്തുതികൾ ഇവരെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു. ദേവർഷി കൃഷാശ്വൻ്റെ സന്തതികളാണ് ദേവതകളുടെ ആയുധങ്ങൾ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ഓരോ ആയിരം യുഗം കഴിയുമ്പോഴും ഇവ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എല്ലാ ദേവസംഘങ്ങളും മനസ്സിൽ ജനിച്ച മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവതകളും സൃഷ്ടിയും ലയവും അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത് സൂര്യൻ ഉദിച്ചുഅസ്തമിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവതാസംഘങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും പുനർജനിക്കുന്നു. സാധ്യന്മാർ, വസുക്കൾ, വിശ്വദേവന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ—ഇവരുടെ ഉത്ഭവം, ശക്തി, കർമ്മങ്ങൾ എന്നിവ മഹത്വംകൊണ്ട് പ്രസിദ്ധമാണ്. പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, മഹാത്മാവായ ഭവ—ഇവരുടെ വ്യത്യാസം അറിയുവാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇവരിൽ ആരാണ് ഉത്തമൻ, ആരാണ് മദ്ധ്യസ്ഥൻ, ആരാണ് ആദ്യം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, ആരിൽ ആരാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, ആരാണ് വലിയവൻ, ആരാണ് ചെറുത്, ആരാണ് മഹത്വം, ഉത്ഭവം, ശക്തി എന്നിവയിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ? ഈ സംശയങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കു വിശദീകരിക്കണമേ, കാരണം നിങ്ങൾക്കു സത്യം അറിയാം. ഈ വിഷയത്തിൽ, ബ്രഹ്മ, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ എന്നിവരുടെ പരസ്പര വ്യത്യാസങ്ങൾ എങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നുവെന്നു ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. സ്വയംഭുവായ അവൻ്റെ രൂപങ്ങൾ, രാജസികം, തമസികം, സത്ത്വികം എന്നിങ്ങനെ ഓരോ യുഗത്തിലും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ഈ രൂപങ്ങളിൽ ഗുണങ്ങളുടെ വർദ്ധനവും ദയയുടെ ബന്ധവും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഇവയുടെ വ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കുവാൻ പ്രയാസമാണ്. എങ്കിലും, ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനവും പിൻവലിപ്പും ഗുണങ്ങളുടെ വർദ്ധനവും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. ഇവയിൽ രാജസികം സർവഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സത്ത്വികം സമുദ്രരൂപത്തിൽ അവരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; തമസികം സമയത്ത് അവരെ നശിപ്പിക്കുന്നു. രാജസികമായ ബ്രഹ്മ ഉദിച്ചാൽ, സത്ത്വികമായ പുരുഷൻ അവനിൽ നിന്ന് പിൻവലിക്കപ്പെടുന്നു. തമസ്സിന്റെ വർദ്ധനവാൽ സമയതത്വം പ്രബലമാകുമ്പോൾ, രാജസികം എന്ന ബ്രഹ്മ അവിടെ നിന്ന് പിൻവലിക്കപ്പെടുന്നു. സത്ത്വം വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, പുരുഷൻ ഭഗവാനായി പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, സമയതത്വം അവനിൽ ഇല്ലാതാകുന്നു. അവൻ്റെ രൂപവും നാമവും കർമ്മവും ക്രമേണ അവസാനിക്കുന്നു; അവൻ ത്രിലോകങ്ങളിൽ അനുഗ്രഹവും നിയന്ത്രണവും നൽകുന്നു. ബ്രഹ്മ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഒരു ഇടവേള ഉണ്ടാകുന്നു; പുരുഷൻ ബ്രഹ്മയായാൽ, അവൻ പുരുഷൻ മാത്രം അല്ല. ഒരു മണിക്കല്ല് വിവിധ വർണ്ണങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ്റെ നിമലതയിലും ആശ്രയത്തിലും ആശ്രയിച്ച് ആ വർണ്ണം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ സ്വയംഭുവായവന്റെ വർണ്ണഭേദം സംഭവിക്കുന്നു; ഏകതയിലായാലും ഭിന്നതയിലായാലും ഇതാണ് വിശദീകരണം. ഒരു മേഘം ഒരുപോലെ ഒന്നായി ഇരുന്നു വിവിധരൂപങ്ങളിലേയും വർണ്ണങ്ങളിലേയും ആയി കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, അവനും ഗുണങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. അവൻ ഒരുവൻ, ഇരട്ടയും മൂന്നും ആകുന്നു; രൂപങ്ങൾ ലയിക്കുമ്പോൾ അവൻ ബ്രഹ്മ, അന്തകൃത്ത്, പുരുഷൻ—ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ബ്രഹ്മി, പൗരുഷി, അന്തകാരി എന്നിങ്ങനെയാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്. ഇവയിൽ, രാജസികം ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; തമസികം, കാലം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്, ജീവികളെ നശിപ്പിക്കുന്നു; സത്ത്വികം, പൗരുഷി, അനുഗ്രഹദായകമായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മയുടെ രാജസികഭാഗത്തിൽ നിന്ന് മരീചിയും കശ്യപനും ജനിച്ചു; തമസികഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ഭവ എന്ന അന്തകൃത്ത് ജനിച്ചു; സത്ത്വികം, പൗരുഷി, ശോചിഷ്ണു എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ത്രിലോകങ്ങളിലും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. കാലം വിവിധാവസ്ഥകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു: സൃഷ്ടി ബ്രഹ്മയായും, പോഷണം വിഷ്ണുവായും, സംഹാരം രുദ്രനായും നടപ്പാക്കുന്നു. സ്വയംഭുവായ കാലം ഒന്നായിട്ടു മൂന്നു ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് മൂന്നു രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; അവൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും, പോഷിപ്പിക്കുകയും, പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ പ്രജാപത്യ, രൗദ്രി, വൈഷ്ണവി എന്നിങ്ങനെയാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്. വേദങ്ങളിലും പുരാതന ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും, സാംഖ്യയോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ഏകതയും ഭിന്നതയും കാണുന്നവരും, ഭവത്വവും ഉത്ഭവവും അറിയുന്ന ഋഷിമാരും ഈ ഏകശരീരത്തെ ഓർക്കുന്നു. ഇവരിൽ ഏകതയിലും ഭിന്നതയിലും, ജീവികൾ വ്യത്യസ്തരായിരിക്കുന്നു; 'ഇതാണു പരമം, ഇതല്ല' എന്ന് അഭിപ്രായങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ചിലർ ബ്രഹ്മയെ കാരണമെന്നു പറയുന്നു, ചിലർ പ്രജാപതിയെ; ചിലർ ശിവനെ പരമൻ എന്നു, ചിലർ വിഷ്ണുവിനെയും; അജ്ഞാനത്തിൽ ആകർഷിതരായവർ ആസ്വാദനത്തിൽ കുടുങ്ങുന്നു. തത്വം, കാലം, സ്ഥലം, ഫലങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിച്ച് കാരണമെന്തെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു; അതിനാൽ ദേവതകൾ പല അർത്ഥങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവരിൽ ഒരാളെ നിന്ദിക്കുന്നവൻ എല്ലാവരെയും നിന്ദിക്കുന്നു; ഒരാളെ വാഴ്ത്തുന്നവൻ എല്ലാവരെയും വാഴ്ത്തുന്നു; ഒരേയൊരു പുരുഷനെ അറിയുന്നവൻ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി ആകുന്നു. ദേവതകളെ അറിയുന്നവൻ ദ്വേഷം ഒഴിവാക്കണം; സ്വാധീനത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ ഈശ്വരനെ അറിയുക അസാധ്യമാണ്. അവൻ ഒരേയൊരു ആത്മാവായി, മൂന്നു രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, ജീവികളെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ വ്യത്യാസങ്ങളിൽ ചലിക്കുന്നു. അറിയുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, രൂപങ്ങളിൽ ആകർഷിതരായി, വിവേചനം ഇല്ലാതെ, 'ഇതാണു പരമം, ഇതല്ല' എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നു. ഈവരിൽ ചിലർ യാതുധാനന്മാരിലും, പിശാചുകളിലും പ്രവേശിക്കുന്നു; ഏകതയിലായാലും ഭിന്നതയിലായാലും സ്വയംഭുവായവൻ നിലകൊള്ളുന്നു. ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള ശരീരങ്ങളാൽ ജീവികളെ മോഹിപ്പിച്ച്, ആരെങ്കിലും ഒരാളെ ആരാധിച്ചാൽ, അതിനോടൊപ്പം മൂവരെയും ആരാധിക്കുന്നതാവുന്നു. അതിനാൽ, ഈ മൂന്നു ദേവതകളും തുടർച്ചയായി സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു; ഏകതയും ഭിന്നതയും എണ്ണിപ്പറയുന്നത് വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നു. ഇവരിൽ ആരാണ് ഏകതയോ, ഭിന്നതയോ അറിയുവാൻ യോഗ്യൻ?—ഇതാണു ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ചോദ്യവും ഉത്തരവുമാകുന്നു.