ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಾರ್ಧವಿಸ್ತಾರೋ ಯೋಜನಾಗ್ರಾತ್ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ । ಮೇರುಮಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರತಿ ದಿಶಂ ಕೋಟಿರೇಕಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧ ಅಗಲವನ್ನು ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರದಿಂದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮೇರುವಿನ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಹನ್ನೊಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಏಕೋನನವತಿಃ ಪುನಃ। ಪಞ್ಚಾಶಚ್ಚ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಾರ್ಧವಿಸ್ತರಃ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ, ಒಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಐದು ಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧ ಅಗಲವಾಗಿದೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಿಸ್ತರಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಯೋಜನೈಸ್ತನ್ನಿಬೋಧತ। ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯಸ್ತು ವಿಸ್ತಾರಃ ಸಂಖ್ಯಾತಃ ಸ ಚತುರ್ದಿಶಮ್ ॥ ೫೦.

ಈಗ ಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟು ಅಗಲವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ. ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಾಮೇಕೋನಾಶೀತಿರುಚ್ಯತೇ। ಸಪ್ತದ್ವೀಪಸಮುದ್ರಾಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ತ್ವೇಷ ವಿಸ್ತರಃ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ, ಎಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯ ಅಗಲವಾಗಿದೆ.

ವಿಸ್ತಾರಾತ್ ತ್ರಿಗುಣ़ಞ್ಚೈವ ಪೃಥಿವ್ಯನ್ತಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್। ಗಣಿತಂ ಯೋಜನಾಗ್ರನ್ತು ಕೋಟ್ಯಸ್ತ್ವೇಕಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿಯ ವಲಯವು ಅಗಲದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು. ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ ಹನ್ನೊಂದು ಕೋಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರನ್ತು ಸಪ್ತ ತ್ರಿಂಶಾಧಿಕಾನಿ ತು। ಇತ್ಯೇತದ್ವೈ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾತಂ ಪೃಥಿವ್ಯನ್ತಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ, ಏಳು ಲಕ್ಷ ಮೂವತ್ತಾಯಿರದಷ್ಟು ಶತಸಹಸ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇದೇ ಭೂಮಿಯ ವಲಯದ ಲೆಕ್ಕ.

ತಾರಕಾಸನ್ನಿವೇಶಸ್ಯ ದಿವಿ ಯಾವದ್ಧಿ ಮಣ್ಡಲಮ್। ಪರ್ಯಾಸಃ ಸನ್ನಿವೇಶಸ್ಯ ಭೂಮಸ್ತಾವತ್ತು ಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯ ಎಷ್ಟು ದೂರವಿದೆವೋ, ಭೂಮಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಲಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಡೇನ ಭೂಮೇಸ್ತುಲ್ಯಂ ದಿವಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ಸಪ್ತಾನಾಮಪಿ ಲೋಕಾನಾಮೇತನ್ಮಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ॥ ೫೦.

ಆಕಾಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಳತೆಗೂ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಳತೆ ಎಲ್ಲ ಏಳು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಡೇನ ಮಣ್ಡಲಾನುಗತೇನ ಚ। ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಛತ್ರವತ್ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಅದೇ ಸುತ್ತಳತೆಯಂತೆ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಲೋಕಗಳು ಛತ್ರದಂತೆ ಹೋಲುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

ಸಂಸ್ಥಿತಿರ್ವಿಹಿತಾ ಸರ್ವಾ ಯೇಷು ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಜನ್ತವಃ। ಏತದಣ್ಡಕಟಾಹಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ ॥ ೫೦.

ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅಂಡಾಕಾರದ ಪಾತ್ರೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಳತೆ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಣ್ಡಸ್ಯಾನ್ತಸ್ತ್ವಿಮೇ ಲೋಕಾಃ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ಚ ಮೇದಿನೀ। ಭೂರ್ಲೋಕಸ್ವ ಭುವಶ್ಚೈವ ತೃತೀಯಃ ಸ್ವರಿತಿ ಸ್ಮೃತಃ । ಮಹರ್ಲೋಕೋ ಜನಶ್ಚೈವ ತಪಃ ಸತ್ಯಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ ॥ ೫೦.

ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಳಗಿರುವ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ ಭೂಮಿಯೂ ಇದೆ. ಭೂರ್ ಲೋಕ, ಭುವರ್ ಲೋಕ, ಮೂರನೇದು ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಮಹರ್ ಲೋಕ, ಜನ ಲೋಕ, ತಪೋ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಏಳನೇದು ಸತ್ಯ ಲೋಕ.

ಏತೇ ಸಪ್ತ ಕೃತಾ ಲೋಕಾಶ್ಛತ್ರಾಕಾರಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ। ಸ್ವಕೈರಾವರಣೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈರ್ಧಾರ್ಯಮಾಣಾಃ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ॥ ೫೦.

ಈ ಏಳು ಲೋಕಗಳು ಛತ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮತಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ದಶಭಾಗಾಧಿಕಾಭಿಶ್ಚ ತಾಭಿಃ ಪ್ರಕೃತಿಭಿರ್ಬಹಿಃ। ಧಾರ್ಯಮಾಣಾ ವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಸಮುತ್ಪನ್ನೈಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ॥ ೫೦.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೋಕವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೂಲಗಳಿಂದ, ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರ ವಿಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಅಸ್ಯಾಣ್ಡಸ್ಯ ಸಮನ್ತಾಚ್ಚ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಘನೋದಧಿಃ। ಪೃಥಿವೀಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಘನತೋಯೇನ ಧಾರ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸುತ್ತಲೂ ದಟ್ಟವಾದ ಸಮುದ್ರವಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭಾಗವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಘನೋದಧಿಪರೇಣಾಥ ಧಾರ್ಯ್ಯತೇ ಘನತೇಜಸಾ। ಬಾಹ್ಯತೋ ಘನತೇಜಸ್ತು ತಿರ್ಯ್ಯಗೂರ್ದ್ಧ್ವನ್ತು ಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಆ ದಟ್ಟ ಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗಡೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಆ ಅಗ್ನಿಯು ಸಮತಲವಾಗಿಯೂ ಮೇಲ್ಮೇಲಾಗಿ ವಲಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಸಮನ್ತಾದ್ವನವಾತೇನ ಧಾರ್ಯ್ಯಮಾಣಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್। ಘನವಾತಾತ್ತಥಾಕಾಶಮಾಕಾಶಞ್ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ ೫೦.

ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಆಕಾಶ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಭೂತಾದಿನಾ ವೃತಂ ಸರ್ವ್ವಂ ಭೂತಾಧಿರ್ಮಹತಾ ವೃತಃ । ವೃತೋ ಮಹಾನನನ್ತೇನ ಪ್ರಧಾನೇನಾವ್ಯಯಾತ್ಮನಾ ॥ ೫೦.

ಎಲ್ಲವೂ ಭೂತತತ್ತ್ವದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ಭೂತತತ್ತ್ವವನ್ನು ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹತ್ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅನಂತವಾದ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪುರಾಣಿ ಲೋಕಪಾಲಾನಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ । ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಪ್ರಚಾರಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಿವಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಈಗ ನಾನು ಲೋಕಪಾಲಕರ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆಯ ಅಳತೆಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಮೇರೋಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ತಥಾ ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ವಸ್ವೋಕಸಾರಾ ಮಾಹೇನ್ದ್ರೀ ಪುಣ್ಯಾ ಹೇಮಪರಿಷ್ಕೃತಾ । ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸೇರಿದ, ಹಿರಿದಾದ ಹಿಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪವಿತ್ರವಾದ ವಸ್ವೋಕಸಾರ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇನ ಪುನರ್ಮೇರೋರ್ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ವೈವಸ್ವತೋ ನಿವಸತಿ ಯಮಃ ಸಂಯಮನೇ ಪುರೇ ॥ ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೇ, ವೈವಸ್ವತ ಯಮನು ಸಂಯಮನಪುರ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರತೀಚ್ಯಾನ್ತು ಪುನರ್ಮೇರೋರ್ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ಸುಖಾ ನಾಮ ಪುರೀ ರಮ್ಯಾ ವರುಣಸ್ಯಾಥ ಧೀಮತಃ ॥ ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೇ, ಸುಖಾ ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ನಗರವು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ವರుణನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ದಿಶ್ಯುತ್ತರಸ್ಯಾಂ ಮೇರೋಸ್ತು ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ತುಲ್ಯಾ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಪುರ್ಯ್ಯಾ ತು ಸೋಮಸ್ಯಾಪಿ ವಿಭಾವರೀ ॥ ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೇ, ಸೋಮನಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿಭಾವರಿ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ. ಅದು ಇಂದ್ರನ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಮಾನಸೋತ್ತರಪೃಷ್ಠೇ ತು ಲೋಕಪಾಲಾಶ್ಚತುರ್ದ್ದಿಶಮ್। ಸ್ಥಿತಾ ಧರ್ಮ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾಯೈ ಲೋಕಸಂರಕ್ಷಣಾಯ ಚ ॥ ೫೦.

ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಪಾಲಕರು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಗೋಸ್ಕರ ಮತ್ತು ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕಪಾಲೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ತು ಸರ್ವ್ವತೋ ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ। ಕಾಷ್ಠಾಗತಸ್ಯ ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಗತಿರ್ಯಾ ತಾಂ ನಿಬೋಧತ ॥ ೫೦.

ಲೋಕಪಾಲಕರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಾದ್ಯಾಂತದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಪ್ರಕ್ರಮೇ ಸೂರ್ಯ್ಯಃ ಕ್ಷಿಪ್ತೇಷುರಿವ ಸರ್ಪತಿ। ಜ್ಯೋತಿಷಾಞ್ಚಕ್ರಮಾದಾಯ ಸತತಂ ಪರಿಗಚ್ಛತಿ ॥ ೫೦.

ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಧ್ಯಗಶ್ಚಾಮರಾವತ್ಯಾಂ ಯದಾ ಭವತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ। ವೈವಸ್ವತೇ ಸಂಯಮನೇ ಉದಯಸ್ತತ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ವೈವಸ್ವತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉದಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಖಾಯಾಮರ್ದ್ಧರಾತ್ರಞ್ಚ ಮಧ್ಯಗಃ ಸ್ಯಾದ್ರವಿರ್ಯದಾ। ಸುಖಾಯಾಮಥ ವಾರುಣ್ಯಾಮುತ್ತಿಷ್ಠನ್ ಸ ತು ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಸುಖಾ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದು ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ; ಸುಖಾ ಅಥವಾ ವಾರುಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯವಾದಾಗ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿಭಾಯಾಮರ್ದ್ಧರಾತ್ರಂ ಸ್ಯಾನ್ಮಾಹೇನ್ದ್ಯ್ರಾಮಸ್ತಮೇತಿ ಚ। ತದಾ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ್ವೇಷಾಮಪರಾಹ್ನೋ ವಿಧೀಯತೇ ॥ ೫೦.

ವಿಭಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಆಗಿರುವಾಗ, ಮಹೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ ಭಾಗದವರಿಗೆ ಅಪರಾಹ್ನ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣಾಪರ ದೇಶ್ಯಾನಾಂ ಪೂರ್ವ್ವಾಹ್ನಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ। ತೇಷಾಮಪರರಾತ್ರಞ್ಚ ಯೇ ಜನಾ ಉತ್ತರಾಪಥೇ ॥ ೫೦.

ದಕ್ಷಿಣಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶದವರಿಗೆ ಅದು ಪೂರ್ವಾಹ್ನ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ.