ത്വഷ്ടൃയുടെ മഹാനായ പുത്രൻ ത്രിശിരാസായിരുന്നു, അനേകം രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ. വിശ്വകർമ്മ, യമ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നവൻ, വിശ്വരൂപന്റെ അനിയൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ദിവ്യശക്തിയുള്ള ഭൃഗുർഷിമാർ ജനിച്ചു; ഇവർ പന്ത്രണ്ടുപേരാണ്, ദേവതയായ ഭർത്യ ഇവരെ പ്രസവിച്ചു. കാവ്യന്മാരും ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. ഭുവനൻ, ഭാവനൻ, ക്രതു, ശ്രവ, മൂർദ്ധാ, വ്യശയ, വ്യശ്രുഷ, പ്രസവ, അജ എന്നീ പന്ത്രണ്ടു മഹർഷിമാരാണ് ഭൃഗുർഷിമാരായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ യാഗദേവതകളായി പ്രസിദ്ധരാണ്. പോളോമി ഭർത്യയ്ക്ക് ഒരു മഹാപണ്ഡിതനും, ആത്മനിയന്ത്രണവും ശക്തിയും ഉള്ള പുത്രൻ ജനിച്ചു. ഗർഭത്തിൽ എട്ടാം മാസത്തിൽ ക്രൂരമായ ഒരു പ്രവൃത്തിയാൽ പീഡിതനായ ച്യവനൻ ജനിച്ചു; അവൻ പ്രചേതസിന്റെ പുത്രനാണ്. ച്യവനന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് പ്രചേതസിൽ നിന്ന് അദ്ധ്വാനൻ എന്ന വാർദ്ധക്യരഹിതൻ ജനിച്ചു. ഭാർഗവൻ സുകന്യയോടൊപ്പം ആത്മവാൻ, ദധീച എന്നീ രണ്ട് മഹാത്മാക്കളെ പ്രസവിച്ചു. ദധീചയും സരസ്വതിയും ചേർന്ന് സാരസ്വതനെ പ്രസവിച്ചു; ആത്മവാന്റെ ഭാര്യയായത് നാഹുഷവംശത്തിൽ പെട്ട രുചി എന്ന മഹിളയായിരുന്നു. ആത്മവാനിൽ നിന്ന് മഹാപ്രസിദ്ധനായ ഊർവ എന്ന മഹർഷി ജനിച്ചു; അവൻ ഉരുവിൽ നിന്ന് പിളർന്നുപിറന്നവനായിരുന്നു, തീപോലെ ദീപ്തിയുള്ളവൻ. ഋചികനും സത്യവതിക്കും ജമദഗ്നി ജനിച്ചു; ഭൃഗുവംശത്തിൽ രുചിയിൽ നിന്ന് രുദ്രവംശവും വിഷ്ണുവംശവും ഉദിച്ചുവന്നു. അഗ്നിയുടെ വിഷ്ണുവംശത്തിൽ നിന്ന് ജമദഗ്നി ജനിച്ചു; ജമദഗ്നിയുടെ ഭാര്യയായിരുന്ന റെണുകയിൽ നിന്ന് രാമൻ ജനിച്ചു. ഈ രാമൻ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യശക്തിയുള്ളവനും ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയഗുണങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്നവനും അളവറ്റ തേജസ്സുള്ളവനുമായിരുന്നു. ഊർവയിൽ നിന്ന് നൂറു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ജമദഗ്നിയുടെ വംശത്തിലും അനേകം ഭാർഗവപുത്രന്മാർ അനന്തരമായി ജനിച്ചു. മറ്റു മഹർഷിമാരിൽ പലരും ഭാർഗവശാഖകളായും അറിയപ്പെടുന്നു: വത്സ, വിശ്വ, അശ്വിഷേണ, പാണ്ഡ, പഥ്യ, ശൗനക എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ശാഖകൾ ഭാർഗവവംശത്തിൽ പെടുന്നു. ഇനി അഗ്നിയുടെ സന്തതിയായ ആംഗിരസരുടെ വംശം ശ്രവിക്കൂ. ഇവരിൽ നിന്ന് ഭാരദ്വാജന്മാർ, ഗൗതമന്മാർ, പ്രധാന ആംഗിരസന്മാർ എന്നിങ്ങനെ ഉജ്ജ്വലവും ശക്തിയുമുള്ള ദേവതകൾ ജനിച്ചു. മാർീചിയുടെ മകൾ സുരൂപ, കാർദ്ദമീ, സ്വരാട്, മനുവിന്റെ മകൾ പത്യാ—ഇവരാണ് അഥർവന്റെ ഭാര്യമാർ. ഇവർ ആംഗിരസരുടെ ഭാര്യമാരാണ്; ഇവരിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച സന്തതിയെ ഞാൻ പറയാം. അഥർവനിൽ നിന്ന് വംശം നിലനിർത്തിയ പുണ്യാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. സുരൂപയിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതി, സ്വരാട്ടിൽ നിന്ന് ഗൗതമൻ, വാമദേവൻ, ഉതഥ്യൻ, ഉശിജ് എന്നിങ്ങനെ മഹാഋഷിമാർ ജനിച്ചു. പത്യയിൽ നിന്ന് ധിഷ്ണു, മാനസയിൽ നിന്ന് സംവർത്തൻ, വികിത, ആയസ്യ, ഉതഥ്യന്റെ പുത്രനായ ശരദ്വാൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. അശിജ, ദീർഘതമ, വാമദേവന്റെ പുത്രനായ ബൃഹദുത്ത, ധിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രന്മാരായ സുധൻവൻ, സുധൻവനിൽ നിന്ന് ഋഷഭൻ; രഥകാരന്മാർ ദൈവമുനികളായും പ്രസിദ്ധരാണ്; ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രനായ ഭാരദ്വാജൻ മഹാപ്രസിദ്ധനും മഹത്വമുള്ളവനുമാണ്. ഇനി സംവർത്തനും ആംഗിരസനും, ദേവതകളിലെ ആംഗിരസന്മാരും ശ്രവിക്കൂ; ബൃഹസ്പതിയുടെ അനിയന്മാരാണ് ദേവതകളിലെ ആംഗിരസന്മാർ. സുരൂപയിൽ നിന്ന് ആംഗിരസിന് ജനിച്ച പത്തു പുത്രന്മാരാണ് ഔരസ ആംഗിരസന്മാർ: ഔദാര്യ, ആയു, ധനുർ, ദക്ഷ, ദർഭ, പ്രാണ, ഹവിഷ്മാൻ, ഹവിഷ്ണു, ക്രതു, സത്യ—ഇവരാണ്. അയസ്യയിൽ നിന്ന് ഉതഥ്യൻ, വാമദേവൻ, ഉശിജ്; ഭാരദ്വാജന്മാർ, ശാംകൃതികർ, ഗാർഗ്യ-കാണ്വർ, അതീതരർ എന്നിവരും ജനിച്ചു. മുദ്ഗലർ, വിഷ്ണുവൃദ്ധർ, ഹരിതർ, വായവസ്, ഭാക്ഷ, ഭാരദ്വാജർ, ആർഷഭർ, കിംഭയർ എന്നിവരും ഈ വംശത്തിൽ പെടുന്നു. ഇവയാണ് ആംഗിരസരുടെ പത്തു, അഞ്ചു ശാഖകൾ; മറ്റു പല ആംഗിരസന്മാരും മറ്റു ഋഷിമാരിലും അവരിൽ പുറത്തും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഇനി, മനുഷ്യരിൽ അഗ്രഗണ്യനായ മാർീചിയുടെ വംശം ഞാൻ വിവരിക്കാം. അവന്റെ സന്തതികളിൽ നിന്ന് സകല ചല-അചല ജഗത്തും ഉത്ഭവിച്ചു. മാർീചി സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ ജലങ്ങളിൽ ധ്യാനം ചെയ്തു; അപ്പോൾ സകല ഗുണങ്ങളാലും സന്താനസമൃദ്ധിയാലും ദീപ്തിയാലും സമ്പന്നനായ ഒരു പുത്രൻ അവിടെ ജനിച്ചു. ദിതി എന്നാണവനെ ജ്ഞാനികൾ മാന്യനായി, സ്തുത്യർഹനായി, മനസ്സിൽ ആരാധനാർഹനായി കണക്കാക്കുന്നത്. അപ്പോൾ സകല ജലങ്ങളെയും വിളിച്ചു, പ്രഭു അവയിലായിരുന്നു; അവയിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, അവിടെയാണ് ഒരു പുത്രനെ സൃഷ്ടിച്ചത്. സൃഷ്ടികർത്താവായ അരിഷ്ടനെമി എന്ന പ്രഭു, അപരിമിതനായവൻ, വധൗവേശത്തിൽ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന മാർീചിയെ ജനിപ്പിച്ചു. പുത്രാഗ്രഹത്താൽ അവൻ ജലങ്ങളിൽ നില്ക്കുകയും, സദാചാരികളുടെ ഉപദേശങ്ങൾ കേട്ട് ഏഴായിരം വർഷം ധ്യാനിക്കുകയും ചെയ്തു; അങ്ങനെ അവൻ അപരിമിതനായി. സവിതൃജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള കശ്യപൻ അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമമായവനായി; ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ബ്രാഹ്മണാംശമായി അവൻ ജനിക്കുന്നു. ഡക്ഷൻ തന്റെ പുത്രിമാരുടെ കാരണത്താൽ ആണെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, സന്തതികൾ കോപത്തോടെ 'കശ്യ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മദ്യം കുടിച്ചു. ഹശ്ചേക്കസ എന്നത് ബ്രഹ്മാമദ്യമെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു; കശ്യ എന്നത് മദ്യമാണെന്ന് ഋഷിമാർ പറയുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് കശ്യപൻ എന്ന പേര് വന്നത്. കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞതിനാൽ ഡക്ഷൻ കോപത്തോടെ കശ്യപനെ ശപിച്ചു. പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ഡക്ഷൻ തന്റെ പുത്രിമാരെ കശ്യപനോട് കല്യാണം ചെയ്തു നൽകി; ഇവർ എല്ലാവരും വേദപഠനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളുമാണ്. ഈ വരുൺമുനികളുടെ പവിത്രചരിതം അറിഞ്ഞാൽ ദീർഘായുസ്സും ധർമ്മവും ശുദ്ധിയും പരമാനന്ദവും ലഭിക്കും; അതു വായിക്കുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാകും. അപ്പോൾ എല്ലാ മഹർഷിമാരും വീണ്ടും രോമഹർഷണനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു: “ഏഴാമത്തെ സൃഷ്ടിക്കുശേഷം, ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത്, സ്വയംസിദ്ധമായ വൈവസ്വത മനുവിന്റെ സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു.” സ്വയംഭുവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഡക്ഷൻ സ്വയം സകല ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു; ഡക്ഷൻ ചല-അചല ജീവികൾ സൃഷ്ടിച്ചു, വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ. അപ്പോൾ ഡക്ഷൻ നാലു വിധത്തിൽ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു: ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, മുട്ടയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, ഈർപ്പത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, നിലത്തിൽ നിന്ന് ഉല്പന്നമാകുന്നവർ. പത്തായിരം വർഷം കഠിനമായ തപസ്സും യോഗശക്തിയും പ്രാപിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ഇത് ചെയ്തത്. പ്രസിദ്ധനായ ഡക്ഷൻ തന്റെ ശരീരം വിഭജിച്ച് മനുഷ്യരെ, പാമ്പുകളെ, രാക്ഷസന്മാരെ, ദേവന്മാരെ, അസുരന്മാരെ, ഗന്ധർവന്മാരെ—തന്നെപ്പോലെ രൂപം, സമ്പത്ത്, തേജസ് എന്നിവയുള്ള ദൈവീകസങ്കല്പങ്ങളായ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. അങ്ങനെ, സന്തോഷത്തോടെ വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, മനസ്സിൽ നിന്ന് ഉല്പന്നമായ അനേകം ചല-അചല ജീവികളെ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു.