ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಮ್ಲೋಚೇತಿ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಾ ನಿಮ್ಲೋಚೇತಿ ಚ ತೇ ಉಭೇ। ಯಾತುಧಾನಸ್ತಥಾ ಸರ್ಪೋ ವ್ಯಾಘ್ರಃ ಶ್ವೇತಶ್ಚ ತಾವುಭೌ। ನಭೋನಭಸ್ಯಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ ।। ೫೨.

ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಲೋಚಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಇಬ್ಬರೂ, ಯಾತುಧಾನ ಮತ್ತು ಸರ್ಪ, ವ್ಯಾಘ್ರ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಇಬ್ಬರೂ; ಈ ಗುಂಪು ನಭಸ್ ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶರದೃ-ತೌ ಪುನಃ ಶುಭ್ರಾ ವಸನ್ತಿ ಮುನಿ ದೇವತಾಃ। ಪರ್ಜ್ಜನ್ಯಶ್ಚಾಥ ಪೂಷಾ ಚ ಭರದ್ವಾಜಃ ಸಗೌತಮಃ ।। ೫೨.

ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಜನ್ಯ, ಪೂಷಣ್, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ವಿಶ್ವಾವಸುಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತಥೈವ ಸುರಭಿಶ್ಚ ಯಃ। ವಿಶ್ವಾಚೀ ಚ ಘೃತಾಚೀ ಚ ಉಭೇ ತೇ ಶುಭಲಕ್ಷಣೇ ।। ೫೨.

ವಿಶ್ವಾವಸು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು, ಜೊತೆಗೆ ಸುರಭಿ, ವಿಶ್ವಾಚಿ ಮತ್ತು ಘೃತಾಚಿ—ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ.

ನಾಗ ಐರಾವತಶ್ಚೈವ ವಿಶ್ರುತಶ್ಚ ಧನಞ್ಜಯಃ। ಸೇನಜಿಚ್ಚ ಸುಷೇಣಶಚವ ಸೇನಾನೀರ್ಗ್ರಾಮಣೀಶ್ಚ ತೌ ।। ೫೨.

ನಾಗ ಐರಾವತ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧನಂಜಯ, ಸೇನಜಿತ್, ಸುಷೇಣ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಆಪೋ ವಾತಶ್ಚ ತಾವೇತೌ ಯಾತುಧಾನಾವುಭೌ ಸ್ಮೃತೌ। ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ತು ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಮಾಸಯೋಶ್ಚ ಇಷೋರ್ಜಯೋಃ ।। ೫೨.

ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ—ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಯಾತುಧಾನರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಇಷ ಮತ್ತು ಊರ್ಜ ಎಂಬ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೈಮನ್ತಿಕೌ ತು ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ವಸನ್ತಿ ತು ದಿವಾಕರೇ। ಅಂಶೋ ಭಗಶ್ಚ ದ್ವಾವೇತೌ ಕಶ್ಯಪಶ್ಚ ಋತುಶ್ಚ ಹ ।। ೫೨.

ಹೆಮ್ಮೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಭಗ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಋತು ಕೂಡ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭುಜಙ್ಗಶ್ಚ ಮಹಾಪಝಃ ಸರ್ಪಃ ಕರ್ಕೋಟಕಸ್ತಥಾ। ಚಿತ್ರಸೇನಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವ ಊರ್ಣಾಯುಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ ।। ೫೨.

ಮಹಾಪಜ ಎಂಬ ಭುಜಂಗ, ಕರ್ಕೋಟಕ ಸರ್ಪ, ಚಿತ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಊರ್ಣಾಯು—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಉರ್ವಶೀ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಶ್ಚ ತಥೈವಾಪ್ಸರಸೌ ಶುಭೇ। ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶ್ಚಾರಿಷ್ಟನೇಮಿಶ್ಚ ಸೇನಾನೀರ್ಗ್ರಾಮಣೀಶ್ಚ ತೌ ।। ೫೨.

ಉರ್ವಶಿ ಮತ್ತು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಶುಭವಾದ ಅಪ್ಸರಸರು; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅరిష್ಠನೇಮಿ, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ಸ್ಫೂರ್ಜ್ಜಶ್ಚ ತಾವುಗ್ರೌ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ। ಸಹೇ ಚೈವ ಸಹಸ್ಯೇ ಚ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ದಿವಾಕರೇ ।। ೫೨.

ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ಜ—ಈ ಇಬ್ಬರು ಭಯಂಕರ ಯಾತುಧಾನರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಸಹೆ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ಯ ಕೂಡ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತಃ ಶೈಶಿರಯೋಶ್ವಾಪಿ ಮಾಸಯೋರ್ನಿವಸನ್ತಿ ವೈ। ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಮದಗ್ನಿರ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೨.

ನಂತರ ಶಿಶಿರದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟೃ, ವಿಷ್ಣು, ಜಮದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾದ್ರವೇಯೌ ತಥಾ ನಾಗೌ ಕಮ್ಬಲಾಶ್ವತರಾವುಭೌ। ಗನ್ಧರ್ವೋ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಶ್ಚ ಸೂರ್ಯವರ್ಚ್ಚಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೨.

ಕದ್ರುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರು, ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರ, ಗಂಧರ್ವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸ್ಸು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ತಿಲೋತ್ತಮಾಪ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ದೇವೀ ರಮ್ಬಾ ಮನೋರಮಾ। ಋತಜಿತ್ಸತ್ಯಜಿಚ್ಚೈವ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ಲೋಕವಿಶ್ರುತೌ ।। ೫೨.

ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಅಪ್ಸರ, ದೇವಿ ರಂಭಾ, ಮನೋರಮಾ, ಋತಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜಿತ್—ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತಸ್ತಥಾ ದಕ್ಷೋ ಯಜ್ಞೋಪೇತಶ್ಚ ಸ ಸ್ಮೃತಃ। ಏತೇ ದೇವಾ ವಸನ್ತ್ಯರ್ಕೇ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ತು ಕ್ರಮೇಣ ತು ।। ೫೨.

ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪೇತ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ಗಣಾ ದ್ವಾದಶ ಸಪ್ತಕಾಃ। ಸೂರ್ಯಮಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತ್ಯೇತೇ ತೇಜಸಾ ತೇಜ ಉತ್ತಮಮ್ ।। ೫೨.

ಇವರು ಹನ್ನೆರಡು ಏಳರ ಗುಂಪುಗಳು, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿಗೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ; ಇವರು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಥಿತೈಸ್ತೈರ್ವಚೋಬಿಸ್ತು ಸ್ತುವನ್ತಿ ಮುನಯೋ ರವಿಮ್। ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಶ್ಚೈವ ಗೀತನೃತ್ಯೈರುಪಾಸತೇ ।। ೫೨.

ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗ್ರಾಮಣೀಯಕ್ಷಭೂತಾಸ್ತು ಕುರ್ವತೇ ಭೀಮಸಂಗ್ರಹಮ್। ಸರ್ಪಾ ವಹನ್ತಿ ಸೂರ್ಯಞ್ಚ ಯಾತುಧಾನಾನುಯಾನ್ತಿ ಚ। ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ನಯನ್ತ್ಯಸ್ತಂ ಪರಿಚಾರ್ಯೋದಯಾದ್ರವಿಮ್ ।। ೫೨.

ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಭೂತರು ಭಾರವಾದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಸರ್ಪಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ, ಯಾತುಧಾನರು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಅವನನ್ನು ಅಸ್ತಮಯದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇಷಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ಯತಾವೀರ್ಯಂ ಯಥಾತಪಃ। ಯಥಾಯೋಗಂ ಯಥಾಸತ್ಯಂ ಯಥಾಧರ್ಮಂ ಯತಾಬಲಮ್ ।। ೫೨.

ಈ ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿ, ಉಷ್ಣತೆ, ಯೋಗ್ಯತೆ, ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬಲದಂತೆ—

ಯಥಾ ತಪತ್ಯಸೌ ಸೂರ್ಯಸ್ತೇಷಾಂ ಸಿದ್ಧಸ್ತು ತೇಜಸಾ। ಇತ್ಯೇತೇ ವೈ ವಸನ್ತೀಹ ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ದಿವಾಕರೇ ।। ೫೨.

ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯನು ಅವರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವರ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಅವನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಈ ಎಲ್ಲರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಋಷಯೋ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪನ್ನಗಾಪ್ಸರಸಾಙ್ಗಣಾಃ । ಗ್ರಾಮಣ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ಯಕ್ಷಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ಭೂರಿಶಃ ।। ೫೨.

ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯಾತುಧಾನರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಏತೇ ತಪನ್ತಿ ವರ್ಷನ್ತಿ ಭಾನ್ತಿ ವಾನ್ತಿ ಸೃಜನ್ತಿ ಚ। ಭೂತಾನಾಮಶುಭಂ ಕರ್ಮ ವ್ಯಪೋಹನ್ತೀಹ ಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೫೨.

ಇವು ಹೊತ್ತುತ್ತವೆ, ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತವೆ, ಬೆಳಗುತ್ತವೆ, ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಾನವಾನಾಂ ಶುಭಂ ಹ್ಯೇತೇ ಹರನ್ತಿ ದುರಿತಾತ್ಮನಾಮ್। ದುರಿತಂ ಹಿ ಪ್ರಚಾರಾಣಾಂ ವ್ಯಪೋಹನ್ತಿ ವ್ಕಚಿತ್ ವ್ಕಚಿತ್ ।। ೫೨.

ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದ ಮಾನವರ ಶುಭವನ್ನು ಇವು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಕೆಲವು ಜನರ ದುಷ್ಟಫಲವನ್ನೂ ದೂರಮಾಡುತ್ತವೆ.

ವಿಮಾನೇಽವಸ್ಥಿತಾ ದಿವ್ಯೇ ಕಾಮಗಾ ವಾತರಂಹಸಃ। ಏತೇ ಸಹೈವ ಸೂರ್ಯೇಣ ಭ್ರಮನ್ತಿ ದಿವಸಾನುಗಾಃ ।। ೫೨.

ಇವು ದೇವಮಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನ ಜೊತೆಗೆ ದಿನಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ಭ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ವರ್ಷನ್ತಶ್ಚ ತಪನ್ತಶ್ಚ ಹ್ಲಾದಯನ್ತಶ್ಚ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ। ಗೋಪಾಯನ್ತಿ ತು ಭೂತಾನಿ ಸರ್ವಾನೀಹಾಮನುಕ್ಷಯಾತ್ ।। ೫೨.

ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿದು, ಹೊತ್ತಿ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಇವು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನಾಮೇತತ್ ಸ್ಥಾನಂ ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ವೈ। ಅತೀತಾನಾಗತಾನಾಂ ವೈ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಸಾಮ್ಪ್ರತನ್ತು ಯೇ ।। ೫೨.

ಪ್ರತಿ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯುವವರಿಗೆ ಇದು ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ; ಹಳೆಯವರಿಗೂ, ಮುಂದಿನವರಿಗೂ, ಈಗಿರುವವರಿಗೂ ಇದೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ವಸನ್ತಿ ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಸಪ್ತಕಾಸ್ತೇ ಚತುರ್ದ್ದಿಶಮ್। ಚತುರ್ದ್ದಶಸು ಸರ್ಗೇಷು ಗಣಾ ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಚ ।। ೫೨.

ಹೀಗೆ, ಈ ಏಳು ಗುಂಪುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಹಿಮೇ ಚ ವರ್ಷಾಸು ಮುಞ್ಚಮಾನಾ ಘರ್ಮಂ ಹಿಮ़ಞ್ಚ ವರ್ಷಞ್ಚ ದಿನಂ ನಿಶಾಞ್ಚ। ಕಾಲೇನ ಗಚ್ಛತ್ಯೃತುವಶಾತ್ ಪರಿವೃತ್ತರಶ್ಮಿ ರ್ದೇವಾನ್ ಪಿತೄಂಶ್ಚ ಮನುಜಾಂಶ್ಚ ತರ್ಪಯನ್ ವೈ ।। ೫೨.

ಬೇಸಿಗೆ, ಚಳಿಗಾಲ, ಮಳೆಯ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣ, ಚಳಿ, ಮಳೆ, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಋತುಗಳಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರೀಣಾತಿ ದೇವಾನಮೃತೇನ ಸೂರ್ಯಃ ಸೋಮಂ ಸುಷುಮ್ನೇನ ವಿವರ್ದ್ಧಯಿತ್ವಾ । ಶುಕ್ಲೇ ತು ಪೂರ್ಣಂ ದಿವಸಕ್ರಮೇಣ ತಂ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇ ವಿಬುಧಾಃ ಪಿಬನ್ತಿ ।। ೫೨.

ಸೂರ್ಯನು ಅಮೃತದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸೋಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅದು ದಿನದ ಪ್ರಕಾರ ತುಂಬುತ್ತದೆ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪೀತನ್ತು ಸೋಮಂ ದ್ವಿಕಾಲಾವಶಿಷ್ಟಂ ಕೃಷ್ಣಕ್ಷಯೇ ರಶ್ಮಿಭಿಸ್ತಂ ಕ್ಷರನ್ತಮ್। ಸುಧಾಮೃತಂ ತತ್ಪಿತರಃ ಪಿಬನ್ತಿ ದೇವಾಶ್ಚ ಸೌಮ್ಯಾಶ್ಚ ತಥೈವ ಕವ್ಯಮ್ ।। ೫೨.

ಸೋಮವನ್ನು ಎರಡು ಅವಧಿಗಳವರೆಗೆ ಉಳಿದು, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುವಾಗ, ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಸೌಮ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಣಗಳು ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸೂರ್ಯೇಣ ಗೋಭಿಸ್ತು ಸಮುದ್ಧೃತಾಭಿರದ್ಭಿಃ ಪುನಶ್ಚೈವ ಸಮುದ್ಧೃತಾಭಿಃ। ವೃಷ್ಟ್ಯಾತಿವೃದ್ಧಾಭಿರಥೌಷಧೀಭಿರ್ಮರ್ತ್ಯಾಃ ಕ್ಷುಧನ್ತ್ವನ್ನಪಾನೈರ್ಜಯನ್ತಿ ।। ೫೨.

ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮಳೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡ, ಮನುಷ್ಯರು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನದಿಂದ ಹಸಿವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ.