ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಇರಾವತ್ಯಾಃ ಸುತೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದೈರಾವತಃ ಸ್ಮೃತಃ । ದೇವರಾಜೋಪವಾಹ್ಯತ್ವಾತ್ ಪ್ರಥಮಃ ಸ ಮತಙ್ಗರಾಟ್। ಶುಭ್ರಾಭ್ರಭಾಶ್ಚತುರ್ದ್ದಂಷ್ಟ್ರಃ ಶ್ರೀಮಾನೈರಾವತೋ ಗಜಃ ॥ ೮.

ಇರಾವತಿಯ ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಐರಾವತ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು. ದೇವರಾಜನ ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಆನೆಗಳ ರಾಜನಾದನು. ಐರಾವತನು ಶುಭ್ರವಾದ ಮೇಘದಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಪ್ಸುಜಸ್ಯೈಕಮೂಲಸ್ಯ ಸುವರ್ಣಾಭಸ್ಯ ಹಸ್ತಿನಃ । ಷಡ್ದನ್ತಸ್ಯ ಹಿ ಭದ್ರಸ್ಯ ಔಪಾವಾಹ್ಯಶ್ಚ ವೈ ಬಲಃ ॥ ೮.

ಅಪ್ಸುಜ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಆ ಆನೆಗೆ ಆರು ದಂತಗಳಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಎಂಬುದು ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಬಲ ಎಂಬುದು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಞ್ಜನಶ್ಚೈವ ಸುಪ್ರತೀಕೋಽಥ ವಾಮನಃ। ಪದ್ಮಶ್ಚೈವ ಚತುರ್ಥೋಽಭೂದ್ಧಸ್ತಿನೀ ಚಾಭ್ರಮುಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಆ ಆನೆಗೆ ಅಂಜನ, ಸುಪ್ರತಿಕ, ವಾಮನ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಪದ್ಮ, ಹಸ್ತಿನಿ ಮತ್ತು ಆಭ್ರಮೂ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದರು.

thumb|400px|ದಿಗ್ಗಜ1 ದಿಗ್ಗಜಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಚತ್ವಾರಃ ಶ್ವೇತಾಽಜನಯತಾಶುಗಾನ್ । ಭದ್ರಂ ಮೃಗಞ್ಚ ಮನ್ದಂ ಚ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಂ ಚತುರಃ ಸುತಾನ್ ॥ ೮.

ಶ್ವೇತಾ ಎಂಬವಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳ ವೇಗಿಯಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವುಗಳು ಭದ್ರ, ಮೃಗ, ಮಂದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು.

ಸಙ್ಕೀರ್ಣೋಽಪ್ಯಞ್ಜನೋ ಯಸ್ತು ಉಪವಾಹ್ಯೋ ಯಮಸ್ಯ ತು। ಭದ್ರೋ ಯಃ ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ತು ಹರಿತಃ ಸ ಹ್ಯಪಾಮ್ಪತೇಃ ॥ ೮.

ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅಂಜನ ಎಂಬವನು ಯಮನಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ. ಭದ್ರ, ಸುಪ್ರತಿಕ ಎಂಬವನು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದವನು, ಅವನು ಜಲಪತಿಯ ಆನೆ.

ಪದ್ಮೋ ಮನ್ದಸ್ತು ಯೋ ಗೌರೋ ದ್ವಿಪೋ ಹ್ಯೈಲವಿಲಸ್ಯ ಸಃ। ಮೃಗಃ ಶ್ಯಾಮಸ್ತು ಯೋ ಹಸ್ತೀ ಉಪವಾಹ್ಯಃ ಸ ಪಾವಕೈಃ ॥ ೮.

ಪದ್ಮ, ಮಂದ ಎಂಬವನು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದವನು, ಅವನು ಐಲವಿಲನ ಆನೆ. ಮೃಗ, ಶ್ಯಾಮ ಎಂಬವನು ಪಾವಕರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ.

ಪದ್ಮೋತ್ತರಸ್ತು ಯಃ ಪದ್ಮೌ ಗಜೋ ವೈ ವರುಣೋ ಗಣಃ। ಉಪಲೇಪನಮೇಷಶ್ಚ ತಸ್ಯಾಷ್ಟೌ ಜಜ್ಞಿರೇ ಸುತಾಃ ॥ ೮.

ಪದ್ಮೋತ್ತರ, ಪದ್ಮ ಎಂಬವನು ವರಣನ ಬಳಗದ ಆನೆ. ಉಪಲೇಪನ ಎಂಬ ಮೇಷನಿಗೆ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಉದಗ್ರಭಾವೇನೋಪೇತಾ ಜಾಯನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಚಾನ್ವಯೇ। ಶ್ವೇತಬಾಲನಖಾಃ ಪಿಙ್ಗಾ ವರ್ಷ್ಮವನ್ತೋ ಮತಙ್ಗಜಾಃ। ಮತಙ್ಗಜಾನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಾಗಾನನ್ಯಾನಪಿ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಬಿಳಿ ಬೊಟ್ಟಿನ, ಪಿಂಗಾಣಿ ಬಣ್ಣದ, ದೇಹದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ನಾನು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕಪಿಲಃ ಪುಣ್ಡರೀಕಶ್ಚ ಸುಮನಾಭೋ ರಥಾನ್ತರಃ। ಜಾತೌ ನಾಮ್ನಾ ಸುತೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಪ್ರಮರ್ದ್ದನೌ ॥ ೮.

ಕಪಿಲ, ಪುಂಡರಿಕ, ಸುಮನಾಭ, ರಥಾಂತರ—ಇವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಶೂಲಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಃ ಶಿರೋದಾನ್ತಾಃ ಶುದ್ಧಬಾಲನಖಾಸ್ತಥಾ। ಬಲಿನಃ ಶಕ್ತಿನಶ್ಚೈವ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತ್ವಾಕುಲಿಕಾ ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ಶೂಲ, ಸ್ಥೂಲ, ಶಿರೋದಂತ, ಶುದ್ಧ ಬೊಟ್ಟಿನವರು, ಬಲಿಷ್ಠರು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು—ಇವರನ್ನು ಆಕುಲಿಕ ಆನೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪುಷ್ಪದನ್ತೋ ಬೃಹತ್ಸಾಮಾ ಷಡ್ದನ್ತೋ ದನ್ತ ಪುಷ್ಪವಾನ್। ತಾಮ್ರವರ್ಣಶ್ಚ ತತ್ಪುತ್ರಃ ಸಹಚಾರಿವಿಷಾಣಿತಃ ॥ ೮.

ಪುಷ್ಪದಂತ, ಬೃಹತ್ಸಾಮ, ಷಡ್ದಂತ, ದಂತಪುಷ್ಪವಾನ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಎಂಬ ಅವನ ಮಗನು, ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಂದರವಾದ ದಂತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.

ಅನ್ವಯೇ ಚಾಸ್ಯ ಜಾಯನ್ತೇ ಲಮ್ಬೋಷ್ಠಾಶ್ಚಾರುದರ್ಶಿನಃ। ಶ್ಯಾಮಾಃ ಸುದರ್ಶನಾಶ್ಚಣ್ಡಾ ನಾನಾಪೀಡಾಯತಾನನಾಃ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ ತುಟಿಗಳೂ ಸುಂದರ ಮುಖಗಳೂಳ್ಳವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದವರು, ಆಕರ್ಷಕರೂ, ಉಗ್ರರೂ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಮುಖಗಳೂಳ್ಳವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ವಾಮದೇವೋಽಞ್ಜನಶ್ಯಾಮಃ ಸಾಮ್ನೋ ಜಜ್ಞೇಽಥ ವಾಮನಃ। ಭಾರ್ಯಾ ಚೈವಾಙ್ಗದಾ ತಸ್ಯ ನೀಲವಲ್ಲಕ್ಷಣೌ ಸುತೌ ॥ ೮.

ಸಾಮ್ನದಿಂದ ಅಂಜನದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ ವಾಮದೇವನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ನಂತರ ವಾಮನನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಆಂಗದಾ, ಅವರಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ನೀಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವರು.

ಚಣ್ಡಶ್ಚಾತ್ರಶಿರೋ ಗ್ರೀವಾ ವ್ಯೂಢೋರಸ್ಕಾಸ್ತರಸ್ವಿನಃ। ನರೈರ್ಬದ್ಧಾಃ ಕುಲೇ ತೇಷಾಂ ಜಾಯನ್ತೇ ವಿಕೃತಾ ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಚಂಡನಿಗೆ ತೊಡೆಯಂತ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತು, ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ, ವೇಗವಂತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಬಂಧಿಸಿದ, ವಿಕೃತ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ತು ರೂಪೇಣ ನಾಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಸದೃಶೋ ಗಜಃ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಹಾರೀ ಸಮ್ಪಾತೀ ಪೃಥುಶ್ಚಿತ್ತಿಸುತಾಸ್ತ್ರಯಃ ॥ ೮.

ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರತೀಕನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಆನೆ ಇಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಹಾರಿ, ಸಂಪಾತಿ, ಪೃಥುಚಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು.

ಪಶವೋ ದೀರ್ಘತಾಲ್ವೌಷ್ಠಾಃ ಸುವಿಭಕ್ತಶಿರೋದರಾಃ। ಜಾಯನ್ತೇ ಮೃದುಸಮ್ಭೂತಾ ವಂಶೇ ತಸ್ಯ ಮತಙ್ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಜಿಹ್ವೆ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳೂ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ತಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯೂಳ್ಳ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ ಮೃಗಗಳು, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಆನೆಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಅಞ್ಜನಾದಞ್ಜನಾ ಸಾಮ್ನೋ ವಿಜಜ್ಞೇ ಚಾಞ್ಜನಾವತೀ। ಏವಂ ಮಾತಾ ತಯೋಶ್ಚಾಪಿ ಪ್ರಥಿತಾಯುರಜಃಸುತೌ ॥ ೮.

ಅಂಜನನಿಂದ ಅಂಜನಾ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಸಾಮ್ನದಿಂದ ಅಂಜನಾವತೀ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಅವರ ತಾಯಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು, ಆಯುರಜನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು.

ಮಹಾವಿಭಕ್ತಶಿರಸಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಜೀಮೂತಸನ್ನಿಭಾಃ। ಸುದರ್ಶನಾಃ ಸುವರ್ಷ್ಮಾಣಃ ಪದ್ಮಾಭಾಃ ಪರಿಮಣ್ಡಲಾಃ। ಶೂನಾಃ ಪೀತಾಯತಮುಖಾ ಗಜಾಸ್ತಸ್ಯಾನ್ವಯೇಽಭವನ್ ॥ ೮.

ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಭಜಿತ ತಲೆ, ಮೃದುವಾದ ಮೇಘದಂತೆ ಕಪ್ಪು, ಸುಂದರ, ದೇಹದಾರೂಢ, ತಾವರೆ ಬಣ್ಣದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ದಂತವಿಲ್ಲದ, ಹಳದಿ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಯಿಯ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಜಜ್ಞೇ ಚನ್ದ್ರಮಸಃ ಸಾಮ್ನಃ ಪಿಙ್ಗಲಾ ಕುಮುದದ್ಯುತಿಃ। ಪಿಙ್ಗಲಾಯಾಃ ಸುತೌ ತಸ್ಯಾ ಮಹಾಪದ್ಮೋರ್ಮಿಮಾಲಿನೌ ॥ ೮.

ಚಂದ್ರಮಸ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ನರಿಂದ ಪಿಂಗಳಾ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಅವಳು ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು; ಆ ಪಿಂಗಳೆಗೆ ಮಹಾಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉರ್ಮಿಮಾಲಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು.

ಸಮಾಯವರದಾಂಶ್ಚಣ್ಡಾನ್ ಪ್ರವೃದ್ಧಬಲಿನೋದರಾನ್ । ಹಸ್ತಿಯುದ್ಧೇ ಪ್ರಿಯಾನ್ನಾಗಾನ್ ವಿದ್ಧಿ ತಸ್ಯ ಕುಲೋದ್ಭವಾನ್ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ವರಗಳುಳ್ಳ, ಉಗ್ರ, ಬಹಳ ಬಲಿಷ್ಠ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ, ಆನೆಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.

ಏತಾನ್ ದೇವಾಸುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಜಯಾರ್ಥೇ ಜಗೃಹುಃ ಸುರಾಃ। ಕೃತಾರ್ಥೈಶ್ಚ ವಿಸೃಷ್ಟಾಸ್ತೈಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಃ ಪ್ರಯಯುರ್ದಿಶಃ ॥ ೮.

ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯರೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು; ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರೈಸಿದ ಮೇಲೆ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾದವರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.

ಏತೇಷಾಮನ್ವಯೇ ಜಾತಾನ್ ವಿನೀತಾಂಸ್ತ್ರಿದಶಾ ದದುಃ । ಅಙ್ಗಾಯ ಲೋಮಪಾದಾಯ ಸೂತ್ರಕಾರಾಯ ವೈ ದ್ವಿಪಾನ್ ॥ ೮.

ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆನೆಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಅಂಗ, ಲೋಮಪಾದ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.

ದ್ವಿರದೋ ದ್ವಿರದಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ಹಸ್ತಾದ್ಧಸ್ತೀ ಕರಾತ್ಕರೀ। ವರಣಾದ್ವಾರಣೋ ದನ್ತೀ ದನ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಗರ್ಜನಾದ್ಗಜಃ ॥ ೮.

ಆನೆಯನ್ನು ದ್ವಿರದ ಎಂದು ಎರಡು ದಂತಗಳಿಂದ, ಹಸ್ತೀ ಎಂದು ಕೈಯಿಂದ, ಕರೀ ಎಂದು ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ, ವರಣ ಎಂದು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ, ದಂತೀ ಎಂದು ದಂತಗಳಿಂದ, ಗಜ ಎಂದು ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕುಞ್ಜರಃ ಕುಞ್ಜಚಾರಿತ್ವಾನ್ನಾಗೋ ನಗವಿರೋಧತಃ । ಮತಙ್ಗಾದಿತಿ ಮಾತಙ್ಗೋ ದ್ವಿಪೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮಪಿ ಸ್ಮೃತಃ। ಸಾಮಜಃ ಸಾಮಜಾತತ್ವಾದಿತಿ ನಿರ್ವಚನಕ್ರಮಃ ॥ ೮.

ಕುಂಜರ ಎಂಬುದು ಅಲೆದಾಡುವುದರಿಂದ, ನಾಗ ಎಂಬುದು ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದರಿಂದ, ಮತಂಗ ಎಂಬುದು ಮತಂಗ ಋಷಿಯಿಂದ, ದ್ವಿಪ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಎಂಬುದರಿಂದ, ಸಾಮಜ ಎಂಬುದು ಸಾಮ್ನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದರಿಂದ ಎಂದು ಈ ಹೆಸರುಗಳ ಅರ್ಥ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಏಷಾಂ ಜಿಹ್ವಾಪರಾವೃತ್ತಿರಿವಾಕ್ತಂ ಹ್ಯಗ್ನಿಶಾಪಜಮ್। ಬಲಸ್ಯಾನವತೋ ಯಾ ತು ಯಾ ಚೈಷಾಂ ಗೂಢಮುಷ್ಕತಾ। ಉಭಯಂ ದನ್ತಿನಾಮೇತತ್ಸ್ವಯಮ್ಭೂಸೂರಶಾಪಜಮ್ ॥ ೮.

ಇವರ ನಾಲಿಗೆಗಳು ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಅದು ಅಗ್ನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಆಗಿದೆ; ಬಲದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಲಿಂಗವು ಕೂಡ ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಿಶಾಚೋರಗರಾಕ್ಷಸಾಃ। ಕನ್ಯಾಸು ಜಾತಾ ದಿಙ್ನಾಗೈರ್ನಾನಾಸಾತ್ತ್ವಾಸ್ತತೋ ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಪಿಶಾಚರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು—ಇವರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮೂಲದ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಸಮ್ಭೂತಿಶ್ಚ ಪ್ರಭೂತಿಶ್ಚ ನಾಮನಿರ್ವಚನಂ ತಥಾ। ಏತದ್ಗಜಾನಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಯೇಷಾಂ ರಾಜಾ ವಿಭಾವಸುಃ ॥ ೮.

ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಸರುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಈ ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇವರ ರಾಜನು ವಿಭಾವಸು.

ಕೌಶಿಕಾದ್ಯಾಃ ಸಮುದ್ರಾತ್ತು ಗಙ್ಗಾಯಾಸ್ತದನನ್ತರಮ್। ಅಞ್ಜನಸ್ಯೈಕಮೂಲಸ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯಾನ್ನಾಗವನನ್ತು ತತ್ ॥ ೮.

ಕೌಶಿಕರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಮುದ್ರದಿಂದ, ನಂತರ ಗಂಗೆಯಿಂದ; ಅಂಜನನೊಬ್ಬನೇ ಮೂಲದಿಂದ, ಪೂರ್ವದ ನಾಗವನವು ಹುಟ್ಟಿತು.

ಉತ್ತರಾ ತಸ್ಯ ವಿನ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಗಙ್ಗಾಯಾ ದಕ್ಷಿಣಞ್ಚ ಯತ್। ಗಙ್ಗೋದ್ಭೇದಾತ್ಕರೂಷೇಭ್ಯಃ ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ಯ ತದ್ವನಮ್ ॥ ೮.

ವಿಂಧ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಗಂಗೆಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಕರೂಷ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರತೀಕನ ಆನೆಕಾಡು ಇದೆ.