കാവ്യ, ഹർഷ, കാശ്യപ, പൃഥു, ആത്രേയ, അഗ്നി, ജ്യോതിര്ധാമാ, ഭാർഗവ—ഇവരായിരുന്നു ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മഹർഷിമാർ. പിന്നീട്, താമസ മാനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ, പൗലഹ, വനപീഠ, ഗോത്ര വാസിഷ്ഠ, ചൈത്ര, പൗലസ്ത്യ—ഇവരും മഹർഷിമാരായി പ്രസിദ്ധരായി. താമസ മാനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ ആയിരുന്നവർ: ജനുവണ്ട, ശാന്തി, നര, ഖ്യാതി, ഭയ, പ്രിയഭൃത്യ, അവക്ഷി, പൃഷ്ടലോഡ, ദൃഢോദ്യത, ഋത, ഋതബന്ധു—ഇവരായിരുന്നു. ഇനി അഞ്ചാമത്തെ ചക്രത്തിൽ, ചാരിഷ്ണവ മാനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ദേവതാഗണങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. വസിഷ്ഠപുത്രനായ ചരിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രന്മാരായി അമൃതാസ്, ഭാഭൂതരാജസ്, വികുണ്ഠസ്, സസുമേധാസ് എന്നിവരായിരുന്നു; ഇവരിൽ പതിനാലും നാലും പ്രകാശമുള്ള ദേവതാഗണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്വത്ര, വിപ്രാഗ്നി, ഭാസ, സ്വ, പ്രത്യേതി, സ്ഥാമൃത, സുമതി, വാവിരാവ, വാചിനോദ, ശ്രവസ്—ഇവരായിരുന്നു അവരിൽ ചിലർ. പ്രവിറാശി, വാദ, പ്രാശ—ഇവരടക്കം പതിനാലു പേരാണ് അമൃതാഭാസ് എന്നറിയപ്പെട്ട ദേവതകൾ. മതി, സുമതി, ഋത, സത്യ, ആവൃതി, വിവൃതി, മദ, വിനയ—ഇവരും ഈ ദേവതകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഭാഭൂതരാജസിൽ ജേത, ജിഷ്ണു, സഹ, ദ്യുതിമാൻ, ശ്രവസ്—ഇവരുടെ പേരുകളാണ്. വികുണ്ഠന്മാരിൽ വൃഷഭേത്ത, ജയ, ഭീമ, ശുചി, ദാന്ത, യശോ, ദമ, നാഥ, വിദ്വാൻ, അജേയ, കൃശ, ഗൗര, ധ്രുവ—ഇവരും, പിന്നീട് സുമേധാസുകളിൽ മെധാ, മെധാതിഥി, സത്യമെധാ, പൃശ്രിമേധാ, അൽപമെധാ, ഭൂയോമേധാ തുടങ്ങിയവരും ഉണ്ട്. ദീപ്തിമേധാ, യശോമേധാ, സ്ഥിരമേധാ, സർവമേധാ, അശ്വമേധാ, പ്രതിമേധാ, മെധാവാൻ, മെധഹർത്താ—ഇവരും സുമേധാസുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആ സമയത്ത് ഇവരുടെ ഇന്ദ്രനായിരുന്നു ശക്തിയുള്ള വിഭു; വേദബാഹുവായി പൗലസ്ത്യനും, യജുര് എന്ന പേരിൽ കാശ്യപനും അറിയപ്പെട്ടു. ഹിരണ്യരോമൻ ആയിരുന്നു ആംഗിരസ, വേദശ്രീ ഭാർഗവ, ഊർദ്ധ്വബാഹു വാസിഷ്ഠൻ, പർജന്യ പൗലഹൻ, സത്യനേത്ര ആത്രേയൻ—ഇവരായിരുന്നു റൈവത മാനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ മഹർഷിമാർ. ഈ സൃഷ്ടി മഹാപുരാണമായി കരുതപ്പെടുന്നു; എല്ലാ അംഗങ്ങളിലും ശുദ്ധിയും ശക്തിയും ഉള്ളവൻ, ശത്രുവില്ലാതെ, പതാകയുയർത്തി, പ്രതിജ്ഞയിൽ ഉറച്ചവൻ—ഇവരാണ് അഞ്ചാമത്തെ ചരിഷ്ണവ മാനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ. സ്വാരോചിഷ, ഉത്തമ, താമസ, റൈവത—ഇവരാണ് പ്രിയവ്രത വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള നാലു മാനുമാർ. ആറാമത്തെ ചക്രത്തിൽ, ചാക്ഷുഷ മാനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ ദേവതകൾ—ആദ്യജനിച്ചവരും, ഭാവിയിൽ ജനിക്കാനുള്ളവരും, ദിവ്യമായ പൃഥുകന്മാരും, ശക്തിയുള്ള ലേഖാസും—ഇവയെല്ലാം അഞ്ച് ദേവതാഗണങ്ങളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി മാതാക്കളുടെ പേരുകളിൽ പറയപ്പെടുന്നു; അത്രിപുത്രന്റെ മക്കളായ പുത്രന്മാരും, ആരണ്യപ്രജാപതിയുടെ സന്തതികളും, ഓരോ ദേവതാഗണവും എട്ടു പേരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്തരീക്ഷ, വസുഹയ, അതിഥി, പ്രിയവത, ശ്രോത, മന്ത, സുമന്ത—ഇവരാണ് ആദ്യമായി പറയപ്പെടുന്നവർ. ശ്യേനഭദ്ര, പശ്യ, പഥ്യനേത്ര, മഹായശാ, സുമനാ, സുഗാന, റൈവത, സുപ്രചേതസ, ദ്യുതി, മഹാസത്ത്വ—ഇവരാണ് പ്രസിദ്ധമായ പുത്രന്മാർ. വിജയ, സുജയ, മനോദ്യാന, സുമതി, സുഭവരി, വിജ്ഞാത, അർഥപതി—ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ ദേവതകളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നവർ; ഇനി പൃഥുകന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അജിഷ്ട, ശാക്യന, വാനപൃഷ്ഠ, ശങ്കര, സത്യധൃഷ്ണു, വിഷ്ണു, വിജയ, അജിത—ഇവരാണ് ദിവ്യപൃഥുകന്മാർ. ഇനി ലേഖാസിനെക്കുറിച്ച് പറയാം: മനോജവ, പ്രഘാസ, പ്രചേത, മഹായശാ—ഇവരാണ്. വാത, ധ്രുവക്ഷിതി, അത്ഭുത, അവന, ബൃഹസ്പതി—ഇവരും ലേഖാസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവരിൽ മനോജവൻ മഹാശക്തിയോടെ ഇന്ദ്രനായി; ഉന്നത, ഭാർഗവ, ഹവിഷ്മാൻ (അംഗിരസിന്റെ പുത്രൻ) എന്നിവരും. സുധാമാ, കാശ്യപ, വാസിഷ്ഠ, വിരജ, അതിമാന, പൗലസ്ത്യ, സഹിഷ്ണു, പൗലഹ, മധുരാ, ത്രേയ—ഇവരും ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മഹർഷിമാർ. ഊരു, പൂരു, ശതദ്യുമ്ന, തപസ്വി, സത്യവാക്, കൃതി, അഗ്നിഷ്ടുദ, അതിരാത്ര, സുധ്യുമ്ന—ഇവരാണ് ഒമ്പത് മക്കൾ; അഭിമന്യു പത്താമൻ. ഇവർ നാദ്വാലി ജനിച്ച ചാക്ഷുഷ മാനുവിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. വൈവസ്വത മാനുവിന്റെ മഹാത്മാവായ സൃഷ്ടി ഇതുവരെ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി വിവരിച്ചു. ചാക്ഷുഷയുടെ ഉത്രാധികാരിയായവൻ കാശ്യപ വംശത്തിൽ ജനിച്ചു; അവനു ശേഷം വന്നവരെയും സത്യം പറഞ്ഞ് വിവരിക്കണം. സൂതൻ പറഞ്ഞു: ചാക്ഷുഷന്റെ സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി കേൾക്കുക; അവന്റെ വംശത്തിൽ വേനപുത്രനായ പൃഥു, മഹാശക്തിയോടെ ജനിച്ചു. മറ്റു പ്രജാപതിമാരായി ദക്ഷനും പ്രാചേതസനും; അത്രിപ്രജാപതി ഉത്താനപാദനെ പുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു. ദക്ഷന്റെ പുത്രൻ പ്രജാപതിയുടെ സന്തതിയിൽ രാജാവായി; സ്വായംഭുവമാനു ഒരു പ്രത്യേക ആവശ്യത്തിനായി അത്രിക്ക് അവനെ നൽകി. ഭാവിയിൽ വരുന്ന ചാക്ഷുഷ മാനുവിന്റെ കാലഘട്ടം വന്നാൽ, ആ ആറാമത്തെ മാനുവന്തരം ഞാൻ വിശദമായി ആമുഖത്തോടെ പറയാം. ഉത്താനപാദിന് നാലു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു: സുനൃത, വിത്തഭാവിനി, അദ്ധിധർമ്മ (ധ്രുവന്റെ മാതാവ്), ലക്ഷ്മി (ധർമ്മന്റെ ഭാര്യ) ഇവരിൽ നിന്ന് ശുചിസ്മിതാ എന്ന ശുദ്ധിയുള്ളവളും. ഉത്താനപാദിന് ധ്രുവ, കീർത്തിമാൻ, അയസ്മാൻ, വസു എന്നിങ്ങനെ നാലു പുത്രന്മാരും, ശുചിസ്മിതാ, മനസ്വിനി എന്നീ രണ്ടു പുത്രിമാരും, സ്വര എന്ന മറ്റൊരു പുത്രനും ജനിച്ചു. അങ്ങനെ മൂന്നു പുത്രന്മാരാണ് പ്രധാനമായി പറയുന്നത്. ശക്തനായ ധ്രുവൻ, മഹത്തായ കീർത്തി നേടുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, പത്തുദിവ്യവർഷം ഭക്ഷണമില്ലാതെ തപസ്യ ചെയ്തു. ആദ്യത്തെ ത്രേതായുഗത്തിൽ, സ്വായംഭുവമാനുവിന്റെ പുത്രപൗത്രനായ ധ്രുവൻ യോഗബലത്തിൽ ജീവിച്ച് അത്യന്തം മഹത്തായ പ്രശസ്തി തേടി. ബ്രഹ്മാവു സന്തോഷത്തോടെ അവനു നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനം നൽകി; ഉദയം അസ്തമയമില്ലാത്ത, ആനന്ദകരമായ, ലയമില്ലാത്ത ആ സ്ഥാനം. ധ്രുവന്റെ അതി വിശിഷ്ടമായ ഐശ്വര്യവും മഹത്വവും കണ്ട ദൈത്യാസുരാചാര്യനായ ഉശനാസ് ഒരു ശ്ലോകം പാടുകയും ചെയ്തു.