ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ರುದ್ರೋ ವೈವಸ್ವತಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧರ್ಮೋ ಲೋಕೇ ಪ್ರಭುಃ ಸ್ವಯಮ್। ಮಹಾಗ್ರಹೋ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮನ್ದಗಾಮೀ ಶನೈಶ್ಚರಃ ।। ೫೩.

ವೈವಸ್ವತನು ರುದ್ರನು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಮಹಾ ಗ್ರಹ ಶನಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವನು, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

ದೇವಾಸುರಗುರೂ ದ್ವೌ ತು ಭಾನುಮನ್ತೌ ಮಹಾಗ್ರಹೌ। ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಾವೇತಾವುಭೌ ಶುಕ್ರಬೃಹಸ್ಪತೀ। ದೈತ್ಯೋ ಮಹೇನ್ದ್ರಶ್ಚ ತಯೋರಾಧಿಪತ್ಯೇ ವಿನಿರ್ಮಿತೌ ।। ೫೩.

ದೇವರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರ ಗುರುಗಳಾದ ಎರಡು ಮಹಾ ಗ್ರಹಗಳು ಭಾನುಮಂತರು; ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರು; ಅವರ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ದೈತ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದಿತ್ಯಮೂಲಮಖಿಲಂ ತ್ರಿಲೋಕಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ। ಭವತ್ಯಸ್ಯ ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್ ।। ೫೩.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಸೂರ್ಯನು ಮೂಲ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಅವನಿಂದಲೇ ಇದೆ.

ರುದ್ರೇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರಚನ್ದ್ರಾಣಾಂ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಸ್ತ್ರಿದಿವೌಕಸಾಮ್। ದ್ಯುತಿರ್ದ್ಯುತಿಮತಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಯತ್ತೇಜಃ ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕಮ್ ।। ೫೩.

ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ, ಚಂದ್ರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳ ಹೊಳಪು—ಅವರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶವೂ ನಿನ್ನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ತೇಜಸ್ಸಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಲೋಕೇಶೋ ಮೂಲಂ ಪರಮದೈವತಮ್। ತತಃ ಸಂಜಾಯತೇ ಸರ್ವಂ ತತ್ರ ಚೈವ ಪ್ರಲೀಯತೇ ।। ೫೩.

ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಪರಮ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ದೇವತೆ—ಅವನಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾವಾಭಾವೌ ಹಿ ಲೋಕಾನಾಮಾದಿತ್ಯಾನ್ನಿಃ ಸೃತೌ ಪುರಾ। ಜಗಜ್ಜ್ಞೇಯೋ ಗ್ರಹೋ ವಿಪ್ರಾ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಸುಗ್ರಾಹೋ ರವಿಃ ।। ೫೩.

ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯವು ಸೂರ್ಯನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗ್ರಹ ರವಿ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಯತ್ರ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ನಿಧನಂ ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ। ಕ್ಷಣಾ ಮುಹೂರ್ತ್ತಾ ದಿವಸಾ ನಿಶಾಃ ಪಕ್ಷಾಶ್ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ। ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ಋತವೋಽನ್ದಯುಗಾನಿ ಚ ।। ೫೩.

ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಕ್ಷಣಗಳು, ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಹಗಲು, ರಾತ್ರಿ, ಪಕ್ಷಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು, ವರ್ಷಗಳು, ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಚಕ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ತದಾದಿತ್ಯಾದೃತೇ ತೇಷಾಂ ಕಾಲಸಂಖ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಕಾಲಾದೃತೇ ನ ನಿಗಮೋ ನ ದೀಕ್ಷಾ ನಾಹ್ನಿಕಕ್ರಮಃ ।। ೫೩.

ಸೂರ್ಯನ ಹೊರತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದು ಇಲ್ಲ; ಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ, ದೀಕ್ಷೆ, ಅಥವಾ ದಿನಚರಿ ಕ್ರಮವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಋತುನಾಮವಿಭಾಗಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಮೂಲಫಲಂ ಕುತಃ। ಕುತಃ ಸಸ್ಯಾಭಿನಿಷ್ಪತ್ತಿರ್ಗುಣೌಷಧಿಗಣಾದಿ ವಾ ।। ೫೩.

ಋತುಗಳ ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೂವು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು? ಬೆಳೆಗಳು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು, ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?

ಅಭಾವೋ ವ್ಯವಹಾರಾಣಾಂ ದೇವಾನಾಂ ದಿವಿ ಚೇಹ ಚ। ಜಗತ್ಪ್ರತಾಪನಮೃತೇ ಭಾಸ್ಕರಂ ವಾರಿತಸ್ಕರಮ್ ।। ೫೩.

ಸೂರ್ಯನು ಲೋಕವನ್ನು ತಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲದೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯನು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು.

ಸ ಏವ ಕಾಲಶ್ಚಾಗ್ನಿಶ್ಚ ದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ತಪತ್ಯೇಷ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಟಾಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ।। ೫೩.

ಅವನೇ ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿ, ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳ ಪ್ರಜಾಪತಿ; ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ಮೂವರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಏಷ ತೇಜಸಾಂ ರಾಶಿಃ ಸಮಸ್ತಃ ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕಃ। ಉತ್ತಮಂ ಮಾರ್ಗಮಾಸ್ಥಾಯ ವಾಯೋಭಾಭಿರಿದಞ್ಜಗತ್। ಪಾರ್ಶ್ವಮೂರ್ದ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚೈವ ತಾಪಯತ್ಯೇಷ ಸರ್ವಶಃ ।। ೫೩.

ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ರೂಪ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಉನ್ನತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ—ಪಕ್ಕ, ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ—ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರವೇರಶ್ಮಿಸಹಸ್ರಂ ಯತ್ ಪ್ರಾಙ್ಮಯಾ ಸಮುದಾಹೃತಮ್ । ತೇಷಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಪುನಃ ಸಪ್ತ ರಶ್ಮಯೋ ಗ್ರಹಯೋನಯಃ ।। ೫೩.

ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಸೂರ್ಯನ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಏಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳೇ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿವೆ.

ಸುಷುಮ್ನೋ ಹರಿಕೇಶಶ್ಚ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತಥೈವ ಚ। ವಿಶ್ವಶ್ರವಾಃ ಪುನಶ್ಚಾನ್ಯಃ ಸಂಯದ್ವಸುರತಃ ಪರಮ್ । ಅರ್ವಾವಸುಃ ಪುನಶ್ಚಾನ್ಯೋ ಮಯಾ ಚಾತ್ರ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ ।। ೫೩.

ಸುಷುಮ್ನ, ಹರಿಕೇಶ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ವಿಶ್ವಶ್ರವ, ಸಂಯದ್ವಸು, ಅರ್ವಾವಸು—ಇವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಸುಷುಮ್ನಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಸ್ತು ಕ್ಷೀಣಂ ಶಶಿನಮೇಧಯನ್। ತಿರ್ಯಗೂರ್ದ್ಧ್ವಪ್ರಭಾವೋಽಸೌ ಸುಷುಮ್ನಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ಯತೇ ।। ೫೩.

ಸುಷುಮ್ನ ಎಂಬ ಸೂರ್ಯಕಿರಣವು ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಪ್ರಕಾಶವು ಅಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನೇ ಸುಷುಮ್ನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹರಿಕೇಶಃ ಪುರಸ್ತ್ವಾದ್ಯಾ ಋಕ್ಷಯೋನಿಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ಯತೇ। ದಕ್ಷಿಣೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತು ರಶ್ಮಿರ್ವರ್ದ್ಧಯತೇ ಬುಧಮ್ ।। ೫೩.

ಹರಿಕೇಶನು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತಾರೆಗಳ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಎಂಬ ಕಿರಣವು ಬುಧನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಶ್ರವಾಸ್ತು ಯಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಶುಕ್ರಯೋನಿಃ ಸ್ಮೃತೋ ಬುಧೈಃ। ಸಂಯದ್ವಸುಶ್ಚ ಯೋ ರಶ್ಮಿಃ ಸಾ ಯೋನಿರ್ಲೋಹಿತಸ್ಯ ಚ ।। ೫೩.

ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಶ್ರವವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶುಕ್ರನ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸಂಯದ್ವಸು ಎಂಬ ಕಿರಣವು ಮಂಗಳನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಷಷ್ಠಸ್ತ್ವರ್ವಾವಸೂ ರಶ್ಮಿರ್ಯೋನಿಸ್ತು ಸ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ಶನೈಶ್ಚರಂ ಪುನಶ್ಚಾಪಿ ರಶ್ಮಿರಾಪ್ಯಾಯತೇ ಸ್ವರಾಟ್ ।। ೫೩.

ಆರ್ವಾವಸು ಎಂಬ ಆರನೆಯ ಕಿರಣವು ಗುರುನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಿರಣವು ಶನಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಸ್ವರಾಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭಾವೇಣ ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರತಾರಕಾಃ। ವರ್ದ್ಧನ್ತೇ ವಿದಿತಾಃ ಸರ್ವಾ ವಿಶ್ವಞ್ಚೈದಂ ಪುನರ್ಜಗತ್ । ನಕ್ಷೀಯನ್ತೇ ಪುನಸ್ತಾನಿ ತಸ್ಮಾನ್ನಕ್ಷತ್ರತಾ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೫೩.

ಹೀಗಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ತಾರೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಈ ಜಗತ್ತು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೊಸದಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೆ ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಾಣ್ಯೇತಾನಿ ವೈ ಪೂರ್ವಮಾಪತನ್ತಿ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ। ತೇಷಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಾಣ್ಯಥಾದತ್ತೇ ಸೂರ್ಯೋ ನಕ್ಷತ್ರತಾಙ್ಗತಃ ।। ೫೩.

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಕಿರಣಗಳು ತಲುಪುತ್ತವೆ; ಸೂರ್ಯನು ನಕ್ಷತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವುಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ತೀರ್ಣಾನಾಂ ಸುಕೃತೇನೇಹ ಸುಕೃತಾನ್ತೇ ಗ್ರಹಾಶ್ರಯಾತ್ । ತಾರಾಣಾಂ ತಾರಕಾ ಹ್ಯೇತಾಃ ಶುಕ್ಲತ್ವಾಚ್ಚೈವ ತಾರಕಾಃ ।। ೫೩.

ಇಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪಾರಾದವರಿಗೆ, ಪುಣ್ಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಈ ತಾರೆಗಳನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವು ಬಿಳಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತಾರೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ದಿವ್ಯಾನಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾನಾಞ್ಚ ನೈಶಾನಾಞ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ । ಆದಾನಾನ್ನಿತ್ಯಮಾದಿತ್ಯಸ್ತಮಸಾಂ ತೇಜಸಾಂ ಮಹಾನ್ ।। ೫೩.

ದೈವಿಕ, ಭೌಮ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ, ಸದಾ ಸೂರ್ಯನು ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

ಸುವತಿ ಸ್ಪನ್ದನಾರ್ಥೇ ಚ ಧಾತುರೇಷ ವಿಭಾವ್ಯತೇ। ಸವನಾತ್ತೇಜಸೋಽಪಾಞ್ಚ ತೇನಾಸೌ ಸವಿತಾ ಮತಃ ।। ೫೩.

ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಅವನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸವನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸವಿತೃ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬಹ್ವರ್ಥಶ್ಚನ್ದ್ರ ಇತ್ಯೇಷ ಹ್ಲಾದನೇ ಧಾತುರಿಷ್ಯತೇ । ಶುಕ್ಲತ್ವೇ ಚಾಮೃತತ್ವೇ ಚ ಶೀತತ್ವೇ ಚ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ।। ೫೩.

ಚಂದ್ರನು ಅನೇಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವವನು; ಶೀತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬಿಳಿತನ, ಅಮೃತತ್ವ ಮತ್ತು ತಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸುರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋರ್ದಿವ್ಯೇ ಮಣ್ಡಲೇ ಭಾಸ್ವರೇ ಖಗೇ। ಜ್ವಲತ್ತೇಜೋಮಯೇ ಶುಕ್ಲೇ ವೃತ್ತಕುಮ್ಭನಿಭೇ ಶುಭೇ ।। ೫೩.

ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ದಿವ್ಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಘನತೋಯಾತ್ಮಕಂ ತತ್ರ ಮಣ್ಡಲಂ ಶಶಿನಃ ಸ್ಮೃತಮ್। ಘನತೇಜೋಮಯಂ ಶುಕ್ಲಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು ।। ೫೩.

ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ವಲಯವು ದಟ್ಟವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ವಲಯವು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ದಟ್ಟವಾದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ವಿಶನ್ತಿ ಸರ್ವದೇವಾಸ್ತು ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಋಕ್ಷಸೂರ್ಯಗ್ರಹಾಶ್ರಯಾಃ ।। ೫೩.

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ತಾನಿ ದೇವಗೃಹಾಣ್ಯೇವ ತದಾಖ್ಯಾಸ್ತೇ ಭವನ್ತಿ ಚ। ಸೌರಂ ಸೂರ್ಯೋ ವಿಶಸ್ಥಾನಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಸೋಮಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೩.

ಅವು ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಸೌರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಚಂದ್ರನು ಕೂಡ ಸೋಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಶೌಕ್ರಂ ಶುಕ್ರೋ ವಿಶಸ್ಥಾನಂ ಷೋಡಶಾರ್ಚ್ಚಿಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ಬೃಹದ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚೈವ ಲೋಹಿತಶ್ಚೈವ ಲೌಹಿತಃ । ಶಾನೈಶ್ಚರಂ ತಥಾ ಸ್ಥಾನಂ ದೇವ ಶ್ಚೈವ ಶನೈಶ್ಚರಃ ।। ೫೩.

ಶುಕ್ರನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಹದಿನಾರು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಲೋಹಿತ (ಅಂಗಾರಕ) ತಮಗೆ ತಕ್ಕ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಶನಿಯೂ ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.