ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅನ್ತೇ ಚ ನೈವ ಸೀದನ್ತಿ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತೇನ ಕರ್ಮಣಾ। ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ತಪಸಾ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ವೈ ।। ೫೬.

ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿರುವ ಕರ್ಮದಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಯಜ್ಞದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂತಾನದಿಂದ ಅವರು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರದ್ಧಯಾ ವಿದ್ಯಯಾ ಚೈವ ಪ್ರದಾನೇನ ಚ ಸಪ್ತಧಾ। ಕರ್ಮಸ್ವೇತೇಷು ಯೇ ಯುಕ್ತಾ ಭವನ್ತ್ಯಾ ದೇವಪಾತನಾತ್ ।। ೫೬.

ಶ್ರದ್ಧೆ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಾನ—ಈ ಏಳುವಿಧವಾದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ದೇವೈಸ್ತೈಃ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕೈಃ ಸೋಮಪಾಯಕೈಃ। ಸ್ವರ್ಗತಾ ದಿವಿ ಮೋದನ್ತೇ ಪಿತೃಮನ್ತಮುಪಾಸತೇ ।। ೫೬.

ಆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸೋಮಪಾನ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಜಾವತಾಂ ಪ್ರಶಂಸೈವ ಸ್ಮೃತಾ ಸಿದ್ಧಾ ಕ್ರಿಯಾವತಾಮ್। ತೇಷಾಂ ನಿವಾಪದತ್ತಾನ್ನಂ ತತ್ಕುಲೀನೈಶ್ಚ ಬಾನ್ಧವೈಃ ।। ೫೬.

ಸಂತಾನವಿರುವವರಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರ ಆಹಾರವನ್ನು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಸಂ ಶ್ರಾದ್ಧಭುಜಸ್ತೃಪ್ತಿ ಲಭನ್ತೇ ಸೋಮಲೌಕಿಕಾಃ। ಏತೇ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ ಮಾಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಭುಜಸ್ತು ತೇ ।। ೫೬.

ಮಾಸಪೂರ್ತಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸೋಮಲೋಕದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇವರು ಮಾನವನ ಪಿತೃಗಳು, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು.

ತೇಭ್ಯೋಽಪರೇ ತು ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಃ ಕರ್ಮಯೋನಿಷು। ಭ್ರಷ್ಟಾಶ್ಚಾಶ್ರಮಧರ್ಮೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಧಾಸ್ವಾಹಾವಿವರ್ಜಿತಾಃ ।। ೫೬.

ಆ ಪಿತೃಗಳಿಂದ ಬೇರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರರಾಗಿರುವವರು, ಆಶ್ರಮಧರ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋದವರು, ಸ್ವಧಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ಬಲಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿರುವವರು—

ಭಿನ್ನದೇಹಾ ದುರಾತ್ಮನಃ ಪ್ರೇತಭೂತಾ ಯಮಕ್ಷಯೇ। ಸ್ವಕರ್ಮಾಣ್ಯೇವ ಶೋಚನ್ತಿ ಯಾತನಾಸ್ಥಾನಮಾಗತಾಃ ।। ೫೬.

ದೇಹದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ, ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತರೂಪದಲ್ಲಿರುವವರು, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆನೆದು ದುಃಖಪಡುತ್ತಾರೆ, ಯಾತನೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ.

ದೀರ್ಘಾಯುಷೋಽತಿಶುಷ್ಕಾಶ್ಚ ವಿವರ್ಣಾಶ್ಚ ವಿವಾಸಸಃ। ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾಪರೀತಾಶ್ಚ ವಿದ್ರವನ್ತಿ ಇತಸ್ತತಃ ।। ೫೬.

ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಿರುವ, ಬಹಳ ಒಣಗಿದ, ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಬಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದವರು, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸರಿತ್ಸರಸ್ತಡಾಗಾನಿ ವಾಪಿಶ್ಚೈವ ಜಲೇಪ್ಸವಃ। ಪರಾನ್ನಾನಿ ಚ ಲಿಪ್ಸನ್ತೇ ಕಮ್ಪಮಾನಾಸ್ತತಸ್ತತಃ ।। ೫೬.

ನೀರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಅವರು ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ; ಪರರ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಬಿಗುಬಿಗುವಾಗಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಥಾನೇಷು ಪಾಚ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ಯಾತಾಯಾತೇಷು ತೇಷು ವೈ। ಶಾಲ್ಮಲೌ ವೈತರಣ್ಯಾಞ್ಚ ಕುಮ್ಭೀಪಾಕೇಷು ತೇಷು ಚ ।। ೫೬.

ಅವರು ಶಾಲ್ಮಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೈತರಣಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ, ಕುಂಭೀಪಾಕ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆಯೂ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದುಮುಂದು ಹೋಗುತ್ತಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಕರಮ್ಭವಾಲುಕಾಯಾಞ್ಚ ಅಸಿಪತ್ರವನೇ ತಥಾ। ಶಿಲಾಸಮ್ಪೇಷಣೇ ಚೈವ ಪಾತ್ಯಮಾನಾಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ।। ೫೬.

ಕರಂಭ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ, ಅಸಿಪತ್ರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಒತ್ತುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಅವರನ್ನು ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ರ ಸ್ಥಾನಾನಿ ತೇಷಾಂ ವೈ ದುಃಖಾನಾಮಪ್ಯನಾಕವತ್। ತೇಷಾಂ ಲೋಕಾನ್ತರಸ್ಥಾನಾಂ ವಿವಿಧೈರ್ನಾಮಗೋತ್ರತಃ ।। ೫೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ದುಃಖಗಳ ಸ್ಥಳಗಳು ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅನೇಕ. ಆ ಲೋಕಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರು, ಕುಲಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಭೂಮ್ಯಾಪಸವ್ಯದರ್ಭೇಷು ದತ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡತ್ರಯನ್ತು ವೈ। ಪತಿ ತಾಂಸ್ತರ್ಪಯನ್ತೇ ಚ ಪ್ರೇತಸ್ಥಾನೇಷ್ವಧಿಷ್ಠಿತಾಃ ।। ೫೬.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಎಡಭಾಗದ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ, ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಗಂಡನು ಪಿತೃಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಪ್ರಾಪ್ತಾ ಯಾತನಾಸ್ಥಾನಂ ಸೃಷ್ಟಾ ಯೇ ಭುವಿ ಪಞ್ಚಧಾ। ಪಶ್ಚಾದಿಸ್ಥಾವರಾನ್ತೇಷು ಭೂತಾನಾಂ ತೇಷು ಕರ್ಮಸು ।। ೫೬.

ಯಾರು ಇನ್ನೂ ಯಾತನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಧವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ನಾನಾರೂಪಾಸು ಜಾತೀಷು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಷು ಚಾತಿಷು। ಯದಾಹಾರಾ ಭವನ್ತ್ಯೇತೇ ತಾಸು ತಾಸ್ವಿಹ ಯೋನಿಷು। ತಸ್ಮಿಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತದಾಹಾರಂ ಶ್ರಾದ್ಧದತ್ತೋಪತಿಷ್ಠತಿ ।। ೫೬.

ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಇತರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಅವರು ಯಾವ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಆ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಆಹಾರ ಅವರಿಗೇ ತಲುಕುತ್ತದೆ.

ಕಾಲೇ ನ್ಯಾಯಾಗತಂ ಪಾತ್ರಂ ವಿಧಿನಾ ಪ್ರತಿಪಾದಿತಮ್। ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯನ್ನಂ ಯಥಾ ದತ್ತಂ ಬನ್ಧುರ್ಯತ್ರಾವತಿಷ್ಠತೇ ।। ೫೬.

ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿಯಾದ ಪಾತ್ರೆಗೆ, ಬಂಧು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನೀಡಿದ ಅನ್ನವು ತಲುಕುತ್ತದೆ.

ಯಥಾ ಗೋಷು ಪ್ರನಷ್ಟಾಸು ವತ್ಸೋ ವಿನ್ದತಿ ಮಾತರಮ್। ತಥಾ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ತದಿಷ್ಟಾನಾಂ ಮನ್ತ್ರಃ ಪ್ರಾಪಯತೇ ಪಿತೄನ್ ।। ೫೬.

ಹೋಗಿಹೋದ ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಹಸುವಿನ ಮರಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಮಂತ್ರವು ಇಚ್ಛಿತ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತಲುಕುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ಹ್ಯವಿಕಲಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಶ್ರಾದ್ಧದತ್ತನ್ತು ಮನ್ತ್ರತಃ। ಸನತ್ಕುಮಾರಃ ಪ್ರೋವಾಚ ಪಶ್ಯನ್ ದಿವ್ಯೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ। ಗತಾಗತಿಜ್ಞಃ ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಮನ್ತ್ರಃ ಪ್ರಾಪಯತೇ ಪಿತೄನ್ ।। ೫೬.

ಹೀಗೆಯೇ ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ದಾನ, ಸಂತಕುಮಾರನು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಪ್ರೇತಗಳ ಗತಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ಮಂತ್ರವು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತಲುಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹ್ವೀಕಾಸ್ವೋಷ್ಮಪಾಶ್ಚೈವ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷಸ್ತ್ವಹಸ್ತೇಷಾಂ ಶುಕ್ಲಃ ಸ್ವಪ್ರಾಯ ಶರ್ವರೀ ।। ೫೬.

ಬಹ್ವಿಕಾ, ಅಶ್ವ, ಉಷ್ಮಪ, ದಿವಾಕೀರ್ತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಪಿತೃಗಳು; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾಲ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತ್ಯೇ ತೇ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಶ್ಚ ವೈ। ಋತಾರ್ತ್ತವಾ ಅನೇಕೇ ತು ಅನ್ಯೋನ್ಯಪಿತರಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೫೬.

ಹೀಗಾಗಿ ಪಿತೃಗಳು ದೇವರುಗಳು, ದೇವರುಗಳು ಪಿತೃಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಹಲವರು ಋತುಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವರು ಪರಸ್ಪರ ಪಿತೃಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಏತೇ ತು ಪಿತರೋ ದೇವಾ ಮಾನುಷಾಃ ಪಿತರಶ್ಚ ಯೇ। ಪ್ರೀತೇಷು ತೇಷು ಪ್ರೀಯನ್ತೇ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತೇನ ಕರ್ಮಣಾ ।। ೫೬.

ಈ ಪಿತೃಗಳು ದೇವರುಗಳು, ಮಾನವ ಪಿತೃಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ಯೇವಂ ಪಿತರಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪಿದೄಣಾಂ ಸೋಮಪಾಯಿನಾಮ್। ಏತತ್ ಪಿತೃಮತತ್ವಂ ಹಿ ಪುರಾಣೇ ನಿಶ್ಚಯೋ ಮತಃ ।। ೫೬.

ಹೀಗೆ ಪಿತೃಗಳು, ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಪಿತೃಗಳ ತತ್ತ್ವವಿದು, ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.

ಇತ್ಯರ್ಕಪಿತೃ ಸೋಮಾನಾಮೈಲಸ್ಯ ಚ ಸಮಾಗಮಃ। ಸುಧಾಮೃತಸ್ಯ ಚಾವಾಪ್ತಿಃ ಪಿತೄಣಾಞ್ಚೈವ ತರ್ಪಣಮ್ ।। ೫೬.

ಹೀಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯಪಿತೃ, ಚಂದ್ರಪಿತೃಗಳ ಸಂಗಮ, ಅಮೃತದ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ಣಿಮಾವಾಸ್ಯಯೋಃ ಕಾಲಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಸ್ಥಾನಮೇವ ಚ। ಸಮಾಸಾತ್ಕೀರ್ತ್ತಿತಸ್ತುಭ್ಯಮೇಷ ಸರ್ಗಃ ಸನಾತನಃ ।। ೫೬.

ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಕಾಲ, ಪಿತೃಗಳ ಸ್ಥಳ, ಇವು ಸಣ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯನ್ತು ಸರ್ವಸ್ಯ ಕಥಿತ़ಞ್ಚೈಕದೇಶಿಕಮ್। ನ ಶಕ್ಯಂ ಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತುಂ ಶ್ರದ್ಧೇಯಂ ಭೂತಿಮಿಚ್ಛತಾ ।। ೫೬.

ಎಲ್ಲದರ ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದು, ಆದರೆ ಯಾರು ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಇದನ್ನು ನಂಬಬೇಕು.

ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಸ್ಯ ಹೀತ್ಯೇಷ ಸರ್ಗಃ ಕ್ರಾನ್ತೋ ಮಯಾತ್ರ ವೈ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ಭೂಯಃ ಕಿಂ ವರ್ಣಯಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೫೬.

ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು; ಇನ್ನೇನು ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತೀರಿ?

ಚತುರ್ಯುಗಾನಿ ಯಾನ್ಯಾಸನ್ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ । ತೇಷಾಂ ನಿಸರ್ಗಂ ತತ್ತ್ವಞ್ಚ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ವಿಸ್ತರಾತ್ ।। ೫೭.

ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಇದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಾದಿಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಯನ್ಮಯಾ ಪ್ರಾಗುದಾಹೃತಮ್। ತೇಷಾಞ್ಚತುರ್ಯುಗಂ ಹ್ಯೇತತ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಬೋಧತ ।। ೫೭.

ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದೆನು. ಈಗ ಆ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

ಸಙ್ಖ್ಯಯೇಹ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾಯ ವಿಸ್ತಾರಾಚ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ। ಯುಗಞ್ಚ ಯುಗಭೇದಞ್ಚ ಯುಗಧರ್ಮನ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೭.

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಯುಗಗಳ ಎಣಿಕೆ, ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಯುಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.