ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪೌರ್ಣಮಾಸೇ ವ್ಯತೀಪಾತೇ ಯದೀಕ್ಷೇತೇ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಯಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ಸ ಸೀಮಾನ್ತೇ ಸ ವ್ಯತೀಪಾತ ಏವ ತು ।। ೫೬.

ಪೌರ್ಣಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತೀಪಾತದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತೀಪಾತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಲಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ನಿರ್ದ್ದೇಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಙ್ಖ್ಯಾ ತು ಸರ್ಪತಿ। ಸ ವೈ ಪಥಂ ಕ್ರಿಯಾಕಾಲಃ ಕಾಲಾತ್ಸದ್ಯೋ ವಿಧೀಯತೇ ।। ೫೬.

ಸೂರ್ಯನ ಸಮಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ದಾರಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ಣೇನ್ದೋಃ ಪೂರ್ಣಪಕ್ಷೇ ತು ರಾತ್ರಿಸನ್ಧಿಷು ಪೂರ್ಣಿಮಾ। ಯಸ್ಮಾತ್ತಾಮನುಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಿತರೋ ದೈವತೈಃ ಸಹ। ತಸ್ಮಾದನುಮತಿರ್ನಾಮ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಪ್ರಥಮಾ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೫೬.

ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ರಾತ್ರಿ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲ ಪೌರ್ಣಮಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಭ್ರಾಜತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾನ್ನಿಶಾಕರಃ। ರಞ್ಜನಾಚ್ಚೈವ ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಾಕೇತಿ ಕವಯೋ ವಿದುಃ ।। ೫೬.

ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನು ತುಂಬಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕವಿಗಳು ಆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನನ್ನು 'ರಾಕಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಮಾ ವಸೇತಾಮೃಕ್ಷೇ ತು ಯದಾ ಚನ್ದ್ರದಿವಾಕರೌ। ಏಕಾಂ ಪಞ್ಚದಶೀಂ ರಾತ್ರಿಮಮಾವಾಸ್ಯಾ ತತಃ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೫೬.

ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ, ಆ ಹದಿನೈದನೇ ರಾತ್ರಿ 'ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತೋಽಪರಸ್ಯ ತೈರ್ವ್ಯಕ್ತಃ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ನಿಶಾಕರಃ। ಯದೀಕ್ಷತೇ ವ್ಯತೀಪಾತೇ ದಿವಾ ಪೂರ್ಣೇ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಾವಪರಾಹ್ನೇ ತು ಪೂರ್ಣಾತ್ಮಾನೌ ತು ಪೂರ್ಣಿಮಾ ।। ೫೬.

ಅದಾದಮೇಲೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನ ಚಂದ್ರನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಹಗಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿಚ್ಛಿನ್ನಾಂ ತಾಮಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಪಶ್ಯತಶ್ಚ ಸಮಾಗತೌ। ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ತೌ ಯದಾ ತದ್ದರ್ಶ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೫೬.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮುಗಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ–ಸೂರ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡಾಗ, ಅದನ್ನು 'ದರ್ಶ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಲವಾವಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಯಃ ಕಾಲಃ ಪರ್ವಸನ್ಧಿಷು। ದ್ವಾಕ್ಷರಂ ಕುಹುಮಾತ್ರಂ ತು ಏವಂ ಕಾಲಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ। ನಷ್ಟಚನ್ದ್ರಾ ಪ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾ ಮಧ್ಯಸೂರ್ಯೇಣ ಸಙ್ಗತಾ ।। ೫೬.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲವಗಳ ಕಾಲವನ್ನು 'ಕುಹುಮಾತ್ರ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಚಂದ್ರನು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

ದಿವಸಾರ್ದ್ಧೇನ ರಾತ್ರ್ಯರ್ದ್ಧಂ ಸೂರ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತು ಚನ್ದ್ರಮಾಃ. ಸೂರ್ಯೇಣ ಸಹಸಾ ಮುಕ್ತಿಂ ಗತ್ವಾ ಪ್ರಾತಸ್ತನೋತ್ಸವೌ । ದ್ವೌ ಕಾಲೌ ಸಙ್ಗಮಶ್ಚೈವ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ನಿಷ್ಪತೇದ್ರವಿಃ ।। ೫೬.

ಅರ್ಧ ದಿನ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ, ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎರಡು ಹಬ್ಬಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ಕಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಗಮ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಪಚ್ಛುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ಯ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಾತ್। ನಿರ್ಮುಚ್ಯಮಾನಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ತಯೋರ್ಮಣ್ಡಲಯೋಸ್ತು ವೈ ।। ೫೬.

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು, ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸ ತದಾ ಹ್ಯಾಹುತೇಃ ಕಾಲೋ ದರ್ಶಸ್ಯ ಚ ವಷಟ್ಕ್ರಿಯಾ। ಏತದೃತುಮುಖಂ ಜ್ಞೇಯಮಮಾವಾಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪರ್ವಣಃ ।। ೫೬.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಮತ್ತು ದರ್ಶ ಹವನದ ವಷಟ್‌ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಹಬ್ಬದ ಆರಂಭ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ದಿವಾ ಪರ್ವಣ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಕ್ಷೀಣೇನ್ದೌ ಬಹುಲೇ ತು ವೈ। ತಸ್ಮಾದ್ದಿವಾ ಹ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಗೃಹ್ಯತೇಽಸೌ ದಿವಾಕರಃ। ಗೃಹ್ಯತೇ ವೈ ದಿವಾ ಹ್ಯಸ್ಮಾದಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ದಿವಿಕ್ಷಯೈಃ ।। ೫೬.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು, ಹಗಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಗಲು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಿನಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಲಾನಾಮಪಿ ವೈ ತಾಸಾಂ ಬಹುಮಾನ್ಯಾಜಡಾತ್ಮಕೈಃ। ತಿಥೀನಾಂ ನಾಮ ಧೇಯಾನಿ ವಿದ್ವದ್ಭಿಃ ಸಂಜ್ಞಿತಾನಿ ವೈ ।। ೫೬.

ಆ ಚಂದ್ರಕಲೆಗಳಿಗೂ, ಪಂಡಿತರು ತಿಥಿಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಜಡಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ದರ್ಶಯೇತಾಮಥಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾವುಭೌ । ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತ್ಯಥ ತೇನೈವ ಕ್ರಮಶಃ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಾತ್ ।। ೫೬.

ಆಮೇಲೆ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ.

ದ್ವಿಲವೇನ ಹ್ಯಹೋ ರಾತ್ರಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಸ್ಪೃಶತೇ ಶಶೀ। ಸ ತದಾ ಹ್ಯಾಹುತೇಃ ಕಾಲೋ ದರ್ಶಸ್ಯ ಚ ವಷಟ್‌ಕ್ರಿಯಾ ।। ೫೬.

ಎರಡು ಲವಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ, ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಹೋಮ ಮತ್ತು ದರ್ಶ ಹವನದ ವಷಟ್‌ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕುಹೇತಿ ಕೋಕಿರೇನೋಕ್ತೋ ಯಃ ಕಾಲಃ ಪರಿಚಿಹ್ನಿತಃ। ತತ್ಕಾಲಸಂಜ್ಞಿತಾ ಯಸ್ಮಾದಮಾವಾಸ್ಯಾ ಕುಹುಃ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೫೬.

'ಕುಹು' ಎಂದು ಗುರುಗಳು ಗುರುತಿಸಿದ ಕಾಲವೇ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೆ 'ಕುಹು' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಸಿನೀವಾಲೀಪ್ರಮಾಣೇನ ಕ್ಷೀಣಶೇಷೋ ನಿಶಾಕರಃ। ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ವಿಶತ್ಯರ್ಕಂ ಸಿನೀವಾಲೀ ತತಃ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೫೬.

ಸಿನೀವಾಲಿಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುವ ಚಂದ್ರನು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಸೂರ್ಯನೊಳಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು 'ಸಿನೀವಾಲಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪರ್ವಣಃ ಪರ್ವಕಾಲಸ್ತು ತುಲ್ಯೋ ವೈ ತು ವಷಟ್‌ಕ್ರಿಯಾ। ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯವ್ಯತೀಪಾತೇ ಉಭೇ ತೇ ಪೂರ್ಣಿಮೇ ಸ್ಮೃತೇ ।। ೫೬.

ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚಂದ್ರಕಾಲವು ದರ್ಶ ಹವನದ ವಷಟ್‌ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿಪತ್ಪಞ್ಚದಶ್ಯೋಶ್ಚ ಪರ್ವಕಾಲೋ ದ್ವಿಮಾತ್ರಕಃ। ಕಾಲಃ ಕುಹುಸಿನೀವಾಲ್ಯೋಃ ಸಮುದ್ರೋ ದ್ವಿಲವಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೫೬.

ಪ್ರತಿಪದ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದನೇ ತಿಥಿಗಳ ನಡುವೆ ಎರಡು ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಲವಿದೆ. ಕುಹು ಮತ್ತು ಸಿನೀವಾಲಿಯ ಕಾಲವನ್ನು ಎರಡು ಲವಗಳ ಸಾಗರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಕಾಗ್ನಿಮಣ್ಡಲೇ ಸೋಮೇ ಪರ್ವಕಾಲಃ ಕಲಾಶ್ರಯಃ। ಏವಂ ಸ ಶುಕ್ರಪಕ್ಷೋ ವೈ ರಜನ್ಯಾಃ ಪರ್ವಸನ್ಧಿಷು ।। ೫೬.

ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಾಲ ಇದ್ದಾಗ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವು ಹಬ್ಬದ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮಣ್ಡಲಃ ಶ್ರೀಮಾಂಶ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ಉಪರಜ್ಯತೇ। ಯಸ್ಮಾದಾಪ್ಯಾಯತೇ ಸೋಮಃ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾನ್ತು ಪೂರ್ಣಿಮಾ ।। ೫೬.

ಪೂರ್ಣವಾದ, ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಚಂದ್ರನು ಗ್ರಹಣಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರನು ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ದಶಭಿಃ ಪಞ್ಚಭಿಶ್ಚೈವ ಕಲಾಭಿರ್ದಿವಸಕ್ರಮಾತ್। ತಸ್ಮಾತ್ ಕಲಾ ಪಞ್ಚದಶೀ ಸೋಮೇ ನಾಸ್ತಿ ತು ಷೋಡಶೀ। ತಸ್ಮಾತ್ಸೋಮಸ್ಯ ಭವತಿ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಮಹಾಕ್ಷಯಃ ।। ೫೬.

ಹತ್ತು ಕಲೆಗಳು, ನಂತರ ಐದು ಕಲೆಗಳು ಹೀಗೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರನೇ ಕಲೆಯೇ ಇರದು. ಆ ದಿನ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಸೋಮಪಾಃ ಸೋಮವರ್ದ್ಧನಾಃ। ಆರ್ತ್ತವಾ ಋತವೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತೇ ದೇವಾ ಭಾವಯನ್ತಿ ಚ ।। ೫೬.

ಈ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳು, ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರು, ಸೋಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು. ಇವರು ಋತುಗಳ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಋತುಗಳ ಮೂಲಕ ಇವರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅತಃ ಪಿತೄನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮಾಸಶ್ರಾದ್ಧಭುಜಸ್ತು ಯೇ। ತೇಷಾಂ ಗತಿಞ್ಚ ಸತ್ತ್ವಞ್ಚ ಗತಿಂ ಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ ।। ೫೬.

ಈಗ ಮಾಸಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಿತೃಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರ ಗತಿಯೂ ಸ್ವರೂಪವೂ ಹಾಗು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಕ್ರಮವೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನ ಮೃತಾನಾಂ ಗತಿಃ ಶಕ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾತುಂ ಪುನರಾಗತಿಃ। ತಪಸಾಪಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧೇನ ಕಿಂ ಪುನರ್ಮಾಂಸಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೫೬.

ಮರಣ后的ವರ ಗತಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು, ಅವರ ಮರಳುವದು ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲಾಗದು, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲದೆ. ಮಾನವನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ?

ಶ್ರಾದ್ಧದೇವಾನ್ ಪಿದೄನೇತಾನ್ ಪಿತರೋ ಲೌಕಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ದೇವಾಃ ಸೌಮ್ಯಾಶ್ಚ ಯಜ್ವಾನಃ ಸರ್ವೇ ಚೈವ ಹ್ಯಯೋನಿಜಾಃ ।। ೫೬.

ಶ್ರಾದ್ಧದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಲೋಕಿಕ ಪಿತೃಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಶಾಂತರೂಪಿಗಳು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲ.

ದೇವಾಸ್ತೇ ಪಿತರಃ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಸ್ತಾನ್ ಭಾವಯನ್ತ್ಯುತ। ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ತೇಭ್ಯೋಽನ್ಯೇ ಲೌಕಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೫೬.

ಅಲ್ಲಿಯ ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಪಿತೃಗಳೇ, ದೇವತೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಬೇರೆ, ಲೋಕಿಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ। ಯಜ್ವಾನೋ ಯೇ ತು ಸೋಮೇ ನ ಸೋಮವನ್ತಸ್ತು ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೫೬.

ತಂದೆ, ತಾತ, ಮತ್ತು ತಾತನ ತಂದೆ—ಇವರು ಸೋಮಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು ಎಂದೇ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸೋಮವಿಲ್ಲದೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು.

ಯೇ ಯಜ್ವಾನಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತೇಷಾಂ ತೇ ವೈ ಬರ್ಹಿಷದಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಕರ್ಮಸ್ವೇತೇಷು ಯುಕ್ತಾಸ್ತೇ ತೃಪ್ಯನ್ತ್ಯಾದೇಹಸಮ್ಭವಾತ್ ।। ೫೬.

ಅವರಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಬರ್ಹಿಷದರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಅವರು ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.