ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಖೇ ತಸ್ಯೋತ್ತರತಶ್ಚೈವ ಶ್ರೃಙ್ಗವಾನ್ನಾಮ ಪರ್ವತಃ। ತ್ರೀಣಿ ತಸ್ಯ ತು ಶ್ರೃಙ್ಗಾಣಿ ಸ್ಪೃಶನ್ತೀವ ನಭಸ್ತಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗವಾನ್ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಶಿಖರಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ತೈಶ್ಚಾಪಿ ಶ್ರೃಙ್ಗವಾನ್ನಾಮ ಸರ್ವತಶ್ಚೈವ ವಿಶ್ರುತಃ। ಏಕಮಾರ್ಗಶ್ಚ ವಿಸ್ತಾರೋ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಶ್ಚಾಪಿ ಕೀರ್ತಿತಃ ॥ ೫೦.

ಆ ಮೂರು ಶಿಖರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅದು ಶೃಂಗವಾನ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರಿ, ಅಗಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯ ವೈ ಸರ್ವತಃ ಶ್ರೃಙ್ಗಂ ಮಧ್ಯಮನ್ತದ್ಧಿರಣ್ಮಯಮ್। ದಕ್ಷಿಣಂ ರಾಜತಞ್ಚೈವ ಶ್ರೃಙ್ಗಂ ತು ಸ್ಫಟಿಕಪ್ರಭಮ್ ॥ ೫೦.

ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದದು ಬಂಗಾರದಂತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದದು ಬೆಳ್ಳಿಯಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಶಿಖರವು ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವರತ್ನಮಯಂ ಚೈಕಂ ಶ್ರೃಙ್ಗಮುತ್ತರಮುತ್ತಮಮ್। ಏವಂ ಕೂಟೈಸ್ರಿಭಿಃ ಶೈಲೈಃ ಶ್ರೃಙ್ಗವಾನಿತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ॥ ೫೦.

ಉತ್ತರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರವು ಎಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯಮಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಶಿಖರಗಳುಳ್ಳ ಪರ್ವತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಶೃಂಗವಾನ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಯತ್ತದ್ವಿಷುವತಂ ಶ್ರೃಙ್ಗನ್ತದರ್ಕಃ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ। ಶರದ್ವಸನ್ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಮಧ್ಯಮಾಂ ಗತಿಮಾಸ್ಥಿತಃ। ಅಹಸ್ತುಲ್ಯಾಮಥೋ ರಾತ್ರಿಂ ಕರೋತಿ ತಿಮಿರಾಪಹಃ ॥ ೫೦.

ಯಾವ ಶಿಖರವು ವಿಷುವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಶರದ್ ಮತ್ತು ವಸಂತ ಋತುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲುಸಿ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನಗೊಳಿಸಿ, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಹರಿತಾಶ್ಚ ಹಯಾ ದಿವ್ಯಾಸ್ತೇ ನಿಯುಕ್ತಾ ಮಹಾರಥೇ। ಅನುಲಿಪ್ತಾ ಇವಾಭಾನ್ತಿ ಪಝರಕ್ತೈರ್ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ॥ ೫೦.

ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದೈವಿಕ ಕುದುರೆಗಳು ಮಹಾರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಮೇಷಾನ್ತೇ ಚ ತುಲಾನ್ತೇ ಚ ಭಾಸ್ಕರೋದಯತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಮುಹೂರ್ತ್ತಾ ದಶ ಪಞ್ಚೈವ ಅಹೋರಾತ್ರಿಶ್ಚ ತಾವತೀ ॥ ೫೦.

ಮೇಷರಾಶಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತುಲಾರಾಶಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಹದಿನೈದು ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಕೃತ್ತಿಕಾನಾಂ ಯದಾ ಸೂರ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಾಂಶಗತೋ ಭವೇತ್ । ವಿಶಾಖಾನಾಂ ತಥಾ ಜ್ಞೇಯಶ್ಚತುರ್ಥಾಂಶೇ ನಿಶಾಕರಃ॥ ೫೦.

ಕೃತ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮೊದಲ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ವಿಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಶದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಶಾಖಾಯಾಂ ಯದಾ ಸೂರ್ಯ ಶ್ಚ್ರತೇಂಽಶಂ ತೃತೀಯಕಮ್। ತದಾ ಚನ್ದ್ರಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ ಕೃತ್ತಿಕಾಶಿರಸಿ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೫೦.

ವಿಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮೂರನೇ ಅಂಶದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಚಂದ್ರನು ಕೃತ್ತಿಕೆಯ ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಷುವನ್ತಂ ತದಾ ವಿದ್ಯಾದೇವಮಾಹುರ್ಮಹರ್ಷಯಃ। ಸೂರ್ಯೇಣ ವಿಷುವಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಕಾಲಂ ಸೋಮೇನ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ॥ ೫೦.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷುವತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಷುವತ್ತನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ, ಕಾಲವನ್ನು ಚಂದ್ರನಿಂದ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

ಸಮಾ ರಾತ್ರಿರಹಶ್ಚೈವ ಯದಾ ತದ್ವಿಷುವದ್ಭವೇತ್। ತದಾ ದಾನಾನಿ ದೇಯಾನಿ ಪಿತೃಭ್ಯೋ ವಿಷುವತ್ಯಪಿ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ವಿಶೇಷೇಣ ಮುಖಮೇತತ್ತು ದೈವತಮ್ ॥ ೫೦.

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ಅದು ವಿಷುವತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು—ಇದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲವಾಗಿದೆ.

ಊನರಾತ್ರಾಧಿಮಾಸೌ ಚ ಕಲಾಕಾಷ್ಠಾಮುಹೂರ್ತ್ತಕಾಃ। ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ತಥಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ। ಸಿನೀವಾಲೀ ಕುಹೂಶ್ಚೈವ ರಾಕಾ ಚಾನುಮತಿ ಸ್ತಥಾ ॥ ೫೦.

ಕುಳಿತ ರಾತ್ರಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳು, ಕಾಲಾ, ಕಷ್ಟಾ, ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಪೌರ್ಣಮಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಸಿನೀವಾಲಿ, ಕುಹು, ರಾಕಾ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿ ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತಪಸ್ತಪಸ್ಯೌ ಮಧುಮಾಧವೌ ಚ ಶುಕ್ರಃ ಶುಚಿಶ್ಚಾಯನಮುತ್ತರಂ ಸ್ಯಾತ್। ನಭೋ ನಭಶ್ಯೋಽಥ ಇಷುಃ ಸಹೋರ್ಜಃ ಸಹಃಸಹಸ್ಯಾವಿತಿ ದಕ್ಷಿಣಂ ಸ್ಯಾತ್ ॥ ೫೦.

ತಪ, ತಪಸ್ಯಾ, ಮಧು, ಮಾಧವ, ಶುಕ್ರ, ಶುಚಿ ಎಂಬುವು ಉತ್ತರಾಯಣದ ಹೆಸರುಗಳು. ನಭ, ನಭಸ್ಯ, ಇಷು, ಸಹ, ಸಹಸ್ಯ, ಅವಿತಿ ಎಂಬುವು ದಕ್ಷಿಣಾಯಣದ ಹೆಸರುಗಳು.

ಸಂವತ್ಸರಾಸ್ತತೋ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಪಞ್ಚಾಬ್ದಾ ಬ್ರಬ್ಮಣಃ ಸುತಾಃ। ತಸ್ಮಾತ್ತು ಋತವೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಋತವೋ ಹ್ಯನ್ತರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೫೦.

ಅದರಿಂದ ವರ್ಷಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಋತುಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಋತುಗಳು ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿವೆ.

ತಸ್ಮಾದನುಮುಖಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪರ್ವಣಃ. ತಸ್ಮಾತ್ತು ವಿಷುವಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪಿತೃದೈವಹಿತಂ ಸದಾ ॥ ೫೦.

ಅದರಿಂದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗಳು ಚಂದ್ರಮಾಸದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದರಿಂದ ಸಮವಿಷುವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಹಿತಕರವಾಗಿದೆ.

ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನ ಮುಹ್ಯೇತ ದೈವೇ ಪಿತ್ರ್ಯೇ ಚ ಮಾನವಃ। ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಮೃತಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ವೈ ವಿಷುವತ್ಸರ್ವಗಂ ಸದಾ ॥ ೫೦.

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮವಿಷುವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಸದಾ ನೆನಪಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಲೋಕಾನ್ತಃ ಸ್ಮೃತೋ ಲೋಕೋ ಲೋಕಾನ್ತೋ ಲೋಕ ಉಚ್ಯತೇ। ಲೋಕಪಾಲಾಃ ಸ್ಥಿತಾಸ್ತತ್ರ ಲೋಕಾಲೋಕಸ್ಯ ಮಧ್ಯತಃ ॥ ೫೦.

ಪ್ರಪಂಚವು ಬೆಳಕಿನ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪಾರಾಗಿರುವುದು ಲೋಕಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಲೋಕಾಂತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚತ್ವಾರಸ್ತೇ ಮಹಾತ್ಮಾನಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯಾಭೂತಸಮ್ಪ್ಲವಾತ್। ಸುಧಾಮಾ ಚೈವ ವೈರಾಜಃ ಕರ್ದ್ದಮಃ ಶಙ್‌ಕೃಪಸ್ತಥಾ। ಹಿರಣ್ಯಲೋಮಾ ಪರ್ಜ್ಜನ್ಯಃ ಕೇತುಮಾನ್ ಜಾತನಿಶ್ಚಯಃ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾತ್ಮರು, ಭೂತಗಳ ಲಯಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದವರು, ಸುಧಾಮಾ, ವೈರಾಜ, ಕರ್ಧಮ, ಶಂಕ್ರಪ, ಹಿರಣ್ಯಲೋಮ, ಪರ್ಜನ್ಯ, ಕೆತುಮಾನ ಮತ್ತು ಜಾತನಿಶ್ಚಯ ಎಂಬವರು ಇದ್ದಾರೆ.

ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವಾ ನಿರಭೀಮಾನಾ ನಿಸ್ತನ್ತ್ರಾ ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಾಃ। ಲೋಕಪಾಲಾಃ ಸ್ಥಿತಾ ಹ್ಯೇತೇ ಲೋಕಾಲೋಕೇ ಚತುರ್ದಿಶಮ್ ॥ ೫೦.

ಈ ಲೋಕಪಾಲಕರು ದ್ವಂದ್ವವಿಲ್ಲದವರು, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವರು, ಬಂಧನವಿಲ್ಲದವರು, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದವರು. ಇವರು ಲೋಕ ಮತ್ತು ಲೋಕಾಂತದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉತ್ತರಂ ಯದಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಅಜವೀಥ್ಯಾಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಮ್। ಪಿತೃಯಾಣಃ ಸ ವೈ ಪನ್ಥಾ ವೈಶ್ವಾನರಪಥಾದ್ಬಹಿಃ ॥ ೫೦.

ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಮತ್ತು ಅಜವೀಥಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆ ಪಿತೃಯಾಣ ಎಂಬ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಅದು ವೈಶ್ವಾನರಪಥದ ಹೊರಗಿದೆ.

ತತ್ರಾಸತೇ ಪ್ರಜಾವನ್ತೋ ಮುನಯೋ ಹ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣಃ । ಲೋಕಸ್ಯ ಸನ್ತಾನಕರಾಃ ಪಿತೃಯಾಣೇ ಪಥಿ ಸ್ಥಿತಾಃ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ ಸಂತಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡುವ ಋಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಲೋಕದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಕಾಯುವವರಾಗಿ ಪಿತೃಯಾಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭೂತಾರಮ್ಭ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಆಶಿಷಾ ಋತ್ವಿಗುಚ್ಯತೇ । ಪ್ರಾರಭನ್ತೇ ಲೋಕಕಾಮಾಸ್ತೇಷಾಂ ಪನ್ಥಾಃ ಸ ದಕ್ಷಿಣಃ ॥ ೫೦.

ಭೂತಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಋತ್ವಿಕರು ಆಶಿಷಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲೋಕವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗಾಗಿ ಆ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾರ್ಗ ಇದೆ.

ಚಲಿತನ್ತೇ ಪುನರ್ದ್ಧರ್ಮಂ ಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ ಯುಗೇ ಯುಗೇ। ಸನ್ತತ್ಯಾ ತಪಸಾ ಚೈವ ಮರ್ಯಾದಾಭಿಃ ಶ್ರುತೇನ ಚ ॥ ೫೦.

ಅವರು ದಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಸಂತಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದದ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಯಮಾನಾಸ್ತು ಪೂರ್ವೇ ವೈ ಪಶ್ಚಿಮಾನಾಂ ಗೃಹೇಷು ಚ। ಪಶ್ಚಿಮಾಶ್ಚೈವ ಜಾಯನ್ತೇ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ನಿಧನೇಷ್ವಪಿ। ಏವ ಮಾವರ್ತ್ತಮಾನಾಸ್ತೇ ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯಾಭೂತಸಮ್ಪ್ಲವಾತ್ ॥ ೫೦.

ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿದವರು ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಹಿಂದಿನವರ ಮೃತ್ಯುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಅವರು ಭೂತಗಳ ಲಯಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಅಷ್ಟಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮುನೀನಾಂ ಗೃಹಮೇಧಿನಾಮ್। ಸವಿತುರ್ದ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಮಾರ್ಗಂ ಶ್ರಿತಾ ಹ್ಯಾಚನ್ದ್ರತಾರಕಮ್। ಕ್ರಿಯಾವತಾಂ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾ ಯೇ ಶ್ಮಶಾನಾನಿ ಭೇಜಿರೇ ॥ ೫೦.

ಅಶ್ಠಾಅಶೀತಿಸಾವಿರ ಗೃಹಸ್ಥ ಋಷಿಗಳು ಸೂರ್ಯನ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳವರೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವರು ಶ್ಮಶಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎಣಿಸಬೇಕು.

ಲೋಕಶಂವ್ಯವಹಾರೇಣ ಭೂತಾರಮ್ಭಕೃತೇನ ಚ। ಇಚ್ಛಾದ್ವೇಷಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಚ ಮೈಥುನೋಪಗಮೇನ ಚ ॥ ೫೦.

ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ, ಭೂತಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಇಚ್ಛೆ-ದ್ವೇಷಗಳ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಭೋಗದಿಂದ,

ತಥಾ ಕಾಯಕೃತೇನೇಹ ಸೇವನಾದ್ವಿಷಯಸ್ಯ ಚ। ಏತೈಸ್ತೈಃ ಕಾರಣೈಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಶ್ಮಶಾನಾನಿ ಹಿ ಭೇಜಿರೇ। ಪ್ರಜೈಷಿಣಸ್ತೇ ಮುನಯೋ ದ್ವಾಪರೇಷ್ವಿಹ ಜಜ್ಞಿರೇ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ ದೇಹದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಭೋಗದಿಂದ, ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರು ಶ್ಮಶಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಆ ಮುನಿಗಳು ದ್ವಾಪರಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ನಾಗವೀಥ್ಯುತ್ತರೇ ಯಚ್ಚ ಸಪ್ತರ್ಷಿಭ್ಯಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಮ್ । ಉತ್ತರಃ ಸವಿತುಃ ಪನ್ಥಾ ದೇವಯಾನಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೫೦.

ನಾಗವೀಥಿಯ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಮತ್ತು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆ ಸೂರ್ಯನ ಉತ್ತರದ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಅದನ್ನು ದೇವಯಾನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯತ್ರ ತೇ ವಾಸಿನಃ ಸಿದ್ಧಾ ವಿಮಲಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ। ಸತತನ್ತೇ ಜುಗುಪ್ಸನ್ತೇ ತಸ್ಮಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ಜ್ಜಿತಸ್ತು ತೈಃ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧರಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ಸದಾ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರುವ, ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಂದ ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸಲಾಗಿದೆ.