വായുപുരാണമ്

യുവനാശ്വൻ എന്ന മഹാപ്രഭാവനായ രാജാവ് ത്രിലോകത്തേക്കാൾ അതികം തേജസ്സുള്ളവനായിരുന്നു. ധർമ്മപരനായ യുവനാശ്വന്റെ ഭാര്യ ഗൗരി ഭർത്താവിനോടു അത്യന്തഭക്തയുള്ളവളായിരുന്നു. എന്നാൽ ഭർത്താവിന്റെ ശാപം മൂലം ഗൗരി ബാഹുദാ എന്ന നദിയായി മാറി. അവരുടെ മകനായ ഗൗരികൻ സർവ്വഭൗമനായി രാജ്യം ഭരിച്ചു. യുവനാശ്വന്റെ മകനായ മാണ്ധാതാ ത്രിലോകം ജയിച്ച മഹാരാജാവായിരുന്നു. പണ്ഡിതന്മാർ ഈ വംശചരിത്രത്തിൽ രണ്ടു പുരാതന ശ്ലോകങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കാറുണ്ട്: സൂര്യൻ ഉദയിക്കുന്നിടത്തുനിന്ന് അസ്തമിക്കുന്നിടത്തുവരെ എല്ലാം മാണ്ധാതാവിന്റെ ആധിപത്യത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ്. വംശപരമ്പര അറിയുന്നവർ മറ്റൊരു ശ്ലോകവും പറയുന്നു: മഹാത്മാവും മഹാബലശാലിയും യജ്ഞപ്രവർത്തകനുമായ യുവനാശ്വനും, പുരാതന ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നതുപോലെ, വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ മാണ്ധാതാവുമാണ്. മാണ്ധാതാവിന്റെ ഭാര്യ സൈത്രരഥി, ശശബിന്ദുവിന്റെ പുത്രിയായ ബിന്ദുമതി, ഭൂമിയിൽ അപൂർവ്വസൗന്ദര്യവതിയായവളായിരുന്നു. ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള അവൾ പത്തായിരം സഹോദരന്മാരിൽ ജ്യേഷ്ഠയുമായിരുന്നു. ബിന്ദുമതിയിൽ നിന്ന് മാണ്ധാതാവിന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: പുരുകുത്സൻ, അംബരീഷൻ, പ്രശസ്തനായ മുചുകുന്ദൻ. അംബരീഷന്റെ മകനായിരുന്നു മറ്റൊരു യുവനാശ്വൻ. യുവനാശ്വന്റെ മകനായിരുന്നു ഹരിതൻ. ഹാരിതർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരായ ധീരർ, അങ്ങിരസിന്റെ പുത്രന്മാരായ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയമാർ ആയി വംശം തുടർന്നു. പുരുകുത്സന്റെ മകനായിരുന്നു നർമദാ നദിയിൽ ജനിച്ച പ്രശസ്തനായ ത്രസദ്ദസ്യു; അവന്റെ മകനായിരുന്നു സംഭൂതൻ. സംഭൂതന്റെ മകനായിരുന്നു അനരണ്യൻ—വീര്യശാലിയായ രാജാവ്. ത്രിലോകവിജയത്തിനിടെ രാവണൻ അനരണ്യനെ വധിച്ചു. അനരണ്യന്റെ മകനായിരുന്നു ത്രസദശ്വൻ; അവന്റെ മകനായിരുന്നു ഹര്യശ്വൻ. ഹര്യശ്വനിൽ നിന്ന് ദൃശദ്വതി നദിക്കരയിൽ ജനിച്ച രാജാവാണ് വസുമത്. വസുമതിന്റെ മകനായിരുന്നു ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ത്രിധന്വൻ; ത്രിധന്വനിൽ നിന്ന് ത്രൈധന്വനൻ ജനിച്ചു—മൂന്നു വേദങ്ങളിലും പാണ്ഡിത്യം നേടിയ, യുദ്ധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ. അവന്റെ മകനായിരുന്നു മഹാബലശാലിയായ സത്യവ്രതൻ. സത്യവ്രതൻ ദേവതകളെ സംഹരിച്ച ശേഷം വിദർഭരാജാവിന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചു. ഈ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി സത്യവ്രതൻ വിവാഹചടങ്ങുകളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. അവന്റെ മകനായിരുന്നു വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ—വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിലൂടെ വർദ്ധിച്ചവൻ. അങ്ങിരസിന്റെ പുത്രന്മാരായ ബ്രാഹ്മണർ ക്ഷത്രിയരായി ഇവിടെയും തുടരുന്നു. ഇച്ഛ, ബലം, മോഹം, ശങ്കർഷണന്റെ ശക്തി, വിധിയുടെ പ്രഭാവം—ഇതൊക്കെയായി ജ്ഞാനിയായ സത്യവ്രതൻ ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു. സത്യവ്രതന്റെ പിതാവ്, വേദമൂലഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായവൻ, അന്ധകാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് സത്യവ്രതനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. കോപത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും “നീ പോകുക!” എന്ന് പറഞ്ഞു. സത്യവ്രതൻ പിതാവിനോട് “ഞാൻ എവിടേക്ക് പോകണം?” എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ പിതാവ് ഉത്തരവിട്ടു: “നീ ചണ്ഡാലരുടെ ഇടയിൽ വസിക്കൂ.” “സ്വയംപുത്രനിലൂടെ പുത്രം ഉണ്ടാക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ല, വംശത്തിനുള്ള കളങ്കമേ,” എന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സത്യവ്രതൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. മഹർഷി വസിഷ്ഠൻ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞില്ല. അങ്ങനെ പിതാവിന്റെ അനുമതിയോടെ സത്യവ്രതൻ ചണ്ഡാലരുടെ വാസസ്ഥലത്തിന് സമീപം താമസിച്ചു; പിതാവ് കാടിലേക്ക് പോയി. സത്യവ്രതൻ താമസിച്ച ദേശത്ത്, ഇന്ദ്രൻ മഴ നിർത്തി. അക്രമത്തിന്റെ ഫലമായി പൂർണമായ പന്ത്രണ്ട് വർഷം വരണ്ട കാലാവസ്ഥയായിരുന്നു. അതിനിടയിൽ മഹാതപസ്സുകാരനായ വിശ്വാമിത്രൻ ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിച്ച് സമുദ്രത്തീരത്ത് കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു. വിശ്വാമിത്രന്റെ ഭാര്യ, അവരുടെ മധ്യപുത്രനെ കഴുത്തിൽ കെട്ടി, ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ച് അവനെ വിറ്റു, കുടുംബം പോഷിക്കാനായി. ആ കുട്ടിയെ കഴുത്തിൽ കെട്ടി വിൽക്കുന്നത് കണ്ട സത്യവ്രതൻ, മഹർഷിപുത്രനായ ധർമ്മനിഷ്ഠനും ശീലശുദ്ധനും ആയ രാജകുമാരൻ, അവനെ മോചിപ്പിച്ചു. സത്യവ്രതൻ, മഹാമനസ്സുള്ളവൻ, വിശ്വാമിത്രന്റെ സംതൃപ്തിക്കും കാരുണ്യത്താലും ആ കുടുംബത്തിന് ഭക്ഷണം നൽകിത്തുടങ്ങി. കഴുത്തിൽ കെട്ടി വിറ്റ ബാലൻ ഗാലവൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി; കഠിനതപസ്സുകാരനായി വളർന്നു. അവന്റെ പിതാവായ കൗശികമഹർഷി ഈ ധൈര്യപ്രവൃത്തിയാൽ മോചിതനായി. വ്രതം, ഭക്തി, കാരുണ്യം, വാഗ്ദാനം എന്നിവയാൽ സത്യവ്രതൻ വിശ്വാമിത്രന്റെ ഭാര്യയെ പോഷിച്ചു. വിശ്വാമിത്രന്റെ ആശ്രമത്തിനടുത്ത് വന്യജീവികളായ മാൻ, പന്നി, കാട്ടുപോത്ത് എന്നിവയെ വേട്ടയാടി, അവയുടെ മാംസം പാകം ചെയ്തു. ഉപാംശുവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് പന്ത്രണ്ട് വർഷം ദീക്ഷയേറ്റു, പിതാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം സേവനം ചെയ്തു—പിതാവ് കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന കാലത്ത്. വസിഷ്ഠമഹർഷി പുരോഹിതരും ആചാര്യന്മാരും ചേർന്ന് അയോധ്യയും രാജ്യവും രാജധാനിയും സംരക്ഷിച്ചു. സത്യവ്രതൻ ബാല്യത്തിലേ തന്നെ ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കാനിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളുടെ പ്രഭാവത്തിൽ വസിഷ്ഠനോടു കൂടുതൽ കോപം പുലർത്തിയിരുന്നു. അപ്രകാരം, പിതാവ് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സത്യവ്രതനെ രാജ്യം വിട്ടു വിട്ടപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ അതു തടയാതെ, ഒരു കാരണത്താൽ അതിനെ അനുവദിച്ചു. വിവാഹമന്ത്രങ്ങളുടെ പര്യവസാനം ഏഴാംപടിയിലാണ്; അതുപോലെ സത്യവ്രതൻ ഏഴാംപടിയിൽ വിവാഹകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. ധർമ്മങ്ങൾ അറിയുന്ന വസിഷ്ഠൻ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല; അതുകൊണ്ട് വസിഷ്ഠൻ മനസ്സിൽ സത്യവ്രതനോടു കോപം സൂക്ഷിച്ചു. സമയോചിതമായി ഗുരുവായ വസിഷ്ഠൻ ജ്ഞാനത്തോടുകൂടി പ്രവർത്തിച്ചു; എന്നാൽ സത്യവ്രതൻ ഉചിതമായി ഉപാംശുവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചില്ല. സത്യവ്രതൻ രാജ്യം വിട്ടപ്പോൾ, പിതാവിന്റെ സ്ഥാനം വഹിച്ചവരിൽ ആരെങ്കിലും മഹാമനസ്സുള്ളവരായിരുന്നിട്ടും, പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഇന്ദ്രൻ മഴ നിർത്തി. ഇതിനാൽ, ദീക്ഷ—ഭൂമിയിൽ ദുർബലവും പലവിധവുമാകുന്ന ഈ ദീക്ഷ—കുടുംബത്തിനും സ്വയംശുദ്ധിക്കും പ്രായശ്ചിത്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അപ്പോൾ വസിഷ്ഠമഹർഷി, പിതാവാൽ നിരാകരിക്കപ്പെട്ട സത്യവ്രതനെ തടഞ്ഞു: “പിന്നീട് ഞാൻ രാജ്യാഭിഷേകം നടത്താം,” എന്നു പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, ദൃഢനിശ്ചയനായ സത്യവ്രതൻ പന്ത്രണ്ട് വർഷം ദീക്ഷയേറ്റു സഹിച്ചു; meanwhile, മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന് മാംസം ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു. രാജകുമാരൻ ആഗ്രഹസഹിതം, കോപത്താൽ, മോഹത്താൽ, ക്ഷീണത്താൽ, വിശപ്പാൽ, ആപത്‌ക്കാലത്ത്, എല്ലാ വാഞ്ഛകളും പൂരിപ്പിക്കുന്ന ആ പശുവിനെ കണ്ടു; അങ്ങനെ അവൻ പ്രവർത്തിച്ചു.