വ്യാഖ്യാനപഥം 1.26.105 മുതൽ 1.26.144 വരെ ഉള്ള ശ്ലോകങ്ങൾ ആധാരമാക്കി, ഇതാ ആ കഥയുടെ Malayalam retelling: ഒരു കാലത്ത്, ബലശാലികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ഒരാൾ, കള്ളന്മാരുടെ രീതിയിൽ പെരുമാറിയതിനെ കണ്ടു, അവളെ കൊല്ലുകയും, സ്വയം വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ മാംസം ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തെ കുറിച്ച് വസിഷ്ഠർ കേട്ടപ്പോൾ, അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അതിനുശേഷം, വസിഷ്ഠ മഹർഷി ആ രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു: “ക്രൂരനായവൻ! ക്രൂരനായവൻ! നീ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന മനുഷ്യനല്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ ശരീരം മൂന്ന് ഇരുമ്പ് കൂമ്പുകൾകൊണ്ട് കുത്തപ്പെടട്ടെ.” വസിഷ്ഠർ അവന്റെ പിതാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ പരാജയപ്പെട്ടത്, ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ കൊല്ലിയത്, നിരോധിതമായത് ഭക്ഷിച്ചതെന്നിങ്ങനെ, അവന്റെ പാപം മൂന്ന് തരത്തിൽ സംഭവിച്ചുവെന്ന് പറഞ്ഞു. ഈ മൂന്ന് കൂമ്പുകൾ കണ്ട മഹാതപസ്സുകാരൻ അവനെ 'തൃശങ്കു' എന്ന പേരിൽ വിളിച്ചു; അതിനുശേഷം, ആ രാജകുമാരൻ 'തൃശങ്കു' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. വിശ്വാമിത്രർ കുടുംബത്തിനായി തിരിച്ചുവന്ന്, തൃശങ്കുവിനെ ഒരു വരം നൽകുകയും, ആ രാജകുമാരൻ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഉർജിതമായി ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ, രാജകുമാരൻ തന്റെ ഗുരുവിനോട് ചോദിച്ചു, കാരണം അപ്പോൾ ഒരു പന്ത്രണ്ടു വർഷം ദുര്ഭിക്ഷവും ഭയവും ഉണ്ടായിരുന്നു. വിശ്വാമിത്രർ തൃശങ്കുവിനെ പിതൃരാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, യാഗങ്ങൾ നടത്തിച്ചു; ദേവതകളും വസിഷ്ഠരും കാണുന്ന മുന്നിൽ, കൗശികൻ തൃശങ്കുവിനെ ശരീരത്തോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി. വസിഷ്ഠർ അതു കാണുമ്പോൾ അത്ഭുതമെന്നതുപോലെ തോന്നി; പുരാണങ്ങളിൽ പരിചയമുള്ളവർ ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ പാടാറുണ്ട്. വിശ്വാമിത്രന്റെ കൃപയാൽ, തൃശങ്കു ദേവതകളോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; ആ ജ്ഞാനിയും ശക്തിയും ഉള്ള മഹാന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ. ശീതകാലത്ത് ചന്ദ്രനാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, മൂന്ന് ഭാവങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, തൃശങ്കു നക്ഷത്രം കൊണ്ടും സൗന്ദര്യപൂർവ്വം, ശക്തിയില്ലാതെ നീങ്ങുന്നു. തൃശങ്കുവിന്റെ ഭാര്യ സത്യരതാ, കേകയ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൾ, ഹരിശ്ചന്ദ്ര എന്ന പാപരഹിതനായ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. ആ രാജാവ് ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, തൃശങ്കുവിന്റെ പുത്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു, രാജസൂയ യാഗം നടത്തിയവനും, സർവ്വഭൗമനായി പ്രശസ്തനുമാണ്. ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ പുത്രൻ, ബലശാലി രോഹിതൻ; രോഹിതന്റെ പുത്രൻ ഹരിതൻ, ഹരിതന്റെ സന്തതിയിൽ ചംചു ഹാരിതൻ. ചംചുവിന്റെ പുത്രന്മാർ വിജയയും സുദേവനും; വിജയൻ എല്ലാ ക്ഷത്രിയ വർഗ്ഗങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ചംചുവിന്റെ പുത്രൻ രുരുകൻ, ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള രാജാവായിരുന്നു; രുരുകനിൽ നിന്ന് ഹൃതകൻ ജനിച്ചു, അവനിൽ നിന്ന് ബാഹു ജനിച്ചു. ബാഹു രാജാവിനെ ഹൈഹയന്മാർ, താലജംഘന്മാർ, ശക, യവന, കാംബോജ, പാരദ, പഹ്ലവ എന്നിവർ ചേർന്ന് താഴ്ത്തി. സത്യയുഗത്തിലും, ബാഹു അത്ര ധർമ്മശാലിയല്ലായിരുന്നു; ബാഹുവിന്റെ പുത്രൻ സഗരൻ വിഷം കൊണ്ടും ജനിച്ചു. ഭൃഗുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തിയ അവനെ തുര്വൻ സംരക്ഷിച്ചു. ഭാർഗവനിൽ നിന്ന് അഗ്നി ആയുധം ലഭിച്ച സഗരൻ, ഹൈഹയന്മാരെയും താലജംഘന്മാരെയും ഭൂമിയെ ജയിച്ച് കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. അവൻ ശക, പഹ്ലവ എന്നിവരെ അവരുടെ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി; അതുപോലെ, ക്ഷത്രിയരും പാരദരും അവരുടെ കൃത്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. സഗരൻ വിഷം കൊണ്ടും ജനിച്ചതെങ്ങനെയെന്നതും, ശക മുതലായ ശക്തി ക്ഷത്രിയരെ അവരുടെ കുടുംബധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ എന്ത് കാരണം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, സഗരന്റെ കഥയെക്കുറിച്ച് സജ്ജനങ്ങൾ ചോദിച്ചു. സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബാഹുവിന്റെ രാജ്യം, ഹൈഹയന്മാർ, താലജംഘന്മാർ, ശകന്മാർ ചേർന്ന് എടുത്തു. യവന, പാരദ, കാംബോജ, പഹ്ലവ എന്നിവരും ഹൈഹയന്മാർക്ക് വേണ്ടി മുന്നോട്ടുവന്നു. ഈ ശക്തിയുള്ള ക്ഷത്രിയ നേതാക്കൾ രാജ്യം പിടിച്ചു; ബാഹു രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഭാര്യയോടൊപ്പം കാടിൽ പ്രവേശിച്ച്, ധർമ്മപരമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. അവൻ, കുറേ ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളം എടുക്കാൻ പോയപ്പോൾ, വയസ്സും ദുർബലതയും കാരണം വഴിയിൽ മരിച്ചു. അവന്റെ ഭാര്യ, യാദവ വംശത്തിൽപ്പെട്ടയാളായ ഗർഭിണി, അവനെ പിന്തുടർന്നു; അവളുടെ സഹപത്നി, ഗർഭം നശിപ്പിക്കാൻ വിഷം നൽകി. ഭർതൃസംസ്കാരം ഒരുക്കി, ഭർത്താവിനെ ചിതയിൽ വെച്ചു; ഭൃഗുവിന്റെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഔർവൻ അവളെ കണ്ടു, കാരുണ്യത്താൽ തടഞ്ഞു. അവൻ്റെ ആശ്രമത്തിൽ, അവൾ വിഷം കൊണ്ടും കുട്ടിയെ പ്രസവിച്ചു; ശക്തിയുള്ള, ധർമ്മശാലിയായ സഗരൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. ഔർവൻ മഹാത്മാവായ കുട്ടിയുടെ ജനനസംസ്കാരങ്ങൾ നടത്തി, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിപ്പിച്ചു, ആയുധവും നൽകി. ജാമദഗ്ന്യനിൽ നിന്ന് അഗ്നി ആയുധം ലഭിച്ചു, അതിന് അസുരന്മാർ പോലും നേരിടാൻ കഴിയില്ല; ആ ആയുധവും സ്വബലവും കൊണ്ട്, സഗരൻ ഹൈഹയന്മാരെ ക്രുദ്ധനായി കൊല്ലുകയും, രുദ്രൻ മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതുപോലെ. അവൻ ശക, യവന, കാംബോജ, പാരദ, പഹ്ലവ എന്നിവരെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഗരൻ അവരെ കൊല്ലുമ്പോൾ, രക്ഷ തേടിയവർ വസിഷ്ഠർക്ക് സമീപിച്ചു. വസിഷ്ഠ മഹർഷി അവരുടെ അപേക്ഷ അംഗീകരിച്ച്, സഗരനെ തടഞ്ഞു, അവരെ ആ സമയത്ത് ആശ്വസിപ്പിച്ചു. സഗരൻ, ഗുരുവിന്റെ വാക്കും വസിഷ്ഠന്റെ വാസവും കേട്ട്, അവരുടെ ധർമ്മത്തിനനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു, അവരുടെ രൂപം മാറ്റി. ശകന്മാരുടെ തലയുടെ പകുതി മുറിച്ചു, അവരെ വിട്ടയച്ചു; യവനന്മാരുടെയും കാംബോജന്മാരുടെയും തല മുഴുവനായി മുറിച്ചു. പാരദന്മാർക്ക് മുടി വേർപെടുത്തി, പഹ്ലവന്മാർക്ക് താടിയും വെച്ചു; ആ മഹാത്മാവായ സഗരൻ, എല്ലാവരെയും വേദപഠനവും യാഗവാക്യങ്ങളും നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. ശക, യവന, കാംബോജ, പഹ്ലവ, പാരദ, കൂടാതെ കേലിസ്പർശ, മാഹിഷിക, ദാർവ, ചോള, ഖസ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ, ഈ ക്ഷത്രിയ വർഗ്ഗങ്ങൾ, സഗരൻ വസിഷ്ഠൻ നിർദേശിച്ചതുപോലെ, അവരുടെ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചു. ധർമ്മത്തിൽ വിജയിച്ച ആ രാജാവ്, ഭൂമിയെ ജയിച്ച്, അശ്വമേധ യാഗത്തിന് കുതിര വിടുകയും ചെയ്തു. കുതിര യാത്രയിലായിരുന്നു; അതിനിടെ, കിഴക്കൻ-തെക്കൻ സമുദ്രത്തിൻ്റെ തീരത്തടുത്ത് കുതിര ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഈ കഥയിൽ, പാപവും, ധർമ്മവും, ഗുരുവിന്റെ നിർദേശവും, രാജവംശങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും, യാഗങ്ങളുടെയും, കുലപരമ്പരകളുടെയും, ആധ്യാത്മികതയുടെയും മഹത്വവും, അതിന്റെ വിശിഷ്ടതയും മനസ്സിലാക്കാം.