ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತೇಭ್ಯೋಽಧಸ್ತಾತ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಪುನರನ್ಯೇ ಮಹಾಗ್ರಹಾಃ। ಸೂರ್ಯಃ ಸೋಮೋ ಬುಧಶ್ಚೈವ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚೈವ ಶೀಘ್ರಗಾಃ ।। ೫೩.

ಅವುಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ಗ್ರಹಗಳಿವೆ: ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಬುಧ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವ, ಇವು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯಾವನ್ತ್ಯ ಸ್ತಾರಕಾಃ ಕೋಟ್ಯಸ್ತಾವದೃಕ್ಷಾಣಿ ಸರ್ವಶಃ। ವೀಥೀನಾಂ ನಿಯಮಾಚ್ಚೈವಮೃಕ್ಷಮಾರ್ಗೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೫೩.

ಎಷ್ಟು ಕೋಟಿ ತಾರೆಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಮಾರ್ಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಾರ್ಗವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ಗತಿಸ್ತಾಸ್ತ್ವೇವ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ನೀಚೋಚ್ಚತ್ವೇಽಯನಕ್ರಮಾತ್। ಉತ್ತರಾಯಣ ಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಯದಾ ಪರ್ವಸು ಚನ್ದ್ರಮಾಃ। ಬೌಧಂ ಬೌಧೋಽಥ ಸ್ವರ್ಭಾನುಃ ಸ್ವರ್ಭಾನೋಃ ಸ್ಥಾನಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೫೩.

ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ ಕೂಡ ಅವನ ಕುಳಿತ ಮತ್ತು ಏರುವ ಕ್ರಮದಂತೆ ಇದೆ. ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರಾಯಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಬುಧ, ಮತ್ತೆ ಬುಧ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನುವಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ವಿಶನ್ತ್ಯುತ। ಗೃಹಾಣ್ಯೇ ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ಸುಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೫೩.

ಎಲ್ಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಸತ್ಕರ್ಮವಂತುಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿವೆ.

ಕಲ್ಪಾದೌ ಸಂಪ್ರವೃತ್ತಾನಿ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ। ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್ ।। ೫೩.

ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಲಯವರೆಗೆ ಅವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.

ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ದೇವತಾಯತನಾನಿ ವೈ। ಅಭಿಮಾನಿನೋಽವತಿಷ್ಟನ್ತಿ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್ ।। ೫೩.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳು, ಅಹಂಕಾರಿಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಲಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಅತೀತೈಸ್ತು ಸಹಾತೀತಾ ಭಾವ್ಯಾಭಾವ್ಯೈಃ ಸುರಾಸುರೈಃ । ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ವರ್ತ್ತಮಾನೈಶ್ಚ ಸ್ಥಾನಾನಿ ಸ್ವೈಃ ಸುರೈಃ ಸಹ ।। ೫೩.

ಹಿಂದಿನವರೊಡನೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರೂ, ದೇವರುಗಳೂ, ಅಸುರರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಅಸ್ಮಿನ್ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಚೈವ ಗ್ರಹಾ ವೈಮಾನಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ವಿವಸ್ವಾನದಿತೇಃ ಪುತ್ರಃ ಸೂರ್ಯೋ ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ ।। ೫೩.

ಈ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವೈಮಾನಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಿವಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಸೂರ್ಯನು ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದವನು.

ತ್ವಿಷಿಮಾನ್ಧರ್ಮಪುತ್ರಸ್ತು ಸೋಮದೇವೋ ವಸುಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಶುಕ್ರೋ ದೇವಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಭಾರ್ಗವೋಽಸುರರಾಜಕಃ ।। ೫೩.

ತ್ವಿಷಿಮಾನ್ ಧರ್ಮನ ಮಗನು, ಚಂದ್ರದೇವನಾಗಿಯೂ ವಸುಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬನಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಶುಕ್ರನು ಭಾರ್ಗವನು, ಅಸುರರ ರಾಜನು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಬೃಹತ್ತೇಜಾಃ ಸ್ಮೃತೋ ದೇವೋ ದೇವಾಚಾರ್ಯೋಽಙ್ಗಿರಃಸುತಃ। ಬುಧೋ ಮನೋಹರಶ್ಚೈವ ತ್ವಿಷಿಪುತ್ರಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೫೩.

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶವಂತನು, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು, ಅಂಗಿರಸನ ಮಗನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಬುಧನು ಮನೋಜ್ಞನು, ಅವನು ಕೂಡ ತ್ವಿಷಿಮಾನದ ಪುತ್ರನೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಾತ್ ಸಂಜಜ್ಞೇ ಯುವಾಽಸೌ ಲೋಹಿತಾಧಿಪಃ। ನಕ್ಷತ್ರಋಕ್ಷಗಾಮಿನ್ಯೋ ದಾಕ್ಷಾಯಣ್ಯಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತು ತಾಃ ।। ೫೩.

ಅಗ್ನಿ ವಿಕಲ್ಪನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಅವನು ಯುವನಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪುಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವರ್ಭಾನುಃ ಸಿಂಹಿಕಾಪುತ್ರೋ ಭೂತಸನ್ತಾಪನೋಽಸುರಃ। ಸೋಮರ್ಕ್ಷಗ್ರಹಸೂರ್ಯೇ ತು ಕೀರ್ತಿತಾಸ್ತ್ವಭಿಮಾನಿನಃ ।। ೫೩.

ಸ್ವರ್ಭಾನು ಸಿಂಹಿಕೆಯ ಮಗನಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಸುರನು; ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಗ್ರಹ, ಸೂರ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಅಹಂಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನ್ಯಥೋಕ್ತಾನಿ ಸ್ಥಾನಿನ್ಯಶ್ಚೈವ ದೇವತಾಃ। ಶುಕ್ಲಮಗ್ನಿಮಯಂ ಸ್ಥಾನಂ ಸಹಸ್ರಾಂಶೋರ್ವಿವಸ್ವತಃ ।। ೫೩.

ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿರುವ ವಿವಸ್ವತ್ ಸೂರ್ಯನ ನಿವಾಸವು ಬಿಳುಪಾಗಿಯೂ ಅಗ್ನಿಮಯವಾಗಿಯೂ ಇದೆ.

ಸಹಸ್ರಾಂಶೋಸ್ತ್ವಿಷಃ ಸ್ಥಾನಮಮ್ಮಯಂ ಶುಕ್ಲಮೇವ ಚ। ಅಥ ಶ್ಯಾಮಂ ಮನೋಜ್ಞಸ್ಯ ಪಞ್ಚರಶ್ಮೇರ್ಗೃಹಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೫೩.

ತ್ವಿಷಿಮಾನದ ನಿವಾಸವೂ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬಿಳುಪಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಮನೋಜ್ಞನಾದ ಐದು ಕಿರಣಗಳ ನಿವಾಸವು ಕಪ್ಪಾಗಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶುಕ್ರಸ್ಯಾಪ್ಯಮ್ಮಯಂ ಸ್ಥಾನಂ ಸದ್ಮ ಷೋಡಶರಶ್ಮಿವತ್। ನವರಶ್ಮೇಸ್ತು ಯೂನೋ ಹಿ ಲೋಹಿತಸ್ಥಾನಮಮ್ಮಯಮ್ ।। ೫೩.

ಶುಕ್ರನ ನಿವಾಸವೂ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅವನ ಮನೆ ಹದಿನಾರು ಕಿರಣಗಳಿದೆ; ಯುವನಾದ ಒಂಬತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿರುವವನ ಕೆಂಪು ನಿವಾಸವೂ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಹರಿಶ್ಚಾಪ್ಯಂ ಬೃಹಚ್ಚಾಪಿ ದ್ವಾದಶಾಂಶೋರ್ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ಅಷ್ಟ ರಶ್ಮೇರ್ಗೃಹಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಬುದ್ಧಸ್ಯ ಅಮ್ಮಯಮ್ ।। ೫೩.

ಹರಿಯ ನಿವಾಸವೂ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಹದಿನೆರಡು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮನೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಎಂಟು ಕಿರಣಗಳ ಮನೆಯು ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಬುಧನ ನಿವಾಸವೂ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಸ್ವರ್ಭಾನೋಸ್ತಾಮಸಂ ಸ್ಥಾನಂ ಭೂತಸನ್ತಾಪನಾಲಯಮ್। ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತಾರಕಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತ್ವಮ್ಮಯಾಸ್ತ್ವೇಕರಶ್ಮಯಃ ।। ೫೩.

ಸ್ವರ್ಭಾನುನ ನಿವಾಸವು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಒಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕಿರಣವಿದೆ.

ಆಶ್ರಯಾಃ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತೀನಾಂ ಸುಶುಕ್ಲಾಶ್ಚೈವ ವರ್ಣತಃ। ಘನತೋಯಾತ್ಮಿಕಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಕಲ್ಪಾದೌ ವೇದನಿರ್ಮಿತಾಃ ।। ೫೩.

ಪುಣ್ಯನಾಮವಂತುಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ತುಂಬಾ ಬಿಳುಪಾಗಿವೆ; ಅವು ದಟ್ಟವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಉಚ್ಚತ್ವಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಶೀಘ್ರಮಭಿವ್ಯಕ್ತೈರ್ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ। ತಥಾ ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ನೀವಿವೀಥೀಸಮಾಕ್ಷಿತಃ ।। ೫೩.

ಅವು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬೇಗನೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವುಗಳು ನೀವಿ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ಭೂಮಿಲೇಖಾವೃತಃ ಸೂರ್ಯಃ ಪೂರ್ಣಾಮಾವಾಸ್ಯಯೋಸ್ತಥಾ। ನದೃಶ್ಯತೇ ಯಥಾಕಾಲಂ ಶಾಘ್ರತೋಽಸ್ತಮುಪೈತಿ ಚ ।। ೫೩.

ಭೂಮಿಯ ರೇಖೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದೆ ಬೇಗನೆ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಹ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ನಿಶಾಕರಃ। ದೃಶ್ಯತೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಮಾರ್ಗೇ ನಿಯಮಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ನ ಚ ।। ೫೩.

ಆದುದರಿಂದ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಂತೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಗತಿಯೋಗೇನ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾವುಭೌ। ಸಮಾನಕಾಲಾಸ್ತಮಯೌ ವಿಷುವತ್ಸು ಸಮೋದಯೌ ।। ೫೩.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನೂ ಚಂದ್ರನೂ ವಿಷುವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದಯಾಸ್ತಮಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರಾಸು ಚ ವೀಥೀಷು ವ್ಯನ್ತರಾಸ್ತಮಯೋದಯೌ। ಪೂರ್ಣಾಮಾವಾಸ್ಯಯೋರ್ಜ್ಞೇಯೌ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಕ್ರಾನುವರ್ತ್ತಿನೌ ।। ೫೩.

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಉದಯಾಸ್ತಮಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

ದಕ್ಷಿಣಾಯನಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಯದಾ ಭವತಿ ರಶ್ಮಿವಾನ್। ತದಾ ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸ ಸೂರ್ಯೋಽಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ।। ೫೩.

ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ವಾ ತಸ್ಯೋರ್ದ್ಧ್ವಞ್ಚರತೇ ಶಶೀ। ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸೋಮಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ।। ೫೩.

ಚಂದ್ರನು ವಿಶಾಲವಾದ ವಲಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯವೂ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯೋ ಬುಧಶ್ವೋರ್ದ್ಧ್ವಂ ಬುಧಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ। ತಸ್ಮಾಚ್ಛನೈಶ್ಚರಶ್ಚೋರ್ದ್ಧ್ವಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಣ್ಡಲಮ್ । ಋಷೀಣಾಞ್ಚೈವ ಸಪ್ತಾನಾಂ ಧ್ರುವ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೫೩.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು, ಬುದ್ಧನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುನು, ಆಮೇಲೆ ಶನಿಯು, ನಂತರ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ವಲಯ, ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನಕ್ಷತ್ರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ದ್ವಿಗುಣೇಷು ಸಹಸ್ರೇಷು ಯೋಜನಾನಾಂ ಶತೇಷು ಚ। ತಾರಾಗ್ರಹಾನ್ತರಾಣಿ ಸ್ಯುರುಪರಿಷ್ಟಾದ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೫೩.

ಎರಡು ಸಾವಿರ ಒಂದು ನೂರು ಯೋಜನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಳಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಗ್ರಹಾಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ತು ದಿವಿ ದಿವ್ಯೇನ ತೇಜಸಾ। ನಿತ್ಯಮೃಕ್ಷೇಷು ಯುಜ್ಯನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ನಿಯಮಕ್ರಮಾತ್ ।। ೫೩.

ಗ್ರಹಗಳು, ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ದೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ನಿಯಮಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರಸೂರ್ಯಾಸ್ತು ನೀಚೋಚ್ಚಮೃದ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ। ಸಮಾಗಮೇ ಚ ಭೇದೇ ಚ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯುಗಪತ್ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೫೩.

ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಉನ್ನತ, ಹೀನ ಅಥವಾ ಸಮ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಭೇದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.