ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಹ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ನಿಶಾಕರಃ। ದೃಶ್ಯತೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಮಾರ್ಗೇ ನಿಯಮಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ನ ಚ ।। ೫೩.

ಆದುದರಿಂದ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಂತೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಗತಿಯೋಗೇನ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾವುಭೌ। ಸಮಾನಕಾಲಾಸ್ತಮಯೌ ವಿಷುವತ್ಸು ಸಮೋದಯೌ ।। ೫೩.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನೂ ಚಂದ್ರನೂ ವಿಷುವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದಯಾಸ್ತಮಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರಾಸು ಚ ವೀಥೀಷು ವ್ಯನ್ತರಾಸ್ತಮಯೋದಯೌ। ಪೂರ್ಣಾಮಾವಾಸ್ಯಯೋರ್ಜ್ಞೇಯೌ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಕ್ರಾನುವರ್ತ್ತಿನೌ ।। ೫೩.

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಉದಯಾಸ್ತಮಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

ದಕ್ಷಿಣಾಯನಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಯದಾ ಭವತಿ ರಶ್ಮಿವಾನ್। ತದಾ ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸ ಸೂರ್ಯೋಽಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ।। ೫೩.

ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ವಾ ತಸ್ಯೋರ್ದ್ಧ್ವಞ್ಚರತೇ ಶಶೀ। ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸೋಮಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ।। ೫೩.

ಚಂದ್ರನು ವಿಶಾಲವಾದ ವಲಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯವೂ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯೋ ಬುಧಶ್ವೋರ್ದ್ಧ್ವಂ ಬುಧಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ। ತಸ್ಮಾಚ್ಛನೈಶ್ಚರಶ್ಚೋರ್ದ್ಧ್ವಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಣ್ಡಲಮ್ । ಋಷೀಣಾಞ್ಚೈವ ಸಪ್ತಾನಾಂ ಧ್ರುವ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೫೩.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು, ಬುದ್ಧನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುನು, ಆಮೇಲೆ ಶನಿಯು, ನಂತರ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ವಲಯ, ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನಕ್ಷತ್ರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ದ್ವಿಗುಣೇಷು ಸಹಸ್ರೇಷು ಯೋಜನಾನಾಂ ಶತೇಷು ಚ। ತಾರಾಗ್ರಹಾನ್ತರಾಣಿ ಸ್ಯುರುಪರಿಷ್ಟಾದ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೫೩.

ಎರಡು ಸಾವಿರ ಒಂದು ನೂರು ಯೋಜನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಳಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಗ್ರಹಾಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ತು ದಿವಿ ದಿವ್ಯೇನ ತೇಜಸಾ। ನಿತ್ಯಮೃಕ್ಷೇಷು ಯುಜ್ಯನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ನಿಯಮಕ್ರಮಾತ್ ।। ೫೩.

ಗ್ರಹಗಳು, ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ದೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ನಿಯಮಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರಸೂರ್ಯಾಸ್ತು ನೀಚೋಚ್ಚಮೃದ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ। ಸಮಾಗಮೇ ಚ ಭೇದೇ ಚ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯುಗಪತ್ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೫೩.

ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಉನ್ನತ, ಹೀನ ಅಥವಾ ಸಮ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಭೇದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಪರಸ್ಪರಸ್ಥಿತಾಃ ಹ್ಯೇತೇ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಅಸಙ್ಕರೇಣ ವಿಜ್ಞೇಯಸ್ತೇಷಾಂ ಯೋಗಸ್ತು ವೈ ಬುಧೈಃ ।। ೫೩.

ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಗಗಳು ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ಯೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶೋ ವಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಜ್ಯೌತಿಷಸ್ಯ ಚ। ದ್ವೀಪಾನಾಮುದ್ನಧೀನಾಂ ಚ ಪರ್ವತಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೫೩.

ಈ ರೀತಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ದ್ವೀಪಗಳು, ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೂ ನಿಮಗಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಷಾಣಾಂ ಚ ನದೀನಾಞ್ಚ ಯೇಷು ತೇಷು ವಸನ್ತಿ ವೈ। ಏತೇ ಚೈವ ಗ್ರಹಾಃ ಪೂರ್ವಂ ನಕ್ಷತ್ರೇಷು ಸಮುತ್ಥಿತಾಃ ।। ೫೩.

ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ದೇಶಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಮೊದಲು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿವೆ.

ವಿವಸ್ವಾನದಿತೇಃ ಪುತ್ರಃ ಸೂರ್ಯೋ ವೈ ಚಾಕ್ಷುಷೇಽನ್ತರೇ। ವಿಶಾಖಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಗ್ರಹಃ ।। ೫೩.

ವಿವಸ್ವಾನ್ ಅಡಿತಿಯ ಮಗನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಖಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿದ್ದನು.

ತ್ವಿಷಿಮಾನ್ ಧರ್ಮ್ಮಪುತ್ರಸ್ತು ಸೋಮೋ ವಿಶ್ವಾವಸುಸ್ತಥಾ। ಶೀತರಶ್ಮಿಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಕೃತ್ತಿಕಾಸು ನಿಶಾಕರಃ ।। ೫೩.

ಧರ್ಮನ ಮಗನಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೋಮನು, ವಿಶ್ವಾವಸು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಚಳಿಗಿರಣಗಳ ಚಂದ್ರನು ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಷೋಡಶಾರ್ಚಿರ್ಭೃಗೋಃ ಪುತ್ರಃ ಶುಕ್ರಃ ಸೂರ್ಯಾದನನ್ತರಮ್। ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರವರಸ್ತಿಷ್ಯಕ್ಷೇತ್ರೇ ಸಮುತ್ಥಿತಃ ।। ೫೩.

ಹದಿನಾರು ಕಿರಣಗಳ ಭೃಗು ಪುತ್ರನಾದ ಶುಕ್ರನು ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ತಿಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ, ತಾರಾಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು.

ಗ್ರಹಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪುತ್ರೋ ದ್ವಾದಶಾರ್ಚ್ಚಿರ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ। ಫಾಲ್ಗುನೀಷು ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಸರ್ವಾಸು ಚ ಜಗದ್ಗುರುಃ ।। ೫೩.

ಅಂಗಿರಸನ ಮಗನಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಕಿರಣಗಳ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಗುರುನಾಗಿದ್ದನು.

ನವಾರ್ಚಿರ್ಲೋಹಿತಾಙ್ಗಸ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತೋ ಗ್ರಹಃ । ಆಷಾಢಾಸ್ವಿಹ ಪೂರ್ವಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೫೩.

ಒಂಬತ್ತು ಕಿರಣಗಳ ಕೆಂಪು ದೇಹದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗನಾದ ಗ್ರಹನು ಪೂರ್ವಾಷಾಢಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ರೇವತೀಷ್ವೇವ ಸಪ್ತಾರ್ಚಿ ಸ್ತಥಾ ಸೌರಶನೈಶ್ಚರಃ। ರೋಹಿಣೀಷು ಸಮುತ್ಪನ್ನೌ ಗ್ರಹೌ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಮರ್ದ್ದನೌ ।। ೫೩.

ರೇವತಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕಿರಣಗಳ ಶನೈಶ್ಚರನು, ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಹಾನಿಕರವಾದ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಏತೇ ತಾರಾಗ್ರಹಾಶ್ಚೈವ ಬೋದ್ಧವ್ಯಾ ಭಾರ್ಗವಾದಯ। ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರಪೀಡಾಸು ಯಾನ್ತಿ ವೈಗುಣ್ಯತಾಂ ಯತಃ। ಸ್ಪೃಶನ್ತೇ ತೇನ ದೋಷೇಣ ತತಸ್ತಾ ಗ್ರಹಭಕ್ತಿಷು ।। ೫೩.

ಭಾರ್ಗವನು ಮೊದಲಾದ ಈ ತಾರಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಬಂದಾಗ ಅವು ಅಶುಭವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ದೋಷದಿಂದ ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಮೇತೇಷಾಮಾದಿರಾದಿತ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ। ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಶುಕ್ರಸ್ತು ಕೇತೂನಾಞ್ಚೈವ ಧೂಮವಾನ್ ।। ೫೩.

ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸೂರ್ಯನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು, ಧೂಮಯುಕ್ತ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತುನು ಮೊದಲನೆಯವನು.

ಧ್ರುವಃ ಕಾಲೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ತು ವಿಭಕ್ತಾನಾಂ ಚತುರ್ದಿಶಮ್ । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಸ್ಯಾದಯನಾನಾಂ ತಥೋತ್ತರಮ್ ।। ೫೩.

ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿರುವ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವನು ಕಾಲದ ಸೂಚಕನು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರವಿಷ್ಠೆ ಮೊದಲನೆಯದು, ಆಯನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಯಣವೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತ.

ವರ್ಷಾಣಾಞ್ಚಾಪಿ ಪಞ್ಚಾನಾಮಾದ್ಯಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಋತೂನಾಂ ಶಿಶಿರಞ್ಚಾಪಿ ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾಘ ಏವ ಚ ।। ೫೩.

ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ; ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ, ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಘವು ಮೊದಲನೆಯದು.

ಪಕ್ಷಾಣಾಂ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ತು ತಿಥೀನಾಂ ಪ್ರತಿಪತ್ತಥಾ। ಅಹೋರಾತ್ರವಿಭಾಗಾನಾಮಹಶ್ಚಾಪಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ।। ೫೩.

ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವೇ ಮುಖ್ಯವಾದದು; ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪದೆಯು ಮೊದಲನೆಯದು; ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮುಹೂರ್ತ್ತಾನಾಂ ತಥೈವಾದಿರ್ಮುಹೂರ್ತ್ತೋ ರುದ್ರದೈವತಃ। ಅಕ್ಷ್ಣೋಶ್ಚಾಪಿ ನಿಮೇಷಾದಿಃ ಕಾಲಃ ಕಾಲವಿದೋ ಮತಃ ।। ೫೩.

ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ರುದ್ರಮುಹೂರ್ತ; ಕಣ್ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವಾದ ನಿಮಿಷವನ್ನು ಕಾಲಜ್ಞರು ಕಾಲದ ಆರಂಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರವಣಾನ್ತಂ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾದಿಯುಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪಞ್ಚವಾರ್ಷಿಕಮ್। ಭಾನೋರ್ಗತಿವಿಶೇಷೇಣ ಚಕ್ರವತ್ ಪರಿವರ್ತ್ತತೇ ।। ೫೩.

ಶ್ರವಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಶ್ರವಣದವರೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷದ ಯುಗವಿದೆ; ಸೂರ್ಯನ ವಿಶೇಷ ಚಲನೆಯಿಂದ ಅದು ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.

ದಿವಾಕರಃ ಸ್ಮೃತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕಾಲಸ್ತಂ ವಿದ್ಧಿ ಚೇಶ್ವರಮ್। ಚತುರ್ವನಿಧಾನಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತಕನಿವರ್ತ್ತಕಃ ।। ೫೩.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಕಾಲವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಚತುರ್ವಿಧ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಡೆಯನೆಂದು ತಿಳಿ.

ಇತ್ಯೇಷ ಜ್ಯೋತಿಷಾಮೇವ ಸನ್ನಿವೇಶೋಽರ್ಥನಿಶ್ಚಯಾತ್। ಲೋಕಸಂವ್ಯವಹಾರಾರ್ಥಮೀಶ್ವರೇಣ ವಿನಿರ್ಮಿತಃ ।। ೫೩.

ಈ ರೀತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರದಿಗಾಗಿ, ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ಈಶ್ವರನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಃ ಶ್ರವಣೇನಾಸೌ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಶ್ಚ ಧ್ರುವೇ ತಥಾ। ಸರ್ವತೋಽನ್ತೇಷು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ವೃಕ್ಷಾಕಾರ ಇತಿ ಸ್ಥಿತಿಃ ।। ೫೩.

ಅದು ಶ್ರವಣದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ರೂಪವು ಮರದಂತಿದೆ—ಇದು ಅದರ ಸ್ಥಿತಿ.

ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಮ್ಭಗವತಾ ಕಲ್ಪಾದೌ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ। ಸಾಶ್ರಯಃ ಸೋಽಭಿಮಾನೀ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಕಃ। ವಿಶ್ವರೂಪಃ ಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಪರಿಣಾಮೋಽಯಮದ್ಭುತಃ ।। ೫೩.

ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಿದೆ, ಅಹಂಕಾರವಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಳ ಸತ್ವವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಪಂಚರೂಪಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನದ ಅದ್ಭುತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.