ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಗನ್ಧರ್ವೇಭ್ಯಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪಾದೈರ್ಹೀನಾ ವೈ ಸರ್ವಗುಹ್ಯಕಾಃ। ಪ್ರಭಾವತುಲ್ಯಾ ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಾಃ। ಐಶ್ವರ್ಯಹೀನಾ ಯಕ್ಷೇಭ್ಯಃ ಪಿಶಾಚಾಸ್ತ್ರಿ ಗುಣಂ ಪುನಃ ॥ ೮.

ಗಂಧರ್ವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಗುಹ್ಯಕರು ಮೂರು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯವರು; ರಾಕ್ಷಸರು ಯಕ್ಷರ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮಾನರು; ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತೆ ಯಕ್ಷರಿಗಿಂತ ಮೂರು ಗುಣ ಕಡಿಮೆಯವರು.

ಏವಂ ಧನೇನ ರೂಪೇಣ ಆಯುಷಾ ಚ ಬಲೇನ ಚ। ಧರ್ಮೈಶ್ವರ್ಯೇಣ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಚ ತಪಃಶ್ರುತಪರಾಕ್ರಮೈಃ ॥ ೮.

ಹೀಗಾಗಿ, ಧನ, ರೂಪ, ಆಯುಷ್ಯ, ಬಲ, ಧರ್ಮ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ.

ದೇವಾಸುರೇಭ್ಯೋ ಹೀಯನ್ತೇ ತ್ರೀನ್ ಪಾದಾನ್ ವೈ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯಾಃ ಪಿಶಾಚಾನ್ತಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ದೇವಯೋನಯಃ ॥ ೮.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಪರಸ್ಪರ ಮೂರು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಪಿಶಾಚರ ತನಕ ನಾಲ್ಕು ದೈವಿಕ ವಂಶಗಳಿವೆ.

ಅತಃ ಶ್ರೃಣುತ ಭದ್ರಂ ವಃ ಪ್ರಜಾಃ ಕ್ರೋಧವಶತ್ಮಕಾಃ । ಕ್ರೋಧಾಯಾಂ ಕನ್ಯಕಾ ಜಜ್ಞೇ ದ್ವಾದಶ ಹ್ಯಾತ್ಮಸಮ್ಭವಾಃ। ತಾ ಭಾರ್ಯಾಃ ಪುಲಹಸ್ಯಾಸನ್ನಾಮತಸ್ತಾ ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಹೀಗಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಆಳಿದ ಪ್ರಜೆಗಳೇ, ನೀವು ಧನ್ಯರಾಗಿರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿರಿ. ಕೋಪದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಆಕೆ ತನ್ನಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪುಲಹನಿಗೆ ಹೆಂಡಿರಾಗಿ ಆಯಿತು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ಮೃಗೀ ಚ ಮೃಗಮನ್ದಾ ಚ ಹರಿಭದ್ರಾ ಇರಾವತೀ। ಭೂತಾ ಚ ಕಪಿಶಾ ದಂಷ್ಟ್ರಾ ನಿಶಾ ತಿರ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ। ಶ್ವೇತಾ ಚೈವ ಸ್ವರಾ ಚೈವ ಸುರಸಾ ಚೇತಿ ವಿಶ್ರುತಾಃ ॥ ೮.

ಮೃಗೀ, ಮೃಗಮಂದಾ, ಹರಿಭದ್ರಾ, ಇರಾವತೀ, ಭೂತಾ, ಕಪಿಶಾ, ದಂಷ್ಟ್ರಾ, ನಿಶಾ, ತಿರ್ಯಾ, ಶ್ವೇತಾ, ಸ್ವರಾ ಮತ್ತು ಸುರಸಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೃಗ್ಯಾಸ್ತು ಹರಿಣಾಃ ಪುತ್ರಾ ಮೃಗಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಶಶಾಸ್ತಥಾ। ನ್ಯಙ್ಕವಃ ಶರಭಾ ಯೇ ಚ ರುರವಃ ಪೃಷತಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ೮.

ಮೃಗಿಯಿಂದ ಜಿಂಕೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಮೃಗಮಂದೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಲಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ನ್ಯಂಕವ, ಶರಭ, ರುರು ಮತ್ತು ಪೃಶತ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಅವಳಿಂದಲೇ ಉಂಟಾದವು.

ಮೃಗರಾಜಾ ಮೃಗಮನ್ದಾಯಾ ಗವಯಾಶ್ಚಾಪರೇ ತಥಾ। ಮಹಿಷೋಷ್ಟ್ರವರಾಹಾಶ್ಚ ಖಡ್ಗಗೌರಮುಖಾಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಮೃಗಮಂದೆಯಿಂದ ಮೃಗರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಜೊತೆಗೆ ಗವಯಗಳು, ಮಹಿಷಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು, ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರಮುಖ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಹರೇಸ್ತು ಹರಯಃ ಪುತ್ರಾ ಗೋಲಾಙ್ಗುಲತರಕ್ಷವಃ । ವಾನರಾಃ ಕಿನ್ನರಾಶ್ಚೈವ ವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾಸ್ತಥಾ। ಇತ್ಯೇವಮಾದಯೋಽನ್ಯೇಽಪಿ ಇರಾವತ್ಯಾ ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಹರಿಯಿಂದ ಹರಿಗಳು, ಗೋಲಾಂಗೂಲಗಳು, ತರಕ್ಷಗಳು, ವಾನರಗಳು, ಕಿನ್ನರರು, ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಂಪುರುಷರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇರಾವತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಉಂಟಾದವು. ಅವುಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ.

ಸೂರ್ಯಸ್ಯಾಣ್ಡಕಪಾಲೇ ದ್ವೇ ಸಮಾನೀಯ ತು ಭೌವನಃ। ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯಾಥ ರಥನ್ತರಮಗಾಯತ ॥ ೮.

ಭೌವನನು ಸೂರ್ಯನ ಅಂಡದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಥಾಂತರ ಸಾಮಗಾನವನ್ನು ಹಾಡಿದನು.

ಸಾಮ್ನಾ ಪ್ರಸೂಯಮಾನೇನ ಸದ್ಯ ಏವ ಗಜೋಽಭವತ್। ಸ ಪ್ರಾಯಚ್ಛದಿರಾವತ್ಯೈ ಪುತ್ರಾರ್ಥಂ ಸ ತು ಭೌವನಃ ॥ ೮.

ಆ ಸಾಮಗಾನ ಹಾಡಿದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಆನೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆ ಆನೆಯನ್ನು ಭೌವನನು ಇರಾವತಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಇರಾವತ್ಯಾಃ ಸುತೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದೈರಾವತಃ ಸ್ಮೃತಃ । ದೇವರಾಜೋಪವಾಹ್ಯತ್ವಾತ್ ಪ್ರಥಮಃ ಸ ಮತಙ್ಗರಾಟ್। ಶುಭ್ರಾಭ್ರಭಾಶ್ಚತುರ್ದ್ದಂಷ್ಟ್ರಃ ಶ್ರೀಮಾನೈರಾವತೋ ಗಜಃ ॥ ೮.

ಇರಾವತಿಯ ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಐರಾವತ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು. ದೇವರಾಜನ ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಆನೆಗಳ ರಾಜನಾದನು. ಐರಾವತನು ಶುಭ್ರವಾದ ಮೇಘದಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಪ್ಸುಜಸ್ಯೈಕಮೂಲಸ್ಯ ಸುವರ್ಣಾಭಸ್ಯ ಹಸ್ತಿನಃ । ಷಡ್ದನ್ತಸ್ಯ ಹಿ ಭದ್ರಸ್ಯ ಔಪಾವಾಹ್ಯಶ್ಚ ವೈ ಬಲಃ ॥ ೮.

ಅಪ್ಸುಜ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಆ ಆನೆಗೆ ಆರು ದಂತಗಳಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಎಂಬುದು ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಬಲ ಎಂಬುದು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಞ್ಜನಶ್ಚೈವ ಸುಪ್ರತೀಕೋಽಥ ವಾಮನಃ। ಪದ್ಮಶ್ಚೈವ ಚತುರ್ಥೋಽಭೂದ್ಧಸ್ತಿನೀ ಚಾಭ್ರಮುಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಆ ಆನೆಗೆ ಅಂಜನ, ಸುಪ್ರತಿಕ, ವಾಮನ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಪದ್ಮ, ಹಸ್ತಿನಿ ಮತ್ತು ಆಭ್ರಮೂ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದರು.

thumb|400px|ದಿಗ್ಗಜ1 ದಿಗ್ಗಜಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಚತ್ವಾರಃ ಶ್ವೇತಾಽಜನಯತಾಶುಗಾನ್ । ಭದ್ರಂ ಮೃಗಞ್ಚ ಮನ್ದಂ ಚ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಂ ಚತುರಃ ಸುತಾನ್ ॥ ೮.

ಶ್ವೇತಾ ಎಂಬವಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳ ವೇಗಿಯಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವುಗಳು ಭದ್ರ, ಮೃಗ, ಮಂದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು.

ಸಙ್ಕೀರ್ಣೋಽಪ್ಯಞ್ಜನೋ ಯಸ್ತು ಉಪವಾಹ್ಯೋ ಯಮಸ್ಯ ತು। ಭದ್ರೋ ಯಃ ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ತು ಹರಿತಃ ಸ ಹ್ಯಪಾಮ್ಪತೇಃ ॥ ೮.

ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅಂಜನ ಎಂಬವನು ಯಮನಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ. ಭದ್ರ, ಸುಪ್ರತಿಕ ಎಂಬವನು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದವನು, ಅವನು ಜಲಪತಿಯ ಆನೆ.

ಪದ್ಮೋ ಮನ್ದಸ್ತು ಯೋ ಗೌರೋ ದ್ವಿಪೋ ಹ್ಯೈಲವಿಲಸ್ಯ ಸಃ। ಮೃಗಃ ಶ್ಯಾಮಸ್ತು ಯೋ ಹಸ್ತೀ ಉಪವಾಹ್ಯಃ ಸ ಪಾವಕೈಃ ॥ ೮.

ಪದ್ಮ, ಮಂದ ಎಂಬವನು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದವನು, ಅವನು ಐಲವಿಲನ ಆನೆ. ಮೃಗ, ಶ್ಯಾಮ ಎಂಬವನು ಪಾವಕರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ.

ಪದ್ಮೋತ್ತರಸ್ತು ಯಃ ಪದ್ಮೌ ಗಜೋ ವೈ ವರುಣೋ ಗಣಃ। ಉಪಲೇಪನಮೇಷಶ್ಚ ತಸ್ಯಾಷ್ಟೌ ಜಜ್ಞಿರೇ ಸುತಾಃ ॥ ೮.

ಪದ್ಮೋತ್ತರ, ಪದ್ಮ ಎಂಬವನು ವರಣನ ಬಳಗದ ಆನೆ. ಉಪಲೇಪನ ಎಂಬ ಮೇಷನಿಗೆ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಉದಗ್ರಭಾವೇನೋಪೇತಾ ಜಾಯನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಚಾನ್ವಯೇ। ಶ್ವೇತಬಾಲನಖಾಃ ಪಿಙ್ಗಾ ವರ್ಷ್ಮವನ್ತೋ ಮತಙ್ಗಜಾಃ। ಮತಙ್ಗಜಾನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಾಗಾನನ್ಯಾನಪಿ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಬಿಳಿ ಬೊಟ್ಟಿನ, ಪಿಂಗಾಣಿ ಬಣ್ಣದ, ದೇಹದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ನಾನು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕಪಿಲಃ ಪುಣ್ಡರೀಕಶ್ಚ ಸುಮನಾಭೋ ರಥಾನ್ತರಃ। ಜಾತೌ ನಾಮ್ನಾ ಸುತೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಪ್ರಮರ್ದ್ದನೌ ॥ ೮.

ಕಪಿಲ, ಪುಂಡರಿಕ, ಸುಮನಾಭ, ರಥಾಂತರ—ಇವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಶೂಲಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಃ ಶಿರೋದಾನ್ತಾಃ ಶುದ್ಧಬಾಲನಖಾಸ್ತಥಾ। ಬಲಿನಃ ಶಕ್ತಿನಶ್ಚೈವ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತ್ವಾಕುಲಿಕಾ ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ಶೂಲ, ಸ್ಥೂಲ, ಶಿರೋದಂತ, ಶುದ್ಧ ಬೊಟ್ಟಿನವರು, ಬಲಿಷ್ಠರು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು—ಇವರನ್ನು ಆಕುಲಿಕ ಆನೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪುಷ್ಪದನ್ತೋ ಬೃಹತ್ಸಾಮಾ ಷಡ್ದನ್ತೋ ದನ್ತ ಪುಷ್ಪವಾನ್। ತಾಮ್ರವರ್ಣಶ್ಚ ತತ್ಪುತ್ರಃ ಸಹಚಾರಿವಿಷಾಣಿತಃ ॥ ೮.

ಪುಷ್ಪದಂತ, ಬೃಹತ್ಸಾಮ, ಷಡ್ದಂತ, ದಂತಪುಷ್ಪವಾನ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಎಂಬ ಅವನ ಮಗನು, ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಂದರವಾದ ದಂತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.

ಅನ್ವಯೇ ಚಾಸ್ಯ ಜಾಯನ್ತೇ ಲಮ್ಬೋಷ್ಠಾಶ್ಚಾರುದರ್ಶಿನಃ। ಶ್ಯಾಮಾಃ ಸುದರ್ಶನಾಶ್ಚಣ್ಡಾ ನಾನಾಪೀಡಾಯತಾನನಾಃ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ ತುಟಿಗಳೂ ಸುಂದರ ಮುಖಗಳೂಳ್ಳವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದವರು, ಆಕರ್ಷಕರೂ, ಉಗ್ರರೂ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಮುಖಗಳೂಳ್ಳವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ವಾಮದೇವೋಽಞ್ಜನಶ್ಯಾಮಃ ಸಾಮ್ನೋ ಜಜ್ಞೇಽಥ ವಾಮನಃ। ಭಾರ್ಯಾ ಚೈವಾಙ್ಗದಾ ತಸ್ಯ ನೀಲವಲ್ಲಕ್ಷಣೌ ಸುತೌ ॥ ೮.

ಸಾಮ್ನದಿಂದ ಅಂಜನದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ ವಾಮದೇವನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ನಂತರ ವಾಮನನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಆಂಗದಾ, ಅವರಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ನೀಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವರು.

ಚಣ್ಡಶ್ಚಾತ್ರಶಿರೋ ಗ್ರೀವಾ ವ್ಯೂಢೋರಸ್ಕಾಸ್ತರಸ್ವಿನಃ। ನರೈರ್ಬದ್ಧಾಃ ಕುಲೇ ತೇಷಾಂ ಜಾಯನ್ತೇ ವಿಕೃತಾ ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಚಂಡನಿಗೆ ತೊಡೆಯಂತ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತು, ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ, ವೇಗವಂತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಬಂಧಿಸಿದ, ವಿಕೃತ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಸುಪ್ರತೀಕಸ್ತು ರೂಪೇಣ ನಾಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಸದೃಶೋ ಗಜಃ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಹಾರೀ ಸಮ್ಪಾತೀ ಪೃಥುಶ್ಚಿತ್ತಿಸುತಾಸ್ತ್ರಯಃ ॥ ೮.

ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರತೀಕನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಆನೆ ಇಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಹಾರಿ, ಸಂಪಾತಿ, ಪೃಥುಚಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು.

ಪಶವೋ ದೀರ್ಘತಾಲ್ವೌಷ್ಠಾಃ ಸುವಿಭಕ್ತಶಿರೋದರಾಃ। ಜಾಯನ್ತೇ ಮೃದುಸಮ್ಭೂತಾ ವಂಶೇ ತಸ್ಯ ಮತಙ್ಗಜಾಃ ॥ ೮.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಜಿಹ್ವೆ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳೂ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ತಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯೂಳ್ಳ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ ಮೃಗಗಳು, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಆನೆಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಅಞ್ಜನಾದಞ್ಜನಾ ಸಾಮ್ನೋ ವಿಜಜ್ಞೇ ಚಾಞ್ಜನಾವತೀ। ಏವಂ ಮಾತಾ ತಯೋಶ್ಚಾಪಿ ಪ್ರಥಿತಾಯುರಜಃಸುತೌ ॥ ೮.

ಅಂಜನನಿಂದ ಅಂಜನಾ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಸಾಮ್ನದಿಂದ ಅಂಜನಾವತೀ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಅವರ ತಾಯಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು, ಆಯುರಜನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು.

ಮಹಾವಿಭಕ್ತಶಿರಸಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಜೀಮೂತಸನ್ನಿಭಾಃ। ಸುದರ್ಶನಾಃ ಸುವರ್ಷ್ಮಾಣಃ ಪದ್ಮಾಭಾಃ ಪರಿಮಣ್ಡಲಾಃ। ಶೂನಾಃ ಪೀತಾಯತಮುಖಾ ಗಜಾಸ್ತಸ್ಯಾನ್ವಯೇಽಭವನ್ ॥ ೮.

ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಭಜಿತ ತಲೆ, ಮೃದುವಾದ ಮೇಘದಂತೆ ಕಪ್ಪು, ಸುಂದರ, ದೇಹದಾರೂಢ, ತಾವರೆ ಬಣ್ಣದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ದಂತವಿಲ್ಲದ, ಹಳದಿ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಯಿಯ ಆನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಜಜ್ಞೇ ಚನ್ದ್ರಮಸಃ ಸಾಮ್ನಃ ಪಿಙ್ಗಲಾ ಕುಮುದದ್ಯುತಿಃ। ಪಿಙ್ಗಲಾಯಾಃ ಸುತೌ ತಸ್ಯಾ ಮಹಾಪದ್ಮೋರ್ಮಿಮಾಲಿನೌ ॥ ೮.

ಚಂದ್ರಮಸ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ನರಿಂದ ಪಿಂಗಳಾ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಅವಳು ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು; ಆ ಪಿಂಗಳೆಗೆ ಮಹಾಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉರ್ಮಿಮಾಲಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು.