ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕೈಲಾಸಶಿಖರೇ ರಮ್ಯೇ ನಾನಾಧಾತುವಿಚಿತ್ರಿತೇ। ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಕೀರ್ಣೇ ಚಕ್ರವಾಕೋಪಶೋಭಿತೇ ।। ೫೪.

ಕೈಲಾಸದ ಸುಂದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಾನಾ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಶೋಭೆಯಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ,

ಷಟ್‌ಪದೋದ್ಗೀತಬಹುಲೇ ಧಾರಾಸಮ್ಪಾತನಾದಿತೇ। ಮತ್ತಕ್ರೌಞ್ಚಮಯೂರಾಣಾಂ ನಾದೈರುದ್ಘುಷ್ಟಕನ್ದರೇ ।। ೫೪.

ಅಲ್ಲಿ ಮಧುಹುಣ್ಣಿನ ಗೂಡುಗಳಿಂದ ಹೂಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಜಲಧಾರೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ, ಮದಮತ್ತವಾದ ಕ್ರೌಂಚ ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಗುಹೆಗಳು ಗೋಜಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಅಪ್ಸರೋಗಣಸಙ್ಕೀರ್ಣೇ ಕಿನ್ನರೈಶ್ಚೋಪಶೋಭಿತೇ । ಜೀವಞ್ಜೀವಕಜಾತೀನಾಂ ವೀರುದ್ಭಿರುಪಶೋಭಿತೇ ।। ೫೪.

ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಕಿನ್ನರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಜೀವಂಜೀವಿಕ ಎಂಬ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ,

ಕೋಕಿಲಾರಾವಮಧುರೇ ಸಿದ್ಧ ಚಾರಣಸೇವಿತೇ। ಸೌರಭೈಯೀನಿನಾದಾಢ್ಯೇ ಅಧಸ್ತನಿತನಿಃಸ್ವನೇ ।। ೫೪.

ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಮಧುರ ಕೂಗು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸಿದ, ಸೌರಭೇಯ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನಾದ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಡೆ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ,

ವಿನಾಯಕಭಯೋದ್ವಿಗ್ನೇ ಕುಞ್ಜರೈರ್ಯುಕ್ತಕನ್ದರೇ। ವೀಣಾವಾದಿತ್ರನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಶ್ರೋತ್ರೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋರಮೈಃ ।। ೫೪.

ವಿನಾಯಕನ ಭಯದಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಗಜಗಳಿರುವ ಗುಹೆಗಳು, ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಮೃದಂಗದ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಗಳು ಕಿವಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ದೋಲಾಲಮ್ಬಿತಸಮ್ಪಾತೇ ವನಿತಾಸಙ್ಘಸೇವಿತೇ। ಧ್ವಜೈರ್ಲಮ್ಬಿತದೋಲಾನಾಂ ಘಣ್ಠಾನಾಂ ನಿನದಾಕುಲೇ ।। ೫೪.

ಅಲ್ಲಿ ಹೂಗೋಲುಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪುಗಳ ಸೇವೆ ಇದ್ದಿತು, ಹೂಗೋಲುಗಳ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಳು ಹಾರಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಘಂಟಾರವದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ತುಂಬಿತ್ತು.

ಮುಖಮರ್ದಲವಾದಿತ್ರೈರ್ಬಲಿನಾಂ ಸ್ಫೋಟಿತೈಸ್ತಥಾ। ಕ್ರೀಡಾರವವಿಚಾರಾಣಾಂ ನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಪೂರ್ಣಮನ್ದಿರೇ ।। ೫೪.

ಬಲಿಷ್ಠರು ಬಾರಿಸಿದ ಮುಖಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಗಳು, ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಆ ಮಂದಿರವು ಗೋಜಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಹಾಸೈಃ ಸನ್ತ್ರಾಸಜನನೈರ್ವಿಕರಾಲಮುಖೈಸ್ತಥಾ। ದೇಹಗನ್ಧೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈಶ್ಚ ಪ್ರಕ್ರೀಡಿತಗಣೇಶ್ಚರೈಃ ।। ೫೪.

ನಗುವು, ಭಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದಿಂದ ಬದಲಾದ ಮುಖಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾದ ದೇಹಗಳು, ಗಣೇಶನ ಸೇವಕರು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.

ವಜ್ರಸ್ಫಟಿಕಸೋಪಾನ ಚಿತ್ರಪಟ್ಟಿಶಿಲಾತಲೈಃ। ವ್ಯಾಧ್ರಸಿಂಹಮುಖೈಶಚವಾನ್ಯೈರ್ಗಜವಾಜಿಮುಖೈಸ್ತಥಾ ।। ೫೪.

ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಶಿಲಾ ನೆಲಗಳು, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ರೂಪಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು.

ಬಿಡಾಲವದನೈಶ್ಚೋಗ್ರೈಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುಕಾಕಾರಮೂರ್ತಿಭಿಃ । ಹ್ರಸ್ವೈರ್ದೀರ್ಘೈಃ ಕೃಶೈಃ ಸ್ಥೂಲೈರ್ಲಮ್ಬೋದರ ಮಹೋದರೈಃ ।। ೫೪.

ಕೋತಿ, ನರಿ, ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಭಯಾನಕ ಮುಖಗಳು, ಚಿಕ್ಕದು, ಉದ್ದದು, ಸಣ್ಣದು, ದಪ್ಪದು, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವರು, ಮಹಾ ಹೊಟ್ಟೆಯವರು ಇದ್ದರು.

ಹ್ರಸ್ವಜಙ್ಘೈಶ್ಚ ಲಮ್ಬೋಷ್ಠೈಸ್ತಾಲಜಙ್ಘೈಸ್ತಥಾಪರೈಃ। ಗೌಕರ್ಣೈರೇಕಕರ್ಣೈಶ್ಚ ಮಹಾಕರ್ಣೈರಕರ್ಣಕೈಃ ।। ೫೪.

ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲು, ದಪ್ಪ ತುಟಿ, ತಾಳದಂತೆ ದಪ್ಪ ಕಾಲು, ಹಸುವಿನ ಕಿವಿ, ಒಂದೇ ಕಿವಿ, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿ, ಕಿವಿಯಿಲ್ಲದವರು ಇದ್ದರು.

ಬಹುಪಾದೈರ್ಮಹಾಪಾದೈರೇಕಪಾದೈರಪಾದಕೈಃ। ಬಹುಶೀರ್ಷೈರ್ಮಹಾಶೀರ್ಷೈರೇಕಶೀರ್ಷೈರಶೀರ್ಷಕೈಃ ।। ೫೪.

ಬಹು ಕಾಲುಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುಗಳು, ಒಂದೇ ಕಾಲು, ಕಾಲಿಲ್ಲದವರು; ಬಹು ತಲೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ತಲೆಗಳು, ಒಂದೇ ತಲೆ, ತಲೆಯಿಲ್ಲದವರು ಇದ್ದರು.

ಬಹುನೇತ್ರೈರ್ಮಹಾನೇತ್ರೈರೇಕನೈತ್ರೈರನೈತ್ರಕೈಃ । ಏವಂವಿಧೈರ್ಮಹಾಯೋಗಿಭೂತೈರ್ಭೂತಪತಿರ್ವೃತಃ ।। ೫೪.

ಬಹು ಕಣ್ಣುಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಒಂದೇ ಕಣ್ಣು, ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವರು— ಇಂತಹ ಮಹಾಯೋಗಿಗಳಾದ ಭೂತಗಳ ನಡುವೆ ಭೂತಪತಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು.

ವಿಶುದ್ಧಮುಕ್ತಾಮಣಿರತ್ನಭೂಷಿತೇ ಶಿಲಾತಲೇ ಹೇಮಮಯೇ ಮನೋರಮೇ। ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಂ ಮದನಾಙ್ಗನಾಶನಂ ಪ್ರೋವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ಗಿರಿರಾಜಪುತ್ರೀ ।। ೫೪.

ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಸುಂದರವಾದ ಬಂಗಾರದ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳು, ಕಾಮನಾಶಕನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿದರು.

ಭಗವನ್ ಭೂತಭವ್ಯೇಶ ಗೋವೃಷಾಙ್ಕಿತಶಾಸನ। ತವ ಕಣ್ಠೇ ಮಹಾದೇವ ಭ್ರಾಜತೇಽಮ್ಬುದಶನ್ನಿಭಮ್ ।। ೫೪.

ಭಗವಂತ, ಭೂತಭವ್ಯಗಳ ಒಡೆಯ, ಗೋವೃಷ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವಾ, ಮಳೆ ತುಂಬಿದ ಮೋಡದಂತಿರುವುದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.

ನಾತ್ಯುಲ್ಬಣಂ ನಾತಿಶುಬ್ರಂ ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯೋಪಮಮ್। ಕಿಮಿದಂ ದೀಪ್ಯತೇ ದೇವ ಕಣ್ಠೇ ಕಾಮಾಙ್ಗ ನಾಶನ ।। ೫೪.

ಅದು ತುಂಬಾ ಗಾಢವೂ ಅಲ್ಲ, ತುಂಬಾ ಬೆಳಕೂ ಅಲ್ಲ, ಕಪ್ಪು ಅಂಜನದ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದೇವಾ, ಕಾಮನಾಶಕ, ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವದು ಏನು?

ಕೋ ಹೇತುಃ ಕಾರಣಂ ಕಿಞ್ಚ ಕಣ್ಠೇ ನೀಲತ್ವಮೀಶ್ವರಃ । ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿಮೇ ।। ೫೪.

ಈಶ್ವರಾ, ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಈ ನೀಲವರ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಕಾರಣವೇನು? ಹಿಮವಂತನಂದನೆ, ನನಗೆ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ತತಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪಾರ್ವತ್ಯಾಃ ಪಾರ್ವತೀಪ್ರಿಯಃ । ಕಥಾಂ ಮಙ್ಗಲಸಂಯುಕ್ತಾಂ ಕಥಯಾಮಾಸ ಶಙ್ಕರಃ ।। ೫೪.

ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರಿಯನಾದ ಶಂಕರನು ಶುಭಕರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಮಥ್ಯಮಾನೇಽಮೃತೇ ಪೂರ್ವಂ ಕ್ಷೀರೋದೇ ಸುರದಾನವೈಃ। ಅಗ್ರೇ ಸಮುತ್ಥಿತಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವಿಷಂ ಕಾಲಾನಲಪ್ರಭಮ್ ।। ೫೪.

ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಪಾರಿಜಾತ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ವಿಷವು ಹೊರಬಂದಿತು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರಸಙ್ಘಾಶ್ಚ ದೈತ್ಯಾಶ್ಚೈವ ವರಾನನೇ। ವಿಷಣ್ಣವದನಾಃ ಸರ್ವೇ ಗತಾಸ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽನ್ತಿಕಮ್ ।। ೫೪.

ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು, ಸುಂದರಿಯೇ, ಎಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿ ಮುಖ ಬಾಡಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರಗಣಾನ್ ಭೀತಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮೋ ವಾಚ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ। ಕಿಮರ್ಥಂ ಭೋ ಮಹಾಭಾಗಾ ಭೀತಾ ಉದ್ವಿಗ್ನಚೇತಸಃ ।। ೫೪.

ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೇ, ನಿಮಗೆ ಏನು ಭಯ, ಏಕೆ ಮನಸ್ಸು ಚಿಂತೆಗೊಂಡಿದೆ?'

ಮಯಾಷ್ಟಗುಣಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಭವತಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಕಲ್ಪಿತಮ್। ಕೇನ ವ್ಯಾವರ್ತ್ತಿತೈಶ್ವರ್ಯಾ ಯೂಯಂ ವೈ ಸುರಸತ್ತಮಾಃ ।। ೫೪.

'ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಎಂಟು ವಿಧದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದೇವತೆಗಳೆ, ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ?'

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯೇಶ್ವರಾ ಯೂಯಂ ಸರ್ವೇ ವೈ ವಿಗತಜ್ವರಾಃ। ಪ್ರಜಾಸರ್ಗೇ ನ ಸೋಽಸ್ತೀಹ ಆಜ್ಞಾಂ ಯೋ ಮೇ ನಿವರ್ತ್ತಯೇತ್ ।। ೫೪.

'ನೀವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯರು, ಎಲ್ಲರೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದೀರಿ. ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಯಾರೂ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.'

ವಿಮಾನಗಾಮಿನಃ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವೇ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಗಾಮಿನಃ। ಅಧ್ಯಾತ್ಮೇ ಚಾಧಿಭೂತೇ ಚ ಅಧಿದೈವೇ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ। ಪ್ರಜಾಃ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಶಕ್ತಾ ಯೂಯಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತುಮ್ ।। ೫೪.

'ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವವರು. ಆತ್ಮ, ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ, ನಿಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ.'

ತತ್ಕಿಮರ್ಥಂ ಭಯೋದ್ವಿಗ್ನಾ ಮೃಗಾಃ ಸಿಂಹಾರ್ದಿತಾ ಇವ। ಕಿಂ ದುಃಖಂ ಕೇನ ಸನ್ತಾಪಃ ಕುಲೋ ವಾ ಭಯಮಾಗತಮ್। ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಶೀಗ್ರಮಾಖ್ಯಾತುಮರ್ಹಥ ।। ೫೪.

'ಹಾಗಾದರೆ, ನೀವು ಯಾಕೆ ಭಯದಿಂದ deerಗಳು ಸಿಂಹವನ್ನು ಕಂಡಂತೆ ಗಾಬರಿಗೊಂಡಿದ್ದೀರಿ? ಯಾವ ದುಃಖ, ಯಾವ ಪೀಡೆ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಅಪಾಯ ನಿಮ್ಮ ವಂಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ? ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಹೇಳಿರಿ.'

ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ತತಸ್ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೈ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಊಚುಸ್ತೇ ಋಷಿಭಿಃ ಸಾರ್ಧ್ಧಂ ಸುರದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರದಾನವಾಃ ।। ೫೪.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಇಂದ್ರರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಸುರಾಸುರೈರ್ಮಥ್ಯಮಾನೇ ಪಾಥೋಧೌ ಚ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ। ಭುಜಙ್ಗಭೃಙ್ಗಸಙ್ಕಾಶಂ ನೀಲಜೀಮೂತಸನ್ನಿಭಮ್। ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಂ ವಿಷಂ ಘೋರಂ ಸಂವರ್ತಾಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭಮ್ ।। ೫೪.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ದಾನವರು ಪಾರಿಜಾತ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹಾವುಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ, ಕಪ್ಪು ಮೋಡದಂತೆ, ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಭಯಾನಕ ವಿಷವು ಹೊರಬಂದಿತು.

ಕಾಲಮೃತ್ಯುರಿವೋದ್ಭೂತಂ ಯುಗಾನ್ತಾದಿತ್ಯವರ್ಚಸಮ್। ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೋತ್ಸಾದಿ ಸೂರ್ಯಾಭಂ ಪ್ರಸ್ಫುರನ್ತಂ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೫೪.

ಅದು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮರಣದಂತೆ ಎದ್ದಿತು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ವಿಷೇಣೋತ್ತಿಷ್ಠಮಾನೇನ ಕಾಲಾನಲಸಮತ್ವಿಷಾ। ನಿರ್ದಗ್ಧೋ ರಕ್ತಗೌರಾಙ್ಗಃ ಕೃತಕೃಷ್ಣೋ ಜನಾರ್ದನಃ ।। ೫೪.

ಆ ವಿಷವು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಎದ್ದಾಗ, ರಕ್ತವರ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋರೆಂಗಿನ ದೇಹವಿದ್ದ ಜನಾರ್ದನನು ಸುಟ್ಟು ಕಪ್ಪಾಗಿಹೋದನು.