ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮೈ ದೇವಾಧಿಪತ್ಯಾಯ ನಮಸ್ಕಾರಂ ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತ ಹ। ಯೇನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಚಿನ್ತ್ಯಞ್ಚ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಷಃ ।। ೫೫.

ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದ ಅವನಿಗೆ ಅವರು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಯಾರು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಅಲೌಕಿಕವಾದುದನ್ನು ನೋಡುವರೋ, ಅವರಿಂದ ಅವನು ಕಾಣಲ್ಪಡುವನು.

ಮಹಾದೇವ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ। ಸುರಾಸುರವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನೋಹಂಸ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ।। ೫೫.

ಮಹಾದೇವ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಲಿ. ಮಹೇಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಅಸುರರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮನಸ್ಸಿನ ಹಂಸ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ಸುರಾಃ ಸ್ವಂ ಸ್ವಂ ನಿವೇಶನಮ್। ನಮಸ್ಕಾರಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನಾಃ ಶಙ್ಕರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ ।। ೫೫.

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಶಂಕರನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರು.

ಇಮಂ ಸ್ತವಂ ಪಠೇದ್ಯಸ್ತು ಈಶ್ವರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಕಾಮಾಂಶ್ಚ ಲಭತೇ ಸರ್ವಾನ್ ಪಾಪೇಭ್ಯಸ್ತು ವಿಮುಚ್ಯತೇ ।। ೫೫.

ಯಾರು ಈ ಇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಸದಾ ತೇನ ವಿಷ್ಣುನಾ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣುನಾ। ಮಹಾದೇವಪ್ರಸಾದೇನ ಉಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಮ್। ಏತದ್ವಃ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಮಯಾ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಬಲಮ್ ।। ೫೫.

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸದಾ ವಿಷ್ಣುವೇ, ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮಹೇಶ್ವರನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಅಗಾತ್ಕಥಮಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ದಿವಂ ನೃಪಃ। ಐಲಃ ಪುರೂರವಾಃ ಸೂತ ಕಥಂ ವಾಽತರ್ಪಯತ್ ಪಿತೄನ್ ।। ೫೬.

ಏಲನು, ಪುರೂರವನು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಸ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು? ಸೂತ, ಅವನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದನು?

ತಸ್ಯ ಚಾಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಭಾವಂ ಶಾಂಶಪಾಯನ। ಐಲಸ್ಯಾದಿತ್ಯಸಂಯೋಗಂ ಸೋಮಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೫೬.

ಆ ಪುರೂರವನ ಮಹಿಮೆ, ಆತನಿಗೆ ಸೂರ್ಯನೊಡನೆ ನಡೆದ ಸಂಗಮ, ಮತ್ತು ಸೋಮನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಶಾಂಶಪಾಯನ.

ಅಪಾಂಸಾರಮಯಸ್ಯೇನ್ದೋಃ ಪಕ್ಷಯೋಃ ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣಯೋಃ। ಹ್ರಾಸವೃದ್ಧೀ ಪಿತೃಮತಃ ಪಕ್ಷಸ್ಯ ಚ ವಿನಿರ್ಣಯಃ ।। ೫೬.

ನೀರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನ ಕುಗ್ಗುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುವುದು ಪಿತೃಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೋಮಾಚ್ಚೈವಾಮೃತಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಪಿತೄಣಾಂ ತರ್ಪಣಂ ತಥಾ। ಕವ್ಯಾಗ್ನೇಶ್ಚಾತ್ತಸೋಮಾನಾಂ ಪಿತೄಣಾಞ್ಚೈವ ದರ್ಶನಮ್ ।। ೫೬.

ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅಮೃತ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹವನದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಾಣಬಹುದು.

ಯಥಾ ಪುರೂರವಾಶ್ಚೈಲ ತರ್ಪಯಾಮಾಸ ವೈ ಪಿತೄನ್। ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪರ್ವಾಣಿ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೫೬.

ಇಲನ ಮಗ ಪುರೂರವನು ಹೇಗೆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹಬ್ಬಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಯದಾ ತು ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ತೌ ನಕ್ಷತ್ರೇಣ ಸಮಾಗತೌ। ಅಮಾವಾಸ್ಯಾನ್ನಿವಸತ ಏಕರಾತ್ರೈಕಮಣ್ಡಲೇ ।। ೫೬.

ಯಾವಾಗ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಅದು ಆ ಸಮಯ.

ಸ ಗಚ್ಛತಿ ತದಾ ದ್ರಷ್ಟುಂ ದಿವಾಕರನಿಶಾಕರೌ। ಅಮಾವಸ್ಯಾಮಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಮಾತಾಮಹಪಿತಾಮಹೌ। ಅಭಿವಾದ್ಯ ತದಾ ತತ್ರ ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಃ ಪ್ರತೀಕ್ಷ್ಯತೇ ।। ೫೬.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ತಂದೆ ಇವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸೀದಮಾನಾತ್ ಸೋಮಾಚ್ಚ ಪಿತ್ರರ್ಥಂ ತತ್ಪರಿಸ್ರವಾತ್। ಐಲಃ ಪುರೂರವಾ ವಿದ್ವಾನ್ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಪ್ರಯತ್ನತಃ। ಉವಾಸ್ತೇ ಪಿತೃಮನ್ತಂ ತಂ ಸಸೋಮಂ ಸ ದಿವಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೫೬.

ಚಂದ್ರನು ದಯಾಳುವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸತ್ವವನ್ನು ಹರಿಯುವಾಗ, ಇಲನ ಮಗ ಪುರೂರವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಪಿತೃ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರೊಡನೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದ್ವಿಲವಂ ಕುಹುಮಾತ್ರಂ ತು ತೇ ಉಭೇ ತು ವಿಚಾರ್ಯ ಸಃ। ಸಿನೀವಾಲೀಪ್ರಮಾಣೇನ ಸಿನೀವಾಲೀಮುಪಾಸಕಃ ।। ೫೬.

ಅವನು ಎರಡು ಲವ ಮತ್ತು ಕುಹು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು, ಸೀನಿವಾಲಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ, ಸೀನಿವಾಲಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕುಹೂಮಾತ್ರಾಂ ಕಲಾಞ್ಚೈವ ಜ್ಞಾತ್ವೋಪಾಸ್ತೇ ಕುಹುಂ ಪುನಃ। ಸ ತದಾ ಭಾನುಮತ್ಯೇಕ ಕಾಲಾವೇಕ್ಷೀ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ ।। ೫೬.

ಕುಹು ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕುಹುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾನುಮತಿಯೊಂದೇ ಕಾಲವನ್ನು ಅವನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸುಧಾಮೃತಂ ಕುತಃ ಸೋಮಾತ್ ಪ್ರಸ್ರವೇನ್ಮಾಸತೃಪ್ತಯೇ। ದಶಭಿಃ ಪಞ್ಚಭಿಶ್ಚೈವ ಸುಧಾಮೃತಪರಿಸ್ರವೈಃ ।। ೫೬.

ಚಂದ್ರನಿಂದ ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಅಮೃತ ಹೇಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ? ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು ಅಮೃತದ ಹರಿವಿನಿಂದ ಅದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇ ತದಾ ಪೀತ್ವಾ ದುಹ್ಯಮಾನಂ ತಥಾಂಶುಭಿಃ। ಸದ್ಯಃ ಪಕ್ಷರತಾ ತೇನ ಸೌಮ್ಯೇನ ಮಧುನಾ ಚ ಸಃ ।। ೫೬.

ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಹೀರಿದಂತೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಚಂದ್ರನ ಮಧುರದಿಂದ ಆ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ನಿರ್ವಾಪಣಾರ್ಥಂ ದತ್ತೇನ ಪಿತ್ರೇಣ ವಿಧಿನಾ ನೃಪಃ। ಸುಧಾಮೃತೇನ ರಾಜೇನ್ದ್ರಸ್ತರ್ಪಯಾಮಾಸ ವೈ ಪಿತೄನ್। ಸೌಮ್ಯಾ ಬರ್ಹಿಷದಃ ಕಾವ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೬.

ಹೋಮಕ್ಕಾಗಿ, ತಂದೆಯು ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೀಡಿದ ಅಮೃತದಿಂದ, ರಾಜನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು; ಚಂದ್ರಸಂಬಂಧಿ, ಬರ್ಹಿಷದ್, ಕಾವ್ಯ, ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರೂ ಹೀಗೆಯೇ ತೃಪ್ತರಾದರು.

ಋತುರಗ್ನಿಸ್ತು ಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸ ತು ಸಂವತ್ಸರೋ ಮತಃ। ಜಜ್ಞಿರೇ ಹ್ಯೃತವಸ್ತಸ್ಮಾದೃತುಭ್ಯಶ್ಚಾರ್ತ್ತವಾಶ್ಚ ಯೇ । ೫೬.

ಋತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನೇ ವರ್ಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದ ಋತುಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಋತುಗಳಿಂದ ಅರ್ಧವರ್ಷಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಆರ್ತ್ತವಾ ಹ್ಯರ್ದ್ಧಮಾಸಾಖ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ ಹ್ಯಬ್ದಸೂನವಃ। ಋತುಃ ಪಿತಾಮಹಾ ಮಾಸಾ ಋತುಶ್ಚೈವಾಭ್ದಸೂನವಃ ।। ೫೬.

ಅರ್ಧವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪಿತೃಗಳ ಪುತ್ರರು, ವರ್ಷದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಋತು ಪಿತಾಮಹ, ತಿಂಗಳುಗಳು ವರ್ಷಪುತ್ರರು, ಋತು ಕೂಡ ವರ್ಷಪುತ್ರನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾಸ್ತು ವೈ ದೇವಾಃ ಪಞ್ಚಾಬ್ದಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಾಃ। ಸೌಮ್ಯಾಸ್ತು ಸೌಮ್ಯಜಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಕಾವ್ಯಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಕವೇಃ ಸುತಾಃ ।। ೫೬.

ಪ್ರಪಿತಾಮಹರು ದೇವತೆಗಳು, ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು; ಚಂದ್ರಸಂಬಂಧಿಗಳು ಚಂದ್ರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಕಾವ್ಯರು ಕವಿಯ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಉಪಹೂತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ದೇವಾಃ ಸೋಮಜಾಃ ಸೋಮಪಾಸ್ತಥಾ। ಆಜ್ಯಪಾಸ್ತು ಸ್ಮೃತಾಃ ಕಾವ್ಯಾಸ್ತೃಪ್ಯನ್ತಿ ಪಿತೃಜಾತಯಃ ।। ೫೬.

ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಚಂದ್ರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹವನದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಕಾವ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಿತೃವಂಶಗಳು ತೃಪ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಕಾವ್ಯಾ ಬರ್ಹಿಷದಶ್ಚೈವ ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಶ್ಚ ತೇ ತ್ರಿಧಾ। ಗೃಹಸ್ಥಾ ಯೇ ಚ ಯಜ್ವಾನಾ ಋತುರ್ಬರ್ಹಿಷದೋ ಧ್ರುವಮ್ ।। ೫೬.

ಕಾವ್ಯರು, ಬರ್ಹಿಷದ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ; ಗೃಹಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ಋತುಗಳ ಬರ್ಹಿಷದ್ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ಚಾಪಿ ಯಜ್ವಾನಾ ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಸ್ತಥಾರ್ತ್ತವಾಃ। ಅಷ್ಟಕಾಪತಯಃ ಕಾವ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚಾಬ್ದಾಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೫೬.

ಗೃಹಸ್ಥರು, ಯಜ್ಞಕಾರರು, ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರು, ಅರ್ಧವರ್ಷಗಳು, ಅಷ್ಟಕಾಧಿಪತಿಗಳು, ಕಾವ್ಯರು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳು—ಇವರನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಏಷಾಂ ಸಂವತ್ಸರೋ ಹ್ಯಗ್ನಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ತು ಪರಿವತ್ಸರಃ। ಸೋಮ ಈದ್ವತ್ಸರಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಾಯುಶ್ಚೈವಾನುವತ್ಸರಃ ।। ೫೬.

ಇವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯು ವರ್ಷ, ಸೂರ್ಯನು ಪರಿವತ್ಸರ, ಚಂದ್ರನು ಇಡ್ವತ್ಸರ, ವಾಯು ಅನುವತ್ಸರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ರುದ್ರಸ್ತು ವತ್ಸರಸ್ತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚಾಬ್ದಾ ಯೇ ಯುಗಾತ್ಮಕಾಃ। ಲೇಖಾಶ್ವೈವೋಷ್ಮಪಾಶ್ಚೈವ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೫೬.

ಓ ರುದ್ರ, ಅವರಿಗೊಂದು ವರ್ಷವೇ ಒಂದು ದಿನದಂತೆ, ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಯುಗವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಲೇಖ, ಅಶ್ವ, ಉಷ್ಮಪ ಮತ್ತು ದಿವಾಕೀರ್ತಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಏತೇ ಪಿಬನ್ತ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಸುಧಾಂ ದಿವಿ । ತಾಂಸ್ತೇನ ತರ್ಪಯಾಮಾಸ ಯಾವದಾಸೀತ್ ಪುರೂರವಾಃ ।। ೫೬.

ಈ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು, ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರೂರವನು ಬದುಕಿದ್ದವರೆಗೆ ಅವನಿಂದ ಅವರ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಯಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಸ್ರವತೇ ಸೋಮಾನ್ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ನಿಬೋಧತ। ತಸ್ಮಾತ್ ಸುಧಾಮೃತಂ ದ್ವೈ ಪಿತೄಣಾಂ ಸೋಮಪಾಯಿನಾಮ್ ।। ೫೬.

ಏಕೆ ಸೋಮನು ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅಮೃತ ಮತ್ತು ಮಧು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ತದಮೃತಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಸುಧಾ ಚ ಮಧು ಚೈವ ಹ । ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇ ಯಥಾ ಚೇನ್ದೋಃ ಕಲಾಃ ಪಞ್ಚದಶ ಕ್ರಮಾತ್ ।। ೫೬.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆ ಮೃದುವಾದ ಅಮೃತವೂ, ಮಧುವೂ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವಂತೆ ಕುಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.