വായുപുരാണമ്

സഗര രാജാവ്, തന്റെ രാജ്യത്തിൽ അശാന്തി വിതറുന്ന ശാക, യവന, കാംബോജ, പാരദ, പഹ്ലവ എന്നീ ജനതകളെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കണമെന്ന് दृഢനിശ്ചയിച്ചു. സഗരൻ അവരുടെ സംഹാരത്തിനായി മുന്നേറുമ്പോൾ, ഭയക്കടിയിൽ ആ ജനതകൾ മഹർഷി വസിഷ്ഠന്റെ അടുക്കലേക്ക് രക്ഷ തേടിയെത്തി. വസിഷ്ഠൻ, മഹാനായ സന്യാസി, അവരുടെ അപേക്ഷ സ്വീകരിച്ച് സഗരനെ നിലക്കയാക്കി, അവർക്കു സുരക്ഷ ഉറപ്പു നൽകി. തന്റെ ഗുരുവിന്റെ വാഗ്ദാനം കേട്ട സഗരൻ, ധർമ്മം അനുസരിച്ച് അവർക്കു ദയ കാണിച്ചു, അവരുടെ രൂപം മാറ്റി. ശാകകൾക്ക് തലയുടെ പകുതി മുറിച്ചു വിട്ടു; യവനരും കാംബോജരും തല മുഴുവൻ മുറിച്ചു വിട്ടു. പാരദകൾക്ക് മുടി അഴിച്ചു വെക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു; പഹ്ലവകൾക്ക് താടിയുള്ളവരായി മാറ്റി. ഈ മഹാത്മാവായ സഗരൻ, അവർക്കു വേദപാഠവും യാഗമന്ത്രങ്ങളും നിഷേധിച്ചു. ശാക, യവന, കാംബോജ, പഹ്ലവ, പാരദ, കൂടാതെ കെലിസ്പർശ, മാഹിഷിക, ദാർവ, ചോള, ഖസ എന്നീ ജനതകൾ—all these Kshatriya groups—അവരുടെ ധർമ്മം സഗരൻ തള്ളിക്കളഞ്ഞു, വസിഷ്ഠന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം. സഗരൻ, ധർമ്മത്തിൽ വിജയിച്ച രാജാവ്, ഭൂമിയെ ജയിച്ച് അശ്വമേധ യാഗത്തിനായി കുതിരയെ വിടുവിച്ചു. കുതിര ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, കിഴക്കൻ-തെക്കൻ സമുദ്രതീരത്തേക്ക് എത്തി ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. രാജാവ്, തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, ആ പ്രദേശം ഉഴിച്ചു, മഹാസമുദ്രത്തിലെ അതിരിൽ എത്തി. അവിടെ, അവർ ആദി ദേവനായ ഹരി, കൃഷ്ണ, പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, കപില, ഹംസ, നാരായണ—ഈ രൂപങ്ങളിലുള്ള ഭഗവാനെ ദർശിച്ചു. അവൻറെ ദൃഷ്ടി സമീപിച്ചപ്പോൾ, അവൻറെ പ്രകാശം അവർ ഏറ്റു; അവിടെ സഗരന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും ദഹിച്ചു, നാലുപേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു. ബർഹികേതു, സകേതു, ധർമ്മത്തിൽ ആസ്തമായ മൂന്ന് പേർ—ശൂര, പഞ്ചവന—ഇവരാണ് സഗരന്റെ വംശത്തിന്റെ തുടക്കം. പുണ്യശാലിയായ ഹരി, നാരായണൻ, സഗരന് അനുദിനം വംശം, നൂറ് അശ്വമേധ യാഗം, ശക്തമായ പുത്രൻ, സമുദ്രം, സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വത വാസം എന്നിങ്ങനെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി. സമുദ്രം, കുതിരയെ എടുത്ത്, നദികളുടെ അധിപനോട് വന്ദനം നടത്തി; അതിനാൽ, അവൻ 'സാഗര' എന്ന പദവി നേടി. സഗരൻ, കുതിരയെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചെടുത്ത്, നൂറ് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നടത്തി. കുതിരയെ പിന്തുടരുന്ന അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ദഹിച്ചു; അവരുടെ പ്രകാശം നാരായണനിൽ ലയിച്ചു. അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരാണെന്നു കേട്ടിരിക്കുന്നു. മഹർഷികൾ ചോദിച്ചു: സഗര രാജാവിന്റെ ശക്തനായ പുത്രന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അറുപതിനായിരം വീരന്മാർ എങ്ങനെ ഉല്പന്നം ആയി? സൂതൻ പറഞ്ഞു: സഗരന് രണ്ട് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, വ്രതശുദ്ധരായി; മുതിർന്നവൾ വിദ്യർഭ രാജാവിന്റെ മകൾ, 'കേശിനി' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇളയ ഭാര്യ, സുമതി, അരിഷ്ടനേമിയുടെ മകൾ, ഭൂമിയിൽ അതുല്യ സൗന്ദര്യവതി. അവർ ഉർവയെ വ്രതത്തോടെ ആരാധിച്ചു; ഉർവൻ അനുഗ്രഹം നൽകി: ഒരാൾക്ക് ഒരു പുത്രൻ—വംശത്തിന്റെ തുടക്കം; രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യക്ക് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ. കേശിനി, മഹർഷിയുടെ വാക്ക് കേട്ട്, ഒരു പുത്രനെ—വംശത്തിന് തുടക്കം നൽകുന്നവനെ—തേടി; സുമതി, സുപർണ്ണയുടെ സഹോദരി, അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ വളർത്താൻ സമ്മതിച്ചു; രാജാവ് സുമതിയുടെ സംരക്ഷണം ഏറ്റെടുത്തു. കാലക്രമത്തിൽ, മുതിർന്ന ഭാര്യ, കേശിനി, തന്റെ പുത്രനെ—സഗരന്റെ പുത്രൻ, കകുത്സ്ഥ വംശത്തിൽ—അസമഞ്ജ എന്ന പേരിൽ പ്രസവിച്ചു. സുമതിയും, ഗർഭം ഒരു ഭാണ്ഡം പോലെ രൂപപ്പെട്ടു, അതിൽ നിന്ന് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവൾ ആ ഗർഭങ്ങൾ നെയ്യ് നിറച്ച കലശങ്ങളിൽ വച്ചു; രാജാവ് ഓരോരുത്തർക്കും ദായമാരെ നിയോഗിച്ചു, പോഷണത്തിനായി. ഒൻപത് മാസത്തിന് ശേഷം, ആ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർ സുഖത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, സഗരന്റെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ശേഷം, അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ, കുതിരയെ പിന്തുടർന്ന്, വനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. മുതിർന്നവൻ, പുരുഷരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, സഗരന്റെ പുത്രൻ, യാഗശിരസ്സോടെ, 'അസമഞ്ജ' എന്നറിയപ്പെട്ടു. അവൻ, പുരാതന ആചാരത്തിന് യോജിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പിതാവാൽ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു; അവന്റെ പുത്രൻ, 'അംശുമാൻ', വീരനായ, അസമഞ്ജയിൽ നിന്നു ജനിച്ചു. അംശുമാന്റെ പുത്രൻ, ധർമ്മശീലിയായ 'ദിലീപ', പ്രശസ്തൻ; ദിലീപിൽ നിന്ന്, ശക്തിയും വീരതയും നിറഞ്ഞ 'ഭഗീരഥൻ' ജനിച്ചു. ഭഗീരഥൻ, ദൈവവാഹനങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഗംഗയെ ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നു; യാഗശേഷം, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നു ഗംഗയെ മകളായി ഉല്പാദിപ്പിച്ചു. പുരാണത്തിൽ ഈ വംശഗാഥ പാടുന്നു. ഭഗീരഥൻ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവന്നതിനാൽ, വംശം അറിയുന്നവർ ഗംഗയെ 'ഭാഗീരഥി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഭഗീരഥന്റെ പുത്രൻ 'ശ്രുത'; അവന്റെ വംശാവലി 'നാഭാഗ'—സദാ ധർമ്മത്തിൽ ആസ്തൻ. അവന്റെ പുത്രൻ 'അംബരീഷ'; അംബരീഷിൽ നിന്ന് 'സിന്ധുദ്വീപ' ജനിച്ചു. പുരാതന വംശഗാഥ അറിയുന്നവർ ഇങ്ങനെ പാടുന്നു. നാഭാഗനും അംബരീഷനും ഭൂമിയെ സംരക്ഷിച്ചു, ഭൂമി മൂന്നു വിധ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. സിന്ധുദ്വീപിന്റെ പുത്രൻ 'അയുതായു'; അയുതായുവിന്റെ പുത്രൻ 'ഋതുപർണ', മഹാപ്രശസ്തൻ. ഋതുപർണൻ, നലന്റെ സുഹൃത്ത്, ശക്തനും ദൈവീയ പാശങ്ങളെ അറിയുന്നവൻ; രണ്ട് നലന്മാർ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പ്രശസ്തരാണ്. ഒന്നാമൻ, വീരസേനയുടെ പുത്രൻ; മറ്റൊന്നാമൻ, ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ; ഋതുപർണന്റെ പുത്രൻ, ജനങ്ങളുടെ അധിപൻ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കുന്നവൻ ആയി. ഈ കഥയിലൂടെ, സഗരന്റെ വംശവും, ഭാഗീരഥൻ ഗംഗയെ ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നതും, മഹാവംശത്തിന്റെ ദിവ്യഗാഥയും, മഹർഷികളുടെ അനുഗ്രഹവും, രാജാക്കന്മാരുടെ ധർമ്മവിജയവും, പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ മഹത്വവും, മനസ്സിൽ പതിയുന്നു.