വായുപുരാണമ്

അന്നേ സമയം, ക്ഷേണക എന്നൊരു അസുരൻ, പൂർണ്ണമായും ശൂന്യമായിരുന്ന വാരാണസിയിൽ കടന്നു വന്നു. ഈ നഗരം അതിനുമുമ്പ് മഹാനായ നികുംബൻറെ ശാപം മൂലം, ആയിരം വർഷം വീതം വീണ്ടും വീണ്ടും ശൂന്യമായി നിലനിൽക്കേണ്ടതായി വന്നിരുന്നു. ആ ശാപം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന ഉടൻ, ജനങ്ങളുടെ നായകനായ ദിവോദാസൻ, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ, ഗോമതീനദിയുടെ തീരത്ത്, മനോഹരമായ ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ഇതുകണ്ട മഹർഷികൾ ചേർന്ന് ചോദിച്ചു: “നികുംബൻ മുമ്പ് വാരാണസിയെ എന്തിനാണ് ശപിച്ചത്? മഹാനായ ആ ധാർമികൻ ഈ പുണ്യഭൂമിയെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ശപിച്ചത്?” സൂതൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: രാജർഷിയായ ദിവോദാസൻ ആ നഗരം സ്വന്തമാക്കി, അതിൽ വസിച്ചു; ആ മഹാബലശാലിയായ രാജാവ് ആ നഗരത്തിൽ സമൃദ്ധിയായി പാർത്തു. അപ്പോഴേക്കും മഹേശ്വരൻ, തന്റെ പ്രിയഭാര്യയോടൊപ്പം, ദേവതകളുടെ ഇടയിൽ ജീവിതം നയിച്ചു. ദേവതകളുടെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള, തപസ്സിൽ സമൃദ്ധരായ ഗണങ്ങൾ, മഹാദേവിയുടെ മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. മഹാദേവൻ അതിൽ ആഹ്ലാദിച്ചു, പക്ഷേ മേനാദേവി അതിൽ സന്തോഷിച്ചില്ല; അവൾ ദൈവത്തെയും ദേവിയെയും നിരന്തരം കുറ്റം പറഞ്ഞു. അവൾ പറഞ്ഞു: “നിന്റെ ഭർത്താവായ മഹേശ്വരൻ എന്റെ അടുത്ത് യോജ്യനല്ല; ഇവിടെയെല്ലാം ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ്, എങ്കിലും അവൻ നിർഭാഗ്യമായി ഈ സ്ഥലത്ത് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു, പാപമില്ലാത്തവളേ.” അമ്മയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവി, സ്ത്രീസ്വഭാവം കൊണ്ടു അതു സഹിക്കാനാവാതെ, ചേർത്തു ചിരിച്ച്, വരദായകിയായി ഹരന്റെ അടുക്കൽ പോയി. മുഖം താഴ്ത്തി ദേവി മഹാദേവനോട് പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, ഞാൻ ഇവിടെ തുടരാനാഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ദയവായി എന്നെ നിന്റെ സ്വന്തം ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.” അപ്പോൾ മഹാദേവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വാസയോഗ്യമായ സ്ഥലം തിരഞ്ഞു, ഭൂമിയിൽ വാരാണസിയെ, അതായത് ആ പുണ്യഭൂമിയെ, തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ദിവോദാസൻ ആ നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നതായി അറിഞ്ഞ ഭവൻ, തന്റെ അരികിൽ നിന്നിരുന്ന ഗണേശനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: “ഗണപതിയേ, നീ വാരാണസിയിൽ ചെന്നു അതിനെ ശൂന്യമാക്കണം. എന്നാൽ, അതിവിശാലശക്തിയുള്ള രാജാവിനോട് സാവധാനം പെരുമാറണം.” അപ്പോൾ നികുംബൻ വാരാണസിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, മങ്കന എന്ന ഒരു കത്തിക്കാരന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. “ഞാൻ നിന്നെ സമ്പന്നനാക്കും; എന്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം തിരഞ്ഞ്, എന്റെ രൂപത്തിൽ ഒരു വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ച് നഗരത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കു,” എന്നു നികുംബൻ പറഞ്ഞു. സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ടതുപോലെ, മങ്കൻ രാജാവിന്റെ അനുമതിയോടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിർവഹിച്ചു. അവിടെ എല്ലായ്പ്പോഴും വലിയ ആരാധനകൾ നടന്നു—ഗന്ധം, ധൂപം, പുഷ്പമാലകൾ, മറ്റ് ഭംഗിയുള്ള സമർപ്പണങ്ങൾ എന്നിവയോടെ. അന്നദാനങ്ങൾ കൊണ്ടും ആ ആരാധന അതിശയകരമായി; അങ്ങനെ ഗണപതി അവിടെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കപ്പെട്ടു. നഗരങ്ങൾക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് വരങ്ങൾ—മക്കൾ, സ്വർണ്ണം, ദീർഘായുസ്, മറ്റു ഇഷ്ടസൗഭാഗ്യങ്ങൾ—അവിടുത്തെ ദേവൻ നൽകുന്നു. രാജാവിന്റെ പ്രധാനഭാര്യയായ സുനാമധുരയായ സുവശാ, ഭർത്താവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മക്കൾക്കായി അവിടെ എത്തി. വലിയ പൂജകൾ നടത്തി, രാജ്ഞി മക്കൾക്കായി പ്രാർത്ഥിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും അവൾ മക്കൾക്കായി അവിടെ എത്തി. എന്നാൽ, നികുംബൻ മക്കൾക്കായുള്ള വരം നൽകുന്നില്ല; അതിന് ഒരു കാരണം ഉണ്ടായിരുന്നു. രാജാവ് അതിൽ കോപിതനാകുമ്പോൾ, പ്രത്യേകമായൊരു സംഭവം സംഭവിക്കും. ഒടുവിൽ, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് രാജാവിൽ ക്രോധം പടർന്നു. അതിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ വലിയ കവാടത്തിൽ ഒരു ജീവിയെ അവൻ നൽകുന്നു. സ്നേഹത്താൽ നൂറുകണക്കിന് വരങ്ങൾ ദാനം ചെയ്തിട്ടും, മറ്റൊന്നും സംഭവിച്ചില്ല; രാജാവിന്റെ ജനങ്ങൾ തന്റെ നഗരത്തിലും ഗണപതിയെ എപ്പോഴും ആരാധിച്ചു. അവിടുത്തെ രാജ്ഞി പലതവണ മക്കൾക്കായി പൂജ നടത്തി; എങ്കിലും, ദേവൻ മക്കളെ നൽകുന്നില്ല—അങ്ങിനെ, “എനിക്ക് മക്കളെ നൽകാത്ത, ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുന്ന ഈ കൃതഘ്നൻ ഇനി എന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് യോജ്യനല്ല; അതിനാൽ, ഞാൻ ഈ പാപിയുടെ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിക്കും,” എന്ന് രാജാവ് ഉറച്ചു തീരുമാനിച്ചു. പാപബുദ്ധിയുള്ള രാജാവ്, ദുഷ്ടചിന്തയോടെ, ഗണപതിയുടെ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിച്ചു. ക്ഷേത്രം തകർത്തതറിഞ്ഞ ദേവൻ രാജാവിനരികിൽ എത്തി: “എന്നോട് പാപം ചെയ്തതൊഴികെ, നീ കാരണമില്ലാതെ ക്ഷേത്രം തകർത്തു. അതിനാൽ, നിന്റെ നഗരം ഉടൻ ശൂന്യമായിത്തീരും,” എന്ന് ശപിച്ചു. അങ്ങനെ, ആ ശാപം മൂലം വാരാണസിയും ശൂന്യമായി. നികുംബൻ നഗരം ശപിച്ച്, മഹാദേവനിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി; മഹാദേവൻ, പരമാത്മാവായി, ആ നഗരത്തെ ശൂന്യമാക്കി. ദൈവികതയിൽ മഹാദേവിയോട് തുല്യനായ ദേവി അവിടെ ആസ്വദിച്ചു; ദേവിയും സന്തോഷിച്ചപ്പോൾ മഹേശ്വരനും ആഹ്ലാദിച്ചു. എന്നാൽ, ഭവനത്തിന്റെ അതിശയത്താൽ ദേവിക്ക് സന്തോഷം തോന്നിയില്ല; ദേവിയുടെ ലീലക്കായി, ഭവൻ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ഈ ഭവനം വിട്ടുപോകില്ല, അവിമുക്തം എന്റെ ഭവനമാണ്.” ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, “അവിമുക്തം തന്നെയാണ് എന്റെ ഭവനം,” എന്നു ദേവിയോട് പറഞ്ഞു. “ഞാൻ പോകുന്നില്ല, ദേവിയേ; നീ പോകാമെങ്കിലും ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കും.” അതുകൊണ്ട്, അവിടം ഭവൻ അവിമുക്തം എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അങ്ങനെ, വാരാണസി ശപിക്കപ്പെട്ടു, അവിമുക്തം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലമായി; അവിടെ മഹേശ്വരൻ ദേവിയോടൊപ്പം, ത്രികാലത്തും, എല്ലാ ദേവതകളാലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ നഗരം അന്യദർശനമാവുന്നു; നഗരം അപ്രത്യക്ഷമായാൽ, അത് മറ്റിടത്തേക്ക് മാറുന്നു. ഇങ്ങനെ, ശപിക്കപ്പെട്ട വാരാണസി വീണ്ടും ജനവാസം നേടിയപ്പോൾ, ഭദ്രശ്രേണ്യന്റെ പുത്രന്മാരായ നൂറ് പ്രാവീണ്യവാന്മാരായ ധനുര്‍വിദ്യാധരന്മാർ അവിടെ എത്തി. അവരെ കൊല്ലുകയും, ദിവോദാസൻ തന്റെ വാസസ്ഥലം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു; അങ്ങനെ ഭദ്രശ്രേണ്യന്റെ രാജ്യം ശക്തിപ്രയോഗത്തിലൂടെ സ്വന്തമാക്കി. ഭദ്രശ്രേണ്യന്റെ പുത്രൻ ദുര്ദമൻ എന്നായിരുന്നു; അവൻ ബാലനായിരുന്നു, അതിനാൽ ദിവോദാസൻ കരുണയാൽ അവനെ സംരക്ഷിച്ചു.