ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಇತ್ಯೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶೋ ವಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಜ್ಯೌತಿಷಸ್ಯ ಚ। ದ್ವೀಪಾನಾಮುದ್ನಧೀನಾಂ ಚ ಪರ್ವತಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೫೩.

ಈ ರೀತಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ದ್ವೀಪಗಳು, ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೂ ನಿಮಗಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಷಾಣಾಂ ಚ ನದೀನಾಞ್ಚ ಯೇಷು ತೇಷು ವಸನ್ತಿ ವೈ। ಏತೇ ಚೈವ ಗ್ರಹಾಃ ಪೂರ್ವಂ ನಕ್ಷತ್ರೇಷು ಸಮುತ್ಥಿತಾಃ ।। ೫೩.

ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ದೇಶಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಮೊದಲು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿವೆ.

ವಿವಸ್ವಾನದಿತೇಃ ಪುತ್ರಃ ಸೂರ್ಯೋ ವೈ ಚಾಕ್ಷುಷೇಽನ್ತರೇ। ವಿಶಾಖಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಗ್ರಹಃ ।। ೫೩.

ವಿವಸ್ವಾನ್ ಅಡಿತಿಯ ಮಗನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಖಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿದ್ದನು.

ತ್ವಿಷಿಮಾನ್ ಧರ್ಮ್ಮಪುತ್ರಸ್ತು ಸೋಮೋ ವಿಶ್ವಾವಸುಸ್ತಥಾ। ಶೀತರಶ್ಮಿಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಕೃತ್ತಿಕಾಸು ನಿಶಾಕರಃ ।। ೫೩.

ಧರ್ಮನ ಮಗನಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೋಮನು, ವಿಶ್ವಾವಸು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಚಳಿಗಿರಣಗಳ ಚಂದ್ರನು ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಷೋಡಶಾರ್ಚಿರ್ಭೃಗೋಃ ಪುತ್ರಃ ಶುಕ್ರಃ ಸೂರ್ಯಾದನನ್ತರಮ್। ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರವರಸ್ತಿಷ್ಯಕ್ಷೇತ್ರೇ ಸಮುತ್ಥಿತಃ ।। ೫೩.

ಹದಿನಾರು ಕಿರಣಗಳ ಭೃಗು ಪುತ್ರನಾದ ಶುಕ್ರನು ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ತಿಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ, ತಾರಾಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು.

ಗ್ರಹಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪುತ್ರೋ ದ್ವಾದಶಾರ್ಚ್ಚಿರ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ। ಫಾಲ್ಗುನೀಷು ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಸರ್ವಾಸು ಚ ಜಗದ್ಗುರುಃ ।। ೫೩.

ಅಂಗಿರಸನ ಮಗನಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಕಿರಣಗಳ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಗುರುನಾಗಿದ್ದನು.

ನವಾರ್ಚಿರ್ಲೋಹಿತಾಙ್ಗಸ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತೋ ಗ್ರಹಃ । ಆಷಾಢಾಸ್ವಿಹ ಪೂರ್ವಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೫೩.

ಒಂಬತ್ತು ಕಿರಣಗಳ ಕೆಂಪು ದೇಹದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗನಾದ ಗ್ರಹನು ಪೂರ್ವಾಷಾಢಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ರೇವತೀಷ್ವೇವ ಸಪ್ತಾರ್ಚಿ ಸ್ತಥಾ ಸೌರಶನೈಶ್ಚರಃ। ರೋಹಿಣೀಷು ಸಮುತ್ಪನ್ನೌ ಗ್ರಹೌ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಮರ್ದ್ದನೌ ।। ೫೩.

ರೇವತಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕಿರಣಗಳ ಶನೈಶ್ಚರನು, ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಹಾನಿಕರವಾದ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಏತೇ ತಾರಾಗ್ರಹಾಶ್ಚೈವ ಬೋದ್ಧವ್ಯಾ ಭಾರ್ಗವಾದಯ। ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರಪೀಡಾಸು ಯಾನ್ತಿ ವೈಗುಣ್ಯತಾಂ ಯತಃ। ಸ್ಪೃಶನ್ತೇ ತೇನ ದೋಷೇಣ ತತಸ್ತಾ ಗ್ರಹಭಕ್ತಿಷು ।। ೫೩.

ಭಾರ್ಗವನು ಮೊದಲಾದ ಈ ತಾರಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಬಂದಾಗ ಅವು ಅಶುಭವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ದೋಷದಿಂದ ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಮೇತೇಷಾಮಾದಿರಾದಿತ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ। ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಶುಕ್ರಸ್ತು ಕೇತೂನಾಞ್ಚೈವ ಧೂಮವಾನ್ ।। ೫೩.

ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸೂರ್ಯನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು, ಧೂಮಯುಕ್ತ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತುನು ಮೊದಲನೆಯವನು.

ಧ್ರುವಃ ಕಾಲೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ತು ವಿಭಕ್ತಾನಾಂ ಚತುರ್ದಿಶಮ್ । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಸ್ಯಾದಯನಾನಾಂ ತಥೋತ್ತರಮ್ ।। ೫೩.

ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿರುವ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವನು ಕಾಲದ ಸೂಚಕನು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರವಿಷ್ಠೆ ಮೊದಲನೆಯದು, ಆಯನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಯಣವೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತ.

ವರ್ಷಾಣಾಞ್ಚಾಪಿ ಪಞ್ಚಾನಾಮಾದ್ಯಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಋತೂನಾಂ ಶಿಶಿರಞ್ಚಾಪಿ ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾಘ ಏವ ಚ ।। ೫೩.

ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ; ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ, ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಘವು ಮೊದಲನೆಯದು.

ಪಕ್ಷಾಣಾಂ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ತು ತಿಥೀನಾಂ ಪ್ರತಿಪತ್ತಥಾ। ಅಹೋರಾತ್ರವಿಭಾಗಾನಾಮಹಶ್ಚಾಪಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ।। ೫೩.

ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವೇ ಮುಖ್ಯವಾದದು; ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪದೆಯು ಮೊದಲನೆಯದು; ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮುಹೂರ್ತ್ತಾನಾಂ ತಥೈವಾದಿರ್ಮುಹೂರ್ತ್ತೋ ರುದ್ರದೈವತಃ। ಅಕ್ಷ್ಣೋಶ್ಚಾಪಿ ನಿಮೇಷಾದಿಃ ಕಾಲಃ ಕಾಲವಿದೋ ಮತಃ ।। ೫೩.

ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ರುದ್ರಮುಹೂರ್ತ; ಕಣ್ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವಾದ ನಿಮಿಷವನ್ನು ಕಾಲಜ್ಞರು ಕಾಲದ ಆರಂಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರವಣಾನ್ತಂ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾದಿಯುಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪಞ್ಚವಾರ್ಷಿಕಮ್। ಭಾನೋರ್ಗತಿವಿಶೇಷೇಣ ಚಕ್ರವತ್ ಪರಿವರ್ತ್ತತೇ ।। ೫೩.

ಶ್ರವಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಶ್ರವಣದವರೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷದ ಯುಗವಿದೆ; ಸೂರ್ಯನ ವಿಶೇಷ ಚಲನೆಯಿಂದ ಅದು ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.

ದಿವಾಕರಃ ಸ್ಮೃತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕಾಲಸ್ತಂ ವಿದ್ಧಿ ಚೇಶ್ವರಮ್। ಚತುರ್ವನಿಧಾನಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತಕನಿವರ್ತ್ತಕಃ ।। ೫೩.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಕಾಲವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಚತುರ್ವಿಧ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಡೆಯನೆಂದು ತಿಳಿ.

ಇತ್ಯೇಷ ಜ್ಯೋತಿಷಾಮೇವ ಸನ್ನಿವೇಶೋಽರ್ಥನಿಶ್ಚಯಾತ್। ಲೋಕಸಂವ್ಯವಹಾರಾರ್ಥಮೀಶ್ವರೇಣ ವಿನಿರ್ಮಿತಃ ।। ೫೩.

ಈ ರೀತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರದಿಗಾಗಿ, ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ಈಶ್ವರನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಃ ಶ್ರವಣೇನಾಸೌ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಶ್ಚ ಧ್ರುವೇ ತಥಾ। ಸರ್ವತೋಽನ್ತೇಷು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ವೃಕ್ಷಾಕಾರ ಇತಿ ಸ್ಥಿತಿಃ ।। ೫೩.

ಅದು ಶ್ರವಣದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ರೂಪವು ಮರದಂತಿದೆ—ಇದು ಅದರ ಸ್ಥಿತಿ.

ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಮ್ಭಗವತಾ ಕಲ್ಪಾದೌ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ। ಸಾಶ್ರಯಃ ಸೋಽಭಿಮಾನೀ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಕಃ। ವಿಶ್ವರೂಪಃ ಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಪರಿಣಾಮೋಽಯಮದ್ಭುತಃ ।। ೫೩.

ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಿದೆ, ಅಹಂಕಾರವಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಳ ಸತ್ವವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಪಂಚರೂಪಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನದ ಅದ್ಭುತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.

