അവളുടെ പുത്രന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തരും മഹത്വമുള്ളവരുമായിരുന്നതിൽ മൂന്ന് പേരാണ് — അങ്ങദൻ, കുമുദൻ, ശ്വേതൻ; അതുപോലെ ശ്വേത എന്നൊരു പുത്രിയുമുണ്ടായിരുന്നു. അവഗഹ, ചിത്ര, ശൂര, ചിത്രവര, ചിത്രസേന എന്നിവരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരായിരുന്നു; ചിത്രവതി എന്നൊരു പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. തുമ്പ, തുമ്പബാന, ജനസ്തംഭ — ഇവരിൽ രണ്ടുപേരെയാണ് ഉപംഗയുടെ പുത്രന്മാരായി ഓർമ്മിക്കുന്നത്; വജ്രര, ക്ഷിപ്ര എന്നിവരും അകത്തുണ്ട്. ഭൂരിന്ദ്രനും ഭൂരി എന്ന രണ്ടുപേരും ഗാവേഷയുടെ പുത്രന്മാരായിരുന്നു; യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ പുത്രിയായി പ്രശസ്തയായ സുതാനുര് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്ന് അശ്വസുതയുടെ പുത്രനായ പ്രശസ്തനായ വജ്ര ജനിച്ചു; വജ്രയുടെ പുത്രനാണ് പ്രതിബാഹു, അവന്റെ പുത്രനാണ് സുചാരു. കശ്മ എന്നവൾ സംബയുടെ പരാക്രമശാലിയായ പുത്രനായ സുപാർശ്വയെ പ്രസവിച്ചു; മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരിൽ മൂന്ന് കോടി പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന അറുപതിനായിരം ശക്തിയും പ്രഭയുമുള്ള പുത്രന്മാർ, ദൈവീകാംശം ഉൾക്കൊണ്ടവരും, മഹാശക്തിയുള്ളവരുമായിരുന്നു. ദൈവങ്ങളും മഹാസുരന്മാരും, യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ, മനുഷ്യരായി ജനിച്ച് ലോകത്തെ ഉപദ്രവിച്ചു; അവരെ നശിപ്പിക്കാൻ അവർ യാദവകുലത്തിൽ ജനിച്ചു. മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ പതിനൊന്ന് വംശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; എല്ലാ ആകന്മാരും മറ്റുള്ളവരും വൈഷ്ണവവംശത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതാണ്. വിഷ്ണു തന്നെയാണ് അവരിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി, അളവായും പ്രഭുവായും നിലകൊണ്ടത്; അവനോടനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചവരാൽ മനുഷ്യർ എല്ലാവരും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ വൃഷ്ണികുലത്തിന്റെ ഉത്ഭവം സംക്ഷിപ്തമായും വിശദമായും വിവരിച്ചു; ഇതു പറയുന്നതിലൂടെ ആഗ്രഹിച്ച പ്രസിദ്ധി നേടാൻ ശ്രമിച്ചു. ഇനി, മനുഷ്യന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും സ്വഭാവം എങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നു കേൾക്കൂ: സങ്കർഷണൻ, വാസുദേവൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, സംബ — ഇവരും അനിരുദ്ധനും — ഈ അഞ്ചുപേരും വംശത്തിലെ പ്രശസ്ത വീരന്മാരാണ്. സപ്തർഷിമാർ, കുബേരൻ, യക്ഷൻ, മനിവരനും ഇവരോടൊപ്പം ഉണ്ട്. ശാലകി, ബദര, പണ്ഡിതനായ ധൻവന്തരി, മഹാദേവനായ നന്ദിനൻ, ശാലങ്കായനൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, ആദിദേവൻ, ജിഷ്ണു — ഇവരും ദൈവികരൂപമുള്ളവരാണ്. വിഷ്ണു എന്തിനാണ് ജനിച്ചത്, എത്ര ജന്മങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, ഭാവിയിൽ എത്ര രൂപങ്ങൾ മഹാത്മാവിന് ഉണ്ടാകും? ബ്രഹ്മാവിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ, യുഗാന്തത്തിൽ, വീണ്ടും വീണ്ടും മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? കൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും, അവന്റെ വിവിധ ശരീരങ്ങളിൽ ചെയ്ത പ്രവർത്തികളും വിശദമായി കേൾക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഗുരുവേ, അവന്റെ കർമ്മങ്ങളുടെ ക്രമവും അവതാരങ്ങളും സ്വഭാവവും — സൂതൻ, ദയവായി ഇതെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയേണ്ടതുണ്ട്. ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന, ജ്ഞാനിയായ, ഭാഗ്യശാലിയായ വിഷ്ണു എങ്ങനെ വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ വാസുദേവനായി ജനിച്ചു? അമരന്മാർ എന്ത് പുണ്യമാണ് ചെയ്തതെന്ന്, ദിവ്യലോകം വിട്ട്, ദൈവം മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വന്നത് എന്തിനാണ്? ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും നേതാവായ ഹരി, ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും ആദികാരണം, ദിവ്യാത്മാവായ അവൻ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? മനസ്സിൽ ചക്രം തിരിക്കുന്നവൻ, ചക്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, മനുഷ്യരിൽ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു? എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പശുപാലനം പ്രചരിപ്പിച്ചവൻ, വിഷ്ണു, ഭാഗവാൻ, പശുക്കളോടൊപ്പം പോയി, എങ്ങനെ ഗോപാലനായി? സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായി, മഹാഭൂതങ്ങൾ വിഭജിച്ച് സൃഷ്ടിച്ചവൻ, ഭാഗ്യവാനായ അവൻ ഭൂമിയിൽ സ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ എങ്ങനെ പിടിയിലായി? മൂന്ന് പടികൾ കൊണ്ട് ലോകങ്ങൾ ജയിച്ച്, വിശ്വത്തിന്റെ മാർഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചവൻ, മൂന്നു പരമപുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. കാലാന്ത്യത്തിൽ ജലരൂപം സ്വീകരിച്ച് ലോകം കുടിച്ചവൻ, ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ മാർഗത്തിൽ ലോകത്തെ ഏകസമുദ്രമാക്കി. പുരാതനകാലത്ത് വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച് ഭൂമിയെ ജയിച്ച് ദേവന്മാർക്ക് അർപ്പിച്ചവൻ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ. സിംഹരൂപം സ്വീകരിച്ച് വീണ്ടും വിഭജിച്ച്, മുമ്പ് മഹാബലശാലിയായിരുന്ന ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സംഹരിച്ചവൻ. ഓർവ എന്ന അഗ്നിരൂപം, സമ്വർത്തകാഗ്നിയായി, പാതാളത്തിൽ വസിച്ച് സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ജലഹവിയെടുത്തവൻ. ഓരോ യുഗത്തിലും ആയിരം കാലുകൾ, ആയിരം കിരണങ്ങൾ, ആയിരം തലകൾ ഉള്ള ദൈവം എന്നാണ് അവനെ വിളിക്കുന്നത്. അവന്റെ നാഭികമലത്തിൽ നിന്ന് പിതൃലോകം ഉദിച്ചുവന്നു; ലോകം ഏകസമുദ്രം ആയപ്പോൾ, അതിൽ നിർമ്മലമായ ഒരു താമര ഉദിച്ചു. താരകാമയയുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിച്ചത്, എല്ലാ ദേവതാരൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, സർവ്വായുധധാരിയായി. ഗരുഡപ്പുറത്ത് കയറി, ക്ഷീരസാഗരത്തിന്റെ വടക്കേ തീരത്ത് കാലനെമിയെ സംഹരിച്ച്, അവിടെയുള്ള മഹാന്ധകാരണിൽ നിത്യധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചവൻ. പഴയകാലത്ത് ആദിതി അവനെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു, ദിവ്യതപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ പ്രകാശം നേടി; ഗർഭത്തിലിരിക്കെ തന്നെ ദൈത്യസേനകളാൽ ഉപദ്രവിക്കപ്പെട്ട ഇന്ദ്രനെ അതീവ ലഘൂകരിച്ചവൻ. കാറ്റ് ലോകങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ പറത്തി, ദൈത്യന്മാരെ ജലത്തിൽ തള്ളിയപ്പോൾ, ആദിദേവൻ സ്വർഗ്ഗദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു, പുരുഹൂതനെ അവരുടെ നേതാവാക്കി. അവൻ നിയമപ്രകാരം ഗാർഹപത്യാഗ്നി, അന്വാഹാര്യപചനാഗ്നി, ആഹവനീയാഗ്നി, കുശശ്രവ എന്ന യാഗവേദി സ്ഥാപിച്ചു. അവൻ അഭിഷേകപാത്രം, ഹവനദണ്ഡം, അവഭൃതസ്നാനം, യാഗത്തിൽ ത്രിവിധ ഹവികൾ എന്നിവയും നിർവഹിച്ചു. ദേവന്മാർക്ക് ഹവികൾ, പിതൃകൾക്ക് പിണ്ടങ്ങൾ, യാഗവിധിയനുസരിച്ച് ഭോഗത്തിനായി നിശ്ചയിച്ചു; യാഗങ്ങളിൽ അവനാണ് യാഗം തന്നെ. യാഗശിലകൾ, സമിധുകൾ, ഹവനദണ്ഡം, സോമം, ശുദ്ധീകരകൻ, വേലികൾ, യാഗസാമഗ്രികൾ, യാഗാഗ്നികൾ എന്നിവയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. അത്യുത്തമമായ അശ്വമേധാദി യാഗങ്ങൾ, യജ്ഞകർമ്മങ്ങൾ, യജ്മാനന്മാർ, പുരോഹിതന്മാർ എന്നിവയെ ഉജ്ജ്വലമായി സൃഷ്ടിച്ചവൻ അവനാണ്.