ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತ್ವಮೇವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಯ ಪರಸ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ತ್ವಮೇವ ವಹ್ನಿಃ ಪವನಸ್ತ್ವಮೇವ। ತ್ವಮೇವ ಸರ್ವಸ್ಯ ಚರಾಚರಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಕರ್ತ್ತಾ ಪ್ರಲಯೇ ಚ ಗೋಪ್ತಾ ।। ೫೪.

ನೀನೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ನೀನೇ ಪರಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ; ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನೇ ಗಾಳಿ; ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಚರಾಚರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು.

ಇತೀದಮುಕ್ತ್ವಾ ವಚನಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಾಃ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಸೋಮಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮೂರ್ದ್ನಾ। ಗತಾ ವಿಮಾನೈರನಿಗೃಹ್ಯ ವೇಗೈರ್ಮಹಾತ್ಮನೋ ಮೇರುಮುಪೇತ್ಯ ಸರ್ವೇ ।। ೫೪.

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ದೇವೇಂದ್ರರು ಸೋಮವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟರು; ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮೆರುವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ಇತ್ಯೇತತ್ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಾತ್ಪುಣ್ಯಮಹತ್ತರಮ್। ನೀಲಕಣ್ಠೇತಿ ಯತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಖ್ಯಾತಂ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಮ್ ।। ೫೪.

ಈ ರೀತಿ 'ನೀಲಕಂಠ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವ, ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಪವಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಈ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಯಿತು.

ಸ್ವಯಂ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ಪಾಪಪ್ರಣಾಶನೀಮ್। ಯಸ್ತು ಧಾರಯತೇ ನಿತ್ಯಮೇನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಭವಾಂ ಕಥಾಮ್। ತಸ್ಯಾಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಫಲಂ ವೈ ವಿಪುಲಂ ಮಹತ್ ।। ೫೪.

ಸ್ವಯಂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಹೇಳಿದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಯಾರು ಈ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸದಾ ಧಾರಣೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಈಗ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ವಿಷಂ ತಸ್ಯ ವರಾರೋಹೇ ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮನ್ತಥಾ। ಗಾತ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚ ಸುಶ್ರೋಣಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ತತ್ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ ।। ೫೪.

ಅಯ್ಯೊ ಸುಂದರಿ, ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಯಾವ ವಿಷವೂ, ಅದು ಸ್ಥಾವರವಾಗಿರಲಿ ಜಂಗಮವಾಗಿರಲಿ, ತಲುಪಿದರೂ ಕೂಡ, ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಮಯತ್ಯಶುಭಂ ಘೋರಂ ದುಃಸ್ವಪ್ನಞ್ಚಾಪಕರ್ಷತಿ। ಸ್ತ್ರೀಷು ವಲ್ಲಭತಾಂ ಯಾತಿ ಸಭಾಯಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಸ್ಯ ಚ ।। ೫೪.

ಅದು ಅಶುಭ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕವಾದದುಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅವನು ಮಹಿಳೆಯರ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವಿವಾದೇ ಜಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಯುದ್ಧೇ ಶೂರತ್ವಮೇವ ಚ। ಗಚ್ಛತಃ ಕ್ಷೇಮಮಧ್ವಾನಂ ಗೃಹೇ ಚ ನಿತ್ಯಸಮ್ಪದಃ ।। ೫೪.

ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಮನೆಗೆ ಸದಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ.

ಶರೀರಭೇದೇ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಗತಿಂ ತಸ್ಯ ವರಾನನೇ। ನೀಲಕಣ್ಠೋ ಹರಿಚ್ಛಮಶ್ರುಃ ಶಶಾಙ್ಕಾಙ್ಕಿತಮೂರ್ದ್ಧಜಃ ।। ೫೪.

ಅಯ್ಯೋ ಸುಂದರಮುಖಿಯೆ, ಅವನು ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅವನು ನೀಲಕಂಠನಂತೆ, ಹರಿಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ, ಆನಂದದ ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ, ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷಸ್ತ್ರಿಶೂಲಪಾಣಿಶ್ಚ ವೃಷಯಾನಃ ಪಿನಾಕಧೃಕ್। ನನ್ಧಿತುಲ್ಯಬಲಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ನನ್ದಿತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ।। ೫೪.

ಅವನು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದವನು, ಎಮ್ಮೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವವನು, ಪಿನಾಕ ಧರಿಸಿದವನು, ನಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯವನು, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ನಂದಿಯಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ವಿಚರತ್ಯಚಿರಾತ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕಾನ್ಮಮಾಜ್ಞಯಾ । ನ ಹನ್ಯತೇ ಗತಿಸ್ತಸ್ಯ ಅನಿಲಸ್ಯ ಯಥಾಮ್ಬರೇ। ಮಮ ತುಲ್ಯಬಲೋ ಭೂತ್ವಾ ತಿಷ್ಠತ್ಯಾಭೂತಸಮ್ಪ್ಲವಮ್ ।। ೫೪.

ಅವನು ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಹಾನಿಯೂ ಆಗದು, ಅವನ ಚಲನೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಲಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಮಮ ಭಕ್ತಾ ವರಾರೋಹೇ ಯೇ ಚ ಶ್ರೃಣ್ವನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ। ತೇಷಾಂ ಗತಿಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಇಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ಚ ।। ೫೪.

ಅಯ್ಯೋ ಸುಂದರಿ, ನನ್ನ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಮಾನವರು, ಇವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೇದಮಾಪ್ನೋತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಜಯತೇ ಮಹೀಮ್। ವೈಶ್ಯಸ್ತು ಲಭತೇ ಲಾಭಂ ಶೂದ್ರಃ ಸುಖಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೫೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೇದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ವೈಶ್ಯನು ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಶೂದ್ರನು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವ್ಯಾಧಿತೋ ಮುಚ್ಯತೇ ರೋಗಾದ್ಬದ್ಧೋ ಮುಚ್ಯೇತ ಬನ್ಧನಾತ್। ಗುರ್ವಿಣೀ ಲಭತೇ ಪುತ್ರಂ ಕನ್ಯಾ ವಿನ್ದತಿ ಸತ್ಪತಿಮ್। ನಷ್ಟಞ್ಚ ಲಭತೇ ಸರ್ವಮಿಹಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ಚ ।। ೫೪.

ರೋಗಿಯಾದವನು ರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಗರ್ಭಿಣಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಸಿಗುತ್ತಾನೆ, ಕನ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಪತಿ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದದ್ದನ್ನೂ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಗವಾಂ ಶತಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ದತ್ತಸ್ಯ ಯತ್ ಫಲಮ್। ತತ್ ಫಲಂ ಭವತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಭೋರ್ದಿವ್ಯಾಮಿಮಾಂ ಕಥಾಮ್ ।। ೫೪.

ನೂರು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಎಷ್ಟು ಇದೆಯೋ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಈ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾದಂ ವಾ ಯದಿ ವಾಪ್ಯರ್ದ್ಧಂ ಶ್ಲೋಕಂ ಶ್ಲೋಕಾರ್ದ್ಧಮೇವ ವಾ। ಯಸ್ತು ಧಾರಯತೇ ನಿತ್ಯಂ ರುದ್ರಲೋಕಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೫೪.

ಯಾರು ಈ ಕಥೆಯ ಒಂದು ಪಾದವನ್ನಾದರೂ, ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ಶ್ಲೋಕವನ್ನಾದರೂ, ಅಥವಾ ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಧವನ್ನಾದರೂ ಸದಾ ಧಾರಣೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಕಥಾಮಿಮಾಂ ಪುಣ್ಯಫಲಾದಿಯುಕ್ತಾಂ ನಿವೇದ್ಯ ದೇವ್ಯಾಃ ಶಶಿಬದ್ಧ ಮೂರ್ದ್ಧಜಃ। ವೃಷಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇನ ಸಹೋಮಯಾ ಪ್ರಭುರ್ಜಗಾಮ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಗುಹಾಂ ಗುಹಪ್ರಿಯಃ ।। ೫೪.

ಈ ಪುಣ್ಯ ಫಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪ್ರಭು, ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತುಮೇಲೆ ಏರಿ, ಗುಹನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಗುಹೆಗೆ ಹೊರಟರು.

ಕ್ರಾನ್ತಂ ಮಯಾ ಪಾಪಹರಂ ಮಹಾಪದಂ ನಿವೇದ್ಯ ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರದದೌ ಪ್ರಭಞ್ಜನಃ। ಅಧೀತ್ಯ ಸರ್ವಂ ತ್ವಖಿಲಂ ಸುಲಕ್ಷಣಂ ಜಗಾಮ ಆದಿತ್ಯಪಥಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ।। ೫೪.

ನಾನು ಈ ಮಹಾ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಪವನದೇವರು ಅದನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿ, ಆ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸೂರ್ಯನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿದನು.

ಗುಣಕರ್ಮಪ್ರಭಾವೈಶ್ಚ ಕೋಽಧಿಕೋ ವದತಾಂ ವರಃ। ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಹೇ ಸಮ್ಯಗಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಗುಣವಿಸ್ತರಮ್ ।। ೫೫.

ಗುಣ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲು ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ? ಅವನ ಅದ್ಭುತ ಗುಣಗಳ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಅತ್ರಾಪ್ಯುದಾಹರನ್ತೀಮಮಿತಿ ಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ । ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವಿಭುತ್ವಞ್ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೫೫.

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಮಹಾದೇವನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಮಾಧಿಕಾರದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಮುದಾಹೃತಮ್। ಬಲಿಂ ಬದ್ಧ್ವಾ ಮಹೌಜಾಸ್ತು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿ ಪತಿಃ ಪುರಾ ।। ೫೫.

ಹಿಂದೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣುವು ಬಲಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು.

ಪ್ರಣಷ್ಟೇಷು ಚ ದೈತ್ಯೇಷು ಪ್ರಹೃಷ್ಟೇ ಚ ಶಚೀಪತೌ। ಅಥಾಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರಭುಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ ।। ೫೫.

ದೈತ್ಯರು ನಾಶವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಶಚೀಪತಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರು.

ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ವಿಶ್ವರೂಪಾತ್ಮಾ ಕ್ಷೀರೋದಸ್ಯ ಸಮೀ ಪತಃ। ಸಿದ್ಧಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯೋ ಯಕ್ಷಾ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಙ್ಗಣಾಃ ।। ೫೫.

ಅಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಹತ್ತಿರ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳ ಸ್ವಾಮಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ಧರು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರ ಗುಂಪುಗಳು ಸೇರಿದ್ದರು.

ನಾಗಾ ದೇವರ್ಷಯಶ್ಚೈವ ನದ್ಯಃ ಸರ್ವೇ ಚ ಪರ್ವತಾಃ। ಅಭಿಗಮ್ಯ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಸ್ತುವನ್ತಿ ಪುರುಷಂ ಹರಿಮ್ ।। ೫೫.

ನಾಗರು, ದೇವರ್ಷಿಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ತ್ವಂ ಧಾತಾ ತ್ವಞ್ಚ ಕರ್ತ್ತಾಽಸ್ಯ ತ್ವಂ ಲೋಕಾನ್ ಸೃಜಸಿ ಪ್ರಭೋ। ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮವ್ಯಯಮ್। ಅಸುರಾಶ್ಚ ಜಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಬಲಿರ್ಬದ್ಧಶ್ಚ ವೈ ತ್ವಯಾ ।। ೫೫.

ನೀನು ಈ ಲೋಕದ ಪೋಷಕನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಪ್ರಭುವೇ; ನೀನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಶುಭತೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಅಸುರರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಬಲಿಯನ್ನು ನೀನೇ ಬಂಧಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

ಏವ ಮುಕ್ತಃ ಸುರೈರ್ವಿಷ್ಣುಃ ಸಿದ್ಧೈಶ್ಚ ಪರಮರ್ಷಿಭಿಃ। ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ತತೋ ದೇವಾನ್ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ।। ೫೫.

ಇಂತಿ ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ವಿಷ್ಣುವು, ಪುರುಷೋತ್ತಮನು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೂಯತಾಮಭಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ಕಾರಣಂ ಸುರಸತ್ತಮಾಃ। ಯಃ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಕಾಲಃ ಕಾಲಕರಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೫೫.

ಓ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕೇಳಿರಿ, ನಾನು ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಕಾಲನೂ, ಕಾಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಭುವೂ ಅವನೇ.

ಯೇನ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸೃಷ್ಟಾ ಲೋಕಾಶ್ಚ ಮಾಯಯಾ। ತಸ್ಯೈವ ಚ ಪ್ರಸಾದೇನ ಆದೌ ಸಿದ್ಧತ್ವಮಾಗತಮ್ ।। ೫೫.

ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆ ದೊರೆತಿತು.

ಪುರಾ ತಮಸಿ ಚಾವ್ಯಕ್ತೇ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಗ್ರಾಸಿತೇ ಮಯಾ। ಉದರಸ್ಥೇಷು ಭೂತೇಷು ಲೋಕೇಽಹಂ ಶಯಿತಸ್ತದಾ ।। ೫೫.

ಹಿಂದೆ, ಮೂವತ್ತು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ತಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತವು ಆವರಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದೆನು.

ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಭೂತ್ವಾ ಚ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್। ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾ ಪಾಣಿಃ ಶಯಿತೋ ವಿಮಲೇಽಮ್ಭಸಿ ।। ೫೫.

ನಾನು ಸಾವಿರ ತಲೆ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣು, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಶುಭ್ರವಾದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದೆನು.