ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರತೀಚ್ಯಾನ್ತು ಪುನರ್ಮೇರೋರ್ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ಸುಖಾ ನಾಮ ಪುರೀ ರಮ್ಯಾ ವರುಣಸ್ಯಾಥ ಧೀಮತಃ ॥ ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೇ, ಸುಖಾ ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ನಗರವು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ವರుణನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ದಿಶ್ಯುತ್ತರಸ್ಯಾಂ ಮೇರೋಸ್ತು ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ತುಲ್ಯಾ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಪುರ್ಯ್ಯಾ ತು ಸೋಮಸ್ಯಾಪಿ ವಿಭಾವರೀ ॥ ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೇ, ಸೋಮನಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿಭಾವರಿ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ. ಅದು ಇಂದ್ರನ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಮಾನಸೋತ್ತರಪೃಷ್ಠೇ ತು ಲೋಕಪಾಲಾಶ್ಚತುರ್ದ್ದಿಶಮ್। ಸ್ಥಿತಾ ಧರ್ಮ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾಯೈ ಲೋಕಸಂರಕ್ಷಣಾಯ ಚ ॥ ೫೦.

ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಪಾಲಕರು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಗೋಸ್ಕರ ಮತ್ತು ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕಪಾಲೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ತು ಸರ್ವ್ವತೋ ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ। ಕಾಷ್ಠಾಗತಸ್ಯ ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಗತಿರ್ಯಾ ತಾಂ ನಿಬೋಧತ ॥ ೫೦.

ಲೋಕಪಾಲಕರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಾದ್ಯಾಂತದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಪ್ರಕ್ರಮೇ ಸೂರ್ಯ್ಯಃ ಕ್ಷಿಪ್ತೇಷುರಿವ ಸರ್ಪತಿ। ಜ್ಯೋತಿಷಾಞ್ಚಕ್ರಮಾದಾಯ ಸತತಂ ಪರಿಗಚ್ಛತಿ ॥ ೫೦.

ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಧ್ಯಗಶ್ಚಾಮರಾವತ್ಯಾಂ ಯದಾ ಭವತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ। ವೈವಸ್ವತೇ ಸಂಯಮನೇ ಉದಯಸ್ತತ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ವೈವಸ್ವತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉದಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಖಾಯಾಮರ್ದ್ಧರಾತ್ರಞ್ಚ ಮಧ್ಯಗಃ ಸ್ಯಾದ್ರವಿರ್ಯದಾ। ಸುಖಾಯಾಮಥ ವಾರುಣ್ಯಾಮುತ್ತಿಷ್ಠನ್ ಸ ತು ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಸುಖಾ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದು ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ; ಸುಖಾ ಅಥವಾ ವಾರುಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯವಾದಾಗ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿಭಾಯಾಮರ್ದ್ಧರಾತ್ರಂ ಸ್ಯಾನ್ಮಾಹೇನ್ದ್ಯ್ರಾಮಸ್ತಮೇತಿ ಚ। ತದಾ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ್ವೇಷಾಮಪರಾಹ್ನೋ ವಿಧೀಯತೇ ॥ ೫೦.

ವಿಭಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಆಗಿರುವಾಗ, ಮಹೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ ಭಾಗದವರಿಗೆ ಅಪರಾಹ್ನ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣಾಪರ ದೇಶ್ಯಾನಾಂ ಪೂರ್ವ್ವಾಹ್ನಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ। ತೇಷಾಮಪರರಾತ್ರಞ್ಚ ಯೇ ಜನಾ ಉತ್ತರಾಪಥೇ ॥ ೫೦.

ದಕ್ಷಿಣಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶದವರಿಗೆ ಅದು ಪೂರ್ವಾಹ್ನ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ.

ದೇಶಾ ಉತ್ತರಪೂರ್ವ್ವಾ ಯೇ ಪೂರ್ವ್ವರಾತ್ರನ್ತು ತಾನ್ ಪ್ರತಿ। ಏವಮೇವೋತ್ತರೇಷ್ವರ್ಕೋ ಭವನೇಷು ವಿರಾಜತೇ ॥ ೫೦.

ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ದೇಶದವರಿಗೆ ಅದು ಪ್ರಾರಂಭದ ರಾತ್ರಿ; ಹೀಗೆಯೇ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸುಖಾಯಾಮಥ ವಾರುಣ್ಯಾಂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಚಾರ್ಯ್ಯಮಾ ಯದಾ। ವಿಭಾವರ್ಯ್ಯಾಂ ಸೋಮಪುರ್ಯ್ಯಾಮುತ್ತಿಷ್ಠತಿ ವಿಭಾವಸುಃ ॥ ೫೦.

ಸುಖಾ ಅಥವಾ ವಾರುಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆರ್ಯಮನು ಇದ್ದಾಗ, ವಿಭಾ ಅಥವಾ ಸೋಮಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಾತ್ರ್ಯರ್ದ್ಧಂ ಚಾಮರಾವತ್ಯಾಮಸ್ತಮೇತಿ ಯಮಸ್ಯ ಚ। ಸೋಮಪುರ್ಯಾಂ ವಿಭಾಯಾನ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಸ್ಯಾದ್ಧಿವಾಕರಃ ॥ ೫೦.

ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಆಗಿರುವಾಗ, ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಗುವಾಗ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ.

ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಮರಾವತ್ಯಾಮುತ್ತಿಷ್ಠತಿ ಯದಾ ರವಿಃ। ಅರ್ದ್ಧರಾತ್ರಂ ಸಂಯಮನೇ ವಾರುಣ್ಯಾಮಸ್ತಮೇತಿ ಚ ॥ ೫೦.

ಮಹೇಂದ್ರನ ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಸಂಯಮನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ, ವಾರುಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ ಶೀಗ್ರಮೇತಿ ಪರ್ಯ್ಯೇತಿ ಭಾಸ್ಕರೋಽಲಾತಚಕ್ರವತ್। ಭ್ರಮನ್ ವೈ ಭ್ರಮಮಾಣಾನಿ ಋಕ್ಷಾಣಿ ಗಗನೇ ರವಿಃ ॥ ೫೦.

ಸೂರ್ಯನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ, ಬೆಂಕಿಯ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಭ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ಚತುರ್ಷು ದ್ವೀಪೇಷು ದಕ್ಷಿಣಾನ್ತೇನ ಸರ್ಪತಿ। ಉದಯಾಸ್ತಮನೇನಾಸಾವುತ್ತಿಷ್ಠತಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ॥ ೫೦.

ನಾಲ್ಕು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪೂರ್ವ್ವಾಹ್ನೇ ಚಾಪರಾಹ್ನೇ ತು ದ್ವೌ ದ್ವೌ ದೇವಾಲಯೌ ತು ಸಃ। ತಪತ್ಯೇಕನ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ತೈರೇವ ತು ಸರಶ್ಮಿಭಿಃ ॥ ೫೦.

ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ; ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಉದಿತೋ ವರ್ದ್ಧಮಾನಾಭಿರಾಮಧ್ಯಾಹ್ನಂ ತಪನ್ ರವಿಃ। ಅತಃ ಪರಂ ಹ್ರಸನ್ತೀಭಿರ್ಗೋಭಿರಸ್ತಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ೫೦.

ಉದಯವಾಗುವಾಗ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ತಾಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವನ ಕಿರಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಅಸ್ತಮಯವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಉದಯಾಸ್ತಮಯಾಭ್ಯಾಂ ಹಿಸ್ಮೃತೇ ಪೂರ್ವಾಪರೇ ದಿಶೋ। ಯಾವತ್ಪುರಸ್ತಾತ್ತಪತಿ ತಾವತ್ ಪೃಷ್ಠೇ ತು ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ॥ ೫೦.

ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಯದಿಂದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಸೂರ್ಯನು ಮುಂದೆ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಅವನು ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ.

ಯತ್ರೋದ್ಯನ್ ದೃಶ್ಯತೇ ಸೂರ್ಯಸ್ತೇಷಾಂ ಸ ಉದಯಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಯತ್ರ ಪ್ರಣಾಶಮಾಯಾತಿ ತೇಷಾಮಸ್ತಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅದು ಉದಯ; ಎಲ್ಲೆಂದೆ ಅವನು ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅದು ಅಸ್ತಮಯ.

ಸರ್ವೇಷಾಮುತ್ತರೇ ಮೇರುರ್ಲೋಕಾಲೋಕಸ್ತು ದಕ್ಷಿಣೇ। ವಿದೂರಭಾವಾದರ್ಕಸ್ಯ ಭೂಮೇರ್ಲೇಖಾವೃತಸ್ಯ ಚ। ಹ್ರಿಯನ್ತೇ ರಶ್ಮಯೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತೇನ ರಾತ್ರೌ ನ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೆರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಲೋಕವಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಅಂಚಿನ ನೆರಳು ಮತ್ತು ದೂರದ ಕಾರಣ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಹಿಂಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರತಾರಾಣಾಂ ದರ್ಶನಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ಚ। ಉಚ್ಛ್ರಾಯಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೇನ ಜ್ಞೇಯಮಸ್ತಮನೋದಯಮ್ ॥ ೫೦.

ಗ್ರಹ, ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಅವರ ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಶುಕ್ಲಚ್ಛಾಯೋಗ್ನಿರಾಪಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣಚ್ಛಾಯಾ ಚ ಮೇದಿನೀ। ವಿದೂರಭಾವಾದರ್ಕಸ್ಯ ಉದ್ಯಾತಸ್ಯ ವಿರಶ್ಮಿತಾ। ರಕ್ತಾಬಾವೋ ವಿರಶ್ಮಿತ್ವಾದ್ರಕ್ತತ್ವಾಚ್ಚಾಪ್ಯನುಷ್ಣತಾ ॥ ೫೦.

ಬಿಳಿ ನೆರಳು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನದು; ಕಪ್ಪು ನೆರಳು ಭೂಮಿಯದು; ದೂರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಅವನ ಕಿರಣಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ; ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಅವನ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪಿನಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ತಾಪ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ.

ಲೇಖಯಾವಸ್ಥಿತಃ ಸೂರ್ಯೋ ಯತ್ರ ಯತ್ರ ತು ದೃಶ್ಯತೇ। ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಗತಃ ಸಹಸ್ರನ್ತು ಯೋಜನಾನಾಂ ಸ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಭಾ ಹಿ ಸೌರೀ ಪಾದೇನ ಅಸ್ತಙ್ಗಚ್ಛತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ। ಅಗ್ನಿಮಾವಿಶತೇ ರಾತ್ರೌ ತಸ್ಮಾದ್ದೂರಾತ್ ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ ೫೦.

ಶನೈಶ್ಚರನ ಬೆಳಕು ಸೂರ್ಯನ ಪಾದದೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತದೆ; ರಾತ್ರಿ ಅದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ದೂರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಿತಸ್ತು ಪುನಃ ಸೂರ್ಯಃ ಅಸ್ತಮಾಗ್ನೇಯಮಾವಿಶತ್। ಸಂಯುಕ್ತೋ ವಹ್ನಿನಾ ಸೂರ್ಯಸ್ತತಃ ಸ ತಪತೇ ದಿವಾ ॥ ೫೦.

ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯವಾದಾಗ, ಅಸ್ತಮಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಾಕಾಶ್ಯಞ್ಚ ತಥೌಷ್ಣ್ಯಞ್ಚ ಸೂರ್ಯಾಗ್ನೇಯೀ ಚ ತೇಜಸೀ। ಪರಸ್ಪರಾನುಪ್ರವೇಶಾದಾಪ್ಯಾಯೇತೇ ದಿವಾನಿಶಮ್ ॥ ೫೦.

ಸೂರ್ಯನ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಬೆಳಕು, ಬಿಸಿಲು ಎರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎರಡೂ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪೋಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರೇ ಚೈವ ಭೂಮ್ಯರ್ದ್ಧೇ ತಥಾ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣೇ। ಉತ್ತಿಷ್ಠತಿ ತಥಾ ಸೂರ್ಯೇ ರಾತ್ರಿರಾವಿಶತೇ ತ್ವಪಃ । ತಸ್ಮಾತ್ತಾಮ್ರಾ ಭವನ್ತ್ಯಾಪೋ ದಿವಾರಾತ್ರಿಪ್ರವೇಶನಾತ್ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ನೀರು ತಾಮ್ರವರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ತಂ ಯಾತಿ ಪುನಃ ಸೂರ್ಯೇ ದಿನಂ ವೈ ಪ್ರವಿಶತ್ಯಪಃ। ತಸ್ಮಾಚ್ಛುಕ್ಲಾ ಭವನ್ತ್ಯಾಪೋ ನಕ್ತಮಹ್ನಃ ಪ್ರವೇಶನಾತ್ ॥ ೫೦.

ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ, ಹಗಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ನೀರು ಶುಭ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏತೇನ ಕ್ರಮಯೋಗೇನ ಭೂಮ್ಯರ್ದ್ಧೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ। ಉದಯಾಸ್ತಮನೇಽರ್ಕಸ್ಯ ಅಹೋರಾತ್ರಂ ವಿಶತ್ಯಪಃ ॥ ೫೦.

ಈ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಿಸುವಾಗ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.