ദൈവങ്ങളുടെ രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗം, ദൈവങ്ങളുടെ ശത്രുക്കളുടെ മൂന്നാമത്തെ വിഭാഗം, ശേഷിച്ചവ മനുഷ്യരുടെ വിഭാഗങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദൈവങ്ങൾ ഈ പിതൃപുരുഷന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു; അവരിൽ എല്ലാവരും സ്ഥാപിതരാണ്. ജീവിതത്തിന്റെ നാലു വർഗ്ഗങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ ഈ പിതൃപുരുഷന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു. നാലു വർഗ്ഗങ്ങളും, അതുപോലെ മിശ്രവംശങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരും വിദേശികളും, ഓരോരുത്തരും യഥാക്രമം പിതൃപുരുഷന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു. ഭക്തിയോടെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവനെ അവർ ആദരിക്കുന്നു; സമൃദ്ധിയും സന്താനവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു പിതൃപുരുഷന്മാർ ആഗ്രഹിച്ച ആ അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്നു: സമൃദ്ധി, സന്താനം, സ്വർഗ്ഗം. മകനു തന്റെ പിതാവിനോടുള്ള കടമ ദൈവങ്ങളോടുള്ള കടമയെക്കാൾ ഉന്നതമാണ്; കാരണം, ദൈവങ്ങൾക്ക് ആദിയിൽ പോഷണം നൽകിയതും പിതൃപുരുഷന്മാരാണ്. യോഗത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ പഥവും പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ പരമമായ പഥവും ഭൗതിക കണ്ണിനാൽ കാണാൻ കഴിയില്ല, അത്യന്തം കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ ചെയ്താലും. ദൈവങ്ങൾക്കും പിതൃപുരുഷന്മാർക്കും അർപ്പണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ വെള്ളിയാൽ നിർമ്മിച്ച പാത്രം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളി അലങ്കരിച്ച പാത്രം ഏറ്റവും ശുദ്ധവും ഉത്തമവുമാണ്. നാമവും വംശവും തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ബന്ധുക്കൾ ഭൂമിയിൽ കusha പുല്ലിൽ, നിർദ്ദിഷ്ട രീതിയിൽ, മൂന്ന് പിണ്ടം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഫലം അവർക്ക് ലഭിക്കുന്നു. ആ പിണ്ടങ്ങൾ ഉള്ളിടത്ത് പിതൃപുരുഷന്മാർ തൃപ്തരാവുന്നു; ഒരു ജീവി എന്ത് പോഷണം ലഭിച്ചാലും, അതാണ് അവന്റെ ആഹാരം. ഒരു കാളക്കുട്ടി അവന്റെ അമ്മയെ പശുവിന്റെ തോട്ടിൽ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ, മന്ത്രം ജീവിയെ അവൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. ആദരവും വംശവും മന്ത്രവും അർപ്പിച്ച അന്നവും തൃപ്തിയിലേക്കു നയിക്കുന്നു; നൂറു ജന്മങ്ങൾ നേടിയാലും ആ തൃപ്തി അവനെ അനുഗമിക്കും. ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവ്, പരമേശ്വരൻ, ഈ ക്രമം സ്ഥാപിച്ചു: പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ ആദി സൃഷ്ടി, അവിനാശം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾക്കായി. പിതൃപുരുഷന്മാർ ദൈവങ്ങളാണ്, ദൈവങ്ങൾ വീണ്ടും പിതൃപുരുഷന്മാരാണ്; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരും അവരുടെ സന്തതികളും ഞാൻ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു, പാപമില്ലാത്തവരേ. ലോകങ്ങൾ, പുത്രികൾ, കൊച്ചുമക്കൾ, പുത്രന്മാർ, ദാനങ്ങൾ, ശുദ്ധി, തിരുനാടുകൾ, അവയുടെ ഫലങ്ങൾ — എല്ലാം വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിനാശം, ദ്വിജന്മാർ, സന്ന്യാസി സമ്പ്രദായം — എല്ലാം ബ്രഹ്മാവ് പറയുന്ന ക്രമത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബ്രഹസ്പതി പറയുന്നു: അങ്ങിരസ് ഈ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കുന്ന സന്യാസികൾക്ക് പറഞ്ഞു; സംശയങ്ങൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ, പിതൃപുരുഷന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ സംശയങ്ങളും സഭയിൽ വിശദീകരിച്ചു. ആദിയജ്ഞത്തിൽ, ആയിരം വർഷങ്ങൾ നീണ്ടു നിന്ന, ഗൃഹസ്ഥൻ സാന്നിധ്യത്തിലുണ്ടായിരുന്ന യജ്ഞത്തിൽ, ദേവതകളുടെ അദ്ധിപതിയായ ബ്രഹ്മാവ് അദ്ധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. അങ്ങിനെ, ആ യജ്ഞത്തിൽ നൂറു വർഷങ്ങൾ ചെലവഴിച്ചിരുന്നതായി കേൾക്കുന്നു; ബ്രഹ്മൻ സംബന്ധിച്ച ശ്ലോകങ്ങൾ മഹർഷികൾ ആ സ്ഥലത്ത് പാടി. ആ യജ്ഞത്തിൽ, പരമാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് ദീക്ഷയെടുത്തു; അവിടെ, ബ്രഹ്മാവ്, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, പിതൃപുരുഷന്മാരിൽ അവിനാശം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശക്തമായ ആഗ്രഹം ഉണർത്തി. ബ്രഹസ്പതി, തന്റെ ജ്ഞാനമുള്ള പുത്രൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ വംശം വിശദീകരിച്ചു; അതിന്റെ വിശദമായ വിവരണം ഞാൻ ഇനി പറയുന്നു — വരുൺന്റെ കഥ കേൾക്കൂ. മഹർഷികൾ ഇങ്ങനെ ശ്രവിച്ചതോടെ, അതീവ സന്തോഷം ഉണ്ടായി; കൂടുതൽ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഉടൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു. അവർ പറഞ്ഞു: "വംശാവലികളും അനന്തശക്തിയുള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ ഉന്നതതയും, അവയുടെ നിലയും മഹത്വവും, യഥാക്രമം വിശദീകരിക്കൂ." അങ്ങനെ ചോദിച്ചതോടെ, മഹർഷികളുടെ വചനങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള രഥശാരഥി ലോമഹർഷണൻ, അടുത്ത കഥ കേൾക്കാൻ തയ്യാറായി. കഥ പറയുന്നതിൽ വിദഗ്ധനായ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "മഹർഷി എനിക്ക് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ." "വംശാവലികളും, രാജാക്കന്മാരുടെ നിലയും ശക്തിയും, യഥാക്രമം ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു, കേൾക്കൂ." വരുൺന്റെ ഭാര്യയായ സാമുദ്രി, ശുനോദേവി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നവൾ, രണ്ടു പുത്രന്മാർ — കലി, വൈദ്യ — ഒരു പുത്രി — സുറാസുന്ദരി — എന്നിവയെ പ്രസവിച്ചു. കളിയുടെ പുത്രന്മാർ ജയയും വിജയയും ശക്തശാലികളായിരുന്നു; വൈദ്യയുടെ പുത്രന്മാർ ഘൃണി, മുനി — ഇവരും ശക്തശാലികളായിരുന്നു. ജീവികളെ തിന്നാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഈ രണ്ടു സഹോദരങ്ങൾ പരസ്പരം തിന്നു നശിച്ചു. കലി ദേവതകളിൽ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ മദാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കളിയുടെ ഭാര്യ ത്വഷ്ട്രി; അവളുടെ അച്ഛൻ നികൃതി, ഹിംസാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കലി, ത്വഷ്ട്രി ചേർന്ന് നാലു പുത്രന്മാർ കൂടി ജനിപ്പിച്ചു — എല്ലാവരും മനുഷ്യഭക്ഷകരാണ്: നാക, വിഘ്ന, സദ്രമ, വിദ്രമ. വിഘ്നയ്ക്ക് തല ഇല്ല, നാകയ്ക്ക് ശരീരം ഇല്ല, സദ്രമയ്ക്ക് ഒരു കൈ മാത്രമാണ്, വിദ്രമയ്ക്ക് ഒരു കാലാണ്. സദ്രമയുടെ ഭാര്യ താമസി, പൂതന എന്നറിയപ്പെടുന്നു; വിദ്രമയുടെ ഭാര്യ രേവതി. ഇവരുടെ പുത്രന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. നാകയുടെ ഭാര്യ ശകുനി; വിഘ്നയുടെ ഭാര്യ അയോഗ്മുഖി. വലിയ തലകളുള്ള രാക്ഷസർ സന്ധ്യാകാലത്ത് സഞ്ചരിച്ചു. രേവതിയും പൂതനയും ജനിപ്പിച്ച പുത്രന്മാർ നൈരൃതർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ രാക്ഷസന്മാർ ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് ബാലങ്ങളിൽ. അവർക്കു ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ സ്കന്ദൻ അദ്ധിപതിയാണ്. ബ്രഹസ്പതിയുടെ സഹോദരി, ഉത്തമ സ്ത്രീയും ബ്രഹ്മചാര്യിണിയും, യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളും, ലോകം മുഴുവൻ അശ്രദ്ധയായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവൾ വസുക്കളുടെ എട്ടാമനായ പ്രഭാസയുടെ ഭാര്യയായിരുന്നു; അവരുടെ പുത്രൻ വിശ്വകർമ, ശില്പശാലിയും സൃഷ്ടാവും. ധർമ്മയുടെ പുത്രൻ ത്വഷ്ടാ, ജ്ഞാനിയും തേജസ്സുള്ളവനും, ആയിരക്കണക്കിന് കലകൾ സൃഷ്ടിച്ച ദേവതകളുടെ ശില്പിയാണ്. ദേവതകൾക്കായി ആകാശവാഹനങ്ങൾ ത്വഷ്ടാ നിർമിച്ചു; മനുഷ്യരും ഈ മഹാത്മാവിന്റെ കഴിവിൽ ജീവിക്കുന്നു. പ്രഹ്ലാദിയുടെ ഭാര്യയായ ത്വഷ്ടയുടെ ഭാര്യ, വിരോചനയുടെ സഹോദരി, ത്രിശിരസിന്റെ അമ്മ — ഇവർക്ക് വിരോചനാ എന്ന പേരുമുണ്ട്. മഹാനായ വിശ്വകർമ, ദേവതകളുടെ ഗുരു, വിശ്വകർമമയ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പുത്രനുണ്ട്. ഇങ്ങനെ, പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ, ദൈവങ്ങളുടെ, രാക്ഷസന്മാരുടെ, വംശാവലികളും, അവരുടെ ബന്ധങ്ങളും, മഹത്വവും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ക്രമത്തിൽ, മഹർഷികൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു.