ബൃഹസ്പതിയുടെ സഹോദരി ഒരു മഹാനായ സ്ത്രീയായിരുന്നു. അവൾ ബ്രഹ്മചാര്യയും യോഗത്തിൽ പൂർണ്ണതയും നേടിയവളായിരുന്നു; ലോകമാകെ അവൾ അസക്തയായി സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. പ്രഭാസൻ എന്ന അഷ്ടമൻ വസുവിന്റെ ഭാര്യ വിശ്വകർമ്മയെ പ്രസവിച്ചു. വിശ്വകർമ്മൻ ദൈവിക ശില്പിയും എല്ലാ കലകളുടെയും സ്രഷ്ടാവും, ദേവന്മാരുടെ നിർമ്മാതാവും, അലങ്കാരങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും ആയിരുന്നു. ദേവതകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ വിമാനങ്ങളും വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചു; മനുഷ്യശില്പികളും അവന്റെ കലകളിൽ നിന്ന് ഉപജീവനം കണ്ടെത്തി. വിശ്വാ എന്ന സുന്ദരിയായവളിൽ നിന്ന് പ്രശസ്തരായ പത്ത് വിശ്വദേവന്മാർ ജനിച്ചു: ക്രതു, ദക്ഷ, ശ്രവ, സത്യ, കാല, കാമ, ധുനി, കുറുവാൻ, പ്രഭവാൻ, രോചമാനൻ. ഇവർ ധർമ്മന്റെ പുത്രന്മാർ എന്നപോലെയാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. മരുത്വതിയിൽ നിന്ന് ഭാനവന്മാർ, ഭാനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ, ജനിച്ചു; മുഹൂർത്തയിൽ നിന്ന് മുഹൂർത്തമാർ; ലംബയിൽ നിന്ന് ഘോഷൻ ജനിച്ചു. സങ്കൽപയിൽ നിന്ന് സങ്കൽപൻ എന്ന ജ്ഞാനിയും, നാഗവീഥിയിൽ നിന്ന് മൂന്നു പാതകളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നവർ അവളുടെ സഹപത്നിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. അരുന്ധതിയിൽ നിന്ന് ഭൂമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാം ജനിച്ചു. ഈ സൃഷ്ടി, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, അനന്തമായ ധർമ്മക്രമം എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇപ്പോൾ ഞാൻ മുഹൂർത്തങ്ങളും തിഥികളും അവയുടെ അധിപതികളുമൊക്കെയും പറയാം. ദിനരാത്രങ്ങളുടെ വിഭജനം, നക്ഷത്രങ്ങൾ, മുഹൂർത്തങ്ങൾ, ദിനരാത്രങ്ങളെ അറിഞ്ഞവർ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. ദിനരാത്രങ്ങൾ ആകെ ആറുനൂറിലധികം വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു; സൂര്യന്റെ ചലനപ്രകാരം, ঋതുക്കൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇതാണ് മാർഗ്ഗം. വേദം പഠിച്ചവർ പർവദിനങ്ങളിൽ ഈ തിഥികളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; കാലഭേദമില്ലാത്തപ്പോൾ, പിതൃകർമ്മയ്ക്ക് ഈ തിഥികൾ ചേർക്കപ്പെടണം. രൗദ്ര, സർവ, മൈത്ര, പിണ്ഡ്യവാസവ, ആപ്യ, വൈശ്വദേവ, ബ്രാഹ്മ, മധ്യാഹ്നസംബന്ധിയായതും—ഇവയാണ് മുഹൂർത്തങ്ങളുടെ പേരുകൾ. പ്രജാപത്യ, ഐന്ദ്ര, ഇന്ദ്ര, നിരൃതി, വാർുണ, ആര്യമന്റെ പങ്ക്—ഇവയും ദിനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ദിവസത്തിലെ ഈ മുഹൂർത്തങ്ങൾ സൂര്യനാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയാണ്; ഗ്നോമോണിന്റെ നിഴലുപയോഗിച്ച് ഇവയെ നിശ്ചയിക്കാം. അജാ, അഹിബുദ്ധ്ന്യ, പൂഷ, യമ, അഗ്നേയ, പ്രജാപത്യ—ഇവയെയും അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ബ്രഹ്മസൗമ്യ, ആദിത്യ, ബാർഹസ്പത്യ, വൈഷ്ണവ, സാവിത്ര, ത്വഷ്ട്ര, വായവ്യ—ഇവയാണ് മറ്റുള്ളവ. ഒരു രാത്രിയിൽ പതിനഞ്ച് മുഹൂർത്തങ്ങളുണ്ട്. നളികകളും പാടികകളും ചന്ദ്രന്റെ ചലനം, ഉദയം എന്നിവ നോക്കി അറിയാം; ഈ സമയവിഭാഗങ്ങളിൽ ഈ ദേവതകളാണ് അധിപതികൾ. എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങൾക്കും ദക്ഷിണ, ഉത്തര, മദ്ധ്യ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു സ്ഥിതികളുണ്ട്. മദ്ധ്യസ്ഥിതി ജാരദ്ഗവ, ഉത്തരസ്ഥിതി ഐരാവത, ദക്ഷിണസ്ഥിതി വൈശ്വാനര എന്നാണു പറയുന്നത്. അശ്വിനി, കൃത്തിക, യാമ്യ—ഇവ നാഗപഥം; പുഷ്യ, ആശ്ലേഷ, പുനർവസു—ഐരാവതപഥം; ഈ മൂന്നു പഥങ്ങൾ ഉത്തരയാനപഥം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്. കിഴക്കും വടക്കും ഫാൽഗുനികൾ, മഘ—ഇവ ആര്യമൻപഥം; ഹസ്ത, ചിത്ര, സ്വാതി—ഗോപഥം. ജ്യേഷ്ഠ, വിശാഖ, അനുരാധ—ജാരദ്ഗവപഥം; ഇവ മദ്ധ്യയാനപഥം. മൂലയും രണ്ട് ആശാഢകളും അജപഥം; ശ്രവണ, ധനിഷ്ഠ, ഗാർഗി, ശതഭിഷക് എന്നിവയും. വൈശ്വാനരി, ഭാദ്രപദ, രേവതി—ദക്ഷിണയാനപഥത്തിലെ പഥങ്ങൾ. ദക്ഷൻ ഇരുപത്തിയേഴു പുത്രികളെ സോമനു നൽകി; അവരൊക്കെയും നക്ഷത്രങ്ങളായി പ്രശസ്തരാണ്. ഇവരുടെ സന്തതികൾ അത്യന്തം തേജസ്സും മഹിമയും ഉള്ളവരായിരുന്നു. ബാക്കിയുള്ള പുത്രികളെ കശ്യപൻ സ്വീകരിച്ചു; ഈ പതിനാലു മഹിളകളും ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായി. അദിതി, ദിതി, ദാനു, കാല, അരിഷ്ട, സുരസ, സുരഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശ, ഇറ, കദ്രു, മുനി—ഇവരെയാണ് അവരുടെ സന്തതികൾ എന്ന് അറിയണം. ചരിഷ്ണവ, ചക്ഷുഷ മാന്വന്തരങ്ങളുടെ ഇടവേളയിൽ, വൈകുന്ഥന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പന്ത്രണ്ട് മഹാന്മാർ ജനിച്ചു. വൈവസ്വത മാന്വന്തരത്തിൽ, ആ അദിതിയെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, ആ ദ്വാദശാദിത്യർ തമ്മിൽ സംവദിച്ചു. ഇപ്പോഴത്തെ വൈവസ്വത കാലഘട്ടത്തിൽ, അവരും അദിതിയിലേക്ക് യോഗശക്തിയാൽ, അർദ്ധചൈതന്യത്തോടെ പ്രവേശിച്ചു: “നാം അവളുടെ പുത്രന്മാരാവാം; അതാണ് പരമശ്രേയസ്. അദിതിയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ അദിത്യപദവിയെ പ്രാപിക്കും.” ഇങ്ങനെ നിർണ്ണയിച്ച്, ചക്ഷുഷ മാന്വന്തരത്തിൽ, അവർ വീണ്ടും കശ്യപന്റെ (മാരീചിയുടെ പുത്രൻ) അദിതിയിൽ നിന്ന് ദ്വാദശാദിത്യരായി ജനിച്ചു. ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും വീണ്ടും ജനിച്ചു; ഇപ്പോഴത്തെ വൈവസ്വത കാലഘട്ടത്തിൽ ദൈവികനായ നരനാരായണന്മാരും ജനിച്ചു. ഇവർക്കും സൃഷ്ടിയും ലയവും ഉണ്ടെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ഈ ലോകത്ത് സൂര്യൻ ഉദയാസ്തമയങ്ങൾ കാണിക്കുന്നപോലെ, പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, ഭവൻ എന്നിവർക്കും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. അവർ ശ്രവണശക്തിയിലും ശബ്ദാദിഗുണങ്ങളിലും, അണിമാദി എട്ടു സിദ്ധികളിലും പ്രബലരാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ദേവതകൾ ജനിച്ചത്. ലോകത്തിലെ ഈ ആസക്തിയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമെന്നു പറയുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപത്തിൽ, ജയന്മാർ സ്വയംഭുവ മാന്വന്തരത്തിൽ ജനിച്ചു, അവർ കീഴടക്കപ്പെട്ടു. സ്വാരോചിഷ മാന്വന്തരത്തിൽ അവർ തുഷിതന്മാരായി; ഉത്തരമിൽ സത്യന്മാർ; താമസയിൽ ഹരികൾ; ചരിഷ്ണവയിൽ വൈകുന്ഥന്മാർ; ചക്ഷുഷയിൽ സിദ്ധ്യന്മാർ; ഇപ്പോൾ, വൈവസ്വതയിൽ, അദിത്യന്മാർ. ധാത, ആര്യമൻ, മിത്ര, വരുണ, അംശ, ഭാഗ, ഇന്ദ്ര, വിവസ്വാൻ, പൂഷ, പർജന്യ—ഇവരാണ് ആ പത്തു അദിത്യന്മാർ.