ನೈವ ಶಕ್ಯಂ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾತುಂ ಯಾಥಾತಥ್ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್। ಗತಾಗತಂ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಮಾಂಸಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೫೩.

ಯಾರಿಂದಲೂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಳ ಸಂಚಲನವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಎಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಮಾನವರ ಮಾಂಸದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವುಗಳ ಆಗಮನ-ನಿಗಮನವನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆಗಮಾದನುಮಾನಾಚ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದುಪಪತ್ತಿತಃ। ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ನಿಪುಣಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶ್ರದ್ಧಾತವ್ಯಂ ವಿಪಶ್ಚಿತಾ ।। ೫೩.

ಆಗಮ, ಅನುಮಾನ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಚಕ್ಷುಃ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಜಲಂ ಲೇಖ್ಯಂ ಗಣಿತಂ ಬುದ್ಧಿಸತ್ತಮಾಃ। ಪಞ್ಚೈತೇ ಹೇತವೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣವಿಚಿನ್ತನೇ ।। ೫೩.

ಕಣ್ಣು, ಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀರು, ಬರಹ ಮತ್ತು ಗಣನೆ—ಈ ಐದು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕಸ್ಮಿನ್ ದೇಶೇ ಮಹಾಪುಣ್ಯಮೇತದಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್। ವೃತ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಗಾಣಾಂ ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಮಹಾದ್ಯುತೇ। ಏತದಾಖ್ಯಾಹಿ ನಃ ಸಮ್ಯಗ್ ಯಥಾ ವೃತ್ತಂ ತಪೋಧನ ।। ೫೪.

ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಕಥೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯಾವ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತು? ಹೇಗೆ ನಡೆದಿತೆಂದು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರೆ, ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಯಥಾ ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ಪೂರ್ವಂ ವಾಯುನಾ ಜಗದಾಯುನಾ। ಕಥ್ಯಮಾನಂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಸತ್ರೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಕೇ ।। ೫೪.

ಈ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಾಣಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ವಾಯುವಿನಿಂದ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ನೀಲತಾ ಯೇನ ಕಣ್ಠಸ್ಯ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶೂಲಿನಃ। ತದಹಂ ಕೀರ್ತ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಶಂಸಿತವ್ರತಾಃ ।। ೫೪.

ದೇವದೇವರಾದ ಶೂಲಧಾರಿಯ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನೀಲವರ್ಣವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರೆ, ನೀವು ಕೇಳಿರಿ.

ಉತ್ತರೇ ಶೈಲರಾಜಸ್ಯ ಸರಾಂಸಿ ಸರಿತೋ ಹ್ರದಾಃ। ಪುಣ್ಯೋದ್ಯಾನೇಷು ತೀರ್ಥೇಷು ದೇವತಾಯತನೇಷು ಚ। ಗಿರಿಶ್ರೃಙ್ಗೇಷು ತುಙ್ಗೇಷು ಗಹ್ವರೋಪವನೇಷು ಚ ।। ೫೪.

ಪರ್ವತರಾಜನ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಹ್ರದಗಳು, ಪುಣ್ಯವನಗಳು, ತೀರ್ಥಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಶೃಂಗಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಾನನಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳಿವೆ.

ದೇವಭಕ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಮುನಯಃ ಶಂಸಿತವ್ರತಾಃ। ಸ್ತುವನ್ತಿ ಚ ಮಹಾದೇವಂ ಯತ್ರ ಯಥಾವಿಧಿ ।। ೫೪.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಭಕ್ತರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಮುನಿಗಳು, ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮವೇದೈಶ್ಚ ನೃತ್ಯಗೀತಾರ್ಚ್ಚನಾದಿಭಿಃ। ಓಙ್ಕಾರೇಣ ನಮಸ್ಕಾರೈರರ್ಚ್ಚಯನ್ತಿ ಸದಾ ಶಿವಮ್ ।। ೫೪.

ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳ ಮೂಲಕ, ನೃತ್ಯ, ಹಾಡು, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಓಂ ಎಂಬ ಶಬ್ದ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಸದಾ ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಚಕ್ರೇ ಮಧ್ಯವ್ಯಾಪ್ತೇ ದಿವಾಕರೇ। ದೇವತಾ ನಿಯತಾತ್ಮಾನಃ ಸರ್ವೇ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಾಂ ಕಥಾಮ್ । ಅಥ ನಿಯಮಪ್ರವೃತ್ತಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಣಶೇಷವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೫೪.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಕ್ರ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ನಿಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿಸ್ತು ಪಾಲಿಸುವವರು, ಉಸಿರಿನಷ್ಟೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದವರು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದರು.