പൗരവ വംശത്തിൽ മഹത്പൗരവന് ഒരു പ്രസിദ്ധനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു; ആ മഹത്പൗരവന്റെ പുത്രനാണ് രുക്മരഥ എന്ന രാജാവ്. രുക്മരഥന്റെ പുത്രനായിരുന്നു സുപാർശ്വ എന്ന രാജാവ്; സുപാർശ്വന്റെ പുത്രനാണ് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ സുമതി. സുമതി മുതൽ again, ഗുണസമ്പന്നനും വിനീതനും ആയിരുന്ന സനതി എന്ന രാജാവ് ജനിച്ചു; സനതിയുടെ പുത്രനാണ് കൃത. കൃത മഹാത്മാവായ കൗതുമ ഹിരണ്യനാഭന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു. അവനാൽ സാമവേദ സംഹിതകൾ ഇരുപത്തിയൊന്ന് ശാഖകളായി പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ശാഖകൾ സാമഗന്മാർ രചിച്ച കിഴക്കൻ പാഠങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ പൗരവ വംശത്തിൽ കാർതി ഉഗ്രായുധ എന്ന ധീരനായ രാജാവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച് പൃഷതന്റെ പിതാവിനെ വധിച്ചു; പഞ്ചാലരാജാവായ ശക്തിയുള്ള നീലനും അവനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഉഗ്രായുധന്റെ വംശാവലിയിലായിരുന്നു പ്രശസ്തനായ ക്ഷേമ; ക്ഷേമത്തിൽ നിന്ന് വീരനായ സുവീര ജനിച്ചു, സുവീരത്തിൽ നിന്ന് നൃപഞ്ജയ, നൃപഞ്ജയയിൽ നിന്ന് വീരരഥ—ഇവരാണ് പൗരവന്മാർ എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. അജമീഢനും നീലിനിയും ചേർന്ന് നീല എന്ന രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു; അവൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തതിൽ നിന്ന് സുഷാന്തി ജനിച്ചു. സുഷാന്തിയുടെ പുത്രനാണ് പുരുജാനു, പുരുജാനുവിൽ നിന്ന് ഋക്ഷ ജനിച്ചു. ഋക്ഷയിൽ നിന്ന് മുദ്ഗല, ശ്രഞ്ജയ, ബൃഹദിഷു രാജാവ്, ധീരനായ യവീയാൻ, കംപില്യൻ എന്ന അഞ്ചാമൻ—ഇവരാണ് അവന്റെ പുത്രന്മാർ. ഈ അഞ്ചുപേർക്കും രക്ഷ കിട്ടാൻ അവരുടെ പിതാവ് പറഞ്ഞു: “ഈ അഞ്ചുപേരും സമൃദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹിച്ചവരാണ്.” അവരുടെ സംരക്ഷണം മതിയായിരുന്നു; ഇവർ പഞ്ചാലന്മാരായി പ്രശസ്തരായി. മുദ്ഗലയിൽ നിന്ന് മൗദ്ഗല്യർ ഉദ്ഭവിച്ചു—ക്ഷത്രിയ വംശത്തിൽ പിറന്ന ദ്വിജന്മാർ. അംഗിരസർ ഈ വംശത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു; അവർ കണ്ഠകുലത്തിൽ മുദ്ഗലന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. മുദ്ഗലയുടെ മൂത്ത പുത്രൻ വേദങ്ങളിൽ പാടവമുള്ളവനും മഹത്വം നേടിയവനുമായിരുന്നു. ഇന്ദ്രസേനയിൽ നിന്ന് ബദ്ധ്യശ്വ ജനിച്ചു; ബദ്ധ്യശ്വയിൽ നിന്ന് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചു, അവർ മേനക എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ദിവോദാസൻ എന്ന രാജർഷിയും പ്രസിദ്ധയായ അഹല്യയും—അഹല്യ ശാരദ്വതിന് ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. ആ മഹർഷികളിൽ പ്രഥമനായ ശതാനന്ദ അവളിൽ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രനാണ് സത്യധൃതി, വില്ലിനർവേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ. ഒരു ദിവസം സത്യധൃതി ഒരു അപ്സരസ്സിനെ കണ്ട്, അവന്റെ വീര്യം ഒരു കാവിൽ വീണു; അവിടെ ചേർന്നു. ദയാലുവായ ശാന്തനു വേട്ടയാടുമ്പോൾ ആ കുഞ്ഞിനെ എടുത്തു വളർത്തി; അവൻ കൃപ എന്നായി പ്രശസ്തനായി, അവനിൽ നിന്നാണ് ഗൗതമി എന്ന കൃപി ജനിച്ചത്. ഇവരാണ് ശാരദ്വതിന്റെ സന്തതികൾ, ഋതഥ്യർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഗൗതമവംശജർ. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദിവോദാസന്റെ സന്തതിയെ പറയാം. ദിവോദാസന്റെ ഉത്തമപുത്രനാണ് മിത്രയു, വേദങ്ങളിൽ പ്രഗത്ഭനായ രാജാവ്; മിത്രയുവിൽ നിന്ന് സ്മൃത ജനിച്ചു—ഇവരും ഈ വംശത്തിൽപ്പെടുന്നു. ഇവരും ഈ വംശത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ച്, ക്ഷത്രിയ ബന്ധമുള്ള ഭാര്ഗവർ ആയി. അവരിൽ നിന്ന് പണ്ഡിതനായ രാജാവ് ച്യവനൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് പ്രതിരഥ ജനിച്ചു. ച്യവനനിൽ നിന്ന് ധീരനായ സുദാസ ജനിച്ചു; സുദാസിന് സൗദാസ, സഹദേവ, സോമക എന്നീ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അജമീഢൻ വംശം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ വീണ്ടും ജനിച്ചു; സോമകനാണ് അവന്റെ പുത്രൻ, ആ മഹാനായ സോമകയ്ക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. അജമീഢന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മഹാത്മാവായ സോമകന്റെ ഇളയവനാണ് പൃഷത, ദ്രുപദന്റെ മുത്തശ്ശൻ. അവന്റെ പുത്രനാണ് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ധൃഷ്ടകേതുവാണ് അവന്റെ പുത്രൻ. അജമീഢന്റെ പ്രധാനഭാര്യയായ ധൂമിനി പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവൾ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ നൂറു വർഷം കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു; അല്പാഹാരം കഴിച്ച്, യജ്ഞാഗ്നിയോട് ജാഗരികയായിരുന്നു. ആ മഹാവ്രതയുള്ള സ്ത്രീ ദിവസം രാത്രി കുശത്തിലമേൽ മാത്രമേ ഉറങ്ങാറുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവളിൽ ധൂമ്രവർണയിൽ ശക്തനായ അജമീഢൻ ജനിച്ചു. അവൻ ധൂമ്രവർണയിൽ നിന്ന് സീതയുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ ഋക്ഷയെ ജനിപ്പിച്ചു; ഋക്ഷയിൽ നിന്ന് സംവരണൻ ജനിച്ചു, സംവരണനിൽ നിന്ന് കുരു ജനിച്ചു. പ്രയാഗത്തിലെത്തിയ കുരു അവിടെ കുരുക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചു; ആ മഹാശക്തൻ വർഷങ്ങളോളം അതിനെ ഉഴുതു. ഉഴുതുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി ഒരു വരം നൽകി; ആ ഭൂമി പുണ്യവും മനോഹരവും സത്സംഗമെന്നും ആയി. കുരുവിന്റെ സന്തതികൾ, കുരുക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നവരാണ് രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ. കുരുവിന് പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രന്മാർ സുദന്വനും ജഹ്നുവുമാണ്. പരീക്ഷിത് മഹാരാജാവായിരുന്നു, അവന്റെ പുത്രനാണ് അരിമർദ്ദനൻ. സുദന്വന്റെ പുത്രനാണ് സുഹോത്രൻ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രശസ്തൻ. ച്യവനൻ അവന്റെ പുത്രനായിരുന്നു, ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും പ്രഗത്ഭൻ. ച്യവനന്റെ പുത്രനാണ് കൃത, മഹാതപസ്സോടെ യജ്ഞങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. രാജാവ് പ്രസിദ്ധനായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു—ഇന്ദ്രന്റെ സ്നേഹിതനും വീരനുമായ വസു, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചവൻ, വിദ്യോപരിചരനെന്നുമറിയപ്പെട്ടവൻ. വിദ്യോപരിചരനിൽ നിന്ന് ഗിരികയിൽ ഏഴുപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: മഹാരഥ, ഭാഗധര, പ്രശസ്തനായ ബൃഹദ്രഥ, പ്രത്യാഗ്രഹ, കുശ (മണിവാഹനൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), മാതൈല്യ, ലലിത്ത, ഏഴാമനായി മത്സ്യകാല. ബൃഹദ്രഥന്റെ പുത്രനാണ് പ്രശസ്തനായ കുശാഗ്രൻ. കുശാഗ്രന്റെ പുത്രനാണ് ബലശാലിയായ ഋഷഭൻ. ഋഷഭന്റെ പുത്രനാണ് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ പുഷ്പവാൻ. പുഷ്പവാനിൽ നിന്ന് ധീരനായ സത്യഹിത രാജാവ് ജനിച്ചു. അവന്റെ പുത്രനാണ് സുധന്വൻ; അവനിൽ നിന്ന് ഔർജ്ജ എന്ന പ്രഭാവശാലി ജനിച്ചു. ഔർജ്ജയിൽ നിന്ന് നഭസ, അവനിൽ നിന്ന് ശക്തനായ ഒരാൾ ജനിച്ചു. അവൻ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി പിറന്നു, പ്രായത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വീണ്ടും ചേർന്നു; ജരാസന്ധൻ എന്ന ധീരനായവൻ അങ്ങനെ ജനിച്ചു.