മധ്യഭാഗം ജാരദ്ഗവം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; വടക്കുനിലയെ എയിരാവതം എന്ന് പറയുന്നു, തെക്കുനിലയെ വൈശ്വാനരം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അശ്വിനി, കൃതിക, യാമ്യ എന്നിങ്ങനെ നാഗപഥം ആയി അറിയപ്പെടുന്നു; പുഷ്യ, ആശ്ലേഷ, പുനർവസു — ഇവ എയിരാവതപഥത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്ന് പഥങ്ങൾ വടക്കുവഴിയിലാണെന്ന് പറയുന്നു. പൂർവ്വഫല്ഗുനി, ഉത്തരഫല്ഗുനി, മഘ — ഇവയെ ആര്യമൻപഥം എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ഹസ്ത, ചിത്ര, സ്വാതി — ഇവ ഗോപഥം ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. ജ്യേഷ്ഠ, വിശാഖ, അനുരാധ — ഇവ ജാരദ്ഗവപഥം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ഈ മൂന്ന് പഥങ്ങൾ മധ്യവഴിയിലാണ്. മൂല, പൂർവ-ഉത്തര-ആഷാഢ — ഇവ അജപഥം; ശ്രാവണ, ധനിഷ്ഠ, ഗാർഗി, ശതഭിഷ — ഇവയും അതുപോലെ. വൈശ്വാനരി, ഭാദ്രപദ, രേവതി — ഇവ തെക്കുവഴിയിലെ പഥങ്ങൾ ആയി ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. ദക്ഷൻ സോമനു ഇരുപത്തിയേഴു കന്യകൾ നൽകി; ഇവയെല്ലാം നക്ഷത്രങ്ങളായി പ്രശസ്തമാണ്, ജ്യോതിഷത്തിൽ ഇവയെ പരാമർശിക്കുന്നു. അവയുടെ സന്തതികൾ അത്യന്തം ദീപ്തിയും അജ്ഞാതമായ തേജസ്സും ഉള്ളവരായിരുന്നു. അവശിഷ്ടമായ കന്യകൾ അന്ന് കശ്യപൻ സ്വീകരിച്ചു; ഈ പതിനാലു മഹത്വമുള്ളവരായ കന്യകൾ ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായി. അതിദി, ദിതി, ദനു, കാല, അരിഷ്ട, സുരസ, സുരഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശ, ഇര, കദ്രു, മുനി എന്ന സത്പുരുഷൻ — ഇവയാണ് അവരുടെ സന്തതികൾ. ചരിഷ്ണവ, ചക്ഷുഷ മനുവുകളുടെ ഇടവേളയിൽ, വൈകുന്ഥ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പന്ത്രണ്ടു പ്രധാനവരായവർ ജനിച്ചു. വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ആ ആദിത്യന്മാർ ആരാധിക്കപ്പെട്ട്, ഒരുമിച്ചു കൂടിയ് സംസാരിച്ചു. അവരിൽ, അതിദിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഈ വൈവസ്വത ഇടവേളയിൽ, യോഗം വഴി, അവരിൽ പകുതി ചൈതന്യത്തോടെ, “നമുക്ക് അവളുടെ പുത്രന്മാർ ആയി ജനിക്കാം; അതാണ് പരമഗതി. അതിദിയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ ആദിത്യന്മാർ ആകും,” എന്ന് തീരുമാനിച്ചു. അവരിങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ചക്ഷുഷ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, കശ്യപൻ — മരീചിയുടെ മകനായി — പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരായി വീണ്ടും ജനിച്ചു. ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും വീണ്ടും ജനിച്ചു; ഈ വൈവസ്വത ഇടവേളയിൽ ദിവ്യനായ നരനും നാരായണനും ജനിച്ചു. ഈ ദേവന്മാർക്കും സൃഷ്ടിയും ലയവും ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദയ sunset ചെയ്യുന്നതുപോലെ, പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, ഭവ — മഹാത്മാക്കളും അങ്ങനെ തന്നെ. അവർ ശ്രവണത്തിൽ പരമോന്നതരാണ്, ശബ്ദാദിഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവരാണ്, അനിമ മുതലായ എട്ട് ശക്തികൾ ഉള്ളവരാണ്; അതുകൊണ്ട് ദേവന്മാർ ജനിച്ചു. ഈ ലോകത്തിലെ ആസക്തി സൃഷ്ടിയുടെ കാരണം എന്നാണ് പറയുന്നത്. ബ്രഹ്മയുടെ ശാപം മൂലം ജയന്മാർ സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ ജനിച്ചു, കീഴടക്കപ്പെട്ടു. സ്വരോചിഷ മന്വന്തരത്തിൽ അവർ തുഷിതന്മാർ ആയിരുന്നു; ഉത്തമയിൽ സത്യന്മാർ; തമസയിൽ ഹരി; ചരിഷ്ണവയിൽ വൈകുന്ഥ; ചക്ഷുഷയിൽ സാദ്ധ്യ; ഇപ്പോൾ, വൈവസ്വതയിൽ, ആദിത്യന്മാർ. ധാത, ആര്യമൻ, മിത്ര, വരുണ, അംശ, ഭാഗ, ഇന്ദ്ര, വിവസ്വൻ, പുഷ, പർജന്യ — ഇവ പത്ത് ആദിത്യന്മാരായി ഓർമ്മിക്കുന്നു. ശേഷം, ത്വഷ്ട, വിഷ്ണു — ഏറ്റവും ചെറുതും വലുതും; ഈ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ കശ്യപന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. സുരഭിയും കശ്യപനും ചേർന്ന് പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ ജനിച്ചു; മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മഹത്വമുള്ള തപസ്സിലൂടെ. അങ്കാരക, സർപ്പ, നിരൃതി, സദസസ്പതി, അജൈകപദ, അഹിർബുധ്ന്യ, ഉറ്ധ്വകേതു, ജ്വര — ഇവയും. ഭുവനേശ്വര, മൃത്യു, കപാല — ഈ പതിനൊന്ന് ദേവന്മാർ രുദ്രന്മാർ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ അധിപന്മാർ; സുരഭി തപസ്സിലൂടെ ഇവരെ പ്രസവിച്ചു. ശേഷം, സുരഭിക്ക് രണ്ട് കന്യകൾ — രോഹിണി, രുദ്രനെപ്പോലെ ദീപ്തി, ഗന്ധാരി — പ്രസവിച്ചു. രോഹിണിയിൽ നിന്ന് നാലു കന്യകൾ: സുരൂപ, ഹംസകില, ഭദ്ര, കാമദുഘ; കാമദുഘയിൽ നിന്ന് രണ്ട് — സുരൂപ, തനയ. ഹംസകിലയിൽ നിന്ന് മൃഷികൾ ജനിച്ചു; ഭദ്രയിൽ നിന്ന് ഗന്ധർവന്മാർ — വജിൻപുത്രന്മാർ — പ്രസവിച്ചു. പിന്നീട്, ഉച്ചൈഹ്ശ്രവസ് — മനസ്സിനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, വെള്ള, ചാര, പാടുള്ള കുതിരകൾ, മാൻ, പച്ചയും വെള്ളയുമുള്ളവർ; ഗന്ധർവവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇവ കുതിരകൾ ദേവന്മാരും രുദ്രനും പോഷിച്ചു. വീണ്ടും, സുരഭിയിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രഭാസുപ്രഭ — ഉജ്വലമായ, മാലയാലങ്കരിച്ച, കിരീടം ധരിച്ച, അമൃതത്തിന്റെ ആസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച — ജനിച്ചു; സുരഭിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മഹേശ്വരന്റെ പതാകയായി. ഇങ്ങനെ, രുദ്രന്മാരും ആദിത്യന്മാരും — കശ്യപന്റെ പുത്രന്മാർ — വിവരണം ചെയ്തു; സാദ്ധ്യ, വിശ്വദേവ, വസു — ധർമ്മയുടെ പുത്രന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. അരിഷ്ടനെമിയുടെ ഭാര്യമാർക്ക് പതിനാറു സന്തതികൾ; ജ്ഞാനികളിൽ നാലു പേർ വിദ്യുത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; മികച്ചവർ അങ്കിരസിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, ബ്രഹ്മർഷിമാർ ആരാധിച്ച സ്തുതികൾ. ദേവന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ ദേവർഷി കൃഷ്ണശ്വയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചതെന്ന് പറയുന്നു; ഓരോ ആയിരം കാലഘട്ടങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണരേ, ദേവസംഘങ്ങൾ, മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മുപ്പത്തിയൊന്ന് ദേവന്മാർ; ഇവർക്കും സൃഷ്ടിയും ലയവും ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദയ sunset ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഈ ദേവസംഘങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. സാദ്ധ്യ, വസു, വിശ്വദേവ, രുദ്ര, ആദിത്യ — ഇവ മഹത്വമുള്ള ജന്മം, ശക്തി, പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട് പ്രശസ്തരാണ്. പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, ഭവ — മഹാത്മാക്കളിൽ — ആരാണ് പരമോന്നതൻ, ആരാണ് ഇടത്തരം, ആരാണ് താഴ്ന്നതെന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആരിൽ നിന്ന് ആരാണ് ഉദയം, ആരിൽ ആരാണ് നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന്, ആരാണ് വലിയതോ, ഇടത്തരം, ചെറിയതോ, ആര് ജന്മം, പ്രവൃത്തി, ശക്തി കൊണ്ട് വലിയതോ, subordinate-ആയതോ, foremost-ആയതോ — ഇതെല്ലാം പറയാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഈ വിഷയത്തിൽ, അവരുടെ പരസ്പര വ്യത്യാസങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കുന്നതെന്താണെന്ന് ഞാൻ വിവരിക്കും; ബ്രഹ്മ, വിഷ്ണു, രുദ്ര — അവരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. സ്വയംഭുവൻ (ആത്മജന്മൻ) — രാജസ, തമസ, സത്ത്വ — ഈ രൂപങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും ജനിക്കുന്നു.