ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും, ഗാന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുമാരും, യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പിശാചുകളും, സുപർണ്ണന്മാരും നാഗന്മാരും പക്ഷികളും— ഇവരൊക്കെയും, കാട്ടുമൃഗങ്ങളും മയിലുകളും സസ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ, കീടങ്ങൾ, പുഴുക്കൾ, ജലജീവികൾ, എല്ലാ ജീവികളും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും മഹാപുണ്യശാലികളും ഉൾപ്പെടെ— സകല സൃഷ്ടികളും മഹാത്മാവായ കശ്യപപ്രജാപതി സൃഷ്ടിച്ചു, ലോകമാകെ സ്ഥാപിച്ചു. ഈ മഹാനുഭവരുടെ വംശകഥ, ആരും അസൂയ കൂടാതെ ആലോകിക്കേണ്ടതും, ജീവിതം സമൃദ്ധിയുമുള്ളതാക്കുന്നതും, ഉജ്ജ്വലവും ഹിതവും ആനന്ദവും നൽകുന്നതുമാണ്. ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും വൈദ്യന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ ഈ വംശകഥയെ സ്ഥിരമായി പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ധാരാളം സന്താനവും, ധനവും, ഐശ്വര്യവും, മരണത്തിനു ശേഷം ഉത്തമഗതിയും ലഭിക്കും. ഇങ്ങനെ, ചലനമില്ലാത്തവരും ചലിക്കുന്നവരും, സകല ജീവികളും കശ്യപന്റെ സൃഷ്ടിയായി ലോകത്തിൽ വ്യാപിച്ചു. അവരിൽ പ്രധാനികളായവരെ രാജാക്കന്മാരായി അഭിഷേകം ചെയ്ത്, മഹാപ്രജാപതി ഓരോ വിഭാഗത്തിനും രാജ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചു. സോമനെ ദ്വിജന്മാരുടെയും സസ്യങ്ങളുടെയും നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും യാഗങ്ങളുടെയും തപസ്സിന്റെയും രാജാവായി അഭിഷേകിച്ചു. അങ്ങിരസ്സ് വംശജന്മാർക്ക് ബൃഹസ്പതിയെ, ഭൃഗുക്കൾക്ക് കാവ്യനെ രാജാവായി നിയമിച്ചു. ആദിത്യന്മാരുടെ രാജാവായി വിഷ്ണുവിനെ, വസുക്കളുടെ രാജാവായി പാവകനെ, പ്രജാപതികൾക്ക് ദക്ഷനെ, മരുതുകൾക്ക് വാസവനെ അഭിഷേകിച്ചു. ദൈത്യന്മാർക്ക് ദിതിയുടെ പുത്രനായ പ്രഹ്ലാദനെ, സാധ്യർക്കു നാരായണനെ, രുദ്രർക്കു കാളമൃഗധ്വജനായ രുദ്രനെ രാജാവാക്കി. ദാനവർക്കു വിപ്രചിത്തിയെ, ജലങ്ങൾക്ക് വരുണനെ, രാജാക്കന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഭൂഭൃത്പതികൾക്കും ധനത്തിനും വൈശ്രവണനെ നിയമിച്ചു. പിതൃകൾക്ക് വൈവസ്വത യമനെ, എല്ലാ ഭൂതങ്ങൾക്കും പിശാചുകൾക്കും ത്രിശൂലധാരിയായ ഗിരിശനെ, മലകൾക്ക് ഹിമവാനെ, നദികൾക്ക് സമുദ്രത്തെ, ഗാന്ധർവർക്കു ചിത്രരഥനെ, കുതിരകൾക്ക് ഉച്ചൈശ്രവസിനെ, മൃഗങ്ങൾക്ക് കടുവയെ, ചതുഷ്പദങ്ങൾക്ക് കാളയെ, പക്ഷികൾക്ക് ഗരുഡനെ, സുഗന്ധങ്ങൾക്ക് മാതുലനെ, ശരീരമില്ലാത്ത ജീവികൾക്കിടയിൽ, വാതാവയു ശബ്ദശക്തിയുള്ളവർക്കു വായുവിനെ, പല്ലുള്ളവർക്ക് ശേഷനെ, നാഗങ്ങൾക്ക് വാസുകിയെ, സർപ്പങ്ങൾക്കും നാഗങ്ങൾക്കും തക്ഷകനെ, സമുദ്രങ്ങൾക്കും നദികൾക്കും മേഘങ്ങൾക്കും മഴയ്ക്കും പാർജന്യനെ രാജാവാക്കി. അപ്സരസ്സുകളുടെ കൂട്ടത്തിനും, കാമദേവനും, ঋതുക്കൾക്കും മാസങ്ങൾക്കും കാലഘട്ടങ്ങൾക്കും, പക്ഷങ്ങൾക്കും വിപരീതങ്ങൾക്കും, നിമിഷങ്ങൾക്കും ഉത്സവങ്ങൾക്കും, കാലമാപനങ്ങൾക്കും കിരണങ്ങൾക്കും, ഗണനയ്ക്കും യോഗത്തിനും വർഷം തന്നെയാണ് അധിപതി. കശ്യപൻ, ആകാശത്തിന്റെ കിഴക്കേ ദിക്കിൽ തന്റെ പുത്രനായ സുപ്രസിദ്ധനായ സുധാമയെ രാജാവാക്കി. പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ മഹാത്മാവായ കെതുമന്തനെ രാജാവാക്കി. മനുഷ്യർക്കു മനുവിനെ രാജാവാക്കി. ഇവർ ഭൂമിയുടെ ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളും അവയുടെ പ്രദേശങ്ങളനുസരിച്ച് ധർമ്മപ്രകാരം ഭരിക്കുന്നു. സ്വായംഭുവ മൻവന്തരത്തിൽ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ ഇവരെ രാജാക്കന്മാരായി അഭിഷേകിച്ചു; ഓരോ മൻവന്തരത്തിലും പുതിയവരെ അഭിഷേകിക്കുന്നു; പൂർവ്വ, ഭാവി ഭൂപതികൾ എല്ലാവരും മൻവന്തരാധിപതികളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മഹാപുരുഷന്മാരാൽ രാജസൂയയാഗത്തിൽ അഭിഷേകിക്കപ്പെട്ട പൃഥു, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധം ശക്തനായ രാജാവായി. ജനതയുടെ വർദ്ധനയ്ക്കായി കശ്യപൻ ഈ പുത്രന്മാരെ ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ചു; അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപതിയായി. വംശം നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച കശ്യപൻ അത്യുത്തമമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു: “എനിക്ക് വംശം നിലനിർത്താൻ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകണം” എന്ന് ആലോചിച്ചു. കശ്യപൻ ധ്യാനത്തിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അമ്ശങ്ങളായ രണ്ട് ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു— വത്സാരനും അസിതനും; ഇരുവരും ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രഗത്ഭരായിരുന്നു. വത്സാരനിൽ നിന്ന് നിധ്രുവയും, റൈഭ്യനിൽ നിന്ന് മഹാപ്രസിദ്ധനായ റൈഭ്യവംശവും ഉൽപ്പന്നമായി. റൈഭ്യനിൽ നിന്ന് റൈഭ്യവംശം അറിയപ്പെടുന്നു; നിധ്രുവയിൽ നിന്ന്—ച്യവനനും സുകന്യയും ചേർന്ന് സുമേധയെ ജനിപ്പിച്ചു. നിധ്രുവയുടെ ഭാര്യ കുണ്ടപായിന്മാരുടെ മാതാവാണ്; അസിതയിലും ഏകപർണയിലും നിന്ന് ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ ജനിച്ചു. ശാണ്ഡില്യരുടെ വചനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച്, പ്രശസ്തനായ ദേവളനും, നിധ്രുവന്മാരും, ശാണ്ഡില്യന്മാരും, റൈഭ്യന്മാരും, പിന്നീട് കശ്യപന്മാരും വംശപരമ്പരയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ദേവളനിൽ നിന്ന് വര മുതലായ ദേവന്മാരാണ് ജനിച്ചത്; നാലു യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നാം മനുവിൽ ഈ വംശം നിലനിൽക്കും; ദ്വാപരയുഗത്തിലും തുടരും. മാനസന്റെ പുത്രൻ ദമൻ; അവന്റെ അവകാശി തൃണബിന്ദു എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. തൃതായുഗാരംഭത്തിൽ, മൂന്നാമത്തെ യുഗത്തിൽ, ഒരു രാജാവ് ജനിച്ചു; അവന്റെ മകൾ ത്വിടവിഡ അതുല്യസൗന്ദര്യവതിയായിരുന്നു. ആ രാജർഷി തന്റെ മകളെ പുലസ്ത്യർക്കു നൽകി. വിശ്രവാസ് ത്വിടവിഡയുമായി വിവാഹം കഴിച്ചു; അവർക്ക് നാലു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നതും, ഈ സ്ത്രീകൾ പോളസ്ത്യവംശം വർദ്ധിപ്പിച്ചതും ആണ്. ദേവവർണിനി എന്ന കന്യയെ ദേവഗുരു ബൃഹസ്പതി വിവാഹം ചെയ്തു. മാല്യവതിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ പുഷ്പോത്കടടയും വാകയും; മാലിനിയുടെ മകളാണ് കൈകസി. ഇവരുടെ പുത്രപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുക. ദേവവർണിനി പ്രഥമജനായ വൈശ്രവണനെ പ്രസവിച്ചു; ദൈവഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനും, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായും, രാക്ഷസരൂപിയും, അസുരശക്തിയുമുള്ളവനുമായിരുന്നു. അവനു മൂന്നു കാലുകളും, വലിയ ശരീരവും, വൻ തലയും, എട്ട് പല്ലുകളും, കവിളിൽ മഞ്ഞമൂക്കയും, ശംഖാകൃതിയുള്ള ചെവി, ചുവപ്പു നിറവും ഉണ്ടായിരുന്നു.