ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಯನ್ತು ಚಾನ್ದ್ರಾದಿತ್ಯೌ ಪ್ರಕಾಶತಃ। ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಯೇನ ಭೂಮೇಸ್ತುಲ್ಯಂ ದಿವಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೫೦.

ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ವಲಯದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ವಲಯದ ಗಾತ್ರದಂತೆ, ಆಕಾಶವೂ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅವತಿ ತ್ರೀನಿಮಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸೂರ್ಯಃ ಪರಿಭ್ರಮನ್। ಅವಧಾತುಃ ಪ್ರಕಾಶಾಖ್ಯೋ ಹ್ಯವನಾತ್ಸ ರವಿಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೫೦.

ಸೂರ್ಯನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕ, ಅವಧಾತು ಮತ್ತು ರವಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಮಾಣಂ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಯೋಃ। ಮಹಿತತ್ವಾನ್ಮಹೀಶಬ್ದೋ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ನಿಪಾತ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಈಗ ನಾನು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ಗಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ 'ಮಹೀ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಸ್ಯ ಭಾರತವರ್ಷಸ್ಯ ವಿಷ್ಕಮ್ಭನ್ತು ಸುವಿಸ್ತರಮ್। ಮಣ್ಡಲಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯಾಥ ಯೋಜನಾನಾಂ ನಿಬೋಧತ ॥ ೫೦.

ಈ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ವಲಯವು ಎಷ್ಟು ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಈಗ ಕೇಳಿ.

ನವಯೋಜನಸಾಹಸ್ರೋ ವಿಸ್ತಾರೋ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು। ವಿಸ್ತಾರಾತ್ರ್ರಿಗುಣಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪರಿಣಾಹೋಽಥ ಮಣ್ಡಲಮ್। ವಿಷ್ಕಮ್ಬೋ ಮಣ್ಜಲಸ್ಯೈವ ಭಾಸ್ಕರಾದ್ ದ್ವಿಗುಣಃ ಶಶೀ ॥ ೫೦.

ಸೂರ್ಯನ ಅಗಲವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ವಲಯವು ಅದರ ಮೂರು ಪಟ್ಟು, ಚಂದ್ರನ ಅಗಲವು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದು.

ಅತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಮಾಣಂ ಯೋಜನೈಃ ಸಹ। ಸಪ್ತದ್ವೀಪಸಮುದ್ರಾಯಾ ವಿಸ್ತಾರೋ ಮಣ್ಜಲಞ್ಚ ಯತ್ ॥ ೫೦.

ಈಗ ನಾನು ಭೂಮಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಲಯವೂ ಸೇರಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತದಿಹ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಂ ಪುರಾಣಂ ಪರಿಮಾಣತಃ। ತದ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾಯ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರಭಿಮಾನಿಭಿಃ ॥ ೫೦.

ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಪುರಾತನ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅಭಿಮಾನಿವ್ಯತೀತಾ ಯೇ ತುಲ್ಯಾಸ್ತೇ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರಿಹ। ದೇವಾ ಯೇ ವೈ ಹ್ಯತೀತಾಸ್ತೇ ರೂಪೈರ್ನಾಮಭಿರೇವ ಚ ॥ ೫೦.

ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದವರು ಇಲ್ಲಿ ಇಂದಿನವರಿಗಿಂತ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ದೇವತೆಗಳು ರೂಪ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ತು ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರ್ದೇವೈರ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಸುಧಾತಲಮ್। ದಿವಸ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶೋ ವೈ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರೇವ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ॥ ೫೦.

ಆದುದರಿಂದ, ನಾನು ಇಂದಿನ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಆಕಾಶದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಇಂದಿನವರೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶತಾರ್ದ್ಧ ಕೋಟಿವಿಸ್ತಾರಾ ಪೃಥಿವೀ ಕೃತ್ಸ್ನತಃ ಸ್ಮೃತಾ। ತಸ್ಯಾ ವಾರ್ಧಪ್ರಮಾಣೇನ ಮೇರೋರ್ವೈ ಚಾತುರನ್ತರಮ್ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿಯ ಪೂರ್ಣ ಅಗಲವು ಒಂದು ನೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಕೋಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಮೇರುವನ್ನು ಸುತ್ತುವ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಾರ್ಧವಿಸ್ತಾರೋ ಯೋಜನಾಗ್ರಾತ್ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ । ಮೇರುಮಧ್ಯಾತ್ ಪ್ರತಿ ದಿಶಂ ಕೋಟಿರೇಕಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧ ಅಗಲವನ್ನು ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರದಿಂದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮೇರುವಿನ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಹನ್ನೊಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಏಕೋನನವತಿಃ ಪುನಃ। ಪಞ್ಚಾಶಚ್ಚ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಾರ್ಧವಿಸ್ತರಃ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ, ಒಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಐದು ಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧ ಅಗಲವಾಗಿದೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಿಸ್ತರಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಯೋಜನೈಸ್ತನ್ನಿಬೋಧತ। ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯಸ್ತು ವಿಸ್ತಾರಃ ಸಂಖ್ಯಾತಃ ಸ ಚತುರ್ದಿಶಮ್ ॥ ೫೦.

ಈಗ ಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟು ಅಗಲವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ. ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಾಮೇಕೋನಾಶೀತಿರುಚ್ಯತೇ। ಸಪ್ತದ್ವೀಪಸಮುದ್ರಾಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ತ್ವೇಷ ವಿಸ್ತರಃ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ, ಎಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯ ಅಗಲವಾಗಿದೆ.

ವಿಸ್ತಾರಾತ್ ತ್ರಿಗುಣ़ಞ್ಚೈವ ಪೃಥಿವ್ಯನ್ತಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್। ಗಣಿತಂ ಯೋಜನಾಗ್ರನ್ತು ಕೋಟ್ಯಸ್ತ್ವೇಕಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿಯ ವಲಯವು ಅಗಲದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು. ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ ಹನ್ನೊಂದು ಕೋಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರನ್ತು ಸಪ್ತ ತ್ರಿಂಶಾಧಿಕಾನಿ ತು। ಇತ್ಯೇತದ್ವೈ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾತಂ ಪೃಥಿವ್ಯನ್ತಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಹಾಗೆಯೇ, ಏಳು ಲಕ್ಷ ಮೂವತ್ತಾಯಿರದಷ್ಟು ಶತಸಹಸ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇದೇ ಭೂಮಿಯ ವಲಯದ ಲೆಕ್ಕ.

ತಾರಕಾಸನ್ನಿವೇಶಸ್ಯ ದಿವಿ ಯಾವದ್ಧಿ ಮಣ್ಡಲಮ್। ಪರ್ಯಾಸಃ ಸನ್ನಿವೇಶಸ್ಯ ಭೂಮಸ್ತಾವತ್ತು ಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯ ಎಷ್ಟು ದೂರವಿದೆವೋ, ಭೂಮಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಲಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಡೇನ ಭೂಮೇಸ್ತುಲ್ಯಂ ದಿವಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ಸಪ್ತಾನಾಮಪಿ ಲೋಕಾನಾಮೇತನ್ಮಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ॥ ೫೦.

ಆಕಾಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಳತೆಗೂ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಳತೆ ಎಲ್ಲ ಏಳು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಡೇನ ಮಣ್ಡಲಾನುಗತೇನ ಚ। ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಛತ್ರವತ್ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಅದೇ ಸುತ್ತಳತೆಯಂತೆ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಲೋಕಗಳು ಛತ್ರದಂತೆ ಹೋಲುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

ಸಂಸ್ಥಿತಿರ್ವಿಹಿತಾ ಸರ್ವಾ ಯೇಷು ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಜನ್ತವಃ। ಏತದಣ್ಡಕಟಾಹಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ ॥ ೫೦.

ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅಂಡಾಕಾರದ ಪಾತ್ರೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಳತೆ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಣ್ಡಸ್ಯಾನ್ತಸ್ತ್ವಿಮೇ ಲೋಕಾಃ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ಚ ಮೇದಿನೀ। ಭೂರ್ಲೋಕಸ್ವ ಭುವಶ್ಚೈವ ತೃತೀಯಃ ಸ್ವರಿತಿ ಸ್ಮೃತಃ । ಮಹರ್ಲೋಕೋ ಜನಶ್ಚೈವ ತಪಃ ಸತ್ಯಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ ॥ ೫೦.

ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಳಗಿರುವ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ ಭೂಮಿಯೂ ಇದೆ. ಭೂರ್ ಲೋಕ, ಭುವರ್ ಲೋಕ, ಮೂರನೇದು ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಮಹರ್ ಲೋಕ, ಜನ ಲೋಕ, ತಪೋ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಏಳನೇದು ಸತ್ಯ ಲೋಕ.

ಏತೇ ಸಪ್ತ ಕೃತಾ ಲೋಕಾಶ್ಛತ್ರಾಕಾರಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ। ಸ್ವಕೈರಾವರಣೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈರ್ಧಾರ್ಯಮಾಣಾಃ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ॥ ೫೦.

ಈ ಏಳು ಲೋಕಗಳು ಛತ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮತಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ದಶಭಾಗಾಧಿಕಾಭಿಶ್ಚ ತಾಭಿಃ ಪ್ರಕೃತಿಭಿರ್ಬಹಿಃ। ಧಾರ್ಯಮಾಣಾ ವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಸಮುತ್ಪನ್ನೈಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ॥ ೫೦.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೋಕವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೂಲಗಳಿಂದ, ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರ ವಿಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಅಸ್ಯಾಣ್ಡಸ್ಯ ಸಮನ್ತಾಚ್ಚ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಘನೋದಧಿಃ। ಪೃಥಿವೀಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಘನತೋಯೇನ ಧಾರ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸುತ್ತಲೂ ದಟ್ಟವಾದ ಸಮುದ್ರವಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭಾಗವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಘನೋದಧಿಪರೇಣಾಥ ಧಾರ್ಯ್ಯತೇ ಘನತೇಜಸಾ। ಬಾಹ್ಯತೋ ಘನತೇಜಸ್ತು ತಿರ್ಯ್ಯಗೂರ್ದ್ಧ್ವನ್ತು ಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಆ ದಟ್ಟ ಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗಡೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಆ ಅಗ್ನಿಯು ಸಮತಲವಾಗಿಯೂ ಮೇಲ್ಮೇಲಾಗಿ ವಲಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಸಮನ್ತಾದ್ವನವಾತೇನ ಧಾರ್ಯ್ಯಮಾಣಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್। ಘನವಾತಾತ್ತಥಾಕಾಶಮಾಕಾಶಞ್ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ ೫೦.

ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಆಕಾಶ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಭೂತಾದಿನಾ ವೃತಂ ಸರ್ವ್ವಂ ಭೂತಾಧಿರ್ಮಹತಾ ವೃತಃ । ವೃತೋ ಮಹಾನನನ್ತೇನ ಪ್ರಧಾನೇನಾವ್ಯಯಾತ್ಮನಾ ॥ ೫೦.

ಎಲ್ಲವೂ ಭೂತತತ್ತ್ವದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ಭೂತತತ್ತ್ವವನ್ನು ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹತ್ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅನಂತವಾದ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪುರಾಣಿ ಲೋಕಪಾಲಾನಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ । ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಪ್ರಚಾರಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಿವಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಈಗ ನಾನು ಲೋಕಪಾಲಕರ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆಯ ಅಳತೆಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಮೇರೋಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ತಥಾ ಮಾನಸಸ್ಯೈವ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ವಸ್ವೋಕಸಾರಾ ಮಾಹೇನ್ದ್ರೀ ಪುಣ್ಯಾ ಹೇಮಪರಿಷ್ಕೃತಾ । ೫೦.

ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸೇರಿದ, ಹಿರಿದಾದ ಹಿಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪವಿತ್ರವಾದ ವಸ್ವೋಕಸಾರ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ.