ತಥೈವ ಬಾಹ್ಯತಃ ಸೂರ್ಯೋ ಭ್ರಮತೇ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು। ಉದ್ವೇಷ್ಟಯನ್ ಸ ವೇಗೇನ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು ಗಚ್ಛತಿ ।। ೫೧.
ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯನು ಹೊರಗಿನ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಆ ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸ ರಥೋಽಧಿಷ್ಠಿತೋ ದೇವೈರಾದಿತ್ಯೈಋಷಿಭಿಸ್ತಥಾ। ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಗ್ರಾಮಣೀಸರ್ಪರಾಕ್ಷಸೈಃ ।। ೫೨.
ಆ ರಥವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ಆದಿತ್ಯರು, ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಮುಖ್ಯರು, ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಏತೇ ವಸನ್ತಿ ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ಕ್ರಮೇಣ ತು। ಧಾತಾರ್ಯಮಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ಪುಲಹಶ್ಚ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।। ೫೨.
ಇವರು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ, ಜೋಡಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ: ಧಾತೃ, ಅರ್ಯಮನ್, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ.
ಉರಗೋ ವಾಸುಕಿಶ್ಚೈವ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಾರಶ್ಚ ತಾವುಭೌ। ತುಮ್ಬುರುರ್ನಾರದಶ್ಚೈವ ಗನ್ಧರ್ವೌ ಗಾಯತಾಂ ವರೌ ।। ೫೨.
ಸರ್ಪರಾದ ವಾಸುಕಿಯೂ ಸಂಕೀರ್ಣನೂ, ಹಾಡುವ ಗಂಧರ್ವರಲ್ಲಿ tumburu ಮತ್ತು ನಾರದನೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರತುಸ್ಥಲ್ಯಪ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ತಥಾ ವೈ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲೀ। ಗ್ರಾಮಣೀ ರಥಕೃಚ್ಛ್ರಶ್ಚ ತಪೋರ್ಯಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ ।। ೫೨.
ಕ್ರತುಸ್ಥಲಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು, ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಲಿ, ಮುಖ್ಯರಾದ ರಥಕೃಚ್ಛ ಮತ್ತು ತಪೋರ್ಯ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ರಕ್ಷೋ ಹೇತಿಃ ಪ್ರಹೇತಿಶ್ಚ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ। ಮಧುಮಾಧವಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ ।। ೫೨.
ರಾಕ್ಷಸರಾದ ಹೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಹೇತಿ, ಯಾತುಧಾನರಾದ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಗುಂಪು ಮಧು ಮತ್ತು ಮಾಧವ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಾಸನ್ತೌ ಗ್ರೈಷ್ಮಿಕೌ ಮಾಸೌ ಮಿತ್ರಶ್ಚ ವರುಣಶ್ಚ ಹ। ಋಷಿರತ್ರಿರ್ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚ ತಕ್ಷಕೋ ರಮ್ಭ ಏವ ಚ ।। ೫೨.
ವಸಂತ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಷ್ಮ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರుణ, ಋಷಿಗಳಾದ ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ, ಸರ್ಪರಾದ ತಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ರಂಭಾ ಇದ್ದಾರೆ.
ಮೇನಕಾ ಸಹಜನ್ಯಾ ಚ ಗನ್ಧರ್ವೌ ಚ ಹಹಾ ಹುಹೂಃ। ರಥಸ್ವನಶ್ಚ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ರಥಚಿತ್ರಶ್ಚ ತಾವುಭೌ ।। ೫೨.
ಮೆನಕಾ ಮತ್ತು ಸಹಜನ್ಯಾ, ಗಂಧರ್ವರಾದ ಹಹಾ ಮತ್ತು ಹುಹೂ, ಮುಖ್ಯರಾದ ರಥಸ್ವನ ಮತ್ತು ರಥಚಿತ್ರ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಪೌರುಷೇಯೋ ಧವಶ್ಚೈವ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ। ಏತೇ ವಸನ್ತಿ ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಮಾಸಯೋಃ ಶುಚಿಶುಕ್ರಯೋಃ ।। ೫೨.
ಪೌರುಷೇಯ ಮತ್ತು ಧವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಯಾತುಧಾನರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಶುಚಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತಃ ಸೂರ್ಯೇ ಪುನಸ್ತ್ವನ್ಯಾ ನಿವಸನ್ತೀಹ ದೇವತಾಃ। ಇನ್ದ್ರಶ್ಚೈವ ವಿವಸ್ವಾಂಶ್ಚ ಅಙ್ಗಿರಾ ಭೃಗುರೇವ ಚ ।। ೫೨.
ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಭೃಗು.
ಏಲಾಪರ್ಣಸ್ತಥಾ ಸರ್ಪಃ ಶಙ್ಖಪಾಲಶ್ಚ ತಾವುಭೌ। ವಿಶ್ವಾವಸೂಗ್ರಸೇನೌ ಚ ಪ್ರಾತಶ್ಚೈವಾರುಣಶ್ಚ ಹ ।। ೫೨.
ಎಲಾಪರ್ಣ ಮತ್ತು ಸರ್ಪರಾದ ಶಂಖಪಾಲ, ವಿಶ್ವಾವಸು ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ, ಪ್ರಾತ ಮತ್ತು ಅರುಣ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮ್ಲೋಚೇತಿ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಾ ನಿಮ್ಲೋಚೇತಿ ಚ ತೇ ಉಭೇ। ಯಾತುಧಾನಸ್ತಥಾ ಸರ್ಪೋ ವ್ಯಾಘ್ರಃ ಶ್ವೇತಶ್ಚ ತಾವುಭೌ। ನಭೋನಭಸ್ಯಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ ।। ೫೨.
ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಲೋಚಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಇಬ್ಬರೂ, ಯಾತುಧಾನ ಮತ್ತು ಸರ್ಪ, ವ್ಯಾಘ್ರ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಇಬ್ಬರೂ; ಈ ಗುಂಪು ನಭಸ್ ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶರದೃ-ತೌ ಪುನಃ ಶುಭ್ರಾ ವಸನ್ತಿ ಮುನಿ ದೇವತಾಃ। ಪರ್ಜ್ಜನ್ಯಶ್ಚಾಥ ಪೂಷಾ ಚ ಭರದ್ವಾಜಃ ಸಗೌತಮಃ ।। ೫೨.
ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಜನ್ಯ, ಪೂಷಣ್, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶ್ವಾವಸುಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತಥೈವ ಸುರಭಿಶ್ಚ ಯಃ। ವಿಶ್ವಾಚೀ ಚ ಘೃತಾಚೀ ಚ ಉಭೇ ತೇ ಶುಭಲಕ್ಷಣೇ ।। ೫೨.
ವಿಶ್ವಾವಸು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು, ಜೊತೆಗೆ ಸುರಭಿ, ವಿಶ್ವಾಚಿ ಮತ್ತು ಘೃತಾಚಿ—ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ನಾಗ ಐರಾವತಶ್ಚೈವ ವಿಶ್ರುತಶ್ಚ ಧನಞ್ಜಯಃ। ಸೇನಜಿಚ್ಚ ಸುಷೇಣಶಚವ ಸೇನಾನೀರ್ಗ್ರಾಮಣೀಶ್ಚ ತೌ ।। ೫೨.
ನಾಗ ಐರಾವತ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧನಂಜಯ, ಸೇನಜಿತ್, ಸುಷೇಣ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಆಪೋ ವಾತಶ್ಚ ತಾವೇತೌ ಯಾತುಧಾನಾವುಭೌ ಸ್ಮೃತೌ। ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ತು ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಮಾಸಯೋಶ್ಚ ಇಷೋರ್ಜಯೋಃ ।। ೫೨.
ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ—ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಯಾತುಧಾನರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಇಷ ಮತ್ತು ಊರ್ಜ ಎಂಬ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೈಮನ್ತಿಕೌ ತು ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ವಸನ್ತಿ ತು ದಿವಾಕರೇ। ಅಂಶೋ ಭಗಶ್ಚ ದ್ವಾವೇತೌ ಕಶ್ಯಪಶ್ಚ ಋತುಶ್ಚ ಹ ।। ೫೨.
ಹೆಮ್ಮೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಭಗ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಋತು ಕೂಡ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭುಜಙ್ಗಶ್ಚ ಮಹಾಪಝಃ ಸರ್ಪಃ ಕರ್ಕೋಟಕಸ್ತಥಾ। ಚಿತ್ರಸೇನಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವ ಊರ್ಣಾಯುಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ ।। ೫೨.
ಮಹಾಪಜ ಎಂಬ ಭುಜಂಗ, ಕರ್ಕೋಟಕ ಸರ್ಪ, ಚಿತ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಊರ್ಣಾಯು—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಉರ್ವಶೀ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಶ್ಚ ತಥೈವಾಪ್ಸರಸೌ ಶುಭೇ। ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶ್ಚಾರಿಷ್ಟನೇಮಿಶ್ಚ ಸೇನಾನೀರ್ಗ್ರಾಮಣೀಶ್ಚ ತೌ ।। ೫೨.
ಉರ್ವಶಿ ಮತ್ತು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಶುಭವಾದ ಅಪ್ಸರಸರು; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅరిష್ಠನೇಮಿ, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ಸ್ಫೂರ್ಜ್ಜಶ್ಚ ತಾವುಗ್ರೌ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ। ಸಹೇ ಚೈವ ಸಹಸ್ಯೇ ಚ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ದಿವಾಕರೇ ।। ೫೨.
ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ಜ—ಈ ಇಬ್ಬರು ಭಯಂಕರ ಯಾತುಧಾನರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಸಹೆ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ಯ ಕೂಡ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತಃ ಶೈಶಿರಯೋಶ್ವಾಪಿ ಮಾಸಯೋರ್ನಿವಸನ್ತಿ ವೈ। ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಮದಗ್ನಿರ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೨.
ನಂತರ ಶಿಶಿರದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟೃ, ವಿಷ್ಣು, ಜಮದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾದ್ರವೇಯೌ ತಥಾ ನಾಗೌ ಕಮ್ಬಲಾಶ್ವತರಾವುಭೌ। ಗನ್ಧರ್ವೋ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಶ್ಚ ಸೂರ್ಯವರ್ಚ್ಚಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೨.
ಕದ್ರುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರು, ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರ, ಗಂಧರ್ವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸ್ಸು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ತಿಲೋತ್ತಮಾಪ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ದೇವೀ ರಮ್ಬಾ ಮನೋರಮಾ। ಋತಜಿತ್ಸತ್ಯಜಿಚ್ಚೈವ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ಲೋಕವಿಶ್ರುತೌ ।। ೫೨.
ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಅಪ್ಸರ, ದೇವಿ ರಂಭಾ, ಮನೋರಮಾ, ಋತಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜಿತ್—ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತಸ್ತಥಾ ದಕ್ಷೋ ಯಜ್ಞೋಪೇತಶ್ಚ ಸ ಸ್ಮೃತಃ। ಏತೇ ದೇವಾ ವಸನ್ತ್ಯರ್ಕೇ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ತು ಕ್ರಮೇಣ ತು ।। ೫೨.
ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪೇತ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ಗಣಾ ದ್ವಾದಶ ಸಪ್ತಕಾಃ। ಸೂರ್ಯಮಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತ್ಯೇತೇ ತೇಜಸಾ ತೇಜ ಉತ್ತಮಮ್ ।। ೫೨.
ಇವರು ಹನ್ನೆರಡು ಏಳರ ಗುಂಪುಗಳು, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿಗೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ; ಇವರು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಥಿತೈಸ್ತೈರ್ವಚೋಬಿಸ್ತು ಸ್ತುವನ್ತಿ ಮುನಯೋ ರವಿಮ್। ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಶ್ಚೈವ ಗೀತನೃತ್ಯೈರುಪಾಸತೇ ।। ೫೨.
ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗ್ರಾಮಣೀಯಕ್ಷಭೂತಾಸ್ತು ಕುರ್ವತೇ ಭೀಮಸಂಗ್ರಹಮ್। ಸರ್ಪಾ ವಹನ್ತಿ ಸೂರ್ಯಞ್ಚ ಯಾತುಧಾನಾನುಯಾನ್ತಿ ಚ। ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ನಯನ್ತ್ಯಸ್ತಂ ಪರಿಚಾರ್ಯೋದಯಾದ್ರವಿಮ್ ।। ೫೨.
ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಭೂತರು ಭಾರವಾದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಸರ್ಪಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ, ಯಾತುಧಾನರು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಅವನನ್ನು ಅಸ್ತಮಯದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಏತೇಷಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ಯತಾವೀರ್ಯಂ ಯಥಾತಪಃ। ಯಥಾಯೋಗಂ ಯಥಾಸತ್ಯಂ ಯಥಾಧರ್ಮಂ ಯತಾಬಲಮ್ ।। ೫೨.
ಈ ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿ, ಉಷ್ಣತೆ, ಯೋಗ್ಯತೆ, ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬಲದಂತೆ—
ಯಥಾ ತಪತ್ಯಸೌ ಸೂರ್ಯಸ್ತೇಷಾಂ ಸಿದ್ಧಸ್ತು ತೇಜಸಾ। ಇತ್ಯೇತೇ ವೈ ವಸನ್ತೀಹ ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ದಿವಾಕರೇ ।। ೫೨.
ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯನು ಅವರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವರ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಅವನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಈ ಎಲ್ಲರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಋಷಯೋ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪನ್ನಗಾಪ್ಸರಸಾಙ್ಗಣಾಃ । ಗ್ರಾಮಣ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ಯಕ್ಷಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ಭೂರಿಶಃ ।। ೫೨.
ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯಾತುಧಾನರು ಇದ್ದಾರೆ.